Bình giảng đoạn thơ trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi
September 22, 2014 - Chuyên mục: Văn mẫu THPT - Tác giả: qt
Đề bài: Bình giảng đoạn thơ sau trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi:
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may
Người ra đi đầu không ngoảnh lại
Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy.
Nếu Đây mùa thu tới của Xuân Diệu gieo cho người đọc sự thán phục về sức nhạy cảm của giác quan con người lúc giao thời,
Thu vịnh của Nguyễn Khuyến gieo cho ta cảm giác tươi mát trong trẻo của cảnh trời thu xanh ngắt thì Đất nước với mùa thu “xao
xác hơi may” và “thềm nắng lá rơi đầy” đi vào lòng người đọc với một tình cảm thật sâu lắng, cao đẹp bằng nỗi nhớ của Nguyễn
Đình Thi về Hà Nội năm xưa.
Bài thơ ra đời vào năm 1948, được viết thêm và hoàn thành vào năm 1955. Đó là thời điểm cả nước ta vừa chiến thắng vang dội
ở chiến dịch Việt Bắc 1947 và chiến dịch biên giới thu đông 1950. Đất nước trong nỗi nhớ của Nguyễn Đình Thi đã hiện hình
trong ta với tất cả sự bình dị mà hùng dũng, thân thuộc mà thiêng liêng quá đỗi.
Theo xuất xứ của bài thơ thì đây hẳn là nỗi nhớ của tác giả về thu Hà Nội năm xưa, tôi như thấy hình ảnh của một người chiến sĩ
ở núi rừng Việt Bắc dang nhớ về Hà Nội.
Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội
Những phố dài xao xác hơi may.
Một từ “chớm” dứng trước từ “lạnh” diễn tả rất đúng cái cảm giác của tác giả khi Hà Nội vào thu. Cái lạnh mới đến nên còn e ấp
sẽ sàng, như ngọt ngào báo hiệu. Thế là mùa hạ nồng nực với những cơn nắng đổ lửa đã di xa rồi, mùa thu mới vừa đến sáng
nay…
Thu đã đến thật trong lòng Hà Nội, trong không gian hoa cỏ của Hà Nội… hay chính trong lòng người?
Cái từ “chớm lạnh” thật “đắt” đã diễn tả niềm cảm xúc mãnh liệt của Nguyễn Đình Thi thật trọn vẹn. Phải chăng tác giả cũng
đồng ý với câu:
“Một con én không dệt nổi mùa xuân nhưng khi xuân đến là lúc có chim én bay liệng”. Ở đây cũng vậy, có “chớm lạnh” mới biết
thu sang. Tôi nhớ một nhà thơ Trung Quốc đã từng có câu:
Ngô đồng nhất diệp lạc
Thiên hạ cộng tri thu.
có nghĩa là ngô đồng rơi một lá, ai cũng biết thu sang. Thế đấy! Chỉ cần một lá ngô đồng rụng cũng đủ biết mùa thu đã đến rồi!
Những phố dài xao xác hơi may…
Gió thổi dài trên phố như kéo dài không gian ra, không gian dài, phố càng dài hơn, buồn hơn và vắng lặng hơn, chỉ có gió rong

Nội đến cháy lòng mới có được cái cảm xúc mãnh liệt mà sâu lắng tuyệt vời đến thế!
Đoạn thơ thật ngắn ngủi với bốn câu thơ theo lối thơ tứ tuyệt đường luật, tác giả không tả nhiều về Hà Nội nhưng lại bộc lộ thành
còng cái tình cảm yêu thương Hà Nội mãnh liệt của người đi. Bằng sự chân thật trong tận tâm hồn, Nguyễn Đình thi đã tạo được
những vần thơ rất tuyệt vời về mùa thu, về khung cảnh và hơn hết dó là tấm lòng mà tác giả chỉ dành riêng cho Hà Nội.
Read more: http://taplamvan.edu.vn/binh-giang-doan-tho-trong-bai-dat-nuoc-cua-nguyen-dinh-thi/#ixzz3mduehbmb