Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
BIỆN PHÁP BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG THPT ĐẠT HIỆU QUẢ
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Thực trạng của vấn đề
Theo "chiến lược phát triển con người" của Đảng và Nhà nước ta đã chỉ rõ với
mục tiêu: “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” đã được cụ thể hoá
trong nhiều văn kiện của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt trong xu thế hội nhập quốc tế
mục tiêu “Bồi dưỡng nhân tài” càng được Đảng và Nhà nước quan tâm lớn “Hiền tài
là nguyên khí quốc gia”. Đất nước muốn phồn thịnh đòi hỏi phải có những nhân tố
thích kế để có hướng đi, có những người tài để giúp nước. Hiện nay, chúng ta đang
trong xu thế hội nhập nền kinh tế quốc tế, gia nhập WTO thì nhân tài là một trong
những yếu tố để chúng ta có thể tiếp cận với sự tiến bộ của khoa học công nghệ của
các nước trong khu vực và trên thế giới.
Thực hiện mục tiêu đó, ngành giáo dục của chúng ta đang cố gắng hướng đến
sự phát triển tối đa những năng lực tiềm tàng trong mỗi học sinh. Ở các trường Trung
học phổ thông (THPT) hiện nay, đồng thời với nhiệm vụ phổ cập giáo dục, nâng cao
chất lượng đại trà, việc chăm lo bồi dưỡng học sinh giỏi đang được nhiều cấp bộ chính
quyền và nhân dân địa phương quan tâm nhưng nguyên nhân sâu xa nhất đó chính là
thực hiện mục tiêu giáo dục mà Đảng và Nhà nước đã đề ra.
Thực tế hiện nay ở các trường THPT công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, trong đó
có việc bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử đã được chú trọng song vẫn còn những
bất cập nhất định như: cách tuyển chọn, phương pháp giảng dạy còn yếu kém, chưa
tìm ra được hướng đi cụ thể cho công tác này, phần lớn chỉ làm theo kinh nghiệm. Từ
những bất cập trên dẫn đến hiệu quả bồi dưỡng không đạt được như ý muốn.
Mặt khác, do quan niệm sai lệch về vị trí, chức năng của môn lịch sử trong đời
sống xã hội. Một số học sinh và phụ huynh có thái độ xem thường bộ môn lịch sử, coi
đó là môn học phụ, môn học thuộc lòng, không cần làm bài tập, không cần đầu tư phí

lai cho quê hương, đất nước.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đề tài được xây dựng từ việc tích lũy những kinh nghiệm ở các lớp bồi dưỡng
học sinh giỏi môn Lịch sử trường THPT Lý Tự Trọng – huyện Hoài Nhơn - tỉnh Bình
Định.
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 2
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
II. Phương pháp tiến hành
2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài
2.1.1. Cơ sở lý luận liên quan đến đề tài
Dân tộc Việt Nam có lịch sử từ lâu đời, với quá trình hàng nghìn năm dựng
nước và giữ nước. Nhân dân ta không chỉ có truyền thống dân tộc anh hùng mà còn có
kinh nghiệm phong phú, quý báu về việc giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ, về việc rút
bài học quá khứ cho cuộc đấu tranh và lao động trong hiện tại. Kiến thức lịch sử góp
phần xây dựng đường lối, chủ trương, chính sách, trở thành vũ khí sắc bén trong công
cuộc dựng nước và giữ nước. Ngày nay, (theo cố Tổng Bí thư Đỗ Mười) “cùng với
quá trình quốc tế hóa ngày càng mở rộng thì trở về nguồn cũng là một trong những xu
thế chung của các dân tộc trên thế giới. Với chúng ta, đó chính là sự tìm tòi, phát hiện
ngày càng sâu sắc hơn những đặc điểm của xã hội Việt Nam, những phẩm chất cao
quý, những giá trị truyền thống và những bài học lịch sử giúp chúng ta lựa chọn và
tiến hành bước đi thích hợp, hướng mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng,
văn minh”.
