Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
MỤC LỤC
1
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
A- ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong sự nghiệp đổi mới đất nước với mục tiêu công nghiệp hoá, hiện
đại hoá, tiến tới dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh, hiện nay, con người và nguồn nhân lực (nguồn lực con người) được
coi là nhân tố quan trọng hàng đầu, quyết định sự phát triển nhanh, hiệu
quả và bền vững nền kinh tế nước ta. Đó là yếu tố hết sức bức thiết và cần
có tính cập nhật, đáp ứng đước yêu cầu về con người và nguồn nhân lực
xét trong nước ta nói riêng và quốc tế nói chung.
Trên cơ sở vận dụng khoa học và sáng tạo chủ nghĩa Marx - Lenin về
con người tại Hội nghị lần thứ tư của Ban chấp hành Trung ương khoá
VII, Đảng ta đã đề ra và thông qua nghị quyết về việc phát triển con
người Việt Nam toàn diện với tư cách là: động lực của sự nghiệp xây
dựng xã hội mới đồng thời là mục tiêu của chủ nghĩa xã hội. Đó là “con
người phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh
thần, trong sáng về đạo đức.”
Phát triển con người Việt Nam toàn diện - đó cũng chính là động lực,
là mục tiêu nhân đạo của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá mà
chúng ta đang từng bước tiến hành. Bởi lẽ, người lao động nước ta ngày
càng đóng vai trò quan trọng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và
trong sự phát triển nền kinh tế xã hội chủ nghĩa, thì chất lượng người lao
động là nhân tố quyết định. Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ
VIII của Đảng đã khẳng định: “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng và phát huy
nguồn lực to lớn của con người Việt Nam là nhân tố quyết định thắng lợi
của công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá”. Thực tiễn đã chứng tỏ rằng
không có người lao động chất lượng cao, chúng ta không thể phát triển

Có thể nói vấn đề con người là một trong những vấn đề quan trọng
nhất của thế giới từ trước tới nay. Đó là vấn đề luôn được các nhà khoa
học, các nhà nghiên cứu phân tích một cách sâu sắc nhất. Không những
thế trong nhiều đề tài khoa học của xã hội xưa và nay thì đề tài con người
là một trung tâm được các nhà nghiên cứu đặc biệt chú ý. Các lĩnh vực
tâm lý học, sinh học, y học, triết học, xã hội học, Từ rất sớm trong lịch
sử đã quan tâm đến con người và không ngừng nghiên cứu về nó. Mỗi
lĩnh vực nghiên cứu đó đều có ý nghĩa riêng đối với sự hiểu biết và làm
lợi cho con người.
Hơn bất cứ một lĩnh vực nào khác, lĩnh vực triết học lại có nhiều mâu
thuẫn trong quan điểm, nhận thức và nó đã gây nên sự đấu tranh không
biết khi nào dừng. Tuỳ theo điều kiện lịch sử của mỗi thời đại mà nổi trội
lên vấn đề này hay vấn đề kia. Đồng thời, tuỳ theo giác độ tiếp cận khác
nhau mà các trường phái triết học, các nhà triết học trong lịch sử có
những phát hiện, đóng góp khác nhau trong việc lý giải về con người. Mặt
khác trong khi giải quyết những vẫn đề trên, mỗi nhà triết học, mỗi
trường phái triết học có thể lại đứng trên lập trường thế giới quan, phương
pháp luận khác nhau: quan điểm duy vật hoặc duy tâm, quan điểm triết
học phương Đông hoặc phương Tây, phương pháp biện chứng hoặc siêu
hình,
1. Quan điểm triết học về con người trong lịch sử
Đề cập đến vấn đề con người các nhà triết học tự hỏi: Con người là gì?
Bản tính, bản chất con người? Mối quan hệ giữa con người và thế giới?
Con người có thể làm gì để giải phóng mình, đạt tới tự do? Khi phân
tích các nhà triết học cổ đại coi con người là một tiểu vũ trụ, là một thực
thể nhỏ bé trong thế giới rộng lớn, bản chất con người là bản chất vũ trụ.
Con người là vật cao quý nhất trong trời đất, là chúa tể của muôn loài, chỉ
đứng sau thần linh. Con người được chia làm hai phần là phần xác và
4
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất

Đối lập với các nhà triết học duy tâm, các nhà triết học theo lập trường
triết học duy vật đã lựa chọn giác độ khoa học tự nhiên để lý giải về bản
5
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
chất con người và các vấn đề khác liên quan. Ngay từ thời Cổ đại, các nhà
triết học duy vật đã từng đưa ra quan niệm về bản chất tự nhiên của con
người, coi con người cũng như vạn vật trong giới tự nhiên không có gì
thần bí, đều được cấu tạo nên từ vật chất. Tiêu biểu là quan niệm của
Democrite về bản tính vật chất nguyên tử cấu tạo nên thể xác và linh hồn
của con người. Đây cũng là tiền đề phương pháp luận của quan điểm nhân
sinh theo đường lối Epicurus Những quan điểm duy vật như vậy đã
được tiếp tục phát triển trong nền triết học thời Phục hưng và Cận đại mà
tiêu biểu là các nhà duy vật nước Anh và Pháp thế kỉ XVIII; nó cũng là
một trong những tiền đề lý luận cho chủ nghĩa duy vật nhân bản của
L.Feuerbach. Ông phê phán tính siêu tự nhiên, phi thể xác trong quan
niệm triết học của Hegel. Feuerbach quan niệm con người là sản phẩm
của tự nhiên, có bản năng tự nhiện, là con người sinh học trực quan, phụ
thuộc vào hoàn cảnh. Ông đã sử dụng thành tựu của khoa học tự nhiên để
chứng minh mối liên hệ không thể chia cắt của tư duy với những quá trình
vật chất diễn ra trong cơ thể con người, song khi giải thích con người
trong mối liên hệ cộng đồng thì Feuerbach lại rơi vào lập trường của chủ
nghĩa duy tâm. Trong một phạm vi nhất định, đó cũng là một trong những
tiền đề lý luận của quan niệm duy vật về con người trong triết học Marx.
Bên cạnh đó giác độ tiếp cận giả quyết các vấn đề triết học về con
người trong nền triết học phương Tây có nhiều điểm khác với nền triết
học phương Đông. Trong nền triết học Trung Hoa suốt chiều dài lịch sử
trên hai ngàn năm cổ - trung đại, vấn đề bản tính con người là vấn đề
được quan tâm hàng đầu. Giải quyết vấn đề này, các nhà tư tưởng của
Nho gia và Pháp gia đã tiếp cận từ các giác độ hoạt động thực tiễn chính

2. Quan điểm về con người trong triết học Marx - Lenin
Triết học Marx đã thừa kế và khắc phục những mặt hạn chế của quan
điểm về con người trong lịch sử triết học, đồng thời phát triển những quan
điểm đó để đi tới quan điểm về con người hiện thực, con người thực tiễn
cải tạo tự nhiên và xã hội với tư cách là con người hiện thực. Con người
vừa là sản phẩm của tự nhiên và xã hội, đồng thời vừa là chủ thể cải tạo
tự nhiên. Hay nói một cách khác chủ nghĩa Marx xem xét con người như
một thực thể sinh học - xã hội.
7
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
Tiền đề vật chất đầu tiên quy định sự tồn tại của con người là giới tự
nhiên. Cũng do đó, bản chất tự nhiên của con người bao hàm trong nó tất
cả bản tính sinh học, tính loài của nó. Yếu tố sinh học trong con người
quy định sự hình thành những hiện tượng và quá trình sinh lý trong con
người là điều kiện đầu tiên quy định sự tồn tại của con người. Vì vậy, có
thể nói: Giới tự nhiên là “thân thể vô cơ của con người”, con người là một
bộ phận của giới tự nhiên, là kết quả của quá trình phát triển và tiến hoá
lâu dài của môi trường tự nhiên. Tuy nhiên con người không phải là một
động vật thuần tuý như các động vật khác mà là một động vật có tính chất
xã hội với nội dung văn hoá lịch sử của nó. Với phương pháp biện chứng
duy vật triết học Marx nhận thức vấn đề con người một cách toàn diện, cụ
thể, trong toàn bộ tính hiện thực xã hội của nó, mà trước hết là lao động
sản xuất ra của cái vật chất. “Có thể phân biệt con người với súc vật bằng
ý thức, bằng tôn giáo, nói chung bằng bất cứ cái gì cũng được. Bản thân
con người bắt đầu bằng sự tự phân biệt với súc vật ngay khi con người bắt
đầu sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt của mình - đó là bước tiến do tổ
chức cơ thể của con người quy định. Sản xuất ra những tư liệu sinh hoạt
của mình, như thế con người đã gián tiếp sản xuất ra chính đời sống vật
chất của mình”. Thông qua hoạt động sản xuất vật chất, con người đã làm

ly khỏi tiền đề của nhu cầu sinh học. Hai mặt trên thống nhất với nhau để
tạo thành CON NGƯỜI, con người tự nhiên - xã hội.
Xuất phát từ quan điểm con người hiện thực, Marx đã cho thấy con
người vượt lên thế giới loài vật trên cả ba phương diện khác nhau: quan
hệ với tự nhiên, quan hệ với xã hội và con người với chính bản thân con
người. Cả ba mối quan hệ đó, suy đến cùng , đều mang tính chất xã hội,
trong đó quan hệ xã hội giữa người với người là quan hệ bản chất, bao
trùm tất cả các mối quan hệ khác và mọi hoạt động trong chừng mực liên
quan đến con người. Bởi vậy để nhấn mạnh bản chất xã hội của con
người, K.Marx dã nêu lên luận đề nổi tiếng trong tác phẩm Luận cương
về Feuerbach: “Bản chất con người không phải là một cái trừu tượng cố
hữu của cá nhân riêng biệt. Trong tính hiện thực của nó, bản chất con
người là tổng hoà những quan hệ xã hội”. Luận đề trên khẳng định rằng,
không có con người trừu tượng, thoát ly mọi điều kiện, hoàn cảnh lịch sử
xã hội, con người luôn luôn cụ thể, xác định, sống trong một điều kiện
lịch sử cụ thể nhất định, một thời đại nhất định. Trong điều kiện lịch sử
9
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
đó, bằng hoạt động thực tiễn của mình, con người tạo ra những giá trị vật
chất và tinh thần để tồn tại và phát triển cả thể lực và tư duy trí tuệ. Chỉ
trong toàn bộ các mối quan hệ xã hội đó (như quan hệ giai cấp, dân tộc,
thời đại, quan hệ chính trị, kinh tế, quan hệ cá nhân, gia đình, xã hội, )
con người mới bộc lộ toàn bộ bản chất xã hội của mình. Điều cần lưu ý là
luận đề khẳng định bản chất xã hội không có nghĩa là phủ nhận mặt tự
nhiên trong đời sống con người. Song, ở con người, mặt tự nhiên tồn tại
trong sự thống nhật với mặt xã hội, ngay cả việc thực hiện những nhu cầu
sinh vật ở con người cũng đã mang tính xã hội. Quan điểm bản chất con
người là tổng hoà những quan hệ xã hội mới giúp cho chúng ta nhận thức
đúng đắn, tránh khỏi cách hiểu thô thiển về mặt tự nhiên, cái sinh vật ở

hoạt động vật chất và tinh thần, thúc đẩy xã hội phát triển từ thấp đến cao,
phù hợp với mục tiêu và nhu cầu do con người đặt ra. Không có hoạt
động của con người thì cũng không tồn tại quy luật xã hội và do đó,
không có sự tồn tại của toàn bộ lịch sử xã hội loài người.
Không có con người trừu tượng, chỉ có con người cụ thể trong mỗi
giai đoạn phát triển nhất định của xã hội. Do vậy, bản chất con người,
trong mối quan hệ với điều kiện lịch sử xã hội luôn luôn vận động biến
đổi, cũng phải thay đổi cho phù hợp. Bản chất con người không phải là
một hệ thống đóng kín, mà là hệ thống mở, tương ứng với điều kiện tồn
tại của con người. Mặc dù là “tổng hoà các quan hệ xã hội”, con người có
vai trò tích cực trong tiến trình lịch sử với tư cách là củ thể sáng tạo.
Thông qua đo, bản chất con người cũng vận động biến đổi cho phù hợp.
Có thể nói rằng, mỗi sự vận động và tiến lên của lịch sử sẽ quy định
tương ứng (mặc dù không trùng khớp) với sự vận động và biến đổi của
bản chất con người.
II/ Vấn đề nguồn nhân lực trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại
hoá đất nước
1. Lý thuyết về công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Mỗi phương thức sản xuất đều ra đời và tồn tại trên một cơ sở vật chất
kỹ thuật tương ứng với nó. Cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội là
một nền công nghiệp lớn hiện đại, trước hết là công nghiệp nặng có đủ
khả năng trang bị kỹ thuật hiện đại cho công nghiệp và các ngành khác
11
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
trong nền kinh tế quốc dân, nhằm không ngừng phát nền sản xuất lớn Xã
hội Chủ nghĩa và cải thiện đời sống nhân dân.
Công nghiệp hoá, hiện đại hoá là quá trình chuyển đổi căn bản toàn
diện hoạt động kinh tế, dịch vụ và quản lý từ trạng thái sử dụng sử dụng
sức lao động là chính sang trạng tahí sử dụng sức lao động kết hợp với kỹ

