MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY-HỌC MÔN ĐỊA LÍ
Ở TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT
THÁNG 02/2011

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: (Website: Page 1

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1/ Tính cấp thiết của đề tài :
-Từ thực tiễn của việc giảng dạy địa lí cấp THPT ở trong trường THPT Buôn
Ma Thuột; nhất là trong tình hình đổi mới nội dung, chương trình, SGK hiện nay;
-Tâm lí học lệch các môn học trong học sinh, phụ huynh học sinh hiện nay đã
ảnh hưởng lớn đến việc nâng cao chất lượng dạy-học của giáo viên và học sinh; đó
chính là lí do cấp thiết khiến tôi chọn đề tài này.
2/ Tình hình nghiên cứu :
-Trong quá trình giảng dạy địa lí cấp THPT, các giáo viên đã sử dụng nhiều
phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, tuy nhiên những phương pháp, phương
tiện dạy học mới chưa được tiếp cận và áp dụng một cách rộng rãi để nâng cao chất
lượng dạy-học môn Địa lí.
-Trong các tài liệu tham khảo, có rất ít tác giả đã đề cập đến cơ sở lí luận và
cách thức, phương pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy-học
Việc nghiên cứu và đưa vào ứng dụng đề tài này (Một số biện pháp nâng cao chất
lượng dạy-học môn Địa lí ) có ý nghĩa lí luận và thực tiễn cấp bách .
3/ Mục đích, đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu, phạm vi và giá trị sử dụng
của đề tài:
3.1. Mục đích, đối tượng :
* Mục đích :
- Xác định cho giáo viên trong quá trình giảng dạy trực tiếp và học sinh trong quá trình
tiếp thu bài học, làm bài tập, kiểm tra kiến thức nhằm nâng cao chất lượng dạy-học.
- Góp phần nâng cao kết qủa dạy và học của giáo viên và học sinh, tích cực tham gia

dạy-học bộ môn.
PHẦN II: NỘI DUNG, KẾT QỦA NGHIÊN CỨU

1. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG DẠY-HỌC MÔN ĐỊA LÍ Ở TRƯỜNG THPT
BUÔN MA THUỘT
1.1Thuận lợi:
- Môn Địa lí được chú trọng trong chương trình giáo dục phổ thông, giảng dạy đầy đủ
cho tất cả các khối lớp với số tiết phân phối chương trình từ 1- 1,5 tiết/ tuần/ lớp.
- Thường xuyên mở các lớp tập huấn về chuyên môn: bồi dưỡng thường xuyên, thay
sách, chuẩn kiến thức, kỹ năng (của Sở và của Trường)
- Được quan tâm trong các kỳ thi cấp cơ sở hay quốc gia: Olympic 30- 4, học sinh giỏi
cấp tỉnh, cấp quốc gia, thi tốt nghiệp, thi cao đẳng-đại học…
- Giáo viên đa số nhiệt tình trong giảng dạy, có đầu tư đổi mới phương pháp giảng
dạy, ứng dụng công nghệ thông tin khá tốt.
- Học sinh cố gắng trong học tập, vẫn còn nhiều học sinh yêu thích bộ môn này.
1.2 Khó khăn:
- Theo quan niệm của của xã hội, của cha mẹ học sinh và một số bộ môn khác thì đây
là môn học phụ; cho nên có sự thiên lệch trong nhận thức về tầm quan trọng của môn
học, từ đó không khuyến khích học sinh học tốt môn Địa lí.
- Học sinh nhiều em học lệch, không quan tâm nhiều đến môn học (học đối phó để
kiểm tra, thi tốt nghiệp) nhất là học sinh khối 12-Ban khoa học tự nhiên.
- Thực tế của môn Địa lí chưa đáp ứng nhu cầu thực tế về việc lựa chọn ngành nghề
trong tương lai hoặc lựa chọn được rất ít ngành nghề.
- Tâm lý giáo viên giảng dạy bị hụt hẫng, dạy học không nhiệt tình.
*Thống kê hàng năm ở trường THPT Buôn Ma Thuột cho thấy: Ban C có 1-2 lớp
nhưng số học sinh 12 thi khối C rất ít (4-6 học sinh)
1.3 Nguyên nhân:
- Môn Địa lí là môn học khó (vừa có kiến thức tự nhiên vừa có kiến thức xã hội ) .
Không phải là môn học thuộc lòng, môn học giao thoa giữa kiến thức tự nhiên và kiến
thức kinh tế-xã hội.