Chất lượng bộ môn Lịch sử được đánh giá không phải bằng việc ghi nhớ nhiều
sự kiện mà cần hiểu đúng lịch sử. Như cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã từng viết:
“Lịch sử đâu phải là một chuổi sự kiện để người viết sử ghi lại, rồi người giảng sử đọc
lại, người học sử học thuộc lòng”. Điều quan trọng là qua học tập, “chúng ta thấy
được cái gì qua các thời đại lịch sử, và từ đó chúng ta rút ra được kết luận gì, bài học

*Thuận lợi:
- Trong hệ thống các môn học ở trường THPT trong đó có môn lịch sử cũng có
vai trò quan trọng, trong việc giáo dục giáo dưỡng học sinh, lòng yêu quê hương đất
nước, lòng tự hào dân tộc… là hành trang quan trọng, trước khi học sinh rời mái
Trường trung học phổ thông, bước vào môi trường mới.
- Được sự quan tâm của Sở GD- ĐT tỉnh Bình Định, Chi bộ, Ban giám hiệu và
các đoàn thể trong trường THPT Lý Tự Trọng.
- Thầy, cô giáo cùng bộ môn đều nhiệt tình tích cực, trong cải tiến phương
pháp, luôn học tập trao đổi kinh nghiệm chuyên môn, thông qua hội thảo, thao giảng,
sử dụng công nghệ thông tin…góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử.
- Một bộ phận học sinh yêu thích và quyết tâm học tập môn lịch sử như thi vào
đội giỏi cấp trường, cấp tỉnh, cấp quốc gia và thi Đại học khối C.
* Khó khăn:
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 4
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
- Quan niệm xã hội về vị trí môn lịch sử đường đi hẹp, lợi ích kinh tế thấp.
- Quan niệm chưa đầy đủ của một số nhà quản lý giáo dục, phụ huynh học sinh
và cả giáo viên.
- Học sinh chưa đầu tư quĩ thời gian thường xuyên cho việc học môn lịch sử.
- Khối lượng kiến thức môn lịch sử ở một số bài còn dàn trải khá nặng, một số
giáo viên còn bị động trong khai thác kiến thức, chưa mạnh dạn để học sinh tự tìm
hiểu một phần kiến nào đó, trong bài dưới sự hướng dẫn của giáo viên.
- Đề và đáp án môn lịch sử thi tốt nghiệp, đại học trong những năm vừa qua còn
câu nệ quá nhiều câu chữ, kiến thức SGK, hạn chế việc phát huy tư duy lịch sử cho
học sinh.
- Thông thường học sinh ít chịu đọc SGK và câu hỏi SGK trước, để có chủ định
xây dựng và tiếp thu bài mới –dẫn đến tính hợp tác của học sinh không cao. Kỹ năng

hợp với yêu cầu và nhiệm vụ của ngành, của đồng nghiệp tâm huyết với bộ môn lịch
sử.
2.2. Các biện pháp tiến hành, thời gian tạo ra giải pháp
2.2.1. Biện pháp nghiên cứu
Tôi tiến hành nghiên cứu các sách giáo trình lịch sử và những tư liệu có liên
quan phục vụ cho việc giảng dạy môn lịch sử để biên soạn giáo trình bồi dưỡng cho
học sinh giỏi.
Qua các kênh thông tin, qua chương trình dạy học, qua chương trình tập huấn
thay sách, chương trình bồi dưỡng thương xuyên, qua cách ra đề học sinh giỏi những
năm gần đây…, tôi nhận thấy sự chuyển biến rõ nét trong cấu tạo đề kiểm tra, đề thi
đại học, cao đẳng – đặc biệt là đề thi học sinh giỏi.
2.2.2. Thời gian tiến hành
Qua hơn 8 năm học (2003 – 2012) đảm nhận việc dạy bồi dưỡng cho đội tuyển
học sinh giỏi môn lịch sử của trường THPT Lý Tự Trọng – Bình Định tôi đúc kết
được những kinh nghiệm, bí quyết ôn luyện học sinh giỏi môn lịch sử đạt hiệu quả
(chọn đối tượng học sinh, phương pháp ôn luyện, …).