sự nghiệp xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật đòi hỏi quần chúng phải có
trình độ giác ngộ cách mạng, trình độ văn hoá, trình độ khoa học kỹ thuật
ngày càng cao.
 Tạo ra cơ sở cho việc phát triển kinh tế đối ngoại.
 Để xây dựng một nền kinh tế độc lập tự chủ phải có một nền công
nghiệp hiện đại tích luỹ từ nội bộ nền kinh tế quốc dân, đảm bảo an ninh
lương thực.
 Nó là cơ sở vật chất cho củng cố an ning quốc phòng, độc lập dân tộc
và chủ nghĩa xã hội được bảo vệ vững chắc.
Thực chất công nghiệp hoá, hiện đại hoá là chuyển nền kinh tế từ lao
động thủ công sang lao động cơ khí hay nói cách khác là tiến hành tranh
bị kỹ thuật hiện đại cho nền kinh tế quốc dân. Không tiến hành cách mạng
kỹ thuật thì không thể biến một nước nông nghiệp lạc hậu thành một nước
có nền sản xuất lớn. Nó sẽ là thay đổi đến tận gốc rễ lực lượng sản xuất
của xã hội. Trước tiên phải làm biến đổi công cụ lao động - thước đo trình
độ chinh phục tự nhiên của con người và là cơ sở phân biệt các thời đại
với nhau. Muốn vậy ta phải thực hiện nghiên cứu ứng dụng thành tựu
khoa học công nghệ hiện đại trên thế giới. Một yếu tố không thể thiếu
nữa, đó là ta phải phát huy được lợi thế so sánh. Ta đi sau cạnh tranh, thu
hút, sử dụng công nghệ hiện đại của nước bạn thông qua việc chuyển giao
công nghệ. Việc đó được tiến hành từ các nước khác chuyển sang nước ta
bao gồm quyền sở hữu, quyền sử dụng, bao gồm cả phần cứng tức máy
mọc thiết bị và phần mềm tức phương pháp và công nghệ. Nhờ đó cho
phép ta khai thác được các nguồn lực trong nước và khắc phục được nguy
cơ tụt hậu kinh tế cũng như thúc đẩy nền sau xuất hướng về xuất khẩu ra
thị trường quốc tế.
Ngoài ra, ta phải xây dựng một cơ cấu kinh tế hợp lý. Cơ cấu kinh tế
là tổng thể các ngành, vùng kinh tế trong đó cơ cấu kinh tế ngành là quan
trọng được cân đối về quy mô, về tỷ trọng, phù hợp điều kiện của tự nhiên
và xu hướng phân công hợp tác lao động quốc tế. Trước hết, nó phải phù

quan trọng nhất để xây dựng đất nước. Tuy nhiên, sức mạnh của nguồn
nội lực này lại bị chi phối bởi nhiều yếu tố khác nhau, trong đó giáo dục
đào tạo đóng vai trò quyết định hàng đầu.
2. Thực trạng nguồn nhân lực ở nước ta hiện nay
Dân số nước ta thuộc loại dân số trẻ và tốc độ tăng nguồn dân số đến
độ tuổi lao động là rất cao, trong khi nền kinh tế chưa phát triển lại mất
cân đối nghiêm trọng làm nảy sinh hai vấn đề: tăng năng suất lao động và
giải quyết việc làm cho những người lao động trở nên hết sức bức thiết.
14
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
Trong khi đó, khả năng giải quyết việc làm của ta còn rất hạn chế. Vì vậy,
mâu thuẫn cung - cầu về số lượng nguồn nhân kực rất lớn, gây sức ép
ngày càng nặng nề về lao động việc làm. Đây là một trong những nguyên
nhân dẫn đến tình trạng di cư, gây nhiều xáo trộn về xã hội, môi trường,
tác động nhiều đến cơ cấu vùng của nguồn nhân lực. Kết hợp vào đó là sự
thiếu quản lý, thiếu kiến thức nên người di dân là lực lượng phá rừng, gây
ô nhiễm môi trường ở cả vùng họ rời đi và nhiều vùng họ đến. Tình trạng
thiếu hụt kỹ năng của người lao động rất rõ rệt. Lao động có tay nghề cao,
công nhân kỹ thuật thiếu do đầu tư cho giáo dục đào tạo chưa đủ, cơ cấu
đào tạo chưa hợp lý, thiếu cơ sở định hướng, không xuất phát từ nhu cầu
thị trường lao động. Đại bộ phận lao động nước ta chưa được đào tạo đầy
đủ, số người đã qua đào tạo mới chỉ chiếm 10%, trong tổng số người lao
động Việt Nam chỉ hơn 1,65% có trình độ cao đẳng trở lên, 30% tốt
nghiệp trung học phổ thông, 50% chưa tốt nghiệp trung học cơ sở. Mặt
khác mặt bằng dân trí còn thấp, số năm đi học của mỗi người dân từ 7
tuổi trở lên mới đạt bình quân 4,5 năm/người. Mặt khác, người lao động
Việt Nam còn hạn chế về thể lực, sự phát triển về phương diện sinh lý và
thế lực dường như còn chững lại, hơn nữa người lao động nước ta nói
chung văn hoá còn kém, lao động quen theo kiểu sản xuất nhỏ lẻ và lao

