Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, khi nền kinh tế thế giới ngày càng phát triển thì nhu cầu hội
nhập, toàn cầu hoá lại được đặt ra cấp thiết đối với tất cả các quốc gia. Là một
nước kinh tế đang phát triển, để tiến tới toàn cầu hoá Việt Nam cần trải qua một
thời gian dài cộng với sự cố gắng nỗ lực rất lớn. Là một tổ chức đóng vai trò
dẫn dắt vốn của trung gian tài chính, vốn không chỉ là điều kiện cần thiết cho
hoạt động kinh doanh mà đó còn là đối tượng kinh doanh của Ngân hàng. Đối
với NHTM nguồn vốn có vai trò rất quan trọng. Vốn có thể được huy động
bằng nhiều nguồn nhưng nguồn vốn tích luỹ trong nước là chủ yếu và đóng vai
trò quyết định. Trong đó nguồn nhàn rỗi trong dân cư là rất lớn và cần được
quan tâm khai thác. Vì là nguồn vốn rẻ lại có tiềm năng lớn sẽ có lợi nhiều hơn
so với nguồn tài chính chuyển giao từ nước ngoài (dưới các hình thức: đi vay,
nhận tài trợ, nhận uỷ thác …) thì cần phải có đường lối, chính sách thích hợp,
Ngân hàng phải sử dụng các công cụ đa dạng linh hoạt để huy động vốn. Là
một Chi nhánh mới được thành lập, Chi nhánh NHNo&PTNT Hùng Vương đã
đạt được những thành tích đáng ghi nhận. Qua quá trình thực tập và nghiên cứu
tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hùng Vương cùng với những kiến thức và lý luận
đã học ở trường em thấy vấn đề huy động vốn của Ngân hàng là rất quan trọng
và cấp thiết nên em chọn đề tài: “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất
lượng huy động vốn tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hùng Vương” để làm
luận văn.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn của em gồm 3 chương:
Chương I: Những vấn đề cơ bản về hoạt động kinh doanh của NHTM
Chương II: Thực trạng về hoạt động kinh doanh tại Chi nhánh
NHNo&PTNT Hùng Vương
Chương III: Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng huy động
vốn tại Chi nhánh NHo&PTNT Hùng Vương
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 1 MSV: 01A1882
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
Thực hiện được điều này NHTM huy động và tập trung các nguồn vốn
nhàn rỗi trong nền kinh tế, mặt khác với số vốn này NHTM sẽ đáp ứng được
nhu cầu vốn của nền kinh tế để sản xuất kinh doanh. Qua đó thúc đẩy nền kinh
tế phát triển.
NHTM vừa là người đi vay, vừa là người cho vay với số lãi suất chênh
lệch có được nó sẽ duy trì hoạt động của mình. Vai trò trung gian này trở nên
phong phú hơn với việc phát hành hêm cổ phiếu, trái phiếu … NHTM có thể
làm trung gian giữa công ty và các nhà đầu tư, chuyển giao mệnh lệnh trên thị
trường chứng khoán, đảm nhận việc mua trái phiếu công ty …
2.2 Trung gian thanh toán
NHTM làm trung gian thanh toán có nghĩa là Ngân hàng tiến hành nhập
tiền vào tài khoản hay chi trả tiền theo lệnh của chủ tài khoản. Khi các khách
hàng gửi tiền vào Ngân hàng, họ sẽ được đảm bảo an toàn trong việc cất giữ
tiền và thực hiện thu chi một cách nhanh chóng tiện lợi, nhất là đối với các
khoản thanh toán có giá trị lớn, ở mọi địa phương mà nếu khách hàng tự làm sẽ
rất tốn kém khó khăn, và không an toàn (ví dụ: chi phí lưu thông, vận chuyển,
bảo quản …)
Khi làm trung gian thanh toán, Ngân hàng tạo ra những công cụ lưu thông
và độc quyền quản lý các công cụ đó (séc, giấy chuyển ngân, thẻ thanh toán …)
đã tiết kiệm cho xã hội rất nhiều về chi phí lưu thông, đẩy nhanh tốc độ luân
chuyển vốn, thúc đẩy quá trình lưu thông hàng hoá. Ở các nước phát triển phần
lớn thanh toán được thực hiện qua séc và được thực hiện bằng việc bù trừ thông
qua hệ thống NHTM. Ngoài ra việc thực hiện chức năng là thủ quỹ của các
doanh nghiệp qua việc thực hiện các nghiệp vụ thanh toán đã tạo cơ sở cho
Ngân hàng thực hiện các nghiệp vụ cho vay.