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 6
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
B. NỘI DUNG
I.MỤC TIÊU
- Làm rõ lý luận và thực trạng trong công tác dạy - học và bồi dưỡng học sinh
giỏi môn Lịch sử ở trường THPT.
- Đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng học sinh giỏi môn Lịch sử đạt hiệu quả ở
trường THPT Lý Tự Trọng – Bình Định.
II. Mô tả giải pháp mới của đề tài
2.1. Yêu cầu chung
2.1.1. Yêu cầu một học sinh giỏi

Ngoài ra, học sinh giỏi môn Lịch sử phải biết sử dụng triệt để các thao tác phân
tích, tổng hợp để đánh giá, nhận định về một sự kiện hay vấn đề lịch sử, biết chọn ra
những chi tiết, sự kiện lịch sử nào để chứng minh, giải thích theo yêu cầu của đề bài.
Hơn nữa, học sinh ấy phải biết trình bày một bài làm sử có hệ thống, logic,…
2.1.2. Cách chọn học sinh giỏi.
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 8
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
- Trường THPT Lý Tự Trọng lâu nay chọn học sinh giỏi theo quy trình: Tổ
chức thi tuyển chọn đội tuyển vào cuối mỗi năm học để bồi dưỡng trong thời gian hè.
Vào đầu mỗi năm học mới tiếp tục tổ chức thi chọn lần hai và tăng cường bồi dưỡng
để tham gia dự thi các kì cấp tỉnh. Việc chuyển chọn như vậy tôi thấy hiệu quả nhưng
chỉ tốt với các môn tự nhiên, vì trường tôi học sinh hệ A đều học ban khoa học tự
nhiên, nên đối với bộ môn lịch sử tôi thấy việc tuyển lựa rất khó, do học sinh cứ xem
thường môn lịch sử cho đó là môn học phụ. Nên giáo viên dạy môn lịch sử phải lựa
chọn đối tượng sau cùng. Những em có năng khiếu đặc biệt thường thích ôn luyện các
môn học tự nhiên. Vì có kiến thức cơ bản, vững vàng các em cần nắm rõ các công
thức, quy tắc, định nghĩa, định lí rồi linh hoạt nhạy bén, áp dụng để làm bài. Còn các
môn học ít tiết như lịch sử, địa lí cần học bài dài và nhiều nên phần đông các em rất
chán.
- Kết hợp với kết quả của các đợt thi học sinh giỏi, khi dạy trên lớp tôi thường
ra đề kiểm tra theo hướng mở hoặc đưa ra những câu hỏi, bài tập nhận thức để khuyến
khích học sinh có sự đầu tư, sáng tạo khi trả lời trước tập thể lớp hay viết trong làm
bài và thưởng điểm cho những học sinh biết cách làm bài đúng theo yêu cầu và có
sáng tạo.
- Tôi tiến hành chọn những học sinh có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề
nhanh, đúng bản chất sự kiện, vấn đề lịch sử. Trong bài viết, tôi đặc biệt chú ý những
bài học sinh trả lời đúng yêu cầu thể hiện nắm vững kiến thức, trình bày, lập luận

2011 – 3 giải (có 1 em HS lớp 10 đạt giải lớp 11 và 1 em lớp 11 đạt giải lớp 12), 2011
– 2012 – 4 giải tỉnh – 1 giải Quốc gia (trong đó có 1 em HS lớp 10 đạt giải lớp 11).
