ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LÊ MINH CHI
XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ TINH THẦN
TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Hà Nội - 2015


c: TS. MẪN VĂN MAI
Hà Nội - 2015

3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết
quả nghiên cứu trong luận văn nay là hoàn toàn trung thực và chưa từng
được công bố. Các thông tin, tài liệu trình bày trong luận văn có xuất xứ rõ
ràng.
Hà Nội, tháng 4 năm 2015
Tác giả luận văn

Lê Minh Chi

Lê Minh Chi 5
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

STT
Ký hiệu chữ viết tắt
Đƣợc hiểu là
1
CLB
c b
2
CNH

3

Hi
4
NVH

5
NXB
t bn
6
MTTQVN

Chƣơng 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG
VĂN HÓA TINH THẦN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY 8
1.1. Quan nim v i si s
tinh th di  Vit Nam hin nay 8
1.1.1. Khái niệm văn hóa, văn hóa tinh thần, đời sống văn hóa tinh thần 8
1.1.2. Quan niệm về nông thôn mới và xây dựng đời sống văn hóa tinh thần
trong xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện nay 20
1.2. Nhng yu t i sn trong
i  Vit Nam hin nay 33
1.2.1. Các yếu tố khách quan 33
1.2.2. Yếu tố chủ quan 44
1.2.3. Một số vấn đề thực tiễn xây dựng đời sống văn hóa tinh thần trong xây
dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện nay 49

Chƣơng 2. THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG
VĂN HÓA TINH THẦN TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY (Qua kh t 59
2.1. Thc tri s
i  hin nay 59
2.1.1. Điều kiện tự nhiên và đặc điểm văn hóa xã hội tỉnh Thanh Hóa 59
2.1.2. Thành tựu xây dựng đời sống văn hóa tinh thần trong xây dựng nông
thôn mới ở Thanh Hóa hiện nay và nguyên nhân của thành tựu 62
2.1.3. Hạn chế trong xây dựng đời sống văn hóa tinh thần và nguyên nhân
của hạn chế 86
2.2. n nhi s
th di  ti gian ti 96
2.2.1. Phương hướng 96
2.2.2. Các giải pháp cơ bản 101
KẾT LUẬN 116

sn xut hp vp, dch v,

2
 theo quy hon s
tc bo v; h th
tr  i s o cng giai
cng c - - c vng mnh,
to nn tng kinh t -  vng chc cho s nghip
o v T quc Vit Ni ch 
 c
vn bao gn kinh t-
hi, sn xui sng, np sng, phong tc t thng
i st ni dung quan tr
di cc ta chia B
c gia v i.
n pho ci, xut hin t th
chi. Nh
nhn v c quyt hi ngh ln th 4 ca Ban chp
n tng tinh thn c
hi, th hin t t n ca m
kt tinh nh tp nht trong quan h gii vi, v
hng lc vn kinh t -
i c 
vt chi s
n c c.
Hing i sng 
c thc hi c. Qua kh nh,
 dng i s            
nhng kt qu n, bn ti nhng hn ch cn
c khc phc:  c, li sng,

4



 

Nhận diện văn hóa Việt Nam và sự biến đổi
của nó trong thế kỷ mới


u v u
 ng Khi  nhim v
Tổng kết và xây dựng mô hình phát triển kinh tế- xã hội nông thôn mới,
kết hợp truyền thống làng xã với văn minh thời đạip
 
trin ct Nam.
Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam thời kỳ đổi
mớia PGS,TS. Nguy
  u c   b  ng v   i m 
nghip Vit Nam sau g p h thu v

p thu nh. Ch ra nhng v cn gii quyt c
nghi  
v  nh tranh, xut khn
 Đời sống văn hoá tinh thần nông thôn Hà Nam hiện naya
i sng
i Vic tri sng n 
u nhng truyn thng lch

5

+ Đối tượng nghiên cứu của luận văn i s
tinh thi  Vit Nam hin nay qua kh
t


 ; 
; 
;   

5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phƣơng pháp nghiên cứu
  m ca ch  
m ca H  i s
thi vi s n cm c
c v ng nn si
sn  
 thc tin: thc tri sng n   tnh
ng ku cc
m quyn   u tra c
gi.
n c  
vt bin cht lch s th   yu s
dng hch s i hc
 u.
6. Đóng góp mới của luận văn
i sng 
v c tit ra.  mn, lun

7
m v i sn
i  Vit Nam hing tht s

MỚI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
1.1. Quan niệm về đời sống văn hóa tinh thần và xây dựng đời
sống văn hoá tinh thần trong xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam hiện
nay
1.1.1. Khái niệm văn hóa, văn hóa tinh thần, đời sống văn hóa tinh
thần
 Văn hóa
  nhng ho c
 c, m c v mt sn xut vt ch n trong s
nghip d c. m mang nng vi
nhip cu pv
n mi mt ci sng vt chi sng tinh thn c
h c chu c
khoa h t thut ng 
  c tin
              
u thng nht chung  mm ch y
mt du i, k n vi t chc c
hng vt. Mi th u thuc v 
n t hoo c tich s
ci.
t hin t thi c c
n c v ni k c i  Trung
Qu    v    u th chung c   m 

