SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NGUYỄN GIA THIỀU
GIÁO ÁN
TÍCH HỢP KIẾN THỨC GIÁO DỤC HỌC, SINH HỌC,
MÔI TRƯỜNG HỌC TRONG DẠY HỌC BÀI
HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG - HÓA HỌC 12 NÂNG CAO
Giáo viên: Trần Thị Hằng
Tổ: Hóa – Sinh – CN
Trường: THPT Nguyễn Gia Thiều
Hà nội, tháng 1 năm 2015
Phụ lục 2
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
1. Tên hồ sơ dạy học
Chuyên đề: TÍCH HỢP KIẾN THỨC GIÁO DỤC HỌC, SINH HỌC,
MÔI TRƯỜNG HỌC TRONG DẠY HỌC BÀI
HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG - HÓA HỌC 12 NÂNG CAO (2 tiết)
2. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức:
Biết được:
- Một số khái niệm về ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí, ô nhiễm đất, nước.
- Vấn đề về ô nhiễm môi trường có liên quan đến Hóa Học.
- Vấn đề bảo vệ môi trường trong đời sống, sản xuất và học tập có liên quan đến hoá học.
2. Về kỹ năng.
- Tìm được thông tin bài học trên các phương tiện thông tin đại chúng về vấn đề ô nhiễm môi
trường. Xử lí các thông tin, rút ra nhận xét về một số vấn đề ô nhiễm môi trường.
- Tính lượng khí thải, chất thải trong phòng thí nghiệm và trong sản xuất.
- Vận dụng để giải quyết một số tình huống về môi trường trong thực tiễn.
- Ngoài ra cần rèn luyện kĩ năng làm việc độc lập, làm việc nhóm, kĩ năng thuyết trình và khả
năng làm việc chủ động của học sinh.
3. Về tình cảm, thái độ.
- Có ý thức bảo vệ môi trường và bảo vệ an toàn thực phẩm. Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cụ

hội.
Thực tế cuộc sống thì ở đâu đâu trên đất nước ta, ta cũng dễ dàng nhận thấy
những vấn đề về môi trường việc môi trường bị ô nhiễm gây ra những lo ngại của
cộng đồng đối với sức khoẻ con người. Để được sống trong một môi trường sạch cần
có sự chung tay góp sức của cả một cộng đồng mà đầu tiên là phải từ ý thức của mỗi
cá nhân, mỗi học sinh khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường.
3
Để giúp học sinh liên hệ kiến thức bài học - thực tế một cách logic, dễ nhớ thì ở
mỗi nội dung tôi thường đan xen giữa phần kiến thức cơ bản của bài học và những
câu hỏi liên hệ thực tế.
Trong thực tế, tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức của các môn học khác sẽ giúp
giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra trong sách giáo khoa. Từ đó
bài học trở nên sinh động hơn, học sinh có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiến
thức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế tốt hơn.
5. Thiết bị dạy học, học liệu.
- Máy tính, máy chiếu, đĩa tư liệu dạy học.
- Giới thiệu một số phương pháp dạy học hiện đại áp dụng trong tổ chức học sinh học tập theo
nhóm.
6. Hoạt động và tiến trình dạy học
- Được trình bày kĩ ở phần giáo án.
- Có trình bày: “ MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HIỆN ĐẠI ÁP DỤNG TRONG
TỔ CHỨC HỌC SINH HỌC TẬP THEO NHÓM “ làm cơ sở khi tổ chức dạy học ở chuyên
đề này.
4
Chuyên đề: TÍCH HỢP KIẾN THỨC GIÁO DỤC HỌC, SINH HỌC,
MÔI TRƯỜNG HỌC TRONG DẠY HỌC BÀI
HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG - HÓA HỌC 12 NÂNG CAO (2 tiết)
I. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức:
Biết được:

- Học sinh:
+ Chuẩn bị trước các phiếu học tập tìm hiểu về môi trường.
+ Đọc trước bài 58: HÓA HỌC VÀ VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG – SGK12 NÂNG CAO – Trang
268, 269,270, 271, 272, 273.
+ Ngồi đúng vị trí các nhóm đã được phân công.
+ Nhóm trưởng tổng hợp ý kiến ra giấy A
o
. Chuẩn bị báo cáo sử dụng phần mềm powerpoint.
IV. Tiến trình giờ học
1. Ổn định tổ chức lớp học (1 phút)
2. Hoạt động dạy và học :
Sử dụng phương pháp dạy học dự án để học sinh có khả năng thể hiện hết tính sáng tạo, tìm
tòi, nghiên cứu khoa học
Lớp học được chia thành 4 nhóm tương ứng với 4 tổ
Mỗi nhóm độc lập tìm hiểu về bài học rồi tự đề xuất giải pháp nhằm giảm mức độ ô nhiễm
môi trường qua hoạt động sinh hoạt hàng ngày.
Học sinh cũng có thể sưu tầm và đi thực tế tại địa phương mình từ đó biết phân tích ảnh
hưởng của ô nhiễm môi trường cũng như gây biến đổi khí hậu như thế nào.
Sau đó, cứ 2 nhóm sẽ cùng trình bày về một nội dung trước lớp. Các nhóm khác nhận xét,
bổ sung để hoàn thiện nội dung đó, Giáo viên điều khiển và hoàn thiện.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu về Hóa học và vấn đề ô nhiễm môi trường (cả lớp hoạt động)(10 phút)
6
- Đặt Câu hỏi:
+ Nêu một số hiện tượng ô
nhiễm môi trường mà e biết ở
địa phương em và trên thế
giới? Có những kiểu ô nhiễm
nào thường gặp?
Hoạt động 2: (15 phút)

- Trả lời câu
hỏi, ghi bài.
- HS thu thập
các thông tin
từ bài học, từ
các nguồn
thông tin
khác và thảo
luận.
- HS báo cáo
kết quả thảo
luận nhóm,
thảo luận
toàn lớp và
rút ra kết
luận.
- HS lấy ví dụ
I. Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
Phân loại ô nhiễm môi trường:
- Ô nhiễm không khí.
- Ô nhiễm nước.
- Ô nhiễm môi trường đất.
1. Ô nhiễm không khí.
Ô nhiễm không khí là hiện tượng làm cho
không khí sạch thay đổi thành phần, có nguy cơ
gây hại đến thực vật, động vật, sức khỏe con
người và môi trường xung quanh
Không khí sạch thường gồm 78% khí Nitơ,
21% khí ôxi và một lượng nhỏ khí cacbonic và
hơi nước,…

HS làm việc
theo nhóm,
thảo luận và
báo cáo kết
quả về các
vấn đề đặt ra.
Cu, Pb, Ni, Sn, Cd,…
- Khí quang hóa: O3, NOx, anđehit, etilen,…
Ảnh hưởng của chúng:
- Cacbon đioxit (CO2) tăng quá nhiều sẽ phá
vỡ cân bằng tự nhiên, gây ra hiệu ứng nhà kính
- Monooxit (CO) rất độc, nếu trong không
khí có CO nồng độ khoảng 250 ppm sẽ
khiến con người bị tử vong vì ngộ độc
- Khí metan (CH4): Nồng độ CH4 trong
không khí đạt tới 1,3 ppm thì không khí bị
coi là ô nhiễm, góp phần gây nên hiệu ứng
nhà kính Cacbon làm cho Trái đất bị nóng
lên và dẫn theo nhiều vấn đề khác như băng
tan,…
- Lưu huỳnh đioxit (SO2): nồng độ trong
không khí là 1 ppm đã đủ gây vị hăng,
cay, gây đau nhức mắt và cảm giác nóng
trong cổ. Do tác dụng của quá trình quang
hóa và xúc tác trong không khí để SO2
chuyển thành SO3; SO3+H2O->H2SO4
gây mưa axit.
8
Nhóm học
sinh suy

hệ thần kinh, sự tạo máu và rối loạn tiêu
hóa. Với nồng độ 0,182mg/lit, tetraetyl chì
hoặc tetrametyl chì trong không khí đủ để
làm súc vật chết sau 18 giờ
- Thủy ngân ở gần mặt đất và rất độc, gây
tai nạn cho người và động vật
2. Ô nhiễm môi trường nước
Ô nhiễm nước là hiện tượng làm thay đổi
thành phần tính chất của nước gây bất lợi cho
môi trường nước, phần lớn do các hoạt động
khác nhau của con người gây nên.
Nước sạch không chứa các chất nhiễm bẩn,
vi khuẩn gây bệnh và các chất hóa học làm ảnh
9
Hoạt động 3: Ô nhiễm môi
trường nước (15 phút)
2. Ô nhiễm môi trường
nước
(Giáo viên phân công 2
nhóm ứng với 2 tổ cùng
chuẩn bị về nội dung, tranh
ảnh, tư liệu về ô nhiễm
môi trường nước và trình
bày trước lớp. Các nhóm
khác nhận xét, bổ sung để
hoàn thiện nội dung cần
nắm vững).
- Nêu một số hiện
tượng ô nhiễm nguồn
nước tại địa phương?