(xem thêm ở phần phụ lục 1)
Vậy vấn đề đặt ra là cần phải phát hiện những học sinh có khả năng giỏi Lịch sử
từ lúc nào? Nên tổ chức bồi dưỡng từ lớp nào? Trên thực tế, có nhiều trường khi
chuẩn bị thi học sinh giỏi cấp tỉnh mới tập trung học sinh để ôn luyện, nhưng theo tôi
việc phát hiện và chọn học sinh giỏi phải làm sớm – đầu mỗi năm học mới; tổ chức
bồi dưỡng phải thường xuyên, không nhất thiết phải thi để vào các lớp bồi dưỡng mà
ở các tiết học, các môn học các em cần phải quan tâm, được uốn nắn và phát hiện.
2.1.3. Yêu cầu một bài lịch sử đạt hiệu quả.
- Phải biết suy luận. Bài làm môn lịch sử cần đi thẳng vào vấn đề, không viết
dong dài, dẫn đến lạc đề. Hãy đọc kỹ đề bài, hiểu rõ câu hỏi và thiết kế những kiến
thức đã học theo ý đồ của câu hỏi, đừng bắt câu hỏi phải đi theo kiến thức có sẵn của
mình. Học sinh phải biết chọn ra những chi tiết, sự kiện lịch sử nào để chứng minh,
giải thích theo yêu cầu của đề bài.
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
- Không được phép làm bài theo kiểu nhớ mang máng. Môn Sử là một môn
tuyệt đối kỵ với các khái niệm mù mờ. Ví dụ không được nhớ nhầm “Mặt trận dân tộc
thống nhất” thành “Mặt trận thống nhất dân tộc”. Không được viết lẫn lộn giữa những
chữ “đấu tranh”, "“chiến đấu”, “khởi nghĩa”…
- Một bài sử hay là bài viết của học sinh đó biết thổi hồn vào những con số, phải
tái hiện được sự kiện, hiện trượng, vấn đề lịch sử.
2.2. Xây dựng chương trình giảng dạy
Ôn luyện học sinh giỏi không giống như tiết dạy ở lớp học bình thường. Vì ở
lớp ta dạy cho học sinh phù hợp với ba đối tượng (khá giỏi, trung bình và yếu kém).
Song dạy cho học sinh giỏi là ta dạy để đưa các em đi thi. Đối tượng dự thi đều ngang

2.3. Tiến hành bồi dưỡng
2.3.1. Cung cấp kiến thức
Phân phối chương trình và yêu cầu kiến thức trong chương trình lịch sử ở
trường THPT chỉ dừng lại ở mức độ nhất định, nên bài giảng trong SGK đều nhằm
mục đích cung cấp kiến thức cơ bản về tiến trình lịch sử thế giới và Việt Nam theo
diện rộng, chưa đi vào chiều sâu. Đối với HSG yêu cầu phải hiểu biết sâu sắc và toàn
diện. Các em phải nắm chắc bản chất các sự kiện, hiện tượng lịch sử, các vấn đề lịch
sử,… để có đủ tự tin, có sự sáng tạo khi giải quyết bất kì đề thi nào.
Một việc quan trọng để cung cấp kiến thức cho học sinh là chọn và giới thiệu
những tài liệu đảm bảo chất lượng cho các em. Thị trường sách hiện nay khá phong
phú, hay dở đan xen, nhưng quỹ thời gian của học sinh thì có hạn, nên tôi chọn và
mua hoặc phô tô cho học sinh các sách như: Sách giáo khoa của Ban khoa học xã hội
(chương trình cũ), Sách lịch sử Nâng cao (chương trình mới), sách giáo trình,…
Trong chương trình bồi dưỡng, tôi kết hợp dạy kỹ hệ thống kiến thức cơ bản
theo chuẩn kiến thức, kỹ năng bằng việc lựa chọn những sự kiện, những vấn đề lịch sử
trọng tâm cho các em rồi tiến hành mở rộng kiến thức bằng các chuyên đề nâng cao.
