1
TR
TR
TR
TRƯỜ
ƯỜ
ƯỜ
ƯỜNG
NG
NG
NGĐẠ
ĐẠ
ĐẠ
ĐẠI
I
I
IH
H
H
HỌ
Ọ
Ọ
ỌC
C
C
CC
C
C
CẦ
Ầ
Ầ
Ã
ÃH
H
H
HỘ
Ộ
Ộ
ỘI
I
I
IV
V
V
VÀ
À
À
ÀNH
NH
NH
NHÂ
Â
Â
ÂN
N
N
NV
V
V
VĂ
Ă
Ă
Ă
ĂN
N
N
N
L
L
L
LÊ
Ê
Ê
ÊTH
TH
TH
THỊ
Ị
Ị
ỊL
L
L
LỆ
Ệ
Ệ
ỆTI
TI
TI
TIÊ
Ê
Ê
Ộ
Ộ
ỘI
I
I
IDUNG
DUNG
DUNG
DUNGV
V
V
VÀ
À
À
ÀNGH
NGH
NGH
NGHỆ
Ệ
Ệ
ỆTHU
THU
THU
THUẬ
Ậ
Ậ
ẬT
T
T
T
V
VÀ
À
À
ÀBU
BU
BU
BUỒ
Ồ
Ồ
ỒN
N
N
N
C
C
C
CỦ
Ủ
Ủ
ỦA
A
A
AT
T
T
TÁ
Á
Á
ÁC
ăn
n
n
nt
t
t
tố
ố
ố
ốt
t
t
tnghi
nghi
nghi
nghiệ
ệ
ệ
ệp
p
p
pđạ
đạ
đạ
đại
i
i
ih
h
h
n
n
C
C
C
Cá
á
á
án
n
n
nb
b
b
bộ
ộ
ộ
ộh
h
h
hướ
ướ
ướ
ướng
ng
ng
ngd
d
d
dẫ
LAM
LAM
LAM
C
C
C
Cầ
ầ
ầ
ần
n
n
nTh
Th
Th
Thơ
ơ
ơ
ơ,
,
,
,2013
2013
2013
2013
2
ĐỀ
ĐỀ
ĐỀ
ĐỀC
ĐÈT
T
T
TÀ
À
À
ÀI:
I:
I:
I:ĐẶ
ĐẶ
ĐẶ
ĐẶC
C
C
CS
S
S
SẮ
Ắ
Ắ
ẮC
C
C
CN
N
N
NỘ
Ộ
Ộ
TRONG
T
T
T
TÁ
Á
Á
ÁC
C
C
CPH
PH
PH
PHẨ
Ẩ
Ẩ
ẨM
M
M
M
ĐẸ
ĐẸ
ĐẸ
ĐẸP
P
P
PV
V
V
VÀ
CGI
GI
GI
GIẢ
Ả
Ả
ẢKAWABATA
KAWABATA
KAWABATA
KAWABATA
PH
PH
PH
PHẦ
Ầ
Ầ
ẦN
N
N
NM
M
M
MỞ
Ở
Ở
ỞĐẦ
ĐẦ
ĐẦ
ĐẦU
U
CH
CH
CHƯƠ
ƯƠ
ƯƠ
ƯƠNG
NG
NG
NG1.
1.
1.
1.M
M
M
MỘ
Ộ
Ộ
ỘT
T
T
TS
S
S
SỐ
Ố
Ố
ỐV
V
V
VẤ
NG2.
2.
2.
2.ĐẶ
ĐẶ
ĐẶ
ĐẶC
C
C
CS
S
S
SẮ
Ắ
Ắ
ẮC
C
C
CN
N
N
NỘ
Ộ
Ộ
ỘI
I
I
IDUNG
DUNG
DUNG
ĐẸP
P
P
PV
V
V
VÀ
À
À
ÀBU
BU
BU
BUỒ
Ồ
Ồ
ỒN
N
N
N
2.1.ThiênnhiêntrongtácphẩmĐẹpvàbuồn
2.1.1.Vẻđẹpcủathiênnhiên
2.1.2.Mốigiaocảmgiữaconngườivàthiênnhiên
2.2.Vănhóatruyềnthốngđượcthểhiệntrongtácphẩm
2.2.1.Nétvănhóatruyềnthốngtronglễhội
2.2.2.Nétvănhóatruyềnthốngtrongnghệthuật
2.3.TìnhyêutrongtiểuthuyếtĐẹpvàbuồn
2.3.1.Tìnhyêuthủychung
3
2.3.2.Tìnhyêuchiếmhữu
2.3.3.Tìnhyêuhờihợt
C
C
CNGH
NGH
NGH
NGHỆ
Ệ
Ệ
ỆTHU
THU
THU
THUẬ
Ậ
Ậ
ẬT
T
T
TC
C
C
CỦ
Ủ
Ủ
ỦA
A
A
AT
T
T
TÁ
Ồ
Ồ
ỒN
N
N
N
3.1.Nghệthuậtxâydựngtìnhhuốngtruyện
3.2.Khônggianvàthờigiannghệthuật
3.3.Nghệthuậtkếtcấu
3.4.Nghệthuậtxâydựngnhânvật
PH
PH
PH
PHẦ
Ầ
Ầ
ẦN
N
N
NK
K
K
KẾ
Ế
Ế
ẾT
T
T
TLU
LU
U
1.
1.
1.
1.L
L
L
Lí
í
í
ído
do
do
doch
ch
ch
chọ
ọ
ọ
ọn
n
n
nđề
đề
đề
đềt
t
t
tà
à
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
làmộttiểuthuyếtnóivềtìnhyêuvớinhững
quanniệmyêukhácnhautạonênsựđốilậpvàđặtravấnđềcáiđẹptrongtìnhyêu.
2
Nhữngtìnhtiếttrongtácphẩmxảyrakhábấtngờtạonênsựhứngthúrấtlớnkhiđọctác
phẩm.Vìvậy
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
cungcấpnhữngnộidungkháthiếtthựctrongcuộcsống.Với
nhữngtrảinghiệmcủabảnthân,Kawabatanêulênnhữngbàihọctriếtlíkhásâusắctrong
tácphẩmnày.Ngườiviếtđivàotìmhiểunhữngđặcsắcnộidungcủatácphẩmcũnglàđể
làmrõhơnnhữngýnghĩaẩnđằngsaucuộcđờimỗinhânvật.Đồngthời,ngườiviếtxem
xéttácphẩmởmặtnghệthuậtđểchỉranhữngcáchsửdụngthủphápnghệthuậtkhéoléo
gópphầnvàosựthànhcôngcủatiểuthuyếtnày.Xoáysâuvàonhữngđặcsắcnghệthuật
cũnglàcáchlàmrõnộidungtácphẩm.Ngoàichứcnănghỗtrợquátrìnhthưởngthức,
tìmhiểuvềnhữngnétnghệthuậtđặcsắccũnglàkhámphánhữngcáihaytrongkĩthuật
viếtvăn.Mặckhác,nghiêncứuvềnghệthuậtlàtrảlờichocâuhỏitácphẩmhayởđâu?
nhưthếnào?vàtạisao?Giảiđápnhữngcâuhỏiđólàcôngviệccầnlàmcủamộtsinh
viênngànhvăn.Vấnđềnghiêncứuđặtranhữngcơhộivậndụngkiếnthứcđãhọc.
2.
2.
2.
2.L
L
L
Lị
đề
đề
đề
MộttrongnhữngnhàvănđạtgiảiNobeldanhgiá,KawabataYasunaricónhữngđóng
góplớnchonềnvănchươngNhậtBảnnóiriêngvàvănchươngthếgiớinóichung.
NhữngtácphẩmcủaKawabataYasuanaritừlâuđãđếnvớiđộcgiảthếgiớivớimộtniềm
đammêsâusắc.TácphẩmcủaKawabatagiàuýnghĩatriếtlívàthậtsựhấpdẫntrong
mộtthếgiớinghệthuậtđộcđáo.SaugiảiNobelnăm1968,nhiềunhànghiêncứubắtđầu
cónhữngbàiviếtvềKawabataYasunari.
ỞViệtNam,nhữngtácphẩmcủaKawabataYasunarithườngđượcđưavàonghiên
cứulà:
X
X
X
Xứ
ứ
ứ
ứtuy
tuy
tuy
tuyế
ế
ế
ết
t
t
t
,
Ng
Ng
Ngườ
ườ
ườ
ười
i
i
iđẹ
đẹ
đẹ
đẹp
p
p
psay
say
say
sayng
ng
ng
ngủ
ủ
ủ
ủ
.Tiêubiểuchonhữngcôngtrình
nàylàhaibàinghiêncứu:
Đọ
Đọ
Đọ
Đọc
c
c
ĩv
v
v
về
ề
ề
ềc
c
c
cá
á
á
ái
i
i
inh
nh
nh
nhì
ì
ì
ìn
n
n
nhuy
huy
huy
huyề
ề
ề
Thủ
ủ
ủ
ủ
ph
ph
ph
phá
á
á
áp
p
p
pt
t
t
tươ
ươ
ươ
ương
ng
ng
ngph
ph
ph
phả
ả
ả
ản
n
say
sayng
ng
ng
ngủ
ủ
ủ
ủ
củatácgiảKhươngViệtHàintrên
tạpchívănhọcnăm2004.NhữngtácphẩmcònlạicủaKawabatathườngđượcnghiên
cứutronghệthốngmộtsốtácphẩmđểchỉranhữngnétchungtrongsángtáccủa
Kawabata.Trongđó,mộtvàicôngtrìnhcónhắcđếntiểuthuyết
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
Kawabata.Vìvậy,nhữngbàiviếtphântíchnhiềunhấtvềtácphẩmnàyvẫnlàcácbàiviết
chỉraquanniệmthẩmmĩtruyềnthốngbiểuhiệntrong
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
.
Bàinghiêncứu
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
m
m
mth
th
th
thẩ
ẩ
ẩ
ẩm
m
m
mm
m
m
mỹ
ỹ
ỹ
ỹc
c
c
củ
ủ
ủ
ủa
a
a
aYasunari
Yasunari
Yasunari
YasunariKawabata
Đô
Đô
Đô
,
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
.
Ngoàikhíacạnhcáiđẹp,VũThịThanhHoàicũngđềcậpđếncáibuồntrongcáctiểu
thuyếtnày.Trongcôngtrìnhnghiêncứunày,nhữngnétđẹpvànétbuồntrongtácphẩm
Đẹ
phútnàoyênổncủanhânvậtOki,“
Mới16tuổi,côgáinhỏOtokôđãvướngvàotìnhyêu
đammêmàngangtráivớiOki,ngườiđãcógiađình,đểrồihaithángsaukhiđẻnonvà
toantựvẫn,nàngphảivàonhàthươngđiên.Haimươinămsaunàngvẫncònámảnhbởi
kýứcđaubuồnvềđứaconsinhnon,chếtyểucủamình.Okisốngcảđờitrongdàyvò,ân
hậnvìsựhènnhát,vìđãpháhoạicuộcđờingườicongáinhỏvàtácphẩmnổitiếngnhất
củaông,viếtvềtìnhyêuvớinàng,cũnglàmnànglỡlàngbaocơhộinhânduyên
”[24]
Tổnghợplạitrongphầnkếtcủacôngtrìnhnày,VũThịThanhHoàichỉramốiquanhệ
giữađẹpvàbuồnđượclígiảidựatrênquanniệmcủangườiNhậtvềcáichết,“
Tuynhiên,
chết,buồnmàvẫnđẹp.Vẻđẹpẩnhiệntrongtâmhồnconngười,trongcáchlựachọn
giữaSốngvàChếtmangđậmtínhcáchNhật.Cáichết,đốivớingườiNhật,dườngnhư
tượngtrưngchocáiđẹpmangtínhtuyệtđối.Họnóiđếncáichếtkhôngphảivớisựsợhãi,
màlànóiđếnmộttháchthứcmỹlệ.Chạmđếncáichếtlàchạmđếntậncùng,cáikhông
aicóthểvượtquađược
.”[24]
Cũngkhaitháchaikhíacạnhđẹpvàbuồnsonghànhvớinhau,tácphẩm
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
nh
nhh
h
h
hạ
ạ
ạ
ạc
c
c
c
vàX
X
X
Xứ
ứ
ứ
ứtuy
tuy
tuy
tuyế
ế
ế
ết
t
t
t,trongluậnvăntốtnghiệp
H
H
H
ụ
n
n
n
nữ
ữ
ữ
ữtrong
trong
trong
trongm
m
m
mộ
ộ
ộ
ột
t
t
ts
s
s
số
ố
ố
ốti
ti
ti
tiể
ể
cuộctìnhngangtráicủanhânvậtOtokovàtìnhyêuđồngtínhcủanhânvậtKeikođểlàm
sángtỏcholuậnđiểm“
Vẻđẹpluônsonghànhvớinỗibuồn
”Trongđó,tìnhyêucủanhân
vậtOtokovớiôngOkiđượcđánhgiálà“
yêusayđắm
”nhưngđồngthời,tácgiảbàiviết
cũngchỉrõ:“
Kếtcụcchomốitìnhnàylàmộthàinhirađờithiếuthángvàyểumệnh,
cuộcđờinàngsauđólànhữngthángngàyhồitưởngvềquákhứtrongsựcôđơn.
”[4;tr79]
RiêngtìnhyêuđồngtínhcủanhânvậtKeiko,NguyễnKimChọnnhậnđịnh:“
đâykhông
phảilàtìnhyêuđẹptheoýnghĩađíchthựccủanó
”[4;tr79]tuynhiên,tácgiảcũngbộclộ
quanđiểm:“
nhưngnhìntheogócđộkhácthìđấyvẫnlàmộttìnhcảmchânthànhcủacô
gáitrẻKeiko
”[4;tr79]
Ngoàira,chuyênluận
V
V
V
Vă
ă
ă
ăn
n
n
nh
à
à
àYasunari
Yasunari
Yasunari
YasunariKawabata
Kawabata
Kawabata
Kawabata
củatácgiảĐàoThị
ThuHằnglàmộtbàinghiêncứukháchitiếtvềcuộcđời,sựnghiệpcũngnhưnhữngđặc
điểmtrongsángtáccủaKawabata.Trongcôngtrìnhnày,ĐàoThịThuHằngđãchỉra
chấtawaretrongmộtsốsángtáccủaKawabata.Tácgiảđãdẫnra“
nỗibuồnsựvật
”tồn
tạitrong
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
làmộttácphẩmtiêubiểutồntạichấtawarecủavănhọctruyềnthống.Tuy
nhiênchuyênluậnchỉnhắcđến
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
H
H
H
Hì
ì
ì
ình
nh
nh
nh
t
t
t
tượ
ượ
ượ
ượng
ng
ng
ngng
ng
ng
ngườ
ườ
ườ
ười
i
i
iph
ph
ti
tiể
ể
ể
ểu
u
u
uthuy
thuy
thuy
thuyế
ế
ế
ết
t
t
tc
c
c
củ
ủ
ủ
ủa
a
a
aKawabata
Kawabata
Kawabata
KawabataYasunari
Yasunari
cũngchỉlàmộttrongbatiểuthuyếtđượckhảosát.Vìthế,tácgiảchỉnhắcđếnmột
nétvănhóatruyềnthốnglàvườnđá.Trongbàinghiêncứu,ngoàinóilênýnghĩacủa
5
vườnđáđốivớicuộcsốngconngười,tácgiảlígiảimốiquanhệgiữacácnhânvậtnữvới
nétvănhóatruyềnthốngnày,“
Khixâydựngvườnđáđicùngcácnhânvậtnữtrongtiểu
thuyếtcủamình,phảichăngnhàvăncũngđãđanghướngngườiđọcđếnsựthánhthiện
trongtâmhồnngườiphụnữ,họtránhnhữngsựxungđộtvàtìmđếnsựgiảiquyếtthỏa
đángtrongêmthấm,đócũngphùhợpvớitínhthuậnhòađiềmđạm,bìnhtĩnhvốnluôn
hiệndiệntrongtínhcáchcủangườiphụnữNhật
.”[4;tr58]
Bêncạnhđó,mộtkhíacạnhcủatìnhyêutrong
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ườ
ười
i
i
iph
ph
ph
phụ
ụ
ụ
ụn
n
n
nữ
ữ
ữ
ữtrong
trong
trong
trongm
m
m
mộ
ộ
ộ
ột
t
t
ts
s
a
aKawabata
Kawabata
Kawabata
KawabataYasunari
Yasunari
Yasunari
Yasunari
đượctácgiảNguyễn
KimChọndiễngiảibằngtìnhyêucủanhânvậtOtoko,“
Trởngạituổitáckhônglàmảnh
hưởngđếntìnhyêukiamàlàmchotìnhyêuấycàngtrởnênđẹp,nhưchínhtìnhyêucủa
nàngOtokovàOkitrongtiểuthuyếtĐẹpvàbuồn.Tìnhcảmxuấtpháttừlòngchânthành
sẽlàmconngườicảmthấyđượchạnhphúcthậtsựkhiyêuvàđượcyêu,chínhtìnhyêuđã
giúpconngườitrưởngthànhhơnvàbaodunghơn
”[4,tr86]Tuynhiên,đâychỉlàmột
trongsốnhiềucáchyêukhácnhautrong
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
n
n
n
thườngchỉxuấthiệntrongcácbàinghiêncứutìm
hiểuriêngvềmộtkhíacạnhnàođótrongsángtáccủaKawabata.
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
cùngvới
mộtsốtiểuthuyếtkháclàđốitượngnghiêncứucủamộtvàicôngtrìnhnhưngchưacó
nhiềubàiviếtnghiêncứuriêngvềtácphẩmnày.Khiđượcnghiêncứucùngmộtsốtác
M
Mụ
ụ
ụ
ục
c
c
cđí
đí
đí
đích
ch
ch
chnghi
nghi
nghi
nghiê
ê
ê
ên
n
n
nc
c
c
cứ
ứ
ứ
ứu
u
Quanghiêncứu,hiểumộtcáchsâusắchơnvềnhữngthôngđiệptácgiảmuốnchuyển
tảiquatácphẩm,đặcbiệtlàvấnđềtìnhyêu
6
Chỉranhữngnétđặcsắcnghệthuậtđượcsửdụng,từđóthấyđượcmốiquanhệgiữa
nhữngnétnghệthuậtđộcđáođượcthểhiệnvớinộidungtácphẩm.
4.
4.
4.
4.Ph
Ph
Ph
Phạ
ạ
ạ
ạm
m
m
mvi
vi
vi
vinghi
nghi
nghi
nghiê
ê
ê
ên
n
n
nc
n
n
n
củaKawabataYasunarinênphạmvinghiêncứuxoayquanhtiểuthuyếtnày.
Vềvănbảntácphẩm,ngườiviếtdựavàoquyển
ĐẹpvàBuồn
doMaiKimNgọcdịch
vàNhàxuấtbảnVănhóaSàiGònpháthànhnăm2009.
Ngoàira,ngườiviếtthamkhảomộtsốluậnvăn,sách,tạpchívàmộtsốwebsitecó
cungcấpnộidungvềtácgiảKawabatacũngnhưtácphẩm
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
5.
5.
5.
5.Ph
Ph
Ph
Phươ
ươ
ươ
ương
ng
ng
ngph
ph
ph
phá
á
á
áp
p
p
pnghi
nghi
nghi
nghiê
ê
ê
ên
n
n
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
nóiriêng.
Phươngphápphântích–tổnghợpđượcsửdụngphốbiếntrongbàinghiêncứuđểlàm
sángtỏgiátrịnộidungvànghệthuậtcuảtácphẩm.
Ngoàira,trongquátrìnhnghiêncứu,ngườiviếtphốihợpmộtsốthaotácnhưsosánh,
bìnhluận,chứngminh,…đểtăngsứcthuyếtphụccủađềtàinghiêncứu.
7
PH
PH
PH
PHẦ
Ầ
Ầ
ẦN
N
N
NN
N
N
NỘ
Ộ
Ộ
ỘI
I
Ố
Ố
ỐV
V
V
VẤ
Ấ
Ấ
ẤN
N
N
NĐỀ
ĐỀ
ĐỀ
ĐỀCHUNG
CHUNG
CHUNG
CHUNG
1.1.
1.1.
1.1.
1.1.Gi
Gi
Gi
Giớ
ớ
ớ
ới
i
i
ết
t
t
t
1.1.1.
1.1.1.
1.1.1.
1.1.1.Kh
Kh
Kh
Khá
á
á
ái
i
i
ini
ni
ni
niệ
ệ
ệ
ệm
m
m
mti
ti
ti
tiể
ể
về
ề
ề
ềti
ti
ti
tiể
ể
ể
ểu
u
u
u
thuy
thuy
thuy
thuyế
ế
ế
ết
t
t
t
doVươngTríNhànsưutầmvàbiênsoạn,tabắtgặpmộtquanniệmnhưthếvới
tiểuthuyết.Phần
Khảovềtiểuthuyết
vớimụccủaPhạmQuỳnhcóđịnhnghĩavềtiểu
thuyếtnhưsau:“
Tiểuthuyếtlàmộttruyệnviếtbằngvănxuôiđặtrađểtảtìnhtựngườita,
phongtụcxãhội,haylànhữngsựlạtíchkỳ,đủlàmchongườiđọccóhứng
i
iể
ể
ể
ển
n
n
nthu
thu
thu
thuậ
ậ
ậ
ật
t
t
tng
ng
ng
ngữ
ữ
ữ
ữv
v
v
vă
ă
ă
ăn
n
lu
luậ
ậ
ậ
ận
n
n
nv
v
v
vă
ă
ă
ăn
n
n
nh
h
h
họ
ọ
ọ
ọc
c
c
c(t
(t
(t
(tậ
ậ
i
i
iể
ể
ể
ểm
m
m
mc
c
c
củ
ủ
ủ
ủa
a
a
ati
ti
ti
tiể
ể
ể
ểu
u
u
uthuy
thuy
thuy
thuyế
nhânvậttrongtiểuthuyếtcónhữnglợithếcủabảnthânnhưngcũngcónhữngđiểmyếu.
Nhânvậthiềnlànhtrongtruyệncổtíchthườngđượcsựgiúpđỡcủaôngbụthaymộtlực
lượngsiêunhiênthìnhânvậttrongtiểuthuyếtphảitựmìnhđốimặtvớinhữngchônggai.
Nóichung,nhânvậttrongcùngmộttiểuthuyếtkhôngcósựkhácbiệtlớnsovớinhững
nhânvậtkháccùngtồntạitrongtácphẩmvănhọcđóvànhânvậtcủatiểuthuyếtphảitự
thânđốimặtvớinhữngkhókhănmànhàvănsángtạora.Trongquátrìnhđó,nhânvậtcó
thểvấpngã,cóthểbịvùidậpbởinhữngsónggiócủacuộcđờihoặccóthểvượtquatấtcả
nhữngchướngngạivậtcủasốphậnnhưngquantrọnghơncả,nhânvậtphảitựđốimặt
vớichúng.Nhữngbikịchtrongcuộcđờimỗinhânvậtdậychochínhhọphảihànhsử
kháchẳnvớilốisốngvàlốinghĩcủahọtrướcđây.Trảiquanhữngsựviệctrongcuộc
sống,nhânvậthầunhưkhôngcònlàhọcủatrướckiamàlàmộtconngườiđãđượctôi
luyệnquanhữngchuyểnbiếncủađờithường.
Bêncạnhđó,mộtđặcđiểmkháccủatiểuthuyếtcóvaitròquantrọngphânbiệttiểu
thuyếtvớinhữngthểloạikháccũngnhưxáclậpmứcđộpháttriểncủatiểuthuyếtlàchất
vănxuôi.Chấtvănxuôicủatiểuthuyếtthểhiệnởtiểuthuyếtmiêutảđờisốngnhưđời
sốngvốncó.Nhữngsựkiện,tìnhtiếtvàcảnhữnghìnhảnhđượcsửdụngtrongtiểu
thuyếtcóthểđượcchọnlọckĩtừvôsốnhữngyếutốcùngloạitrongthựctếnhưngkhiđi
vàotiểuthuyết,nhữngthànhtốấyphảihiệndiệntrongtácphẩmthậttựnhiêntrongsự
phốihợpnhịpnhàngvớinhau.Nhữngsựviệcxảyraphảihợpvớilogiccuộcsống.Chất
vănxuôicủatiểuthuyếtcũnglànguyênnhândẫnđếnnhânvậttrongtiểuthuyếtphảilà
nhânvậtnếmtrải.Ngườiđọcsẽrấtkhóchấpnhậnmộttruyệnviếttheodạngtiểuthuyết
màmỗilầnnhânvậtgặpkhókhănlạigặpngayđượcsựgiúpđỡcủamộtnhânvậtnào
10
đấykhôngrõxuấtthân.Nhânvậtgiảicứuấy,nếucóxuấthiệncũngphảiđượcchuẩnbị
từtrướctrongnhữnghoàncảnhtrướcđóđểsựkiệnxảyrakhôngtrởnêngượnggạo.Tác
giảdùyêunhânvậtmìnhđếnđâucũngkhôngthểbảovệnổimạngsốngcủanhânvậtkhi
mọisựviệcdồnđếncảnhấy.
Ngoàira,khoảngcáchgiữangườitrầnthuậtvànộidungtrầnthuậtcũnglàmộtđặc
điểmquyđịnhchấttiểuthuyếtcủamộttácphẩmtựsự.Tiểuthuyết,nóichocùnglàmột
tácphẩmnghệthuật.Nhữngcuộcđờitrongtiểuthuyếtdùcóthậtđếnđâu,mộtcuộcđời
tranh
tranhv
v
v
và
à
à
àh
h
h
hò
ò
ò
òa
a
a
ab
b
b
bì
ì
ì
ình
nh
nh
nh
củaL.Tônxtôivà
M
M
M
1.2.
1.2.
1.2.
1.2.Cu
Cu
Cu
Cuộ
ộ
ộ
ộc
c
c
cđờ
đờ
đờ
đời
i
i
iv
v
v
và
à
à
às
s
s
sự
ự
ự
củ
ủ
ủ
ủa
a
a
aKawabata
Kawabata
Kawabata
KawabataYasunari
Yasunari
Yasunari
Yasunari
1.2.1.
1.2.1.
1.2.1.
1.2.1.V
V
V
Và
à
à
ài
i
i
in
n
n
né
é
bắtđầukhingườichacủaôngmất,lúcđóKawabatachưatrònbatuổi.Sauđóngườimẹ
cũngtừgiảcõiđờichỉcáchđókhoảngmộtnăm.Haiđứatrẻmồcôi,Kawabatavàchịgái
sauđó,phảisốngnhờvàosựđùmbọccủaôngbà.Nhưngmộtlầnnữavàonămbảytuổi,
Kawabataphảichứngkiếncáichếtcủamộtngườithântrongđời,ngườibàlàngườithân
thứbabỏôngmàđisaukhichamẹKawabatavừamấtcáchđómấynăm.Thếvẫnchưa
hếtchonhữngmấtmát,ngườichịgáiduynhấtcũnglìađờikhiKawabatalênchín.Cuộc
đờidườngnhưquábấthạnhvớituổithơđầynhữngđámtang,Kawabatađãphảitrưởng
thànhrấtsớmvàhẳncũnggánhchịunhữngámảnhkhálớntrongnhữngnămđầucủa
cuộcđời.Cuộcsốngbìnhyênvớingườiôngkéodàitrongvàinămsauđónhưngđếnnăm
Kawabatalêntuổimườilămthìsốmệnhcũngcướpđicủaôngngườithâncònlại.Năm
đólànăm1914,cũnglànămKawabataviết
Nh
Nh
Nh
Nhậ
ậ
ậ
ật
t
t
tk
k
k
kí
í
í
ítu
tu
tu
tuổ
đoạnKawabatabắtđầutiếpxúcvớixãhộinhiềuhơnvàbướcnhữngbướcđầutiêntrên
conđườngvănchươngcủamình.TừthờitrunghọcKawabatađãcónăngkhiếutrong
lĩnhvựcnghệthuật.Ôngsớmcóướcmơtrỏthànhmộtnghệsĩtronglĩnhvựchộihọa
nhưngsaunàylạichọnvănchươngchosựnghiệpcảđờicủamình.Cólẽ,pháthiệnkhả
năngvănchươngcủamìnhtừ
Nh
Nh
Nh
Nhậ
ậ
ậ
ật
t
t
tk
k
k
kí
í
í
ítu
tu
tu
tuổ
ổ
ổ
ổi
i
i
im
tuổi,KikuchiKanhứagiúpđỡôngvềtàichínhvàchucấpmộtsốtiềnhằngthángcho
Kawabatasaukhikếthôn.Pháthiệntàinănghơnngườicủaông,KikuchiKanhứasẽgiới
thiệuKawabatavớinhữngtạpchílớnvàmộtsốnhàvăntêntuổibấygiờ.Tưởngchừng
nhưvỡòatrướchạnhphúc,mọichuyệnđềuđượcsắpxếpđâuvàođấy,Kawabatabấtngờ
nhậnđượcbứcthưtừchốihônướccủangườiyêu.Mọimôngướctanvỡ,Kawabatarơi
vàotâmtrạngsuysụptinhthầntrongmộtthờigianvàmốitìnhkhôngtrọnấyảnhhưởng
sâusắcđếnnhữngsángtáccủaôngsaunày.
Sausựhụthẫngkhitìnhyêutanvỡ,Kawabatabắtđầuchứngtỏtàinăngvănchương
củamìnhbằnghàngloạttruyệnngắn,đặcbiệtlàtruyệnngắntronglòngbàntay,bắtđầu
từkhoảngnăm1924kéodàinhiềunămsauđó.Từnăm1935,Kawabatabắtđầuviếttiểu
thuyết
X
X
X
Xứ
ứ
ứ
ứTuy
Tuy
Tuy
Tuyế
ế
ế
ết
t
t
t
,làmộtkiệttáctrongsựnghiệpcủaông.Kawabatakhôngthamgiachiến
tranhthếgiớithứhainhưngtiếngnóicủaôngtronglĩnhvựcchínhtrịđượcmọingườirất
xemtrọng.Saukhitácphẩm
c
cá
á
á
ánh
nh
nh
nhh
h
h
hạ
ạ
ạ
ạc
c
c
c
và
C
C
C
Cố
ố
ố
ốđô
đô
đô
đô
.Bằngnhững
thànhtựulớntrênconđườngvănchương,KawabataYasunarinhậngiảiNobelnăm1968.
s
sá
á
á
áng
ng
ng
ngt
t
t
tá
á
á
ác
c
c
c
KawabataYasunariđãthànhmộtcáitênquenthuộckhôngchỉtrongphạmviđấtnước
NhậtBảnmàtrêntoànThếgiới.NgườitabiếtđếnKawabatakhôngchỉvìôngtừngnhận
giảiNobelmàcònvìmộtsựnghiệpsángtáckháđồsộ.Kawabataviếtnhiều.Nhữngthể
loạimàôngviếtđemđếnchongườiđọcnhữngtrảinghiệmmớivềcuộcsống.Theođó,
thếgiớivănxuôitrongsángtáccủaKawabatabaogồmnhiềuthểloạivớisốlượngtác
phẩmlớn.Nhữngsángtáccủaôngdùlàtruyệnngắn,tiểuthuyếtcũngcónhữnggiátrị
thưởngthứcriêng.
TruyệnngắncóthểxemlàthểloạimởđầuchosựnghiệpsángtáccủaKawabata.
Trongmảngnày,Kawabatađặcbiệttậptrungvàonhữngtruyệnngắncódunglượngrất
nhỏmàônggọilàtruyệnngắntronglòngbàntay.Nhữngtruyệnngắnnàyđềcậpđến
nhữngsựviệcrấtđơngiảntrongcuộcsốngnhưngngườiđọccóthểrútrađượcmộtbài
họclớntrongcáchhànhxửcủaconngườivớixãhội.Truyệnngắntronglòngbàntay
trongsựnghiệpsángtácKawabatabắtđầukhoảngnăm1920vàkéodàinhữngnămsau
t,
t,C
C
C
Câ
â
â
ây
y
y
ytr
tr
tr
trà
à
à
àhoa,
hoa,
hoa,
hoa,C
C
C
Câ
â
â
ây
y
y
yl
l
đácu
cu
cu
cuộ
ộ
ộ
ội,
i,
i,
i,
Chi
Chi
Chi
Chiế
ế
ế
ếc
c
c
cnh
nh
nh
nhẫ
ẫ
ẫ
ẫn,
n,
n,
n,
…Trongtruyện
ym
m
m
mậ
ậ
ậ
ận
n
n
n
làđềtàichotrậncãinhaunhưngcũng
làhìnhảnhkhiếncôgáitrongtácphẩmnhớvềcuộccãinhaucủachamẹ.Cuốitruyện,
hìnhảnhcâymậnlạixuấthiện.Đâycũnglàlúcbàihọcmởravềnhữngýnghĩacuộc
sống,sựgiớihạncủađờingười,giớihạncủamọithứtrênthếgianvànhữngsựviệc
khôngđánggâynênnhữngbấtđồngtrongcuộcsống.
14
Ngoàira,nhữngtácphẩmthuộcthểloạitruyệnngắncũnglàđónggópkhôngnhỏcho
sựnghiệpvănchươngcủanhàvănKawabataYasunari.Trongđó,nhữngtruyệnngắnnổi
bậtnhư:
L
L
L
Lễ
ễ
ễ
ễchi
chi
chi
chiê
ê
Izu
,
V
V
V
Về
ề
ề
ềchim
chim
chim
chimv
v
v
và
à
à
àth
th
th
thú
ú
ú
ú
hay
C
C
C
Cá
á
kểvềcâuchuyệnmộtanhchàngsinhviêntrênchuyếnđidulịchđãtìnhcờgặp
mộtcôvũnữ.Nétđẹpcủanànglànétđẹptrongsángcủamộtcôgáimườisáutuổi.Thế
nhưngtìnhcờ,chàngthanhniênpháthiệncôgáicóthânhìnhtrẻcon.Thấtvọngvớiphát
hiệnnàynhưnganhchàngvẫnvuivẻđitiếpđếnShimoda.Quađó,điềumàchàngsinh
viênđượcnhìnthấyởcôgáilàmộtvẻđẹptựnhiên,hoàntoànkhôngxuấtpháttừnhững
dụcvọngkháccủabảnthân.Côgáinhưmộtbônghoatỏahươngsắctrongthiênnhiên
nhưlàmộtphầncủatựnhiên.Ngoàithưởngthứcvàchiêmnghiệmvềmộtcâuchuyện
giàuýnghĩa,độcgiảcònđượcthỏasứcđấmmìnhtrongkhônggianmờảocủanúirừng
vànhữngthácnướcvớinhữngkhungcảnhtuyệtmỹcủathiênnhiên.Truyệnngắn
V
V
V
Vũ
ũ
ũ
ũn
n
n
nữ
ữ
ữ
ữ
Izu
Izu
Izu
Izu
rađờinăm1925đánhdấumộtsựkiệnquantrọngtrongvănnghiệpKawabata.Tác
phẩmnhưmộtkiệttácđầutiêncủaông,mởđườngchonhữngthànhcôngsaunày.
