TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN TRẦN BẢO TRANG THỬ NGHIỆM ƯƠNG
CÁ LĂNG (Mystus wyckii Bleeker, 1858)
VỚI CÁC MẬT ĐỘ KHÁC NHAU

2
,
400con/m
2
và 500con/m
2
với 3 lần lặp lại. Hệ thống giai ương đặt trong ao và
có sục khí với kích cỡ mỗi giai là 1x1x1m. Hệ thống bể ương được bố trí có
mái che và có sục khí với kích thước mỗi bể là 1x1x1m
Trong thí nghiệm 1 (ương trong giai) nghiệm thức mật độ 300con/m
2
cho
tốc độ tăng trưởng nhanh nhất qua các giai đoạn 10, 20, 30 và 40 ngày ương
(cụ thể là 63,46%/ngày; 37,66%/ngày; 26,11%/ngày và 21,42%/ngày). Đồng
thời ở mật độ này cũng cho tỉ lệ sống cao nhất (53,78%)
Trong thí nghiệm 2 (ương trong bể) nghiệm thức mật độ 300con/m
2
cho
tốc độ tăng trưởng nhanh nhất qua các giai đoạn 10, 20, 30 và 40 ngày ương
(cụ thể là 55,56%/ngày; 36,95%/ngày; 26,25%/ngày và 21,40%/ngày). Đồng
thời ở mật độ này cũng cho tỉ lệ sông cao nhất (90,67%).

3.3 Phương pháp nghiên cứu..................................................................7
3.3.1 Bố trí thí nghệm.......................................................................7
3.3.2 Chăm sóc và quản lý................................................................9
3.4 Phương pháp thu thập, tính toán và xử lý số liệu.............................10
3.4.1 Một số yếu tố môi trường.......................................................10
3.4.2 Khảo sát tăng trưởng của cá Lăng ương..................................10
3.4.3 Tính toán kết quả....................................................................10
3.4.4 Phương pháp xử lí số liệu.......................................................11
PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.................................................12
4.1 Các yếu tố môi trường nước...........................................................12
4.1.1 Nhiệt độ ................................................................................12
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

v
4.1.2 pH.........................................................................................13
4.1.3 Oxy.......................................................................................13
4.1.4 NH
4
và H
2
S...........................................................................16
4.2 Sự tăng trưởng của cá Lăng trong quá trình ương...........................20
4.2.1 Sự tăng trưởng của cá Lăng ở thí nghiệm 1...........................20
4.2.2 Sự tăng trưởng của cá Lăng ở thí nghiệm 2...........................21
4.3 Tỉ lệ sống.......................................................................................23
4.3.1 Tỉ lệ sống của cá Lăng ở thí nghiệm 1...................................23
4.3.2 Tỉ lệ sống của cá Lăng ở thí nghiệm 2...................................24
PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT......................................................26
5.1 Kết luận.........................................................................................26
5.2 Đề xuất..........................................................................................26

Bảng 4.1: Nhiệt độ trung bình giữa các nghiệm thức trong 2 thí nghiệm
Bảng 4.2: pH trung bình giữa các nghiệm thức trong 2 thí nghiệm
Bảng 4.3: Oxy trung bình giữa các nghiệm thức trong 2 thí nghiệm
Bảng 4.4: H
2
S và NH
4
trung bình của các nghiệm thức
Bảng 4.5: Tăng trưởng về khối lượng của cá lăng ở thí nghiệm 1 (ương trong
giai)
Bảng 4.6: Tăng trưởng về chiều dài của cá Lăng ở thí nghiệm 1
Bảng 4.7: Tăng trưởng về khối lượng của cá lăng ở thí nghiệm 2 (ương trong
bể)
Bảng 4.8: Tăng trưởng về chiều dài của cá lăng ở thí nghiệm 2
Bảng 4.9: Tỉ lệ sống của cá lăng ở thí nghiệm 1
Bảng 4.10: Tỉ lệ sống của cá lăng ở thí nghiệm 2
S của thí nghiệm 2 qua các đợt thu mẫu
Hình 4.6 : Biến động NH
4
của thí nghiệm 2 qua các lần thu mẫu
Hình 4.7: Cá Lăng giống sau 40 ngày ương
Hình 4.8: Tỉ lệ sống của cá lăng ở thí nghiệm 1
Hình 4.9: Tỉ lệ sống của cá lăng ở thí nghiệm 2
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