Các chuyên đề của tôi viết không giống như một tiểu luận hay luận văn lịch sử
mà đi sâu làm rõ được hoàn cảnh lịch sử, nội dung bản chất của các vấn đề lịch sử, các
giai đoạn lịch sử; mối quan hệ giữa quá khứ - hiện tại - tương lai. Đảm bảo cho học
sinh đạt được mức độ về kiến thức lo-gíc là: nhận biết, thông hiểu, vận dụng, phân
tích, đánh giá và sáng tạo, chứ không phải nhồi nhét kiến thức cho học sinh. Một số
Chuyên đề tôi viết để phục vụ cho việc bồi dưỡng HSG:
- Phần lịch sử thế giới:
+ Văn hóa cổ đại.
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 12
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
+ Phát kiến địa lí.

Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
về những sự kiện, niên đại, nhân vật, địa danh, các nguyên lý, quy luật, những kết luận
khái quát, phương pháp, kỹ năng. Vì vậy, khi nắm vững kiến thức học sinh mới có khả
năng ứng phó được với các loại câu hỏi, bài tập.
2.3.2. Rèn luyện kỹ năng
2.3.2.1. Kỹ năng tìm hiểu tài liệu
Nội dung chương trình lịch sử quá rộng, tôi không đủ thời gian để dạy từng bài
trong SGK, nên việc hướng dẫn học sinh tìm hiểu trước bài trong SGK là rất quan
trọng. Sách giáo khoa lịch sử THPT được biên soạn – trình bày theo bài, theo tiến
trình thời gian. Tôi đã hướng dẫn học sinh nắm được mục đích – yêu cầu, những sự
kiện quan trọng và trọng tâm kiến thức của từng bài học lịch sử từ lớp 10 đến lớp 12.
Trên cơ sở đó các em về nhà tìm hiểu kỹ sách giáo khoa và trả lời những câu hỏi trong
SGK yêu cầu. Với cách làm trên khi ôn luyện cho học sinh tôi chỉ tập trung phân tích
chuyên sâu những nội dung lịch sử.
Để tìm hiểu tài liệu đạt hiệu quả học sinh cần phải:
1.Nắm đề: Đề ở đây là tên đề bài, tên tiểu mục. Nhiều học sinh học thuộc nội
dung nhưng lại không nhớ tên tiểu mục, khi làm bài có thể “râu ông nọ cắm cằm bà
kia”, nghĩa là lạc đề.
Vậy trước khi học tiểu mục nào, nên nắm chắc tên tiểu mục ấy. Chuyển tiểu
mục ấy thành câu hỏi. Ví dụ như “Ba tổ chức Đảng cộng sản nối tiếp nhau ra đời năm
1929”. Tự đặt ra câu hỏi như: “Ba tổ chức cộng sản ấy tên là gì? Tại sao ra đời? Bao
giờ? Ở đâu? Có ý nghĩa gì?” Như vậy kích thích hứng thú học tập, hiểu sâu, nhớ lâu.
Đó là chủ động trong học tập.
2.Nắm khung: Khung là dàn ý của cả bài hoặc của từng phần. Trước khi học cả
bài hay từng phần nên nắm chắc cái dàn ý của nó. Dàn ý thường theo giai đoạn hoặc
theo sự kiện, bao gồm: nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa. Nắm khung giúp nhớ
có hệ thống và nhớ lâu, dễ trả lời những câu hỏi tổng hợp.

chỉ đạo chiến lược? Trình bày nội dung và ý nghĩa của Hội nghị này.
Ví dụ 2: Vì sao ta mở chiến dịch Biên giới thu - đông 1950? Chiến dịch này có
bước tiến gì so với chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947?
Ví dụ 3: Nêu ý nghĩa quốc tế của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917. Cách
mạng tháng Mười Nga thành công đã tác động đến cách mạng Việt Nam như thế nào?
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 15
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
Các loại đề thi như trên không chỉ yêu cầu học sinh phải nhận biết chính xác sự
kiện, nhận thức đúng bản chất lịch sử mà còn đòi hỏi học sinh thể hiện khả năng lập
luận, trình bày, diễn đạt tốt.
Ngoài ra còn có loại đề thi có câu hỏi đặt ra để lý giải một vấn đề đã được xác
định, hoặc bình luận, chứng minh câu nói nổi tiếng của một nhân vật lịch sử bằng
những quan điểm, bằng các sự kiện.