trong sản
xuất, đời
sống:
- Xử lí khí
thải.
- Xử lí chất
rắn thải.
- Xử lí nước
thải.
Mỗi nhóm trả
lời câu hỏi,
ghi bài. Đưa
ra một số
hình ảnh môi
trường đất ô
nhiễm. Quan
sát, nhận xét
- Trả lời câu
hỏi, ghi bài.
hưởng đến sức khỏe của con người. Nước sạch
nhất là nước cất trong đó thành phần chỉ là
H2O.
Ngoài ra, nước sạch còn được quy định về
thành phần giới hạn của một số ion, một số kim
loại nặng, một số chất thải ở nồng độ dưới mức
cho phép của tổ chức Y tế thế giới.
Nước ô nhiễm thường có chứa các chất thải
hữu cơ, các vi sinh vật gây bệnh, các chất dinh
dưỡng thực vật, các hóa chất hữu cơ tổng hợp,
các hóa chất vô cơ, các chất phóng xạ, chất độc

động vật gồm các hợp chất của phenol, các hóa
10
thảo luận và hoàn thiện.
Hoạt động 4:(15 phút)
Ô nhiễm môi trường
đất.
(Giáo viên phân công 2
nhóm ứng với 2 tổ cùng
chuẩn bị về nội dung, tranh
ảnh, tư liệu về ô nhiễm
môi trường đất và trình bày
trước lớp. Các nhóm khác
nhận xét, bổ sung để hoàn
thiện nội dung cần nắm
vững).
- Nêu một số hiện tượng ô
nhiễm đất?
- Rút ra nhận xét về đất bị ô
nhiễm và tác hại của nó?
- Nguyên nhân gây ô nhiễm
đất?
- Những chất hóa học nào
thường có trong đất bị ô
nhiễm và tác hại của
- HS thu thập
các thông tin
từ bài học, từ
các nguồn
thông tin
khác và thảo

- Phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật:
Có hơn 1000 loại hóa chất được dùng trong
lĩnh vực nông nghiệp, thuốc trừ sâu là tác
nhân số một gây ô nhiễm đất
- Chất phóng xạ gây ra do phế thải ở trung
tâm khai thác chất phóng xạ, nghiên cứu
nguyên tử, bệnh viiện, các nhà máy điện
nguyên tử,…
- Đất nhiễm mặn: Loại đất chứa nhiều cation
11
Na+ hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong
dung đất.
+ Một số vùng do nước biển tràn vào hoặc
do muối hòa tan vào các mao dẫn ở mạch
nước ngầm dẫn lên làm đất nhiễm mặn ,…
+ Đất khi bị nhiễm mặn có nồng độ áp suất
thẩm thấu cao gây hạn sinh lí cho thực vật.
- Đất nhiễm phèn: Khi đất chứa quá nhiều
Fe2+, Al3+,SO42-,Mn2+
+ Do sự xuất hiện phèn sắt Fe(OH)3 và Fe2O3.
+ Fe2+ tan trong nước ngầm, khi tiếp xúc với
không khí lại bị oxy hóa thành hidroxit sắt(III).
Fe2+ + O2 + H2O ->Fe(OH)3 -> Fe2O3 + H+
+ Sự hình thành khoáng Halotrichite
FeAl2(SO4)4 22H2O

+ Sự xuất hiện Fe2+ trong nước ngầm
Fe2O3 + C(H2O) + H2O = Fe2+ +H+ +CO2
Khi đất chứa quá nhiều sẽ làm pH môi
trường giảm gây ngộ độc cho con người

làm các hoạt tính sinh học của đất bị giảm.
- Chất thải công nghiệp:
+ Chất thải xây dựng: Chất thải xây dựng
như gạch ngói, thủy tinh, gỗ, ống nhựa, dây
cáp, bêtông, nhựa…trong đất các chất thải
này bị biến đổi theo nhiều con đường khác
nhau, nhiều chất rất khó bị phân hủy…
+ Chất thải kim loại: Thường có nhiều ở các
khu vực khai thác hầm mỏ, các khu công
nghiệp và đô thị.
Nguồn gốc
*Các loại bình điện (pin, acquy).
*Sắt phế liệu.
13
*Các chất thải mịn.
*Nickel có trong các loại thành phần rác
*Bụi bay trong không khí và bụi lắng có
nhiều độc kim loại.
+ Chất thải khí :
*CO là từ động cơ xe hơi, xe máy, hoạt
động của các máy nổ, khói lò gạch, lò bếp, núi
lửa phun…
*SO2 đi vào không khí chuyển thành SO4 ở
dang axit gây ô nhiễm môi trường đất.
*Oxit nitơ sinh ra từ nitơ trong không khí do
hoạt động giao thông vận tải, do các vi sinh
vật trong đất, do hoạt động ủ rơm rạ của con
người.
+ Chất thải hóa học và hữu cơ : Các chất
thải có khả năng gây ô nhiễm đất ở mức độ

đời sống để
nhận biết
môi trường ô
nhiễm.
HS rút ra
cách chung
xử lí chất
thải trong
phòng thí
nghiệm?
ảnh hưởng tới môi trường đất.
+ Nước rỉ từ các hầm ủ và bãi chôn lấp có tải
lượng ô nhiễm chất hữu cơ rất cao ( thông qua
chỉ số BOD và COD) cũng như các kim loại
nặng như Cu , Zn, Pb, Al ,Fe, Cd , Hg và cả
các chất như P ,N, … cũng cao. Nước rỉ này
sẽ ngấm xuống đất gây ô nhiễm đất và nước
ngầm.
Nhìn chung thực trạng ô nhiễm môi
trường đất đang ở mức báo động. Nếu
không có những biện pháp giảm thiểu hiệu
quả thì nguồn tài nguyên đất đến một lúc
nào đó sẽ cạn kiệt.
Tác hại của môi trường bị ô nhiễm: Gây
suy giảm sức khỏe con người, biến đổi khí
hậu, tuyệt chủng một số loài sinh vật. …
II. Hóa học và vấn đề bảo vệ môi trường
trong đời sống sản xuất và học tập hóa
học.
Tác hại ô nhiễm môi trường: Gây tổn hại lớn

* Không khí có khí sunfurơ sẽ có mùi sốc,
khó chịu.
* Không khí có chứa khí H2S sẽ có mùi trứng
thối đặc trưng.
* có khí NH3 thì ta ngửi thấy có mùi khai,
- Quan sát dựa vào màu sắc:
+ Ô nhiễm nước:
* Màu sắc của nước ô nhiễm thường có màu
tối, hơi đen. Khi nước ô nhiễm, nước không
còn trong suốt như nước tự nhiên.
* Mặt nước có váng đen, nấu thức ăn khó
chín, gây mảng bám vào các dụng cụ là nước
cứng (cụ thể là nguồn nước có chưa muối
canxi và magie), nước nhiễm mangan.
+ Ô nhiễm không khí: Không khí bị ô nhiễm
bởi CO
2
thường đi kèm với khói bụi màu xám
giống như xương.
b. Xác định chất ô nhiễm bằng thuốc thử
- Xác định bằng thuốc thử: pH, nồng độ các
ion ( Hg2+, Pb2+,NO3- ,…)
- Đo nồng độ bụi, hơi khí độc trong ống thải.
16
- Xác định thành phần của nước.
• Thí dụ: Để xác định trong nước có các
chất và ion (gốc axit hoặc các ion kim
loại) ta cần có những thuốc thử hoặc đến
những nơi có thể xác định được thành
phần của nước, để xác định: Các ion kim

trong lớp lắng
nghe, bổ sung
(nếu cần).
Sắc kí xác định các ion kim loại
2. Vai trò của Hóa học trong việc xử lí chất
ô nhiễm
* Nguyên tắc chung của việc xử lí chất ô
nhiễm bằng phương pháp hóa học là: Có
nhiều biện pháp xử lí khác nhau căn cứ vào
thực trạng ô nhiễm, đó là xử lí ô nhiễm đất,
nước, không khí dựa trên cơ sở khoa học hóa
học có kết hợp với khoa học vật lí và sinh
học.- Trong công nghiệp:Phải tuân thủ quy trình
xử lý chất thải
- Trong nông nghiệp: Sử dụng phân bón hóa
học, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích sinh
trưởng đúng quy định, đúng quy trình.
- Các cơ sở nghiên cứu, phòng thí
nghiệm:Phải phân loại, xử lý trước khi
thải ra môi trường
- Trong khu dân cư: Rác phải được thu
gom, phân loại để thu hồi, tái chế, xử lý
19
nghiệp?
Giáo viên nêu tình
huống cụ thể và yêu cầu
học sinh vận dụng để xử lí