Bắc là 17 sinh viên/1 vạn dân. Ở các vùng miền núi, vùng sâu vùng xa
thừa lao động giản đơn nhưng lại thiếu nghiêm trọng lao động có trình độ,
gây rất nhiều khó khăn cho việc phát triển về nhiều mặt ở các vùng này.
Những nơi cần thì không có, còn những nơi đã có nhiều rồi như ở các
thành phố lớn thì lại càng nhiều thêm gây ra một sự lãng phí rất lớn cho
xã hội. Tỷ lệ giáo viên/ sinh viên còn cao dẫn đến giáo viên phải làm việc
“chạy xô”
Điểm mạnh của nước ta là số người biết chữ cao so với nhiều nước
trong khu vực hay các nước đang phát triển khác. Nguồn nhân lực nước ta
có động lực học tập tốt, thông minh, tự tin cao, khéo léo, có thể thành giỏi
nếu được giáo dục đào tạo tốt. Điểm yếu của nước ta về nguồn nhân lực
chủ yếu là tri thức, nghiệp vụ kinh doanh, tiếp thị, buôn bán, quản lý và tri
thức khoa học kỹ thuật cập nhật. Những hạn chế đó của nguồn nhân lực
nước ta trong cơ chế thị trường và xu thế hội nhập phát triển rất cần được
khắc phục càng sớm càng tốt bằng mọi biện pháp, khả năng vốn có của
nước ta.
16
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá khó có thể đạt được kết quả
tôt nếu không có những công nhân yêu nước, ham học hỏi, cần cù lao
động và sáng tạo,có tinh thần hợp tác, ý chí tự chủ vươn lên và lòng tự tôn
dân tộc cao, không cam chịu nghèo nàn, lạc hậu, có hiểu biết và tôn trọng
pháp luật, đạo lý, biết kết hợp hài hoà yếu tố trưyền thống và hiện đại
Điều mà chúng ta cần phải học tập nhiều nước đã đi trước ta một bước, ở
các nước đó việc coi trọng giáo dục là quốc sách hàng đầu bởi vì sự yếu
kém về trí tuệ, coi thường tài năng và đầu oác hẹp hòi, đố kỵ, thờ ơ trước
tương lai của công đồng dân tộc sẽ là lực cản nguy hại đến tiến trình công
nghiệp hoá, hiện đại hoá. Vì vậy “Sự phát triển người và giáo dục được
coi là yếu tố quan trong to lớn đối với tiến bộ kinh tế”- Tư tưởng của