Ví dụ 1: Vì sao Lênin nói cách mạng tư sản Pháp (1789) là “Cuộc đại cách
mạng”?
Ví dụ 2: Chứng minh: Cách mạng tư sản Pháp (1789) phát triển theo hướng đi
lên.
Loại đề thi trên tương đối khó, tôi hướng dẫn, yêu cầu học sinh phải đọc kỹ và
hiểu đúng câu nói của nhân vật, một nhận định, đánh giá và sử dụng những sự kiện
lịch sử cụ thể, chính xác để chứng minh.
Loại đề nhận thức lịch sử: Là đề theo một chủ đề hay vấn đề lịch sử nhất định
được đặt dưới dạng câu hỏi yêu cầu cần giải đáp. Loại đề này thường có nội dung khó,
yêu cầu học sinh phải suy nghĩ nhiều, hiểu biết kiến thức lịch sử chính xác, hệ thống;
học sinh phải có năng lực độc lập suy nghĩ để giải quyết vấn đề nêu ra, học sinh phải
có trình độ tư duy cao, có khả năng lập luận, lý giải vấn đề. Các dạng thường gặp như:
+ Đề thi xác định, phân tích tính chất của sự kiện lịch sử:
Ví dụ: Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung chính sách kinh tế mới (NEP) của

Ví dụ 1: Dùng bản đồ câm các nước Đông Nam Á vào nửa sau thế kỉ XX, ghi
tên nước, ngày giành độc lập và tên thủ đô.
Ví dụ 2: Vẽ bản đồ và tường thuật (viết) diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa tháng
Tám năm 1945.
Để giải quyết được những dạng đề như trên khâu quan trọng là việc phân tích
đề, bởi vì phân tích đề tốt sẽ giúp học sinh xác định, lựa chọn đúng kiến thức, lập dàn
ý dễ dàng. Phân tích đề đúng sẽ tránh trường hợp lạc đề, lệch đề.
Cấu tạo đề thi học sinh giỏi hiện nay rất nhiều câu, nhiều dạng đề, đòi hỏi học
sinh phải tư duy và xử lý nhanh các kỹ năng phân tích đề, phân bố thời gian, xác định
thời gian, không gian, nội dung lịch sử và yêu cầu của câu hỏi … sao cho phù hợp là
kỹ năng cần rèn luyện thường xuyên.
2.3.2.3. Kỹ năng làm bài
- Phân tích câu hỏi trong đề thi
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 17
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
Phải đọc hết và hiểu chính xác từng từ, từng chữ trong câu hỏi. Trong đề thi,
một câu hỏi chặt chẽ sẽ không có từ nào là “thừa”. Đọc kĩ câu hỏi để xác định thời
gian, không gian, nội dung lịch sử và yêu cầu của câu hỏi (trình bày, so sánh, giải
thích, phân tích, đánh giá )
- Phân bố thời gian cho hợp lí. Hãy căn cứ vào điểm số của từng câu mà tính
thời gian, mỗi điểm khoảng 15 phút là phù hợp.
- Lập dàn ý chi tiết
Hãy coi mỗi câu hỏi như một bài viết ngắn, lập dàn ý, xác định những ý chính
và trình tự của các ý. Sau đó hãy “mở bài”, đừng mất nhiều thời gian suy nghĩ về “mở
bài”. Khi đã xác định đúng nội dung sẽ biết mở bài thế nào, và nên mở bài trực tiếp,
ngắn gọn – không quá 10 dòng. Sau khi viết hết nội dung, khắc sẽ biết kết luận. Đừng
nghĩ trước kết luận, và cũng chỉ nên kết luận thật ngắn gọn.

Nhất thiết phải đọc lại bài để sửa chữa những chỗ sai sót nhầm lẫn rồi mới nộp bài.
Đọc lại là khâu rất quan trọng để bài thi được điểm cao hơn.
