Luận chứng vai trò của tri thức khoa học – công nghệ với phát triển kinh
tế
1.Khái niệm tri thức khoa học, tri thức công nghệ và mối quan
hệ giữa chúng
Tri thức là kết quả của quá trình nhận thức của con người về thế giới hiện
thực,làm tái hiện trong tư tưởng những thuộc tính ,những qui luật của thế giới
ấy và diễn đạt chúng dưới hình thức ngôn ngữ hoặc các hệ thống kí hiệu khác
Tri thức thông thường được hiểu là sự hiểu biết của con người về sự vật hiện
tượng của tự nhiên hoặc xã hội.nhờ có tri thức nên con ngưòi biết lao động
khác hẳn với các động vật khác.Mỗi sản phẩm của lao động sản xuất đều là
kết quả vật hoá của tri thức.xét về nguồn gốc phát sinh và phương thức hoạt
động tri thức là một hiện tượng xã hội.
Có 3 nguồn để tiếp nhận tri thức.Một là tiếp thu các tri thức của tổ tiên truyền
lại từ sách vở ,từ các nguồn truyền bá tri thức các nơi khác…Hai là từ các
thực nghiệm khoa học có được các dữ liệu,thông tin rồi dùng tư duy nhân
thức xử lí chúng để đạt được những tri thức mới.Ba là suy luận lí thuyết từ
các tri thức đã có thể đạt được những tri thức sáng tạo.ngày nay nhờ có mạng
Internet,mạng viễn thông toàn cầu,những tri thức mới được tiếp nhận một
cách phong phú và nhanh chóng với khối lượng kiến thức cực lớn so với
trước đây.Tri thức có thể phân thành: tri thức thưòng nghiệm, tri thức nghệ
thuật và tri thức khoa học
-tri thức thường nghiệm ( còn gọi là tri thức đời thường, tri thức thực
tiễn khoa học) nó dựa trên lẽ phải và y thức thông thường nó là cơ sở định
hướng quan trọng cho các hành vi hàng ngày của con người. Hình thức này
của tri thức phát triển phong phú thêm cùng với sự tiến bộ của tri thức khoa
học.
-tri thức nghệ thuật là tri thức phương thức đặc thù nhằm nắm bắt hiện tượng
về mặt thẩm mĩ
1.-tri thức khoa họclà sự phản ánh trình độ của con người đi sâu vào nhận thế
1
giới hiện thực. Tri thức khoa học bao gồm : tri thức kinh nghiệm và tri thức lí

Tri thức lí luận và tri thức kinh nghiệm là 2 trình độ khác nhau
nhưng chúng có mối liên hệ hữu cơ mật thiết với nhau và bổ sung cho nhau
để nắm bắt chuẩn xác hơn bản chất của sự vật.Thực ra nhận thức kinh nghiệm
và nhận thức lí luận không đồng nhất với nhận thức cảm tính và nhận thức lí
tính.Tuy nhiên trên thực tế ranh giới giữa tri thức kinh nghiệm và tri thức lí
luận đôi khi chỉ là tương đối vì không có kết quả nào của nhận thức lại không
phải là sản phẩm của sự thống nhất biện chứng của hai quá trình nhận thức
cảm tính và nhận thức lí tính.Tri thức kinh nghiệm chính là cơ sở dữ liệu để
khái quát hình thành nên nhận thức lí luận.Tri thức lí luận nâng tri thức kinh
nghiệm nên trình độ cao hơn về chất, từ chỗ cái cụ thể , đơn chất trở thành cái
có tính khái quát phổ biến
2.Tri thức công nghệ: là tập hợp những hiểu biết (các phương pháp, các
quy tắc, các kỹ năng) hướng vào cải thiện thiên nhiên phục vụ cho các nhu
cầu của con người. Công nghệ là hiện thân của văn minh xã hội và sự phát
triển của nhân loại.
Trong tất cả các nghành công nghệ thì công nghệ thông tin là nghành
được chú trọng nhất. ở các nước tư bản công nghệ thông tin được khai thác ở
mức rất cao trong mọi lĩnh vực kinh tế,xã hội,văn hoá…Đặc biệt trong các
lĩnh vực tài chính ngân hàng,thương mại việc áp dụng công nghệ này đem lại
nhiều hiệu quả và lợi nhuận kếch sù.Chủ nghĩa tư bản lợi dụng tính chất đặc
biệt của tiền tệ và hệ thống máy tính ngày càng tinh xảo đã tạo lập được một
hệ thống tài chính tiền tệ có vị trí độc lập,tách rời hệ thống sản xuất và các
nhà tư bản tài chính đã kiếm lời trên hệ thống này
3.mối quan hệ giữa tri thức khoa v à tri thức công nghệ:Trong giai đoạn
hiện nay khoa học và công nghệ luôn gắn bó chặt chẽ với nhau.Khoa học là
tiền đề trực tiếp của công nghệ và công nghệ lại là kết quả trực tiếp của khoa
học.Tri thức công nghệ là tri thức phát triển trên nền tảng của các tri thức
3
khoa học cơ bản được hình thành trong nửa đầu của thế kỉ XX.Muốn có tri
thức công nghệ một mặt phải có tri thức khoa học cơ bản. Tuy mối quan hệ

nền đại công nghiệp đã đạt đến trình độ phát triển cao hơn và tất cả các
bộ môn khoa học đều được đưa vào phục vụ tư bản, còn bản than hê
thống máy móc hiện có thì có những nguồn lực to lớn.Như vậy phát minh
trở thành nghề đặc biệt, đối với nghề đó thì việc vận dụng khoa học vào
nền sản xuất trực tiếp tự nó trở thành một trong những yếu tố có ý nghĩa
quyết định và kích thích.Qua đoạn nghị luận đó chúng ta thấy để vận dụng
được khoa học vào trong sản xuẩt trực tiếp tức là khoa học trở thành lực
lượng sản xuất trực tiếp thì phải có phát minh sang tạo, phải có sự phát triển
của hệ thống máy móc
-Vai trò của tri thức công nghệ với hoạt động kinh tế
Do sự phát triển của công nghệ ngày càng được ứng dụng nhiều vào trong
quá trình sản xuất nên máy móc ngày càng được cải tiến kĩ thuật hiện đại hơn
số lượng công nhân ngày càng được giảm bớt do đó hiệu suất sử dụng các
nguồn lực ngày càng được nâng cao. Đặc biệt việc ứng dụng công nghệ thông
tin phải đi kèm với sự thay đổi to lớn về tổ chức lao động nếu kết hợp đổi mới
tổ chức với áp dụng công nghệ thông tin thì hiệu suất lao động sẽ tăng lên rõ
rệt.Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ nhất là công nghệ thông
tin có tác động mãnh mẽ và làm thay đổi các phương pháp tổ chức công việc
sản xuất kinh doanh.Khuyến khích phân cấp chức năng và tăng cường hiệu
quả của tính đa năng trong doanh nghiệp.việc ứng dụng công nghệ thông tổ
chức lại lao động dẫn đến sự thay đổi trong cơ cấu lao động, một mặt với các
phương thức mới linh hoạt đòi hỏi nhân viên phải có trình độ nhận thức và
chuyên môn cao hơn
Do các nước phát triển ngày càng chú trọng đến việc phát triển khoa học
công nghệ vì đây là một mặt hàng hàm lượng chất xám cao nhưng chi phí sản
5