cần điều chỉnh kịp thời khoảng cách giữa các loại ngành đào tạo, giữa các
bậc học, khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, giữa thành thị và
nông thôn. Muốn nâng cao trình độ của nguồn nhân lực ở các vùng nông
thôn, vùng sâu, vùng xa, miền núi, chính sách cấp học bổng, giảm học
phí, ưu tiên các học sinh gnhèo vượt khó là điều kiện cơ bản đầu tiên tạo
cơ hội được giáo dục đào tạo nguồn nhân lực.
Ngoài giáo dục đào tạo văn hoá, chuyên môn, nghiệp vụ về mặt lý
thuyết, cần chú ý đến khâu thực hành, ứng dụng, giáo dục kỹ thuật, tác
phong lao động công nghiệp, rèn luện kỹ năng thích ứng của người lao
động với những đặc điểm của nền kinh tế thị trường. Kết hợp hợp với vấn
đề giáo dục đó là giáo dục liên quan đến dân số, sức khoẻ, giới tính để
nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, giảm sức ép đối với quy mô và chất
lượng giáo dục.
Trong điều kiện của Việt Nam hiện nay, yêu cầu đa dạng hoá các loại
hình giáo dục đào tạo rất cần thiết để vừa bổ sung, cải thiện hiện trạng
nguồn nhân lực, khắc phục những bất hợp lý về phân bổ nguồn nhân lực,
những khó khăn về nguồn nhân lực, nhất là về tài chính, nâng cao hiệu
quả của đầu tư cho giáo dục đào tạo, đồng thời phục vụ được yêu cầu phát
triển, đón bắt, đuổi kịp. Đối với giáo dục hướng nghiệp vẫn được kết hợp
với một quy hoạch, kế hoạch phát triển toàn diện và một chính sách sử
dụng sau đào tạo hợp lý, có sức thuyết phục để giảm lãng phí giáo dục
đào tạo của xã hội và của gia đình. Người lao động đào tạo ra được làm
việc đúng ngành, đúng nghề, đúng khả năng và sở trường của mình.
18
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
Ngoài ra, giáo dục hướng nghiệp cũng đòi hỏi phải có công tác dự báo
nghề để làm giảm nguy cơ tụt hậu. Giáo dục đào tạo chính quy, dài hạn là
cơ sở để hình thành một bộ phận người lao động có trình đọ chuyên môn,
kỹ thuật cao, có kỹ năng tiếp cận với khoa học công nghệ mói, hiện đại.

nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Thứ nhất, cần quan tâm tới nhu cầu và lợi ích của người lao động
trong sản xuất cũng như trong hoạt động xã hội, con người luôn luôn bị
kích thích, thoi thúc bởi hàng loạt các động lực. Ở nước ta hiện nay, nền
kinh tế đang lâm vào cuộc khủng hoảng toàn cầu, đời sống của người lao
động gặp nhiều khó khăn, do đó cần có sự quan tâm đúng mức tới nhu
cầu và lợi ích của người lao động mà trước hết là lợi ích kinh tế. Trước
đây đã có lúc chúng ta nặng về kêu gọi nhân dân “thắt lưng buộc bụng”
để xây dựng xã hội chủ nghĩa nà ít chú ý đến lợi ích kinh tế của họ cho
nên ở chừng mực nhất định, chúng ta chẳng những đã không kích thích
người lao động hăng say sản xuất, mà còn có khi ngược lại, làm cho họ
quay lưng lại với sản xuất. Chúng ta đã quên rằng nhu cầu thiết thực trước
mắt bảo đảm sự tồn tại của người lao động chính là những động lực to lớn
thúc đẩy lợi ích, kinh tế cho người lao động làm một khâu rất quan trọng
tạo ra động lực phát huy tính năng động.
Thứ hai, xây dựng môi trường xã hội, tạo điều kiện để phát huy yếu tố
con người. Con người là chủ thể, đồng thời con người cũng là sản phẩm
của sự vận động xã hội, của chế độ xã hội. Vì vậy muốn phát huy được
yếu tố con người cần phải có môi trường thích ứng. Việc giải phóng lực
lượng sản xuất được thực hiện trước tiên và chủ yếu nhất là ở khâu xoá bỏ
những cơ chế đã và đang kìm hãm tính tích cực chủ động sáng tạo của
người lao động, do đó xây dựng môi trường là tiền đề cho xây dựng con
người mới trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
20
Nguồn lực con người - Yếu tố quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất
nước
C- KẾT LUẬN
Chủ nghĩa xã hội do con người, vì con người. Do đó hình thành mối
quan hệ đúng đắn về con người về vai trò của con người trong sự phát
triển xã hội nói chung trong xã hội, xã hội chủ nghĩa nói riêng là một vẫn

3. K.Marx và F. Engel toàn tập. - NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
4. Lenin toàn tập. - NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
5. Chiến lược phát triển kinh tế xã hội năm 2001 - 2010
6. Nghiên cứu con người và nguồn nhân lực đi vào công nghiệp hoá,
hiện đại hoá. - Phạm Minh Hạc
7. Phát triển giáo dục và đào tạo nhân tài. - Nghiêm Đình Vỳ
8. Báo Tiền phong số 115 ra ngày 24-3-2002
22