2.3.2.4. Chấm và sửa bài
Một học sinh giỏi không chỉ nắm vững kiến thức lịch sử, vững kỹ năng mà còn
có sự sáng tạo. Vì vậy, trong quá trình bồi dưỡng cho học sinh tôi thường xuyên quan
tâm đến việc chấm và sửa bài cho học sinh. Bài viết cần phải được sửa chữa, chỉ bảo
cụ thể, để phát huy những cái hay, sửa sai kịp thời những cái dở, để có sự nhìn nhận
đánh giá một cách công bằng, khách quan mỗi khi tuyển lựa đội tuyển chính thức đi
dự thi.
Sau khi dạy một chuyên đề, hay một giai đoạn lịch sử tôi thường tổ chức kiểm
tra để chấm và sửa bài cho học sinh. Kiểm tra có thể cho bài tập các em về nhà làm,
quy định thời gian nộp bài, nhưng theo tôi tốt nhất là cho học sinh làm bài kiểm tra
ngay trên lớp bồi dưỡng.
Ngoài ra tôi còn khuyến khích học sinh có thể tự tìm đề để viết rồi đưa cho thầy
cô sửa giúp, sau đó viết lại nhuần nhuyễn. Cách này giúp học sinh tăng khả năng trình
bày, diễn đạt của bạn và tạo thêm kỹ năng ứng phó tốt với mọi loại đề.
2.4. Khả năng áp dụng
Đề tài có tính khả thi, có thể áp dụng lâu dài và rộng rãi cho giáo viên dạy bồi
dưỡng học sinh giỏi bộ lịch sử ở trường THPT
Kết quả học sinh giỏi môn lịch sử của trường THPT Lý Tự Trọng đạt được liên
tục trong 8 năm qua (17 giải cấp tỉnh, 4 giải cấp quốc gia) là cơ sở để tôi nghiên cứu,
thực hiện đề tài này và sẽ áp dụng vào công tác giảng dạy, bồi dưỡng đội tuyển HSG
của trường trong những năm học tiếp theo.
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 19
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
2.5. Lợi ích kinh tế - xã hội
- Đề tài thực hiện không tốn kém về mặt kinh tế mà còn thực hiện tốt cho quá

dưỡng học sinh giỏi lịch sử hiện nay.
- Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi môn lịch sử.
+ Phát hiện những học sinh có khả năng trở thành học sinh giỏi lịch sử.
+ Bồi dưỡng kiến thức lịch sử.
+ Bồi dưỡng kỹ năng tìm hiểu tài liệu lịch sử.
+ Bồi dưỡng kỹ năng phân tích đề.
+ Bồi dưỡng kỹ năng làm bài thi lịch sử.
Đề tài triển khai nghiên cứu ở Trường THPT Lý Tự Trọng – tỉnh Bình Định
được tập thể giáo viên trong Tổ chuyên môn: Văn – Sử - GDCD tán thành. Đề tài chỉ
có tác dụng trả lời câu hỏi làm thế nào để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng học sinh giỏi
môn lịch sử ở trương THPT. Hy vọng các biện pháp đề ra sẽ có thể áp dụng tốt ở các
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 21
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
trường THPT.

Kiến nghị:
- Đối với Ban giám hiệu nhà trường nên tổ chức thi chọn đội tuyển và bồi
dưỡng học sinh giỏi ngay từ đầu lớp 10 chú trọng hơn công tác khảo sát, lựa chọn học
sinh vào lớp bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Chuyên môn nhà trường nên tổ chức các buổi ngoại khoá lịch sử báo cáo kinh
nghiệm học tập bộ môn
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 22
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
PHỤ LỤC 1

Trang 23
Sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Lý Tự Trọng
3. TRƯƠNG VĂN ĐÌNH 12A6 2008 - 2009
4. NGUYỄN CÔNG LY 12A2 2011 - 2012
PHỤ LỤC 2
MỘT SỐ CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP LỊCH SỬ
A.PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI:
Câu 1: Hội nghị Ianta (2/1945) diễn ra trong hoàn cảnh nào? Hội nghị đã có những quyết
định quan trọng nào?