bổ sung vào
phiếu học tập.
- Lắng nghe
- Các học
sinh còn lại
trong nhóm
mảnh ghép
lắng nghe và
ghi chép lại.
- Mỗi học
sinh sẽ nắm
rõ tất cả các
phần của bài
học.
chống ô nhiễm môi trường
* Phương pháp chung nhất là loại bỏ chất
thải độc hại bằng cách sử dụng chất hóa học
khác có phản ứng với chất độc hại, tạo thành
chất ít độc hại hơn ở dạng rắn, khí hoặc dung
dịch. Hoặc có thể cô lập chất độc hại trong
những dụng cụ đặc biệt, ngăn chặn không cho
chất độc hại thâm nhập vào môi trường đất,
nước, không khí gây ô nhiễm môi trường.
- PP hấp thụ: Hấp thụ khí thải bằng nước,dd
xut, hoặc dd axit sau đó tái sinh hoặc không
tái sinh dd đã hấp thụ
- PP hấp phụ: Chất thải được hấp phụ trong:
than bùn, phân rác, đất xốp, than hoạt tính
sau đó phân hủy bằng pp sinh hóa
- PP oxy hóa –khử: Cho khí thải qua dd

4
2-
, có thể
dùng nước vôi dư để kết tủa chúng và thu
gom lại ở dạng rắn và tiếp tục xử lí.
- Nếu ion các kim loại quý thì cần xử lí thu
gom để tái sử dụng.
Hoạt
động 7:
GV kết
luận.1
phút)
HS lắng
nghe.
HS lắng
Để hạn chế ô nhiễm môi trường, phương pháp tốt nhất là đẩy phương án
nghiên cứu khoa học và tìm biện pháp phòng tránh. Giáo dục nâng cao ý
thức cho mọi người về ô nhiễm để mọi người tìm cách phòng tránh chống
ô nhiễm là đã góp phần bảo vệ môi trường sống của chính mình và cho thế
hệ mai sau.
21
Hoạt
động 8:
(10 phút)
Củng cố
Giáo viên
đưa ra đáp
án: 1.A,
2.C, 3.A,
4.C, 5. D.

.
B. Không khí chứa 78%N
2
, 18%O
2
, 4% hỗn hợp CO
2
, SO
2
, HCl.
C. Không khí chứa 78%N
2
, 20%O
2
, 2% CH
4
bụi và CO
2
.
D. Không khí chứa 78%N
2
, 16%O
2
, 3% hỗn hợp CO
2
, 1%CO, 1%SO
2
.
2. Khí nào sau đây gây ra hiện tượng mưa axit?
A. CO

A. SO
2
B. NO
2
C. Cl
2
D. H
2
S
B. Tự luận
Thế nào là ô nhiễm môi trường? Cho biết sự cần thiết phải bảo vệ
môi trường khỏi bị ô nhiễm? Là một học sinh em đã và sẽ làm gì để góp
phần bảo vệ môi trường sống trong lành?
Bài tập về nhà
Bài tập trang 70 (sgk), BT SBT chuần bị cho bài luyện tập.
7. Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
Giáo viên: Quá trình kiểm tra đánh giá được thực hiện:
- Trong tiết học: các bài trình bày của học sinh, các câu trả lời của học sinh với các câu hỏi
mà giáo viên đưa ra.
22
- Phiếu đánh giá: Dưới dạng trắc nghiệm và tự luận. Mỗi học sinh làm một bài với nội
dung câu hỏi sau trong phần củng cố.
Học sinh.
Trong hoạt động dạy học, tiếp thu kiến thức học sinh tự đánh giá kết quả lẫn nhau qua các
lần thảo luận nhóm, qua các bài thuyết trình của từng nhóm.
8. Các sản phẩm của học sinh
- Các bài thuyết trình của học sinh
- Mỗi nhóm học sinh có 1 báo cáo trình bày ở dạng powerpoint
- Các nhóm học sinh có những hình ảnh về thực tế tình trạng ô nhiễm môi trường ở địa
phương và một số hình ảnh của học sinh đã chung tay góp phần bảo vệ môi trường.