môn Địa lí (với khối 12)
- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để khai thác kiến thức Địa lí và thực
hiện việc đổi mới phương pháp nhằm tạo ra những tiết học sinh động có hiệu quả từ
đó nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn, tạo hứng thú học tập cho học sinh.
- Thiết kế bài giảng khoa học ( chú ý bài giảng điện tử ), sắp xếp hợp lí các hoạt
động của giáo viên và học sinh, xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lí, tập trung vào kiến
thức trọng tâm, bồi dưỡng năng lực độc lập suy nghĩ cho học sinh, vận dụng sáng tạo
kiến thức đã học, tránh thiên về ghi nhớ máy móc không nắm vững bản chất kiến thức.
- Tăng cường dự giờ, trao đổi rút kinh nghiệm giảng dạy ở tổ chuyên môn để
nâng cao tay nghề giáo viên và hiệu quả giảng dạy.
- Trong quá trình dạy học, giáo viên tập trung chú ý hướng dẫn học sinh phân
tích, giải thích các mối quan hệ địa lí, nhất là các mối quan hệ nhân quả; dành thời
gian cho học sinh thu thập, xử lí thông tin dựa vào bản đồ, lược đồ các bảng số liệu,
tranh ảnh…để tìm tòi kiến thức, rèn luyện kỹ năng và phương pháp học tập Địa lí.
- Thực hiện nội dung dạy học phù hợp với thực tế và yêu cầu của địa phương
nhằm tăng tính hiệu quả của chương trình và năng lực hoạt động thực tiễn của học
sinh.
Để thực hiện nội dung này giáo viên cần tăng cường các hoạt động sau:
+ Liên hệ thực tế địa phương với những nội dung bài học liên quan.
+ Tăng cường hoạt động ngoại khoá.
+ Thực hiện đầy đủ và có hiệu quả các tiết dạy địa lí địa phương . Đặc biệt, xây
dựng cụ thể kế hoạch cho học sinh thực hiện các bài thực hành tìm hiểu địa lí địa
phương.
- Việc tích hợp và lồng ghép các nội dung giáo dục vào môn học cần có sự chọn
lọc nội dung phù hợp, tránh việc gây quá tải nội dung bài học.
*Thực hiện đổi mới kiểm tra-đánh giá
- Thực hiện đầy đủ các yêu cầu về đổi mới kiểm tra-đánh giá. Trong quy trình ra
đề kiểm tra phải thiết kế ma trận để đảm bảo tỉ lệ thích hợp giữa hình thức kiểm tra tự
luận và kiểm tra trắc nghiệm khách quan; đảm bảo các yêu cầu kiểm tra về kiến thức
và kĩ năng của bộ môn, đảm bảo các mức độ nhận thức.

Giáo viên bám sát chuẩn kiến thức và kỹ năng của chương trình lớp 12 môn Địa
lí THPT để xây dựng kế hoạch ôn tập phù hợp.
- Nội dung ôn tập thi tốt nghiệpTHPT môn Địa lí: thực hiện Hướng dẫn ôn tập
tốt nghiệp THPT năm 2009 tại công văn số 2535/BGD&ĐT-GDTrH ngày 27/3/2009
của Bộ Giáo dục&Đào tạo ban hành.
- Trong nội dung ôn tập chú ý rèn luyện các kỹ năng : vẽ các loại biểu đồ, đọc
và nhận xét bảng số liệu thống kê… Đặc biệt, rèn luyện kỹ năng đọc ATLAT Địa lí
Việt Nam để khai thác kiến thức.
- Tổ chức ôn tập theo hình thức từng bài, từng chủ đề và ôn tập tổng hợp kiến
thức. Nội dung ôn tập gồm kiến thức và kỹ năng của các bài, các chủ đề…
- Phương pháp ôn tập: giáo viên hệ thống hóa kiến thức cơ bản cho học sinh;
biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập, hướng dẫn gợi ý trả lời để học sinh nắm vững
kiến thức và phương pháp làm bài.
- Kết hợp hướng dẫn học sinh tự học, ôn tập theo nhóm, ôn tập chung cả lớp,
giáo viên tăng cường kiểm tra để đánh giá kết quả ôn tập của học sinh, từ đó có những
điều chỉnh hợp lí.
- Tổ chuyên môn cần có có sự trao đổi, thống nhất xây dựng kế hoạch và nội
dung ôn tập. Đặc biệt, chú ý tập trung phụ đạo cho những học sinh học lực yếu kém.
- Đối với lớp 12, giáo viên cần bám sát cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT do Bộ
Giáo dục &Đào tạo ban hành, trên cơ sở đó xây dựng các đề kiểm tra nhằm chuẩn bị
cho học sinh làm quen với cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT sắp tới.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY-HỌC MÔN ĐỊA LÍ
Ở TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT
THÁNG 02/2011

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: (Website: Page 5

b.Giáo viên chủ nhiệm:
- Thường xuyên kết hợp với giáo viên bộ môn nhắc nhở, uốn nắn những học

2/ KẾT LUẬN
Việc áp dụng phương pháp dạy-học, phương tiện dạy-học mới, hiện đại và các
biện pháp nâng cao chất lượng dạy-học môn Địa lí trong yêu cầu hiện nay là rất cấp
thiết nhằm đảm bảo hiệu quả-chất lượng của giáo dục của tương lai; Đó là một qúa
trình lâu dài cần có sự hợp tác tích cực của cả giáo viên và học sinh, của cả hệ thống
giáo dục. Với mục đích này và trong khuôn khổ của đề tài này chắc chắn sẽ không
thể đáp ứng được hết những yêu cầu, mong muốn của quý thầy cô giáo và học sinh;
tuy nhiên phần nào cũng mở ra những hướng, những gợi ý về biện pháp cần thiết để
chúng ta tiếp tục hoàn thiện thêm đề tài này.
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY-HỌC MÔN ĐỊA LÍ
Ở TRƯỜNG THPT BUÔN MA THUỘT
THÁNG 02/2011

G/v: Bùi Văn Tiến-Tổ Địa lí-Trường THPT Buôn Ma Thuột
Email: (Website: Page 6

Nội dung đề tài không lớn, tuy nhiên nó đề cập đến một trong những vấn đề
thời sự hiện nay, đó là: học tủ, học lệch; nhận thức chưa đầy đủ về tầm quan trọng của
các bộ môn trong nhà trường (trong đó có môn Địa lí), bản thân cũng vừa áp dụng vừa
đúc rút kinh nghiệm để viết nên đề tài này và như vậy nội dung bài viết có thể chưa
thật đầy đủ Tất cả những điều này mong quý thầy cô giáo đóng góp ý kiến để
đề tài hoàn chỉnh hơn.
Tác giả thành thật cám ơn !
Buôn Ma Thuột, tháng 02 năm 2011