2.3 Chức năng tạo tiền
Khi hệ thống Ngân hàng được hình thành theo hai cấp. Các Ngân hàng
không hoạt động riêng lẻ mà theo hệ thống, trong đó Ngân hàng Trung ương
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 3 MSV: 01A1882
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 4 MSV: 01A1882
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
của Ngân hàng. Các Ngân hàng có trách nhiệm bảo vệ và phát triển nguồn vốn
này.
Vốn tích luỹ trong quá trình sản xuất kinh doanh: Vốn được tạo lập
thông qua việc thực hiện trích lập các quỹ. Căn cứ vào kết quả hoạt động kinh
doanh của minh mà các Ngân hàng thực hiện trích lập một phần lợi nhuận nhằm
bổ sung vào nguồn vốn tự có của mình. Tỷ lệ này phụ thuộc vào mỗi quốc gia
hoặc phụ thuộc vào từng Ngân hàng. Nguồn vốn này chiếm tỷ trọng nhỏ trong
tổng số nguồn vốn kinh doanh của Ngân hàng, song nó có ý nghĩa quan trọng:
Là cơ sở để thu hút các nguồn vốn khác, là khởi đầu tạo uy tín của Ngân hàng
đối với khách hàng. Đồng thời vốn tự có còn là cơ sở thu hút được nhiều nguồn
vốn huy động và xác định hệ số an toàn trong kinh doanh của Ngân hàng.
1.2 Vốn huy động.
Nguồn vốn huy động là nguồn chiếm tỷ lệ cao nhất trong tổng nguồn vốn
của Ngân hàng. Bản chất của nguồn vốn này là tài sản thuộc các chủ sở hữu
khác nhau, Ngân hàng chỉ có quyền sử dụng mà không có quyền sở hữu đối với
nguồn vốn này. Ngân hàng phải có trách nhiệm hoàn trả cả gốc lẫn lãi cho chủ
sở hữu. Việc huy động vốn có vai trò hết sức quan trọng đối với việc kinh
doanh của NHTM. Bởi thông qua nguồn vốn này mà Ngân hàng thực hiện các
nghiệp vụ cho vay hoặc đi dầu tư …
1.2.1 Huy động tiền gửi không kỳ hạn.
Tiền gửi không kỳ hạn là loại tiền gửi mà người gửi có thể rút ra bất cứ lức
nào, nó có thể là tiền gửi thanh toán hoặc tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn. Đặc
trưng của loại nguồn vốn này đối với NHTM là biến động thường xuyên. Do
đó, cần quản lý chặt chẽ để nâng cao khả năng thanh toán cho Ngân hàng.
1.2.2 Huy động tiền gửi có kỳ hạn.
Tiền gửi có kỳ hạn là loại tiền gửi có sự thoả thuận về thời gian rút tiền
giữa khác hàng và Ngân hàng. Đây là nguồn vốn lớn và ổn định phù hợp với
Trong quá trình thực hiện chức năng trung gian thanh toán, Ngân hàng
thanh toán không dùng tiền mặt theo lệnh của khách hàng, như vậy NH đã huy
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 6 MSV: 01A1882
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
động được nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi dưới hình thức: tiền ký quỹ vào tài
khoản tiền gửi thanh toán, tiền chu chuyển trong thanh toán.
Khi thực hiện các dịch vụ, Ngân hàng huy động được vốn uỷ hác đầu tư,
tài trợ của Chính phủ hoặc bên nước ngoài. Trong thời gian chờ giải ngân,
NHTM có thể huy động làm nguồn vốn kinh doanh.
2. Hoạt động sử dụng vốn.
2.1 Ngân hàng cho vay đối với khách hàng.
Hoạt động cho vay là hoạt động chủ yếu tạo ra lợi nhuận của các NHTM,
đóng vai trò tạo nguồn thu lớn nhất trong tổng thu nhập của các Ngân hàng.
Tuy nhiên đây cũng là hoạt động chứa đựng nhiều rủi ro nhất và phức tạp.
2.1.1 Cho vay ngắn hạn.
Tín dụng ngắn hạn là một hoạt động cho vay của NHTM được phân theo
thời gian của khoản vay. Đó là những khoản vay có thời hạn ngắn - dưới 1 năm
do đó khoản vay này thường được dùng để đáp ứng nhu cầu vốn tạm thời như
phục vụ cho thanh toán hàng hoá, tài trợ, bổ sung vốn lưu động hay thanh toán
ngoại thương và phục vụ nhu cầu sinh hoạt. Do nguồn vốn tín dụng ngắn hạn
dùng để cung cấp vốn cho chi tiêu, mua nguyên vật liệu, trả lương, bổ sung vốn
lưu động nên số vốn vay thường nhỏ, nguồn vốn được quay vòng nhiều. Thời
hạn thu hồi vốn nhanh và rủi ro tín dụng ngắn hạn thường không cao ít chịu ảnh
hưởng biến động của nền kinh tế.
2.1.2 Cho vay trung và dài hạn.
Các khoản vốn cho vay từ 1 đến 5 năm được coi là trung hạn, các khoản từ
60 tháng trở lên được gọi là khoản cho vay dài hạn (nhưng thời gian cho vay tối
đa bằng thời gian khấu hao cần thiết để hình thành tài sản cố định bằng vốn
vay). Những khoản cho vay này thường có giá trị lớn. Trong khi đó đối tượng
nghiệp, tổ chức tín dụng … làm tăng tổng vốn góp để đầu tư cho các hoạt động
sản xuấ kinh doanh, các loại hình dịch vụ …
2.3 Hoạt động dịch vụ Ngân hàng.
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 8 MSV: 01A1882
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
Dịch vụ Ngân hàng, được phát triển mạnh trong điều kiện kinh tế thị
trường và đưa lại nguồn thu đáng kể cho các NHTM. Hoạt động dịch vụ được
thực hiện dưới các hình thức sau:
Thanh toán, NHTM là một tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán cho khách
hàng. Dịch vụ này bao gồm thanh toán không dùng tiền mặt, hoặc thu chi tiền
mặt qua Ngân hàng. Đây là một nghiệp vụ truyền thống, đồng thời được phát
triển mạnh trong nền kinh tế thị trường. Thông qua hoạt động thanh toán, Ngân
hàng thu được lệ phí, tập trung được nhiều nguồn vốn và thông qua đó kiểm
soát được chu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế quốc dân.
Bảo lãnh là nghiệp vụ trong đó NHTM chịu trách nhiệm trả tiền thay cho
bên được bảo lãnh, nếu họ không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với yêu cầu của
một đối tác nào đó. Bão lãnh được thực hiện dưới nhiều hình thức như: bảo lãnh
vay vốn, bảo lãnh dự thầu …
Kinh doanh ngoại tệ và vàng, Ngân hàng mua bán ngoại tệ và vàng ở thị
trường trong nước và quốc tế. Lợi nhuận mang lại cho Ngân hàng là chênh lệch
giữa giá bán và giá mua. Ngân hàng làm môi giới chứng khoán để hưởng hoa
hồng, và làm hoạt động uỷ thác, hoạt động thông tin, tư vấn.
3. Mối quan hệ giữa huy động vốn và sử dụng vốn.
Huy động vốn và sử dụng vốn là hai vấn đề có liên quan mật thiết với
nhau, Ngân hàng không chỉ huy động thật nhiều vốn mà còn phải đầu tư và cho
vay có hiệu quả. Nghiệp vụ sử dụng vốn nếu thực hiện tốt sẽ đảm bảo cho Ngân
hàng tồn tại và phát triển vững mạnh trong môi trường cạnh tranh ngày càng
gay gắt. Vì các nghiệp vụ trên có mối liên hệ chặt chẽ thường xuyên tác động
qua lại với nhau. Nguồn vốn huy động ảnh hưởng tới quy mô, cơ cấu của nguồn
Nhờ có hệ thống NHTM mà các khoản tiền nhàn rỗi trong xã hội được huy
động để đầu tư cho các doanh nghiệp cá nhân cần vốn. NHTM còn có khả năng
điều chuyển vốn giữa các Chi nhánh trong hệ thống để đảm bảo cân đối vốn cần
thiết. Như vậy, từ hoạt động tín dụng của NHTM góp phần hình thành cơ cấu
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 10 MSV: 01A1882
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
kinh tế hợp lý giữa các ngành, vùng, thành phần kinh tế. Đó là một trong những
yếu tố thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.
3. Tạo môi trường thực thi chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung
ương.
Để thực thi chính sách tiền tệ, Ngân hàng Trung ương phải sử dụng các
công cụ như lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, thị trường mở … Chính các NHTM
là “môi trường” để Ngân hàng Trung ương sử dụng các công cụ này. Nói cụ thể
hơn, NHTM còn là tổ chức phải chấp hành những quy định trong nội dung của
các công cụ chính sách tiền tệ và đóng vai trò cầu nối trong việc chuyển tiếp các
tác động của chính sách tiền tệ đến nền kinh tế. Thông qua các NHTM, Ngân
hàng Trung ương phát hành thêm hoặc thu hồi bớt từ lưu thông về. Cũng thông
qua NHTM sự biến động lãi suất, tỷ gia hối đoái … của nền kinh tế được phản
hồi về Ngân hàng Trung ương để Ngân hàng Trung ương có giải pháp điều tiết
thích hợp theo yêu cầu của chính sách tiền tệ.