NhưngthànhcôngnhấttrongsựnghiệpsángtáccủaKawabataYasunarilạilàtiểu
thuyết.ThếgiớitiểuthuyếtcủaKawabatachìmđấmtrongnhữngnétđẹp,cáiđẹpcủa
đượcbaophủbởimộtlànhơinướcmơhồ,đẹpcảtrongtừngýnghĩ.Nổibậtnhấttrong
thểloạitiểuthuyếtlàbộbatiểuthuyếtđãgiúpôngđạtgiảiNobel.Trongđó,tácphẩmra
đờisớmnhấtlà
X
X
X
Xứ
ứ
ứ
ứtuy
tuy
tuy
tuyế
ế
ế
ết
t
t
t
,tácphẩmđượcviếttừnăm1935vàchínhthứcxuấtbảnnăm
15
1947.Sauđó,tiểuthuyết
Ng
Ng
Ng
Ngà
à
à
àn
n
ố
ốđô
đô
đô
đô
rađờinăm1961.TrướckhinhậngiảiNobelnăm1968,tiểuthuyết
X
X
X
Xứ
ứ
ứ
ứ
tuy
tuy
tuy
tuyế
ế
ế
ết
t
t
t
đoạtgiảiDiễnđànvănnghệnăm1937.Tiểuthuyết
Ng
Ng
Ng
Ngà
à
à
á
á
ái
i
i
i
h
h
h
hồ
ồ
ồ
ồ
(1954),
Ti
Ti
Ti
Tiế
ế
ế
ếng
ng
ng
ngr
r
r
rề
ề
ề
ền
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
(1960),
Ng
Ng
Ng
Ngườ
ườ
ườ
ười
i
i
iđẹ
đẹ
đẹ
đẹp
p
p
n
ncu
cu
cu
cuố
ố
ố
ối
i
i
ic
c
c
cù
ù
ù
ùng
ng
ng
ng
.Khoảngthờigiansau
khiđạtgiảiNobel,Kawabatabắtđầutậptrungvàolĩnhvựcnày.Tiêubiểuchonhữngbài
viếtcủaônglàtiểuluận
S
S
S
Sự
ự
ự
ựs
c
c
cá
á
á
ái
i
i
iđẹ
đẹ
đẹ
đẹp
p
p
p
(1969).
1.3.
1.3.
1.3.
1.3.V
V
V
Và
à
à
ài
i
i
in
n
m
m
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
1.3.1.
1.3.1.
1.3.1.
1.3.1.V
V
V
trongs
s
s
sự
ự
ự
ựnghi
nghi
nghi
nghiệ
ệ
ệ
ệp
p
p
ps
s
s
sá
á
á
áng
ng
ng
ngt
t
t
tá
á
á
KawabataYasunari
KawabataYasunari
Tácphẩm
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
đượcsángtácvàokhoảngnăm1960.Đâylàkhoảngthờigian
trướckhiKawabatanhậngiảiNobel.Tiểuthuyếtrađờisauhàngloạttácphẩmnổitiếng
củaôngnhư
X
X
ánh
nh
nh
nhh
h
h
hạ
ạ
ạ
ạc
c
c
c
(1951),
Ti
Ti
Ti
Tiế
ế
ế
ếng
ng
ng
ngr
r
r
rề
ề
ề
ền
i
ih
h
h
hồ
ồ
ồ
ồ
(1954).Sau
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
à
bu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
đượcsángtácvàokhoảngthờigiangầncuốicủacuộcđờiôngvàcũnglàmộttrong
nhữngtácphẩmcuốicùngkếtthúccuộcđờisángtácvănchươngcủaông.Tácphẩmra
đờikhitàinăngvănchươngKawabatađangnởrộ.
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
khôngquátiêubiểutrongnhữngsángtáccủaKawabata.Cóthể,sự
nghiệpvănchươngquálớnkhiếnngườitachỉthấynhữngtácphẩmthậttiêubiểu,chưa
quantâmnhiềuđếnmộttiểuthuyếtdạngnhư
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
à
à
àn
n
n
nc
c
c
cá
á
á
ánh
nh
nh
nhh
h
h
hạ
ạ
ạ
ạc
c
c
c
và
C
C
C
Cố
ố
cảởnhanđềcũngchothấymộtphầnphngcáchsángtáccủaông.Tácphẩmcógiátrịlớn
trongthểhiệnnhữngnétđẹpmàôngluôntheođuổi.Tuyrằng,
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
khôngphải
làtácphẩmđưatêntuổiKawabatatrởnênnổitiếngnhưnglàtácphẩmcónhiềuýnghĩa,
thểhiệncáchnhìncuộcsốngvớimongmỏitìmkiếmnhữngnétđẹpđángđượcnângniu
vàgiữgìn,đặcbiệt,khiôngđangởmộtđộtuổivànhữnghọchỏitừcuộcsốnggiờđâycó
lẽđãquáđủ.Nhìntrongcảsựnghiệpsángtác,
Đẹ
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
mangdángdấpcủamộttác
phẩmđiểnhìnhmàlạicónétriêngnổibật.NhữngtiểuthuyếtcủaKawabatađặcbiệtlưu
ýđếncáiđẹpthì
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
ồ
ồ
ồn
n
n
n
thậtsựthể
hiệnđượctinhthầnấykhárõnét.Nhưng
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
dung
dung
dung
CâuchuyệnbắtđầukhinhânvậtOkingồitrênchuyếntàuđếnKyoto.Chiếcghếxoay
làmnhữngcảmxúctrongôngdângtrào.OkinhớđếnmốitìnhvớinàngOtokokhiấychỉ
mớimườilăm.ĐólàmộtcâuchuyệntìnhbuồnkhiônggiàOkilúcđóvừabamươihai
tuổi.Lúcnày,nhânvậtôngOkiđãcóvợnhưnglạiyêucôbéOtokochỉmớimườisáu
tuổi.Chuyệntìnhdangdở,nhânvậtOtokomangthai,đứaconthiếuthángchếtngaysau
khisinh.Đaukhổcùngcựcđènặnglêncôgáitrẻ,nhânvậtOtokođãcólúcphảivào
bệnhviệntâmthần.Khônglâusauđó,nàngvàmẹđếnKyotosốngđểtránhnhữngtổn
thươngđãxảyra.LầnđếnKyotonày,ngòaimụcđíchnghetiếngchuôngchùa,ôngOki
cònmuốngặplạicôgáinày.NhânvậtOtokolúcnàyđãbốnmươi,hiệnlàmộtnghệsĩvẽ
tranhnổitiếng.Vớimongmuốngặplạingườiyêucũ,ôngOkicuốicùngcũngđãgặpvà
ăntốicùngvớiOtoko.Thếnhưng,buổitiệchômđókhôngchỉcóOkivàOtokomàcòn
cóthêmmộtnhânvậtkháclàKeiko.KeikolàhọctròcủaOtoko,hiệntạiđangsốngcùng
nhàvớicôgiáo.Cuộcgặpgỡnàylàbắtđầuchomọicâuchuyệnxảyrasauđóvớicông
cuộctrảthùcủaKeiko.
17
Saubuổitiệcđầunăm,côgáiKeikobắtđầucóýnghĩtrảthù.Nhânvậtnữnàymuốn
trảthùchocôgiáovìôngOkiđãđốixửvớicôgiáoOtokotệbạcđếnthế.Tuynhiên,việc
trảthùcònlàđểthỏalòngghentuôngvớicôgiáo.HainhânvậtOtokovàKeikosốngvới
nhaubằngtìnhyêuđồngtínhnênkhibiếtcôgiáovẫncòntìnhcảmdànhchoôngOki,
nhânvậtnữKeikoghenvớitìnhyêuđó.CâuchuyệntrảthùcủacôgáitrẻKeikochính
thứcbắtđầukhilầnđầutiêncôđếnnhàOki.LấycớtặngôngOkihaibứctranh,nàng
Keikonhâncơhộiđótìmhiểugiađìnhcủakẻthù.Tạiđây,côgáigặpnhânvậtnam
Taichiro,làcontraiôngOki.CôgiáxinhđẹpKeikoquyếnrũchàngTaichirobằngsắc
đẹpvànhữnglờinóingọtngào.CảhaichaconôngOkicuốicùngcũngbịnàngKeiko
mêhoặc.SaulầnngủvớiôngOkiởkháchsạn,Keikocảmthấykháhứngthúvớiviệctrả
thùcủamình.Côgáipháthiệnraônggiàmàcôgiáomìnhvẫnyêuthươngchẳngcógì
khácsovớinhữngthanhniênkhácthờicủacô.Mộtnỗithấtvọngdânglênnhưnglạitạo
ĐẶ
ĐẶC
C
C
CS
S
S
SẮ
Ắ
Ắ
ẮC
C
C
CV
V
V
VỀ
Ề
Ề
ỀN
N
N
NỘ
Ộ
Ộ
ỘI
I
I
IDUNG
DUNG
T
ĐẸ
ĐẸ
ĐẸ
ĐẸ
P
P
P
P
V
V
V
VÀ
À
À
ÀBU
BU
BU
BUỒ
Ồ
Ồ
ỒN
N
N
N
2.1.
2.1.
2.1.
2.1.Thi
Thi
ph
phẩ
ẩ
ẩ
ẩm
m
m
mĐẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
2.1.1.
n
n
nnhi
nhi
nhi
nhiê
ê
ê
ên
n
n
n
Thiênnhiênhuyềnbímangđếnnhữngsựhấpdẫnriêngtrongđócócáiđẹp.Trong
tâmthứcvănhóangườiNhật,thiênnhiênvốnrằngđãđẹp.NgườiNhậtyêuthiênnhiên,
sốnggầngũivớithiênnhiênnhưmộtthểhòahợptrongtrờiđất.Đếnvới
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
n
cũnglà
nhữngconngườisaysưathưởngthứcnhữngnétđẹpmàthiênnhiênbantặng.
Vẻđẹpcủathiênnhiêntrongtácphẩmchiếmmộtphầnkhálớndunglượng.Tuyrằng
nétđẹpcủathiênnhiênkhôngđượcnhắcđếnnhưmộtphầnquantrọngnhưnglồngvào
cuộcsốngcủacácnhânvậttathấyrằngthiênnhiêntồntạinhưmộtphầnkhôngthểthiếu
trongcuộcsốngconngười,lànguồncảmhứngbấttậnchotâmhồnngườinghệsĩ,là
ngườibạnđườngnhưcóthểthấuhiểunỗilòngconngười.Nhữngnhânvậttrongtác
phẩmlànhữngconngườichủđộngtìmđếnvớicáiđẹp.NhânvậtCôgiáoOtokovàcô
họctròKiekoluôncónhữngchuyếnđếnthămnhữngvùngthiênnhiêntươiđẹp,đểvẽmà
cũnglàđểthưởngthức,đểthưgiãn.
CáiđẹptrongsángtáccủaKawabatalàvôhạn.Kawabatađượcbiếtđếnnhưmộtnghệ
sĩluôntìmđếnvớicáiđẹp.Ônglàngườichịukhótìmtòi,sángtạovàgiớithiệunétđẹp
mớitrongnhữngsángtáccủamình.Tácphẩm
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
thânhìnhcâylávànhữnggóckhuấtcũngvìthếmàtạonênmộtmàusắcmớihòachung
vớinhữngloạimàusắctựnhiên.Thiênnhiênẩnhiệntrongsựsángtốicủaánhtrăng,đẹp
theomôtcáchriêngmàthiếuđisựchiếurọicủatrăngthìcảnhkhôngcònhiệnramộtnét
đẹpnhưthế.CũngchỉlàngắmtrăngnhưngnhânvậtKiekodườngnhưkhônghứngthú
vớiviệcngắmtrăngtrongchénrượusakemàđòihỏicủacôlàđượcngắmtrăngởmột
khônggianlớnhơnnhưhồ.CátínhmạnhmẽđãkhiếnKiekokhôngchấpnhậnánhtrăng
trongmộtgiớihạnnhỏbénhưthế.Nhưngcảnhthiênnhiênvớiánhtrăngcólẽcũnglàm
vừalòngmộtcôgáicócátínhmạnhđếnthếbởisựdiệukìcủanhữngmàusắclấplánh
dướiánhtrăng,sựbừngsángcủamọimàusắchòacùngbóngtốimờảo.Cảnhthiênnhiên
dướitrăngthậtsựthúvịvớinhữngsựcộnglạicủamọithứ,mọimàusắctạonênmộtnét
thậtcủathiênnhiênmàkhôngaicóthểtạonênđược.
Ngoàira,cảnhđẹpcònđượcthỏasứckhoesắctrongkhônggiancủanúiArashi.Mọi
sựvậttỏasứchấpdẫntrongmộtkhônggianchỉdànhriêngchonhữngấntượngvềcái
đẹp,“
Hoaanhđàonúinởlẫnvớilộcnon,vàmưalàmdịuđimàuxanhquátươicủanụ
lá.
”[12;tr155]
Cấtcôngtìmđếnvớinhữngnétđẹptrongsựquansáttinhtế,Kawabata
khôngchỉđemđếnchođộcgiảnétđẹpcủavùngnúiArashivớimàuláđỏnhưnhững
côngtydulịchthườngquảngbá.Nhữnghìnhảnhbìnhdịnhấtcũngtrởnênđẹpmộtcách
quyếnrũtrongsựcảmnhậncósựđồngcảmchânthànhvớithiênnhiên.Vìthếtrong
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
p
20
v
Mưacònlàmdẫynúi
bênkiasôngmờđi,dángnúimềmmạivàđẹphơn
.”[12;tr155]
Cũngchínhbởimộthình
ảnhbìnhdịnhưnhữnghạtmưatrongtựnhiênmàconngườicóthểtìmđếnnhữngvẻđẹp
kháclunglinhvàlộnglẫykhôngkémnhữngvũhộinhộnnhịphaynhữngcungđiệnnguy
nga,“
KeikochưabaogiờthấygốmIga,nhưngngheOtokonói,côgáiđểýđếnnhững
giọtmưatrênláthôngdọcconđườngtrongkhuônviêntuviện.Nhữnggiọtmưanhỏlấp
lánhthànhnhữnghạtngọcđínhtạimỗimútlámảnhvàdàinhưcâykim,tựahồsương
mócnởhoa.Nhữngbônghoamưamảnhdẻnàychắcchẳngaibiếttới.Nhữngcâyphong
mànụláchưamởcũnglấplánhnhữnghạtnướcnhỏ
.”
[12;tr155-156]NhưngnúiArashi
cũngđẹptrongnétuynghiêmvàkiêuhãnhtronglầnOkiđiqua,“
Quảnúigiàđứnglặng,
câmnín.Dướichânnúi,sôngrộngrathànhmộtcáihồmàulụctrongvắt.Xaxavẳnglại
tiếnggỗsúctừđámbèvensôngđượcbốclênxetải.Cảnhtriềnnúichạythoaithoải
xuốngsôngnổitiếngđẹpgiờđâycònchìmtrongbóngtối,trừmộtdảinắngvắtngangvai
núitrênphíathượngnguồn
”[12;tr15]
Nhữnggìcủathiênnhiênmangđếnmộtcảmgiác
thưgiản,nhữngcảmxúcthậtcủanétđẹptựnhiênđơngiảnnhấtmàcũngđầythôithúc
khámphá.
Nétđẹpcủathiênnhiênngoàiraxuấthiệnkhánhiều,rảiráctrongtoàntácphẩm.Ở
đó,tatìmthấycáiđẹpcủasựphốihợpvàtồntạitrongthếhỗtrợnhau.Cóthểdễdàngbắt
gặpnhữngdòngmiêutảcảnhthiênnhiênnhư:“
Ngoàicửasổ,cánhrừngsươngphủdày
nhưkhóivùnvụttrôiqua.Trêncao,nhữngđámmâytrắngtắmtronglànánhsángnhẹ
21
khungcảnhtrởnênđẹphơn.Hầunhưthiênnhiêntrong
Đẹ
Đẹ
Đẹ
Đẹp
p
p
pv
v
v
và
à
à
àbu
bu
bu
buồ
ồ
ồ
ồn
n
n
n
đềuxuấthiệntheo
cáchđó.Thứnhất,thiênnhiênđẹptrongsựhòaphốimàusắc,thứhai,thiênnhiênkhông
đẹpriêngởmộtđốitượngnàođómàtrongsựkếthợpvớinhữngchitiếtkhácgầnđấy
hoặcchồngchéo,đặtđểlênnhau,thứba,thiênnhiênluônxuấthiêncùngvớivẻđẹpcủa
nhữngđườngnét,“
Ôngngắmconsôngcongnhưdảibạcđãngảmàu,rồingẩnglênnhìn
lạiphíahoànghôn.Nhữngtianắngtrắnglạnhcuốingàylenlỏitrongkẽmâyđen,vương
tây,trờimỗilúcmộtrựcđỏ.Màutíanhiềucungbựcđếnnỗiôngnghĩphảicólớpmây
mỏnghaysươngkhuếchxạmớiranhưvậy.Rángtrờihừnghựclàmlòngôngthaothức.
Rồimàunhạttốidầnchuyểnsangmàuđậm,nhòenhoẹtnhưaicầmcâycọlướttrênmặt
giấyướt.Ôngnghemùaxuânsắptới.
”[12;tr35]
Màusắccòncósựphatrộnxuấthiệnở
nhữngđoạnkhácnhư:“
Màutíacủamặttrờilặnbỗngnhườngchỗchomàuxanhlạnhvà
tối,chẳngmấychốcchuyểnthànhmàuxám.Mùaxuânvừachớmnhưđãvộinhườngchỗ
chomùađôngbănggiátrởvề.Mặttrờitrảichúthồnglácđáclêncảnhvậtrồilặn
hẳn.
”[12;tr61-62]CâymậngiàởnhàôngOkicũngtuântheomộtquyluậttươngtự:trên
mộtcànhxuấthiệnhaimàuhoakhácnhau.Dấuhiệuchonhữngsựkìbítrongtựnhiên
tạonênnhữngnétđẹpcósựkếthợprõnétgiữanhữngsặcsỡcủamàusắc.
Cáiđẹpcủathiênnhiêntồntạikháchquankhôngchủđíchvàchỉcónhữngcáiđẹp
nhưthếmớimanglạicảmgiácthưtháichoconngười.Cáiđẹptrướchếtphảilàmộtđối
tượngmàconngườicóthểnhậndiệnđược.Đócóthểlàmộtbônghoacómàusắcđỏtươi,
cóthểlàchiếcláxanhbiếchayhìnhdạnglạmắtcủanhữngchiếcnhamthạch.Cáiđẹp
hiệnlênmộtcáchtựnhiênmàconngườikhôngthểkiểmsoátđược.Thiênnhiêntrongtác
22
phẩmlànhữngkhungcảnhtuyệtmĩcủasựphốihợp.Cáiđẹpấylàhiệndiệnsẵnchomọi
thưởngthứccủaconngười.Bằngmắt,mỗingườicóthểnhìnthấyvẻđẹpấyvàcảmnhận
nóbằngtâmhồnởnhữnggócđộkhácnhautùymỗingười.Cáiđẹpcóthểrấtbìnhthường
vớingườinàynhưngcũngcóthểrấtthúvịvớingườikhác.Cũngnhưhìnhảnhánhtrăng
tronghồBiwavàánhtrăngtrongbátrượusake.TấtcảnúiArashi,đồichè,trăng,đềnRêu
đềulànhữngthứtồntạingoàitầmkiểmsoátcủaconngười.Đólànhữngđốitượngthuộc
vềthiênnhiên,chịusựchiphốicủaquyluậttựnhiên.Conngườikhócóthểcanthiệpđể
làmchúngkhácđi.NúiArashiđẹpvớihoaanhđào,lộcnon,láđỏngoàiracònlàdáng
núivàmưa,…Đồichèlạicónhữngđườngnétuốnlượn,màusắcđậmnhạtcủaláchè.
Còncảnhđêmtrănglạiđẹplênvớinhữngsắcmàucủacâylávàcủaánhtrăng.Những
M
M
Mố
ố
ố
ối
i
i
igiao
giao
giao
giaoc
c
c
cả
ả
ả
ảm
m
m
mgi
gi
gi
giữ
ữ
ữ
ữa
a
a
acon
ê
ê
ên
n
n
n
Thiênnhiêndùđẹpcũngẩnchứanhữngnétbuồn.Buồnlàmộtcảmxúcđượcchuyển
từngườisangvật.Nhưvậynétbuồncủacảnhvậtcũnglàmộtgócnhìnkháccủacon
ngườivềthiênnhiên.NétbuồntrongđồichècủaOtokolàmộtvídụ.Chấtawaretrong
cảnhsắcthiênnhiênđượcthểhiệntrongviệcthểhiệnranhgiớimỏngmanhcủacáiđẹp
vàsựlụitàn,“
Phíatây,trờimỗilúcmộtrựcđỏ.Màutíanhiềucungbựcđếnnỗiôngnghĩ
phảicólớpmâymỏnghaysươngkhuếchxạmớiranhưvậy.Rángtrờihừnghựclàmlòng
ôngthaothức.”
[12;tr35]Theoquyển
H
H
H
Hợ
ợ
ợ
ợp
p
p
ptuy
tuy
tuy
tuyể
ể
ể
tb
b
b
bả
ả
ả
ản
n
n
n–
–
–
–T
T
T
Từ
ừ
ừ
ừkh
kh
kh
khở
ở
ở
ởi
i
i
ith
th
th
k
kỉ
ỉ
ỉ
ỉXIX
XIX
XIX
XIX
,“
Awarelàcảmxúcxaoxuyến,bângkhuângtrướcvẻđẹpluônluônbiến
đổi,vôthườngcủasựvật(thiênnhiênvàconngười)
”[16;tr170]Vẻđẹpcủathiênnhiên
trongsựhòaphốimàusắcvàsựbiếnđổinhanhchóngcủachúngtạocảmxúcmạnhmẽ
nơingườithưởngthức.TâmhồnôngOkinhưhòavàovớicảnhvậtđểtrăntrởvềnhững
biếnđổivừadiễnra.Màuđỏrựccủarángchiềulàmcảmxúctronglòngôngdânglên.
Cảnhvậtđanghòachungvớinhữngmốibậntâmcủaônghayôngbắtgặpchínhtâmhồn
mìnhđangxaođộnghiệnhìnhnơicảnhvật.Cảnhđẹpcủathiênnhiênlàmtâmtrạngcon
ngườithayđổi.Mốitươnggiaogiữaconngườivàcảnhvậtthôngquamàusắcvàđường
Copyright: Tài liệu đại học ©