Câu 2: Liên Hợp Quốc: Hoàn cảnh ra đời, mục đích, nguyên tắt hoạt động và vai trò của Liên
hợp quốc.
Câu 3: Sự đối lập về chính trị và kinh tế giữa hai khối nước: Tây Âu TBCN và Đông Âu
XHCN như thế nào?
Câu 4: Trình bày những thành tựu chủ yếu trong công cuộc xây dựng CNXH của Liên Xô từ
năm 1945 đến giữa những năm 70. Những thành tựu đó có ý nghĩa gì?.
Câu 5: Trình bày những thành tựu chính các nước Đông Âu đạt được trong công cuộc xây
dựng CNXH từ năm 1950 đến giữa những năm 70. Những thành tựu đó có ý nghĩa gì?.
Câu 6: Phân tích những nguyên nhân dẫn đến sự tan rã của chế độ XHCN ở Liên Xô và các
nước Đông Âu.
Câu 7: Sự thành lập nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa và ý nghĩa của sự thành lập nhà
nước này? Hãy cho biết đường lối và thành tựu cải cách và mở cửa của Trung Quốc?.
Câu 8: Trình bày những nét chính về phong trào đấu tranh giành độc lập ở Đông Nam Á sau
chiến tranh thế giới thứ hai?.
Câu 9: Trình bày những nét chính về cuộc đấu tranh chống đế quốc của nhân dân Lào từ năm
1945 đến năm 1975.
Câu 10: Qúa trình xây dựng và phát triển kinh tế - văn hóa của các nước Đông Nam Á từ sau
khi giành độc lập đến năm 2000 như thế nào?.
Câu 11: Qúa trình thành lập, mục tiêu, nguyên tắc và sự phát triển của Hiệp hội các nước

Câu 23: Các xu thế phát triển của thế giới hiện nay là gì? Những thời cơ và những thách thức
đặt ra cho dân tộc Việt Nam trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế như thế nào?.
B.PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM:
Câu 24: Nguyên nhân và hoạt động khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp ở Việt Nam?
Cuộc khai thác lần thứ hai của TD Pháp ở Việt Nam làm cho xã hội Việt Nam biến đổi như thế nào?
Phân tích khả năng cách mạng của từng tầng lớp giai cấp xã hội Việt Nam từ sau chiến tranh thế giới
thứ nhất.
Câu 25: Trình bày những hoạt động yêu nước của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ 1919 đến năm
1925.
-Quá trình chuyển biến của Nguyễn Ái Quốc từ một người yêu nước trở thành một người
cộng sản đã diễn ra như thế nào?(Gợi ý: trình bày tóm tắt tiểu sử, những hoạt động yêu nước từ 1911
đến 1925)
Câu 26: Sự ra đời của ba tổ chức Cộng sản trong năm 1929: Hoàn cảnh ra đời, quá trình hình
thành và ý nghĩa lịch sử.
Câu 27: Trình bày hoàn cảnh, nội dung của hội nghị thành lập Đảng đầu năm 1930. Nội dung
của Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt - cương lĩnh chính trị đầu tiên được Nguyễn Ái Quốc
trình bày tại hội nghị thành lập Đảng. Ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng cộng sản Việt Nam?
Tại sao nói Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là bước ngoặc vĩ đại của cách mạng Việt Nam?.
Câu 28: Nguyên nhân, diễn biến chính và ý nghĩa lịch sử Phong trào cách mạng 1930 - 1931.
Nêu rõ sự ra đời và hoạt động của Xô viết Nghệ – Tĩnh. Vì sao nói phong trào cách mạng 1930 -
1931 là cuộc tập dượt đầu tiên của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng chuẩn bị cho thắng lợi của
cách mạng tháng Tám 1945.
Giáo viên: Huỳnh Tấn Châu
Trang 25