i
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA THỦY SẢN
TRẦN BẢO TRANG

2006
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

iii TÓM TẮT

Đề tài “Thử nghiệm ương cá Lăng (Mystus wyckii Bleeker, 1858) với
các mật độ khác nhau” được thực hiện tại Trại Cá Thực Nghiệm – Khoa
Thủy Sản – Trường Đại Học Cần Thơ, trong thời gian từ tháng 03 – 06/2006.
Đề tài bao gồm 2 thí nghiệm: (i) Ảnh hưởng của mật độ lên tốc độ tăng trưởng
và tỉ lệ sống của cá Lăng bột ương trong giai đặt trong ao và (ii) Ảnh hưởng
của mật độ lên tốc độ tăng trưởng và tỉ lệ sống của cá Lăng bột ương trong bể
ximăng.
Cả 2 thí nghiệm đều được bố trí ở 3 nghiệm thức mật độ 300con/m
2
,
400con/m
2
và 500con/m
2
với 3 lần lặp lại. Hệ thống giai ương đặt trong ao và
có sục khí với kích cỡ mỗi giai là 1x1x1m. Hệ thống bể ương được bố trí có
mái che và có sục khí với kích thước mỗi bể là 1x1x1m
Trong thí nghiệm 1 (ương trong giai) nghiệm thức mật độ 300con/m
2
cho
tốc độ tăng trưởng nhanh nhất qua các giai đoạn 10, 20, 30 và 40 ngày ương

Danh mục các bảng.......................................................................................vi
Danh mục các hình......................................................................................vii
PHẦN I: GIỚI THIỆU................................................................................1
1.1 Giới thiệu.........................................................................................1
1.2 Mục tiêu đề tài..................................................................................2
1.3 Nội dung đề tài.................................................................................2
PHẦN II: LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU.....................................................................3
2.1. Đặc điểm phân loại và hình thái.......................................................3
2.1.1. Đặc điểm phân loại..................................................................3
2.1.2 Đặc điểm hình thái...................................................................3
2.2 Phân bố.............................................................................................4
2.3 Dinh dưỡng.......................................................................................4
2.4 Sinh trưởng.......................................................................................4
2.5 Sinh sản............................................................................................5
PHẦN III: VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.............................7
3.1 Thời gian thực hiện đề tài.................................................................7
3.2 Vật liệu nghiên cứu...........................................................................7
3.3 Phương pháp nghiên cứu..................................................................7
3.3.1 Bố trí thí nghệm.......................................................................7
3.3.2 Chăm sóc và quản lý................................................................9
3.4 Phương pháp thu thập, tính toán và xử lý số liệu.............................10
3.4.1 Một số yếu tố môi trường.......................................................10
3.4.2 Khảo sát tăng trưởng của cá Lăng ương..................................10
3.4.3 Tính toán kết quả....................................................................10
3.4.4 Phương pháp xử lí số liệu.......................................................11
PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.................................................12
4.1 Các yếu tố môi trường nước...........................................................12
4.1.1 Nhiệt độ ................................................................................12
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu


Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

vi
DANH SÁCH BẢNG

Bảng 4.1: Nhiệt độ trung bình giữa các nghiệm thức trong 2 thí nghiệm
Bảng 4.2: pH trung bình giữa các nghiệm thức trong 2 thí nghiệm
Bảng 4.3: Oxy trung bình giữa các nghiệm thức trong 2 thí nghiệm
Bảng 4.4: H
2
S và NH
4
trung bình của các nghiệm thức
Bảng 4.5: Tăng trưởng về khối lượng của cá lăng ở thí nghiệm 1 (ương trong
giai)
Bảng 4.6: Tăng trưởng về chiều dài của cá Lăng ở thí nghiệm 1
Bảng 4.7: Tăng trưởng về khối lượng của cá lăng ở thí nghiệm 2 (ương trong
bể)
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

vii
DANH SÁCH HÌNH

Hình 4.1: Biến động oxy (sáng và chiều) của thí nghiệm 1 qua các đợt thu mẫu
Hình 4.2: Biến động oxy (sáng và chiều) của thí nghiệm 2 qua các đợt thu mẫu
Hình 4.3: Biến động H
2
S của thí nghiệm 1 qua các đợt thu mẫu
Hình 4. 4: Biến động NH
4
của thí nghiệm 1 qua các đợt thu mẫu
Hình 4.5: Biến động H
2
S của thí nghiệm 2 qua các đợt thu mẫu
Hình 4.6 : Biến động NH
4
của thí nghiệm 2 qua các lần thu mẫu
Hình 4.7: Cá Lăng giống sau 40 ngày ương
Hình 4.8: Tỉ lệ sống của cá lăng ở thí nghiệm 1
Hình 4.9: Tỉ lệ sống của cá lăng ở thí nghiệm 2

