ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

NGUYỄN THỊ TÂM
ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH VỀ
TÌNH YÊU THƯƠNG CON NGƯỜI,
SỐNG CÓ TÌNH NGHĨA VÀ VẬN DỤNG VÀO
GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ - KỸ THUẬT
VĨNH PHÚC HIỆN NAY
Chuyên ngành Triết học
Mã số:60.22.03.01
Tóm Tắt Luận văn Thạc sĩ Triết học
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS: Phạm Ngọc Anh
Hà Nội-2014
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Đạo đức Hồ Chí Minh bao gồm hệ thống quan điểm về đạo đức cách mạng và tấm
gương đạo đức của Người, chứa đựng nhiều giá trị bền vững, ổn định. Trong đó, tình yêu
thương con người, sống có tình nghĩa ở Hồ Chí Minh là một nét sáng về đạo đức, hàm chứa
giá trị nhân văn cao đẹp, có ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách con người Việt Nam.
Những giá trị đó rất cần được nghiên cứu kỹ, theo chiều sâu để giáo dục cho thế hệ trẻ, nhất
là thanh niên – sinh viên.
Trong “Thư gửi thanh niên và nhi đồng Toàn quốc nhân dịp Tết Nguyên Đán năm
1946”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “Một năm khởi đầu từ mùa Xuân. Một đời khởi đầu
từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa Xuân của xã hội”. Tuổi trẻ là sức mạnh, là công cụ tạo động lực
cho sự phát triển của đất nước. Và trong đó, sinh viên là một lực lượng hùng hậu có vai trò
quan trọng. Sinh viên là lực lượng xã hội đặc thù - họ là những trí thức tương lai của đất
nước, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá. Đặc biệt, sinh
viên hiện nay sinh ra và lớn lên trong môi trường công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ
và xu thế hội nhập quốc tế. Trong đó, sinh viên Việt Nam hiện nay là lớp người chịu nhiều

noi theo. Vì vậy, tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh luôn là vấn đề thu hút sự quan tâm của
giới nghiên cứu. Thực tế đã có nhiều công trình nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau được
công bố trên các sách, báo, tạp chí, kỷ yếu hội thảo khoa học trong và ngoài nước. Ở đây
tác giả xin được đưa ra một vài công trình nghiên cứu tiêu biểu liên quan đến phạm vi
nghiên cứu của đề tài như sau:
Các công trình nghiên cứu về đạo đức Hồ Chí Minh nói chung trong đó có tình yêu
thương con người, sống có tình nghĩa. Đó là: “Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng”(Nxb
Sự thật, năm 1976); “Chủ tịch Hồ Chí Minh với vấn đề đạo đức cách mạng”(Nxb Chính trị
Quốc gia, năm 1993); “Tư tưởng triết học Hồ Chí Minh”của Lê Hữu Nghĩa (Nxb Lao động
năm 2000); “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức”, của Lê Trọng Ân in trong tạp chí Triết
học số 1 năm 2005; Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức , của tác giả Thành Duy, (Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội năm 1996) … Các công trình này đã khái quái một cách hệ
thống tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức, trong đó có trình bày những quan điểm đạo đức
của Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa khá đầy đủ.
- Về Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay,
có nhiều công trình nghiên cứu. Tuy nhiên ở đây, tác giả chỉ xin được đưa ra một số công
2
trình cơ bản, tiêu biểu: Văn Tùng, Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục Thanh niên,
Nxb Thanh niên, Hà Nội, 1999; Đoàn Nam Đàn, Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục Thanh
niên, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002; Hà Huy Thông (1995), Tư tưởng Hồ Chí
Minh về đạo đức của người cán bộ quân sự, Luận án tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh…
- Về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và việc giáo dục sinh viên hiện nay có một số
công trình nghiên cứu như sau: Dương Tự Nam, Thanh niên học tập và làm theo tư tưởng
Hồ Chí Minh, 2003; Nguyễn Hữu Đức ( chủ biên), Giáo dục, rèn luyện thanh niên theo tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, 2000; Đặng Quốc Bảo,
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục, 2008, NXB Thanh niên; Trần Minh Đoàn (2002), Giáo
dục đạo đức cho thanh niên học sinh theo tư tưởng Hồ Chí Minh ở nước ta hiện nay, Luận
án tiến sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh…
Đặc biệt, qua việc thực hiện Chỉ thị 06 – CT/TW năm 2006 của Bộ chính trị về tổ chức

- Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu, nâng cao chất lượng giáo dục đạo
đức Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người và sống có tình nghĩa cho sinh viên trường
Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc hiện nay.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: tư tưởng đạo đức, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về tình
yêu thương con người, sống có tình nghĩa; Thực trạng giáo dục tình yêu thương con người,
sống có tình nghĩa cho sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc theo di sản
Hồ Chí Minh.
Phạm vi nghiên cứu:
- Nghiên cứu đạo đức Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa.
- Đề tài còn nghiên cứu việc giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa
theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc từ
năm 2007 đến nay.
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Luận văn được triển khai trên nền tảng các quan điểm của chủ nghĩa Mác–Lênin, tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng về đạo đức.
Phương pháp nghiên cứu
4
Với đề tài này, tác giả vận dụng phương pháp luận chung của chủ nghĩa duy vật biện
chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử kết hợp phương pháp phân tích, tổng hợp, điều tra xã
hội học…
6. Đóng góp mới của luận văn
- Trong luận văn này, tác giả muốn góp phần vào việc nghiên cứu tư tưởng, tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa và vận dụng
giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay, đặc biệt cho sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế -
Kỹ thuật Vĩnh Phúc.
- Cũng từ đây cho chúng ta cách nhìn nhận đúng đắn, khách quan về đạo đức, lối sống
của sinh viên và việc giáo dục đạo đức, lối sống cho sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế -
Kỹ thuật Vĩnh Phúc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

dân tộc Việt Nam sánh vai cùng các dân tộc khác trên thế giới.
1.1.3. Đạo đức Hồ Chí Minh
Đạo đức Hồ Chí Minh bao gồm tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh. Hai phương diện này của đạo đức Hồ Chí Minh thống nhất biện chứng,
khi bóc tách từng mặt chỉ có ý nghĩa tương đối, tiện cho việc nghiên cứu theo chiều sâu.
Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện, sâu sắc về vị
trí, vai trò của đạo đức, những chuẩn mực của đạo đức cách mạng cơ bản và các nguyên tắc
tu dưỡng, rèn luyện đạo đức. Trong đó quan điểm của Hồ Chí Minh về các chuẩn mực đạo
đức, yêu thương con người, sống có tình nghĩa là một nội dung quan trọng.
1.2. Cơ sở hình thành đạo đức Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người, sống
có tình nghĩa
1.2.1. Các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam
Có thể nói rằng: các giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam khá đa dạng, phong phú.
Trong đó, tinh thần yêu nước, nhân ái, tinh thần cố kết cộng đồng dân tộc của dân tộc Việt
Nam, đại đoàn kết dân tộc đã hình thành và củng cố trong lịch sử dựng nước và giữ nước.
Điều này tạo thành truyền thống bền vững thấm sâu vào tư tưởng, tình cảm, tâm hồn mỗi
con người Việt Nam. Trong các giá trị truyền thống ấy, giá trị đầu tiên mà chúng ta cần
phải nói đến là: chủ nghĩa yêu nước truyền thống Việt Nam.
Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, chủ yếu là lịch sử đấu
tranh giành lại và bảo vệ độc lập dân tộc. Điều này cho chúng ta thấy tư tưởng chủ yếu của
dân tộc Việt Nam là tinh thần yêu nước.
6
Giá trị truyền thống thứ hai ở đây cần kể đến là truyền thống cố kết cộng đồng đoàn
kết:
Một trong những giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam trở thành cơ sở cho việc
hình thành đạo đức Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người là tinh thần tương thân,
tương ái trong con người Việt Nam. Đó cũng chính là lòng nhân ái trong truyền thống văn
hóa Việt Nam.
Cùng với các giá trị truyền thống trên trong nền văn hóa Việt Nam, tinh thần ham
học hỏi là một trong những giá trị có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống con người Việt. Dân

một con người có tình yêu thương cao cả đã kế thừa được những giá trị cốt lõi đó, đồng
thời biến nó thành những nội dung phù hợp với điều kiện của đất nước. Từ đó, phát huy
trong xây dựng phẩm chất quý giá của con người Việt Nam.
1.2.3. Chủ nghĩa nhân văn Mác – Lênin
Một sự tiếp cận không thể thiếu đã đem đến cho Chủ tịch Hồ Chí Minh con đường
chân chính và tình yêu thương con người bao la, cao cả đó là sự tiếp cận với chủ nghĩa Mác
– Lênin. Người đã khám phá ra chủ nghĩa này một con đường giải phóng các dân tộc thuộc
địa trong đó có Việt Nam. Đây là điều mà Hồ Chí Minh khao khát, tìm kiếm lúc bấy giờ.
Người tìm thấy trong chủ nghĩa Mác – Lênin một chủ nghĩa nhân đạo cộng sản. Đó là giải
phóng các dân tộc bị áp bức, bị nô dịch, giải phóng giai cấp, giải phóng con người.
1.3. Tư tưởng Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa
1.3.1. Yêu thương tất cả mọi người
Có thể nói tư tưởng yêu thương con người của Hồ Chí Minh rất rõ ràng, cao cả.
Người thương đồng bào ta bị đày đọa, đau khổ, lầm than, sống thân phận nô lệ. Và Người
đã quyết chí ra đi tìm đường cứu nước. Sống nơi xứ người mà lòng luôn canh cánh nỗi nhớ
quê hương, đất nước, luôn trăn trở với sự nghiệp giải phóng đất nước.
Tất cả là để lo cho cuộc sống của nhân dân, lo cho cái ăn, cái mặc của dân. Tuy
nhiên, lòng yêu thương con người của Người không chỉ giới hạn ở vậy mà còn được mở
rộng với tình yêu thương nhân loại. Đó cũng là những con người bị áp bức, bóc lột, những
con người nghèo khổ trên toàn thế giới, đặc biệt là người dân thuộc địa. Với tình yêu
thương đó, Người đã lên án mạnh mẽ tội ác giết người của chủ nghĩa thực dân. Hồ Chí
Minh đã chỉ rõ rằng: Lịch sử việc người châu Âu xâm chiếm châu Phi cũng như bất cứ lịch
sử xâm chiếm thuộc địa nào khác thì từ đầu đến cuối đều được viết bằng máu những người
bản xứ. Và kết quả tất nhiên của chế độ ghê tởm đó là sự tiêu diệt giống da đen. Có lẽ vậy
nên khi chứng kiến cảnh người dân Việt Nam dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, người
8
thanh niên trẻ tuổi không thể kìm hãm được lòng yêu thương cũng như quyết tâm cứu
nước, cứu dân của mình.
Tình thương yêu con người vô hạn của Hồ Chí Minh một lần nữa lại vươn xa. Người
quan tâm, chú ý tới mọi đối tượng, đặc biệt là những người già, trẻ em, phụ nữ rồi những

Có thể nói, tình yêu thương trong con người Hồ Chí Minh về giải phóng con người
trước hết là ở sự khẳng định con người cần được sống cuộc sống của một con người. Thực
tế, ngày nay, chúng ta đang được hưởng thành quả từ tình yêu thương ấy. Phải chăng một
trong những điều này là xuất phát từ lòng nhân ái, khoan dung, vị tha của vị cha già của dân
tộc?
1.3.4. Tình yêu thương trong Hồ Chí Minh còn là lòng nhân ái, vị tha, khoan
dung nhân hậu, hết mực vì con người
Lòng nhân ái, vị tha, khoan dung nhân hậu trong con người Hồ Chí Minh là sự kế
thừa các yếu tố truyền thống của dân tộc và phát triển cho phù hợp với điều kiện lịch sử
mới của đất nước và xu thế chung của thời đại. Người từng nói: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản
mới cứu nhân loại, đem cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do,
bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi người và vì mọi
người…”[42, tr. 496]. Như vậy, lòng khoan dung, nhân ái trong Hồ Chí Minh không chỉ
dừng lại ở việc đấu tranh giành quyền con người mà còn chỉ ra con đường tiếp theo để thực
hiện cao nhất quyền con người ấy.
Tinh thần khoan dung, nhân ái ở Hồ Chí Minh xuất phát từ chữ Nhân sáng suốt, có
nguyên tắc lấy chính nghĩa làm nền tảng, giải quyết vấn đề giữa con người với nhau trên cơ
sở “có tình, có lý”. Theo Người: “NHÂN là thật thà yêu thương, hết lòng giúp đỡ đồng chí
và đồng bào. Vì thế mà kiên quyết chống lại những người; những việc có hại đến Đảng, đến
nhân dân.”[46, tr. 291]. Như vậy, có thể thấy với sự kế thừa, phát triển truyền thống khoan
dung, nhân ái của dân tộc qua hàng ngàn năm lịch sử, Hồ Chí Minh đã thể hiện tư tưởng ấy
trong hành trình cứu nước của dân tộc. Ở đây, tinh thần khoan dung, nhân ái của Người
được biểu hiện như là sức mạnh của cách mạng. Chỉ có cuộc cách mạng chân chính, được
lòng dân, mới có sức thuyết phục trái tim, khối óc của quần chúng trong đó có cả những
người lầm đường lạc lối.
10
Đối với Hồ Chí Minh, tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa không chỉ thể
hiện bằng lời nói mà nó còn biểu hiện bằng hành động, bằng các cử chỉ với những con
người cụ thể, hoàn cảnh cụ thể mà tác giả xin được đưa ra phần dưới đây.
1.4. Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về tình yêu thương con người, sống có

Bác còn làm việc khuya, một chiếc đèn con thôi cũng đủ. Các đồng chí đổi cho Bác chiếc
đèn khác". Sáng sớm hôm sau, trước khi chia tay trường, đồng chí phụ trách hỏi Người có
điều gì căn dặn thêm về công việc của trường. Hồ Chí Minh nói: "Tôi chỉ mong là các đồng
chí đừng quan tâm đến tôi quá mà phải quan tâm đến mọi người hơn".
Với tình yêu thương bao la, Người đã dành tình yêu thương cho tất cả mọi người
đồng thời chia sẻ với mỗi người những nỗi đau của họ. Người nói rằng: Mỗi một người,
mỗi một gia đình đều có nỗi đau khổ riêng và khi gộp cả những nỗi đau khổ riêng đó lại thì
thành nỗi đau của Người. Như vậy, chúng ta có thể thấy, đức hi sinh và tình yêu thương của
Hồ Chí Minh là tấm gương điển hình được thể hiện trong tư tưởng cũng như trong từng
hành động, trong mối quan hệ với đồng bào, đồng chí và bạn bè quốc tế.
1.4.2. Hồ Chí Minh – tấm gương đạo đức sống có tình nghĩa
Theo Hồ Chí Minh, yêu thương con người là phải sống với nhau có tình có nghĩa.
Cái tình nghĩa ở đây được Người biểu hiện rõ qua cách sống vị tha,khoan dung độ lượng.
Năm 1968, khi Hồ Chí Minh làm việc với cán bộ Ban Tuyên huấn Trung Ương về việc
xuất bản sách “Người tốt, việc tốt”nhằm tuyền truyền sâu rộng những gương điển hình tiên
tiến trong lao động sản xuất, trong ứng xử giữa những con người, Người đã nhắc nhở quần
chúng rằng, đã hiểu chủ nghĩa Mác – Lênin là phải sống với nhau có tình, có nghĩa. Nếu
thuộc bao nhiêu sách mà sống không có tình, có nghĩa không thể gọi là hiểu chủ nghĩa Mác
– Lênin
Với nhân dân ta, Hồ Chí Minh luôn khuyên phải đoàn kết yêu thương nhau, đối xử
với nhau sao cho trọn chữ tình người. Đặc biệt, đối với những người có lỗi, những người
khi lỡ lầm đường, Người luôn thể hiện thái độ mềm dẻo, tôn trọng họ, cảm hóa họ. Như
Nguyễn Hải Thần – một tri thức yêu nước nhưng sau này bị Quốc dân Đảng Trung Quốc
mua chuộc – vì ham quyền lợi mà biến chất, phản lại lợi ích của dân tộc. Sau đó, con người
này bị Chính phủ Trung Quốc giam giữ và Hồ Chí Minh đã yêu cầu Chính phủ ta cấp gạo,
tiền hàng tháng để sinh sống, để ăn năn hối lỗi. Người luôn mong đợi tình người sẽ cảm
hóa được những sai lầm mà họ mắc phải.
Với bất cứ ai và bất kỳ hoàn cảnh nào, Hồ Chí Minh đều có hành động thể hiện tình
sâu nghĩa nặng với họ. Ngay cả những người đối lập với lợi ích của dân, khi mà họ đã ăn
12

ra cách thức và lối sống mới, làm thay đổi căn bản không chỉ các xã hội công nghiệp mà cả
các xã hội nông nghiệp truyền thống trong đó có Việt Nam.
Tuy có nhiều bước phát triển, song những năm gần đây, giáo dục các nước trên thế
giới ngày càng bộc lộ dấu hiệu khủng hoảng. Cơ sở vật chất xuống cấp, chất lượng không
cao. Đặc biệt ở các nước đang và chậm phát triển. Tình trạng suy đồi trong giá trị đạo đức
mạnh mẽ bởi sự du nhập của các luồng văn hoá không chính thống. Việt Nam cũng không
nằm ngoài luồng. Điều này đòi hỏi phải có chuẩn mực giáo dục cụ thể cho chiến lược phát
triển con người mới, nguồn lao động mới.
* Tình hình trong nước
Từ năm 1986 trở lại đây, nước ta bắt đầu tiến hành công cuộc đổi mới đất nước. Nội
dung cơ bản của công cuộc đổi mới này là thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách phát
triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý
của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Sau gần 30 năm đổi mới, nước ra đã đạt
được những thành tựu to lớn về nhiều mặt. Đời sống của nhân dân được cải thiện một cách
căn bản. Trong lịch sử hàng ngàn năm của đất nước, chúng ta chưa bao giờ có bước phát
triển nhảy vọt kinh tế như vậy.
Như chúng ta biết, nền kinh tế thị trường hiện nay đang làm cho đất nước có sự phát
triển đáng kể. Song, chính nền kinh tế này làm cho sự du nhập của thị trường quốc tế vào
trong nước là khó kiểm soát. Đồng thời với sự du nhập của kinh tế là kéo theo các vấn đề
về văn hóa – xã hội, lối sống, đạo đức Mà ở đây tác giả đi sâu vào sự tác động của kinh tế
thị trường đã làm cho giá trị đạo đức suy đồi. Cụ thể hơn là nó làm giảm đi tình cảm yêu
thương giữa con người với nhau trong thế hệ sinh viên hiện nay.
* Sự tác động đối với việc giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay.
Những tác động tích cực
Với đặc điểm của xã hội hiện nay làm cho sinh viên trở nên sáng tạo và hiếu học
hơn.
Một vấn đề nữa là xã hội hiện nay làm cho sinh viên gắn học với hành, đề cao giá trị
thực tiễn.
Tác động tích cực nữa trong cơ chế hiện nay là, sinh viên dám chấp nhận thử thách,
cạnh tranh để tồn tại và phát triển.

sống có tình nghĩa nói riêng cần được quan tâm thực sự. Chúng ta không chỉ làm tốt điều
này trong gia đình, nhà trường mà còn trong toàn xã hội. Đầu tiên là công tác giáo dục
trong gia đình.
15
Kết hợp với giáo dục đạo đức trong gia đình là công tác giáo dục trong nhà trường.
Nhà trường là nơi đào tạo con người không những về kiến thức mà còn giáo dục cả đạo
đức, lối sống cho học sinh, sinh viên. Do vậy, nhà trường còn phải giữ kỷ cương nề nếp học
đường, tạo môi trường lý tưởng cho học sinh, sinh viên hình thành và phát triển nhân cách.
Nhà trường cần giao dục cho sinh viên nhận thức được những giá trị đạo đức nào là cần
thiết, có ý nghĩa thiết thực với bản thân và xã hội trong điều kiện hiện nay. Đồng thời, nhà
trường cũng cần làm cho họ nhận thức được những giá trị đạo đức truyền thống như: tình
nhân ái, yêu thương con người; tinh thần yêu nước; tinh thần vị tha, khoan dung; sự trung
thực, thẳng thắn…
Chúng ta cần quan tâm đến điều kiện sinh tồn và hoàn cảnh sống của các cá nhân,
các nhóm tập thể, đoàn thể thì mới phát huy được hết sự nhận thức của họ với nội dung
chương trình, hoạt động giáo dục đạo đức.
Một trong những nội dung chính của chương trình tuyên truyền và giáo dục đạo đức
là giáo dục đạo đức Hồ Chí Minh và cụ thể hơn là giáo dục tình yêu thương con người sống
có tình nghĩa. Bởi lẽ, sự tha hóa về đạo đức trong xã hội hiện nay của thanh niên, sinh viên
là khởi nguồn từ lối sống thực dụng, không được quan tâm và dạy dỗ bằng tình yêu thương
chân thành từ môi trường sống.
Như vậy, cơ chế thị trường cùng với xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đã tạo
ra những tác động tích cực cho sự phát triển chung của xã hội. Tuy nhiên, nó cũng tạo ra
những ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống của nhân dân ta nói chung và tới đạo đức, lối
sống của thế hệ trẻ nói riêng trong đó có tầng lớp sinh viên. Tình yêu thương trong thế hệ
này ngày càng giảm sút. Vì vậy, việc giáo dục đạo đức nói chung, giáo dục tình yêu thương
con người, sống có tình nghĩa nói riêng đối với sinh viên trong giai đoạn hiện nay là hết sức
quan trọng. Và Trường Cao đẳng kinh tế - kỹ thuật Vĩnh Phúc không nằm ngoài xu hướng
chung này. Để có thể đào tạo ra cho địa phương cũng như cho đất nước những lực lượng
lao động vừa có “tài”vừa có “đức”, vừa “hồng”vừa “chuyên”. Trường đã và đang có các

công nghệ mới vào sản xuất, kinh doanh, góp phần làm cho Vĩnh Phúc trở thành tỉnh công
nghiệp, hiện đại. Nói chung, cho đến thời điểm hiện nay, trường đã có những thành quả
vượt bậc trong đào tạo nguồn lao động trẻ cho tỉnh nhà. Bên cạnh đó, trường cũng tạo nên
một môi trường giáo dục đào tạo tốt thu hút con em trong tỉnh cũng như một số địa phương
17
của các tỉnh lân cận. Vì vậy, cùng với xu hướng phát triển của cả nước, nhà trường ngày
càng quan tâm, sát xao hơn đến nội dung, chương trình giáo dục. Đặc biệt là giáo dục tư
tưởng, giáo dục đạo đức mà cụ thể là giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình
nghĩa cho tất cả học sinh, sinh viên trong trường.
2.2.2. Thực trạng tình hình giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình
nghĩa.
2.2.2.1. Những thành tựu đạt được
Thứ nhất là những bài giảng về đạo đức cũng như về tình yêu thương con người,
sống có tình nghĩa được lồng ghép trong chương trình giảng dạy và trong các môn học.
Cùng với chương trình chung của Bộ Giáo dục và đào tạo, Nhà trường đưa vào khung
chương trình giáo dục các môn cơ bản về lý luận chính trị như: Những Nguyên lý cơ bản
của chủ nghĩa Mác – Lê nin; Tư tưởng Hồ Chí Minh; Đường lối Cách mạng của Đảng
Cộng sản Việt Nam. Bên cạnh đó còn có môn Pháp luật đại cương cũng góp phần không
nhỏ đến việc giáo dục tình yêu thương con người cho sinh viên. Tuy rằng môn Đạo đức học
không được giảng dạy trong chương trình đào tạo của trường, nhưng các bài giảng về đạo
đức cũng như về tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa được các giảng viên giảng
giải trong quá trình dạy học.
Đầu tiên phải kể đến là học phần Những Nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lê
nin. Môn học này không có nội dung cụ thể về giáo dục tình yêu thương con người cho sinh
viên, song với việc cung cấp thế giới quan và phương pháp luận cho sinh viên, môn học
này giúp sinh viên nhìn nhận sự việc một cách khách quan. Từ đó sinh viên có hành vi ứng
xử đúng đắn hơn với thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng.
Một trong số những môn học đồng hành cùng môn Những Nguyên lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác – Lê nin là môn Tư tưởng Hồ Chí Minh. Với số lượng là hai tín chỉ được giảng
dạy trong vòng 39 tiết học trên lớp, trong đó nội dung về đạo đức, cụ thể là đạo đức Hồ Chí

Trên đây là những thành tựu tiêu biểu mà nhà trường đã đạt được trong công tác
giáo dục đạo đức nói chung và giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa nói
riêng cho sinh viên. Tuy nhiên, bên cạnh đó thì công tác này còn nhiều hạn chế, bất cập.
2.2.2.2. Những hạn chế và nguyên nhân
Những hạn chế
19
Thứ nhất là trong công tác giảng dạy: Về nội dung giảng dạy, hầu như các trường
thuộc khối kinh tế - kỹ thuật đều chưa đưa môn “đạo đức học”vào giảng dạy. Do đó, việc
tiếp cận kiến thức về đạo đức đôi khi còn mơ hồ.
Mặt khác, nhiều sinh viên mải mê làm thêm, say sưa kiếm tiến nên dành ít thời gian
cho việc học tập và rèn luyện đạo đức. Xuất hiện một số ăn chơi, tiêu xài hoang phí, chưa
có thói quen tiết kiệm. Thậm chí có một số có thái độ thờ ơ khi tham gia giao thông công
cộng…
Còn tồn tại một số quan điểm của các cán bộ giáo viên trong trường nhận thức chưa
đúng tầm quan trọng của vấn đề giáo dục đạo đức, giáo dục tình yêu thương con người,
sống có tình nghĩa trong các môn học Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh. Họ cho rằng
chỉ cần tập trung vào giảng cái mà sinh viên cần là những kiến thức chuyên môn. Thậm chí
các môn Mác - Lênin bị coi nhẹ đến mức ngày càng cắt giảm số tín chỉ, ghép các học phần
với nhau…
Bên cạnh việc học tập và giáo dục các môn thuộc chủ nghĩa Mác - Lênin, trong các
môn thuộc chuyên ngành cũng chưa đưa vào chương trình nội dung giáo dục đạo đức
ngành cụ thể.
Về phương pháp dạy học; vẫn chủ yếu là phương pháp truyền thống, truyền đạt một
chiều mang tính thụ động trong sinh viên. Thầy đọc, trò ghi; thầy giảng, trò nghe. Chú
trọng nhiều lý thuyết, ít liên hệ thực tiễn. Do đó ít phát huy được tính chủ động, tích cực
của người học.
Hạn chế thứ hai cần phải đề cập ở đây là: Việc tổ chức các hoạt động của các đoàn
thể chưa thường xuyên, liên tục mà chỉ tập trung vào kỷ niệm các ngày lễ.
Như vậy, với những hạn chế trên đã làm cho công tác giáo dục tình yêu thương con
người, sống có tình nghĩa trong sinh viên của Trường chưa thật sự hiệu quả và còn nhiều

trường lao động, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã
hội của tỉnh nói riêng, của đất nước nói chung. Tiếp tục thực hiện tốt cuộc vận động: nói
không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục; mỗi thầy cô là tấm gương
học tập và sáng tạo để học sinh noi theo. Phát huy cao độ công tác giáo dục chính trị tư
tưởng, giáo dục đạo đức, lối sống cho sinh viên. Để làm được điều này, nhà trường có
những phương hướng cụ thể như sau.
Phương hướng cụ thể
Các cán bộ, giáo viên trong trường cần gương mẫu trong mọi lĩnh vực.
21
Nhà trường nên thường xuyên tuyên truyền, biểu dương những sinh viên chăm
ngoan, học giỏi, vượt khó trong học tập và tu dưỡng đạo đức, để làm tấm gương tốt cho các
sinh viên khác học tập và noi theo.
Kết hợp chặt chẽ giữa học và hành, gắn lý luận với thực tiễn trong việc giảng dạy và
học tập tại trường.
Ngoài ra, nhà trường cần tạo điều kiện tốt nhất cho việc học tập và vui chơi của sinh
viên. Những chính sách của nhà trường đề ra phải được thực hiện một cách nghiêm túc.
Đặc biệt, trong giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa cần chú trọng vào
các nội dung như sau:
Giáo dục cho sinh viên lòng yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc
Giáo dục cho sinh viên sống nhân ái, trọng nghĩa tình, yêu thương con người, chân
thành, thủy chung trong tình bạn cũng như tình yêu.
Giáo dục cho sinh viên lý tưởng xã hội chủ nghĩa và niềm tin vững chắc vào sự
nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo.
Giáo dục cho sinh viên các phẩm chất: dũng cảm, trung thực, khiêm tốn, sáng tạo, tự
lập, sống giản dị, tiết kiệm
Như vậy, với các phương hướng được đưa ra, nhà trường đã, đang và sẽ tiếp tục thực
hiện có hiệu quả công tác giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa dưới ánh
sáng đạo đức Hồ Chí Minh.
2.3.2. Những giải pháp chủ yếu
- Nâng cao vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy nhà trường

vật trong game mà không biết hành vi của mình có tác hại ra sao. Hay như sa đọa vào ma
túy làm họ không kiểm soát được hành vi và hủy hoại bản thân, không nghe người khác
khuyên bảo Điều này đặt ra những yêu câu bức thiết trong giáo dục đạo đức, lối sống
cũng như giáo dục tình yêu thương con người cho thế hệ trẻ, trong đó có sinh viên.
Cùng xu thế chung của sinh viên cả nước, sinh viên trường Cao đẳng kinh tế - kỹ
thuật Vĩnh Phúc cũng chịu sự tác động của nền kinh tế thị trường và toàn cầu hóa. Về cơ
bản, đại bộ phận sinh viên trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Vĩnh Phúc tin tưởng vào
23
đường lối và sự lãnh đạo của Đảng, sống có ước mơ, có hoài bão, chấp nhận dấn thân, tình
nguyện vì cộng đồng. Nhiều sinh viên đã biết gắn lợi ích bản thân với lợi ích dân tộc, thi
đua rèn đức, luyện tài vì ngày mai lập thân, lập nghiệp. Khắc phục mọi trở ngại, thiếu thốn,
sinh viên ra sức học tập, tích cực nghiên cứu khoa học, không ngừng trau dồi đạo đức tác
phong, giữ gìn nhân cách. Thực hiện lối sống đẹp, đông đảo sinh viên hăng hái tham gia
các hoạt động tình nguyện vì Tổ quốc, vì cộng đồng. Các tấm gương tiêu biểu xuất sắc
trong học tập và rèn luyện xuất hiện ngày càng nhiều.
Bên cạnh đó, vẫn còn tồn tại một bộ phận có lối sống thực dụng, thờ ơ trước những
vấn đề chính trị – xã hội của đất nước, thiếu ý chí vươn lên trong học tập và cuộc sống,
thiếu tích cực, chủ động trong hoạt động đoàn thể.
Những hạn chế, bất cập trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống là nguyên nhân chủ
yếu dẫn tới sự xuống cấp về đạo đức, lối sống của một bộ phận. Đổi mới công tác giáo dục,
nhất là giáo dục đạo đức nhằm đào tạo ra một đội ngũ trí thức trẻ có đủ phẩm chất và năng
lực cần thiết đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước gắn với
phát triển kinh tế tri thức đã trở thành một nhiệm vụ hàng đầu của các trường đại học, cao
đẳng trong giai đoạn hiện nay. Đây là yêu cầu bức thiết của nhà trường, đồng thời cũng là
mục tiêu trong đào tạo giáo dục đạo đức cho sinh viên. Hơn nữa, nó cho chúng ta thấy tầm
quan trọng của việc giáo dục tình yêu thương con người, sống có tình nghĩa trong sinh viên.
Để thực hiện điều này, Nhà trường đã đưa ra các giải pháp cụ thể cho từng bộ phận khi
tham gia hoạt động của trường. Bên cạnh đó, với những đặc điểm riêng chịu ảnh hưởng của
địa phương, ngành và hệ đào tạo, sinh viên trong trường cần có biện pháp giáo dục cụ thể
phù hợp. Đặc biệt chú trọng hơn công tác thực hiện việc học tập và làm theo tấm gương đạo