9
tr   i. Th
k ng T t ng  ch nhng
 tp ca cuc sng, trong giao tip, ng x ci vi con
i. Thut ng n ci, bii. T 

th bao gt cht
t cho ca con
c th hit tinh trong sn phm vt cht. 
nhng sn phh
n ca lch s ng th 
     i sng tinh th   ng tinh thn ca con
c biu th ch yi dng tinh th thy,
n bao g n thng
cng chun mng khoa hc, ngh thut, sinh
ho h thm m ci vi
thc ti (vi t i).
 ViDuy Anh mt trong nhng 
nim v     Người ta thường cho rằng Văn hóa là chỉ
những học thuật tư tưởng. Có lẽ gì văn hoá của các dân tộc lại khác nhau đến
thế? Vì rằng cách sinh hoạt của các dân tộc không giống nhau. Chính vì
những điều kiện tự nhiên về địa lí khiến mỗi dân tộc sinh hoạt ở trên cơ sở
kinh tế khác nhau, cho nên cách sinh hoạt cũng thành khác nhau vậy”
nghiên cứu xem sự hoạt động để sinh hoạt về các phương diện của
một dân tộc nay biển chuyển thế nào, là nghiên cứu văn hoá lịch sử của dân
tộc ấy vậy”

[ 1, tr.10 - 11]. Theo quan nim c
mt kiu thc sinh tn ca mi.

11
 tch H  t
c 
 t: “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống,
loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp
luật, khoa học, tôn giáo, văn học nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt

t mt trn quan trt trong ba mt trn (kinh t,
      i cng sn phi ho  n Ngh quyt
ng v n n
n sc
hiu bao gc rng l c, ngh thu 
d o dc, li sn
c  c - , h th
bo tc thiu s
i v rng hc t v n
th ch  ng Cng sn Vit Nam kh
nn tng tinh thn ci, vng ly s
n kinh t - Vi quan 
chit c nh 
thc hi   i mi c  c bi   khi thc hin Ngh
quy n n
tin sc nhu cn vng ca
c sng. S gn kt gii
i st ch ng tt trong vic
gi vng  - i trong c c.
T ch  c, Khoa h      p quc
(UNESCO)  c cng th gii s

13
dn nhiu nh v
i Hi ngh quc t v a UNESCO
t n 6/8/1992 ti Mexico: “Văn hóa là tổng thể những nét đặc
thù về tinh thần và vật chất, về trí tuệ và cảm xúc quy định tính cách của một
xã hội hay một nhóm xã hội. Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương,
những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống giá trị,
những truyền thống và tín ngưỡng. Văn hóa đem lại cho con người khả năng

, biu hi 
 vi t 
 n bn chi trong lch s 
phi tr li sng cng
i sng tinh th c sn xut vt ch
vc t chi si. Song ch 
t i, phc v l
n gii m
Nh , theo m  vt
ch tinh thn, ng vt ch
thn.
 Văn hóa tinh thần
S t chn trong thc t ch
i bi quan h bin chng vi nhau.
Trong mt s ng h    chuy    i
ngng s tr ng lng vt
chc qung m
nhau vit chn cn phi d
nhn

15
Theo GS.TSKH Trn Ngn v 
 t chn.
t ch nhng sn phm do hong sn xut
vt cht ca con ngi to ra bao g  m 
hot h sn xui
 nhng sn phm do hong sn xut
tinh thn ci to ra bao gng  
thut, l hi, phong t
y, văn hóa tinh thần là những sản phẩm tinh thần mang giá trị

ng, khoa hc, ngh thu hn nh
n nh nhng hing tinh thn tin b mi biu hin
i s
cht ti ca hong tinh th n 
ca sn xut tinh tha vi
m m thui s
th mt tinh thn c c ca m
cng, m hi v i sn ca m
tc, k  ,
m, phm cht, bn sc ci sng tinh th
i sng
i ti nh 
thin, m.
Ni dung ci s
 tip c c
hoi sn bao gng ch y
hong, hong khoa hc ngh thu

17
t c hong c
thng hong c th  u
khoa hc, hou din ngh thut, hoc, hot
ng l h
i sn t  v
trin; sn
xu  
tr  n.
c hn, nhu cu m c
nhu cng th  i
ng cnh st nhu cu

  sau mc s
dng, m.
Nh          
dng cn ph o qun. Bo qu 
tinh thng b, ct gi  
tinh thng bo tn, b,
 c s
dng nhiu ln t th h  h 
 ng giao
i qua li nhng sn phn gii
vi, gi h, gii. S 
tinh th ng ln nhau gi 
tinh thn. S giao ti u
thit yu c  c
tn t. Trao  c thc

Trích đoạn Hạn chế trong xây dựng đời sống văn hóa tinh thần và nguyên nhân Phương hướng Các giải pháp cơ bản

---