Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Đề bài: Phân tích nghệ thuật tạo và chớp thời cơ để có thể dẫn tới thắng lợi to
lớn năm 1945?
Bài làm:
Thực tiễn cách mạng Việt Nam từ đầu những năm 40 của thế kỷ XX đã diễn ra
theo đường lối cách mạng giải phóng dân tộc mà Đảng và Hồ Chí Minh đã đề
ra. Đường lối đó có vai trò chỉ đạo phong trào cách mạng trên khắp cả nước.
Trong quá trình lãnh đạo, Đảng tiếp tục cụ thể hoá những quan điểm, đường lối
đó và giải quyết thành công nhiều vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn vấn đề
phân tích, đánh giá tình thế và thời cơ cách mạng được Đảng và Hồ Chí Minh
đặc biệt coi trọng. Đó vừa là khoa học vừa là nghệ thuật trong lãnh đạo cách
mạng nói chung và trong khởi nghĩa giành chính quyền nói riêng. Cuối năm
1943, sau khi ra khỏi nhà tù của Quốc dân Đảng Trung Hoa, trở về nước Hồ
Chí Minh đã dự báo chiến tranh thế giới thứ ll chỉ trong khoảng một năm hay
một năm rưỡi nữa là kết thúc, Đó sẽ là cơ hội thuận lợi cho cách mạng nước ta
giành thắng lợi, phải gấp rút chuẩn bị lực lượng về mọi mặt. Chỉ thị Nhật -
Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta của Thường vụ Trung ương Đảng
(12-3-1945) đã làm rõ hơn về tình thế và thời cơ cách mạng. Đảng đã kịp thời
phát động cao trào kháng Nhật cứu nước rộng khắp trên cả nước phân tích
những điều kiện cụ thể để khởi nghĩa có thể nổ ra và giành thắng lợi; đặt ra cho
các Đảng bộ địa phương tinh thần chủ động sáng tạo trong lãnh đạo khởi nghĩa
ở địa phương mình khi ở đó những điều kiện khởi nghĩa đã chín muồi. Hội nghị
cán bộ Đảng toàn quốc ở Tân Trào giữa tháng 8 - 1945 đã kịp thời quyết định
Tổng khởi nghĩa trên cả nước sau khi quân Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh
và trước khi quân đội Đồng minh vào Đông Dương giải giáp quân Nhật. Thời
cơ khởi nghĩa thuận lợi nhất là nửa cuối tháng 8 - 1945. Khởi nghĩa đã nổ ra và
giành thắng lợi đúng như thế. C.Mác nói khởi nghĩa là một nghệ thuật. Điểm
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tuyệt diệu nhất của nghệ thuật đó là chớp đúng thời cơ. Khi phát động khởi
nghĩa Đảng và Hồ Chí Minh cũng đã sớm nhận thấy khó khăn phức tạp và nguy

chiến trường châu Á, quả bom nguyên tử đầu tiên của Mỹ ném xuống Hirôsima
ngày 6/8 tác động sâu sắc đến tâm lý quân đội Nhật trên chiến trường. Tuy
nhiên, đây chưa phải là lúc địch hoang mang, rệu rã đến cực điểm, chúng vẫn
ngoan cố và trông chờ ở các đội quân mà chúng cho là hùng mạnh nhất ở Mãn
Châu, nhất là đạo quân Quan Đông, điều này cũng có nghĩa thời cơ khách quan
cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Việt Nam đã tới, song cho đến
trước ngày 14/8 nó vẫn chưa thật chín muồi. Không phải ngẫu nhiên mà Trung
ương Đảng nhận định: “Mặc dầu tình hình chính trị khủng hoảng sâu sắc,
nhưng những điều kiện khởi nghĩa ở Đông Dương chưa thật chín muồi”
1
, vì vậy
Đảng ta thận trọng từng bước với mục đích tránh một cuộc chạm trán gây đổ
máu. Hà Nội cùng cả nước tích cực chuẩn bị đón thời cơ.
Sự kiện quyết định vận mệnh dân tộc đã đến rất nhanh chóng: sau khi chiến
thắng hoàn toàn quân Đức, Hồng Quân bắt đầu tiến công quân Nhật. Chỉ trong
vòng không đầy một tuần, quân đội Xô Viết đánh tan gần 1 triệu quân Quan
Đông của Nhật tại Mãn Châu (Trung Quốc), buộc phát xít Nhật đầu hàng Liên
Xô và Đồng minh vô điều kiện. Việc gần 1 triệu quân Quan Đông thiện chiến
nhất của Nhật bị tiêu diệt đã tác động mạnh đến tinh thần quân Nhật ở Đông
Dương làm chúng hoảng sợ mất hết nhuệ khí, mất sức chiến đấu.
Chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim cùng với bọn tay sai của Nhật có chung
số phận với chủ đều hoang mang, rệu rã. Điều kiện khách quan cho cuộc khởi
nghĩa vũ trang giành chính quyền trong toàn quốc đã hoàn toàn chín muồi;
“thời cơ ngàn năm có một” đã đến, trong lúc đó điều kiện chủ quan cũng hết
sức thuận lợi.
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Trong giai đoạn Tiền khởi nghĩa, phong trào đấu tranh ở Hà Nội phát triển
mạnh, các cơ sở Đảng trong công nhân, nông dân, thanh niên, học sinh được
củng cố vững vàng, việc huấn luyện quân sự trong tự vệ chiến đấu được tiến

nhờ cuộc biểu tình ngày 17/8. Sự kiện ngày 17/8 cho phép Ủy ban khởi nghĩa
họp mở rộng lần thứ hai và đi đến nhận định cuối cùng một cách cụ thể không
còn nghi ngờ gì nữa, hàng ngũ địch đã hoang mang do dự đến cực điểm. Quân
đội Nhật chán nản, chúng tự co mình vào doanh trại, tỏ thái độ trung lập không
muốn can dự đến tình hình nội bộ của ta. Chính quyền bù nhìn không đủ sức
chống lại cách mạng phải điều đình với ta, lực lượng cảnh sát và lính bảo an đã
phân hóa sâu sắc, các đảng phái phản động đã tê liệt. Số đông quần chúng đã
ngả hẳn sang cách mạng, nghe theo sự chỉ đạo của Việt Minh. Đội tiên phong
đã sẵn sàng kiên quyết lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa, lật đổ chính quyền cũ,
thành lập chính quyền cách mạng, điều kiện chín muồi cho Đảng bộ cùng nhân
dân Hà Nội cướp ngay thời cơ nổi dậy thuận lợi không lúc nào bằng.
Thời cơ là tình thế xuất hiện trong thời điểm nhất định có lợi nhất cho việc
chủ động phát huy mọi sức mạnh để giành thắng lợi. Khi thời cơ đến, phải nhạy
bén nắm bắt và phải kịp thời chớp lấy. Ngày Tổng khởi nghĩa 19-8-1945, làm
nên cuộc Cách mạng Tháng Tám kỳ diệu, chính là do chúng ta đã kịp thời chớp
lấy thời cơ và giành thắng lợi trọn vẹn…
Sau khi nước Pháp bị phát xít Đức đánh bại và chiếm đóng, cuộc chiến tranh
giữa các nước đế quốc sắp chuyển thành cuộc chiến tranh chống Liên Xô, tháng
5-1941, Bác Hồ và Trung ương Đảng thấy rằng thời cơ nghìn năm có một sẽ
đến. Đảng ta thay đổi chiến lược cách mạng, tập hợp lực lượng cơ bản, vũ trang
quần chúng, chờ khi các nước phát xít thất bại thì lập tức khởi nghĩa giải phóng
đất nước, giành độc lập cho Tổ quốc.
Tháng 10- 1944, Bác Hồ từ Trung Quốc về Cao Bằng. Người quyết định hoãn
cuộc khởi nghĩa của các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn vì thời cơ chưa đến, kẻ thù
5