Để nhân rộng và phát triển một đối tượng nuôi cho người dân thì việc đảm bảo
chủ động nguồn giống là rất quan trọng. Năm 2004 Bộ môn Kỹ thuật nuôi thủy
sản, Khoa Thủy sản, Đại học Cần Thơ bước đầu đã thành công trong việc nghiên
cứu sinh sản nhân tạo cá Lăng. Do vậy việc ứng dụng các thành quả nghiên cứu
sinh sản nhân tạo góp phần chủ động sản xuất giống cá Lăng cung cấp cho nông
hộ phát triển mô hình nuôi sẽ là một trong nhiều giải pháp kỹ thuật góp phần khai
thác thật sự hiệu quả tiềm năng đất, mặt nước và thủy sinh vật tạo ra các mô hình
nuôi thủy sản phát triển. Được sự phân công của Bộ môn Kỹ thuật nuôi Thủy
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
Trần Bảo Trang Luận văn tốt nghiệp đại học 2006
2
Sản, Khoa Thủy Sản, Đại học Cần Thơ, đề tài:“Thử nghiệm ương cá Lăng
(Mystus wyckii Bleeker, 1858) với các mật độ khác nhau” được thực hiện.
1.2 Mục tiêu đề tài
Xác định tỉ lệ sống và tăng trọng của cá Lăng trong quá trình ương từ cá bột đến
cá giống với mật độ ương khác nhau trong bể ximăng và trong giai, làm cơ sở cho
việc xây dựng hoàn chỉnh qui trình kỹ thuật sinh sản nhân tạo cá Lăng cho vùng
ĐBSCL.
1.3 Nội dung đề tài
Các nội dung ương cá Lăng bột trong giai đặt trong ao đất và trong bể xi măng
với các mật độ khác nhau bao gồm:
* Khảo sát điều kiện môi trường trong các hệ thống ương cá lăng với các mật
độ khác nhau.
* Khảo sát tăng trọng của cá lăng trong các hệ thống ương với các mật độ
khác nhau.
* Khảo sát tỉ lệ sống của cá lăng trong các hệ thống ương với các mật độ khác
nhau.

Bộ: Siluriformes
Họ: Bagridae
Giống: Mystus
Loài: Mystus wyckii (Bleeker, 1858)
Theo Mai Đình Yên (1978) ở các tỉnh phía Bắc Việt Nam có 3 loài cá Lăng sau:
Hemibagrus elongatus Gunther, 1864
Hemibagrus centralus: cá Lăng Quãng Bình
Hemibagrus vietnamicus: cá Lăng, cá Huốc
Theo Trương Thủ Khoa và Trần Thị Thu Hương (1993) đối với các tỉnh phía
Nam, bên cạnh loài cá Lăng vàng (Mystus nemurus) thì cá Lăng Ki (Mystus
wyckii) là một trong các loài cá da trơn phân bố khá phổ biến trong các thủy vực
nước chảy ở vùng ĐBSCL.
2.1.2 Đặc điểm hình thái
Theo Mai Đình Yên và ctv (1992) thì loài cá Lăng (Mystus wyckii) có đặc điểm
về hình thái như sau:
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
Trần Bảo Trang Luận văn tốt nghiệp đại học 2006
4
Thân thon dài, dẹp ngang. Đầu rất rộng và dẹp đứng, trơn. Mắt trung bình, nằm
gần đỉnh đầu. Răng lá mía trên một dãy cong và liên tục. Có 4 đôi râu, râu mũi
dài gần mắt, râu hàm đến vây hậu môn, râu cằm và râu hàm dưới đến màng mang.
Gai cứng vây lưng và vây ngực có răng cưa ở mặt sau. Vây mỡ và vây hậu môn
trung bình. Vây đuôi chẻ hai.
Thân màu vàng thẫm, phần lưng thẫm, phần bụng trắng hơn. Vây ngực và vây
bụng xám nhạt. Có 1 đốm đen sau màng mang gần gốc vây ngực.
2.2 Phân bố
Bộ Siluriformes phân bố rất rộng, người ta đã tìm thấy chúng hiện ở Bắc, Trung
và Nam Phi, Châu Mỹ, Châu Âu, Đông Nam Á…Ngoại trừ 2 họ Ariidae và
Plotosidae phân bố ở nước lợ nhưng di cư vào nước ngọt tìm mồi. Cho nên có thể
nói bộ Siluriformes là bộ cá nước ngọt. Riêng cá Lăng phân bố ở Sumatra, Java,

Theo Ngô Vương Hiếu Tính (2001) phân tích thức ăn trong dạ dày của cá Lăng
Mystus wyckii bằng phương pháp tần số xuất hiện ghi nhận được: mùn bã hữu cơ
(72%); giáp xác (32%); cá con (28%); nhuyễn thể (4%); thức ăn khác (68%)
2.4 Sinh trưởng
Theo Nguyễn Tuần (2000) thì cá bột cá Ba sa vừa mới nở rất yếu, cá nằm ở đáy.
Vài giờ sau khi nở cá bột bắt đầu bơi lên theo đường thẳng đứng, khi chạm mặt
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu