Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng trong dạy học môn Địa lý

NHỮNG GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
TRONG DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÝ

I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Môn Địa lý trong trường học rất nhiều học sinh tỏ ra thờ ơ xem nhẹ, học một
cách đối phó. Nhưng thực ra đây là một bộ môn chứa đựng cả một kho tàng kiến
thức về cả tự nhiên – kinh tế - xã hội , đặc biệt là địa lý lớp 7. Do đó, muốn giảng
dạy có kết quả giáo viên cần vận dụng những phưong pháp phù hợp với đặc thù bộ
môn . Và còn tuỳ thuộc vào của từng bài , từng đối tượng học sinh.
Bản thân tôi đã được nhiều năm giảng dạy Địa lý 7 , tôi thấy thích thú , qua
mỗi châu lục tôi như thấy mình vừa trải qua một chuyến du lịch ở những vùng đất
xa sôi ấy. Những cảm nhận đó đã thôi thúc tôi không ngừng tìm ra những giải pháp
tốt để nâng cao chất lượng và điều quan trọng là làm thế nào để học sinh cũng say
mê môn học , để môn Địa lý không còn nặng nề, tẻ nhạt. Có như vậy mới nâng cao
chất lượng của bộ môn đối với cả người dạy và người học.
II. THỰC TRẠNG VỚI SỐ LIỆU BAN ĐẦU.
Tìm hiểu nguyên nhân vì sao học sinh xem nhẹ môn học Địa lý . 100 học
sinh lớp 7 .
- 20 % Địa lí lớp 7 khó , không gần gũi.
- 50 % Không quan trọng.
- 30 % đây là môn học chỉ cần học thuộc lòng là đủ.
Qua số liệu đó, tôi quá bất ngờ đối với những nhận xét thờ ơ của học sinh và
tôi thấy rất buồn về vị trí của môn Địa lý trong học sinh.
Tôi đã nghiên cứu lại thật kỷ chương trình địa lý lớp 7 thì tôi lại thấy chương
trình Địa lý lớp 7 đã cung cấp cho học sinh kiến thức khá rộng, mà học sinh cần
phải biết phù hợp với khả năng của học sinh lớp 7 . Cho nên tôi đã cố gắng tìm lại
vị trí cho môn học này.

-

Câu hỏi phải chứa đựng một mâu thuẩn giữa kiến thức cũ và kiến thức mới, giữa

-
Giáo viên thực hiện: Trần Văn Đán Trường THCS Hương Toàn
2
Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng trong dạy học môn Địa lý

cái biết và cái chưa biết để học sinh khám phá . Phương pháp này sử dụng dụng để
củng cố , ôn tập.
• Nâng cao hiệu quả của PPDH:
Thảo luận nhóm trong phương pháp này , học sinh giữ vai trò tích cực , chủ
động, tham gia thảo luận, giáo viên giữ vai trò nêu vấn đề gợi ý .
Khi giáo viên sử dụng phương pháp này cần chú ý đến đối tượng học sinh
yếu. Vì những học sinh này thường ý thức học tập chưa cao , dễ lơ la cho nên giáo
viên cần bám sát giúp đỡ, động viên học sinh yếu. Sau khi thảo luận giáo viên gọi
những học sinh yếu đại diện trình bày, để tránh sự ỷ lại học sinh kha giỏi, đôi khi
không khó thì nhóm chỉ 1 và 2 em tự làm rồi trình bày trên danh nghĩa đại diện
nhóm.
Giáo viên phải phát hiện những chỗ sai để uốn nắn, sửa chữa , giải đáp thắc
mắc , làm sáng tỏ thêm các vấn đề lý thú nảy sinh trong thảo luận.
2. Phối hợp các hình thức tổ chức dạy học một cách linh hoạt:
- Trong hoạt động cá nhân , giáo viên tổ chức cho mỗi học sinh được làm việc
thực sự với các đối tượng học tập : Tranh ảnh, sơ đồ, lược đồ, bảng đồ, bảng thống
kê để thu nhập những kiến thức cần nắm , hoặc trả lời các câu hỏi , thực hiện các
bài tập do giáo viên đưa ra giáo viên góp ý sửa chữa , hướng dẫn những học
sinh yếu các hoạt động này vừa giúp học sinh nắm được các kiến thức qua họat
động độc lập vừa rèn luyện kỹ năng độc lập và làm quen phương pháp tự học, tự
nghiên cứu .
- Trong hoạt động nhóm: Giáo viên tiến hành chia nhóm , gioa nhiệm vụ và
hướng dẫn .

6. Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài:
Đây là khâu quan trọng quyết định hiệu quả của tiết học , nên giáo viên cần
hướng dẫn cụ thể, rõ ràng và luôn yêu cầu được kiểm tra vở chuẩn bị bài , phê bình
những học sinh không chuẩn bị bài.
7. Đối tượng học sinh yếu:
Giáo viên nên lưu ý nhất đến đối tượng này, giáo viên lựa chọn những câu hỏi
rất dễ để gọi học sinh trả lời , thường xuyên khen ngợi biểu dương để tạo sự hưng
phấn trong học tập, dần dần sẽ hướng học sinh đi sâu vào tìm hiểu những nội dung
khó hơn.
- Trong mỗi tiết học bao giờ cũng có một vài câu hỏi khó để khai thác tính tư
duy , động não của những học sinh khá giỏi để đối tượng này khỏi xem nhẹ.

-
Giáo viên thực hiện: Trần Văn Đán Trường THCS Hương Toàn
4
Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng trong dạy học môn Địa lý

III. KẾT QUẢ.:
Qua thực tế giảng dạy đã áp dụng các biện pháp trên, kết quả cho thấy:
- Học sinh hứng thú hơn.
- Có phương pháp học phù hợp hơn, dễ nắm được nội dung của bài mà không
mất nhiều thời gian.
- Các em nắm vững và nhớ lâu những kiến thức cũ.
- Lĩnh hội sâu kiến thức hơn.
- Học sinh rèn luyện được một số kỹ năng cơ bản trong Địa lý như sau:Đọc,
phân tích bản đồ, lược đồ, bảng số liệu, thống kê, tranh ảnh
- Mở rộng tầm nhìn về tổng thể tự nhiên, kinh tế, xã hội trên toàn thế giới.
- Các em biết liên hệ thực tế và biết vận dụng kiến thưc vào thực tiễn.
- Môn địa lí không còn nặng nề nữa mà rất thoải mái nên các em tự giác học
tập, yêu thích tìm hiểu và từ yêu thích đó học sinh say mê nghiên cứu nâng cao

học hỏi thêm nhiều kinh nghiệm hơn, để phục vụ công tác ngày càng tốt hơn.
Hương Toàn , ngày 22 tháng 04 năm 2010
Người viết
Trần Văn Đán-
Giáo viên thực hiện: Trần Văn Đán Trường THCS Hương Toàn
6