4. Là cầu nối kinh tế quốc gia và quốc tế.
Áp lực cạnh tranh hiện nay buộc nền kinh tế mỗi nước phải tự mở của hội
nhập và có tiềm lực mạnh về mọi mặt. Muốn nền kinh tế được hoà nhập thì
chính các NHTM phải là yếu tố tiên phong. Bởi mạng lưới NHTM có khả năng
cung cấp các loại hình dịch vụ rộng khắp đáp ứng nhu cầu thanh toán, đầu tư
trong và ngoài nước. Giúp cho luồng tiền ra vào một cách hợp lý thu hẹp
khoảng cách về địa lý đây là điều kiện cần thiết để thúc đẩy tiến trình hội nhập
kinh tế ở các quốc gia trên thế giới.
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 11 MSV: 01A1882
- Tiếp nhận tài trợ tín thác, uỷ thác đầu tư từ Chính phủ (chủ yểu là thông
qua Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước … ) các tổ chức kinh tế quốc tế trong
nước và ngoài nước đầu tư cho các dự án có liên quan đến lĩnh vực nông thôn,
nông nghiệp.
2.2 Chức năng cho vay
Bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn bằng VNĐ và ngoại tệ
đối với tất cả các tổ chức, cá nhân có đủ điều kiện vay vốn theo quy định. Cho
vay theo chương trình, dự án của Chính phủ, các chương trình vì mục tiêu nhân
đạọ văn hoá xã hội, và một số nghiệp vụ cho thuê tài chính.
2.3 Kinh doanh và cung ứng các dịch vụ Ngân hàng khác
- Thực hiện nhiệm vụ thanh toán quốc tế mở thư tín dụng (L/C) cho khách
hàng bảo lãnh hoặc tái bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp, tổ chức tín
dụng trong và ngoài nước hoạt động tại Việt nam.
- Kinh doanh ngoại hối mua bán ngoại tệ, kinh doanh vàng bạc, đá quý,
chiết khấu các loại giấy tờ có giá. Đầu tư các hình thức hùn vốn, liên doanh
mua bán cổ phần mua tài sản và các hình thức đầu tư kinh doanh khác với tổ
chức tín dụng khác
- Thực hiện nghiệp vụ cầm cố tài sản, kinh doanh bảo hiểm, tư vấn về kinh
doanh tiền tệ chứng khoán, môi giới chứng khoán, thông tin tín dụng và phòng
ngừa rủi ro. Thu phát tiền mặt, máy rút tiền tự động, phát hành thẻ ghi nợ, thẻ
tín dụng, dịch vụ trả lương qua thẻ, phát triển đại lý chấp nhận thẻ.
3. Bộ máy quản lý tổ chức của Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và
Phát triển Nông thôn Hùng Vương
Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hùng Vương
được tổ chức theo mô hình thống nhất của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát
triển Nông thôn Việt Nam. Gồm Ban Giám đốc, 4 phòng, tổ nghiệp vụ và các
phòng giao dịch hoạt động theo quy chế.
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 13 MSV: 01A1882
Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội Luận văn tốt nghiệp
- Tổng hợp thống kê và lưu trữ giữ liệu. Làm nhiệm vụ tin học khắc phục
những trục trặc kỹ thuật đảm bảo sự thông suốt các hoạt động tin học của Chi
nhánh. Xử lý các nghiệp vụ phát sinh.
3.3 Phòng Kiểm tra Kiểm soát nội bộ
Kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định, nghiệp vụ kinh doanh theo
quy định của NHNo&PTNT Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước và pháp luật.
Tham mưu cho Giám đốc các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của
Chi nhánh nhằm hạn chế và phòng ngừa rủi ro, tham mưu các vấn đề giải quyết
tố tụng đảm bảo quyền lợi hợp pháp của Chi nhánh. Tổng hợp báo cáo thông tin
kinh tế, phòng ngừa rủi ro, giải quyết đơn từ khiếu nại.
Sơ đồ tổ chức bộ máy Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển
Nông thôn Hùng Vương
Lê Hoàng Nguyên - Lớp 10.52 15 MSV: 01A1882
BAN GIÁM ĐỐC
Phòng Kế hoạch Kinh doanh
Phòng Kế toán – Ngân quỹ - Tin học
Phòng Kiểm tra Kiểm soát nội bộ
Phòng Tổ chức Hành chính
Phòng Giao dịch Pháp Vân
Phòng Giao dịch Đồng Đô