Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
nói đầu
Chi đầu t xây dựng cơ bản chiếm tỷ trọng khoảng 20% tổng chi ngân
sách nhà nớc hàng năm. Theo dự báo, khả năng huy động vốn cho đầu t
phát triển trong những năm tới sẽ tăng khoảng 11-12% năm. Làm thế nào
để sử dụng vốn đầu t có hiệu quả, chống thất thoát, lãng phí vốn đầu t xây
dựng cơ bản; vấn đề mà Đảng, Quốc hội, Chính phủ và toàn xã hội hết sức
quan tâm?
Sản phẩm xây dựng cơ bản có đặc thù riêng không giống các sản
phẩm khác, nó đợc sản xuất đơn chiếc, trong các điều kiện khác nhau, thời
gian xây dựng dài, đặc biệt là nhiều tổ chức và cá nhân cùng tham gia quản
lý đầu t xà xây dựng từ khâu chuẩn bị đầu t đến khi kết thúc dự án đa vào
khai thác sử dụng .... Vấn đề đặt ra là cần phải đợc quản lý, giám sát chặt
chẽ.
Công tác đầu t xây dựng cơ bản nói chung và kiểm soát thanh toán
vốn đầu t nói riêng là những vấn đề, công việc rất khó khăn phức tạp, nhạy
cảm với cuộc sống, nhiều chính sách chế độ, văn bản lại thờng xuyên bổ
sung, thay đổi cho phù hợp với tình hình thực tế. Tuy nhiên trong quá trình
thực hiện còn nảy sinh không ít vấn đề cần hoàn thiện, bao gồm hệ thống
chính sách pháp luật về quản lý đầu t và xây dựng cha thật đồng bộ, thống
nhất, cha đáp ứng đợc yêu cầu phát triển kinh tế xã hội theo cơ chế thị trờng; công tác quy hoạch trong đầu t và xây dựng cha thực sự đi trớc một bớc nên cha đáp ứng tốc độ đầu t; chất lợng công tác t vấn còn hạn chế, công
tác lập dự toán và áp gía đôi khi còn thiếu chính xác; công tác đền bù giải
phóng mặt bằng cho các dự án còn nhiều ách tắc; công tác đấu thầu, chỉ
định thầu ở nơi này nơi khác còn mang tính chất hình thức; việc tổ chức
nghiệm thu khối lợng xây dựng cơ bản hoàn thành ở một số dự án đầu t còn
cha chặt chẽ.... Từ những thực tế nêu trên đã gây thất thoát, lãng phí không
nhỏ vốn đầu t của Nhà nớc, lãng phí thời gian và tiền bạc của xã hội, ảnh hởng đến sự phát triển của đất nớc và tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại
hoá.
Nhà nớc cấp với tổng dự toán là 90 tỷ đồng.
Dự án đợc chia ra làm 2 giai đoạn
- Giai đoạn 1: tổng số vốn đầu t là 10 tỷ đồng.
Bao gồm các hạng mục xây mới 1 nhà 5 tầng (nhà A1) với diện tích
sàn là 2.000 m2; cải tạo mở rộng một số phòng học diện tích sàn là 1.000
m2.
Thời gian khởi công là: năm 1996 hoàn thành 1998
- Giai đoạn 2: tổng số vốn đầu t là 80 tỷ đồng.
Bao gồm các hạng mục: xây dựng mới 2 nhà 5 tầng (nhà B1, C1) với
diện tích sàn là 4.000 m2; cải tạo các khu nhà hiện có với diện tích sàn là
3.000 m2 và các trang thiết bị phục vụ cho các phòng học nh: bàn ghế, quạt
điện, điều hoà, máy vi tính, máy in, máy chiếu...... .
Thời gian khởi công là: năm 1999 hoàn thành năm 2002.
Để tiến hành thực hiện dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5
tầng trờng Đại học K, Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Quyết định
thành lập Ban quản lý Dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng Đại học K.
Tháng 2/1996 Bộ trởng Bộ Giáo dục và Đào tạo có Quyết định phê
duyệt kết quả trúng thầu, cụ thể là: Công ty t vấn Thiết kế và chuyển giao
công nghệ là đơn vị trúng thầu gói thầu T vấn và thiết kế; Công Ty xây
dựng và phát triển nhà tỉnh A là đơn vị trúng thầu gói thầu thi công xây
dựng dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng Đại học K.
Trang 17
Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
Việc kiểm soát, thanh toán vốn đầu t xây dựng cơ bản cho dự án Cải
tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng Đại học K đợc thực hiện tại
dụng. Nếu làm đợc nh vậy là góp phần tăng cờng pháp chế Xã hội Chủ
nghĩa, là sự thể hiện pháp luật đợc thực thi nghiêm chỉnh và thống nhất,
phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tạo ra sự ổn định chính trị - xã hội,
nhằm xây dựng Nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam thành
công.
Nguyên nhân và hậu quả
Trong quá trình kiểm soát thanh toán vốn đầu t cho dự án, cán bộ
Phòng Thanh toán Vốn đầu t thuộc Sở Giao dịch Kho bạc Nhà nớc thực
hiện quy trình kiểm tra các hồ sơ tài liệu làm căn cứ để thanh toán vốn đầu
t cho dự án thấy rằng:
Trang 17
Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
- Các hạng mục đầu t nêu trong luận chứng kinh tế kỹ thuật có thời
gian thi công chậm so với kế hoạch đề ra.
- Một số hạng mục đợc nghiệm thu khi cha có khối lợng xây dựng cơ
bản hoàn thành.
- Việc lập dự toán nhiều hạng mục công trình không áp dụng định
mức, đơn giá chung của Nhà nớc.
- Khi nghiệm thu thanh quyết toán một số hạng mục tăng không
đúng so với khối lợng thực tế thi công, sai chế độ quy định.
Trớc tình hình thực tế đó, Phòng Thanh toán Vốn đầu t - Sở Giao
dịch Kho bạc Nhà nớc đã báo cáo Lãnh đạo Bộ Tài chính, ngày 1/3/2003
Bộ Tài chính đã có Quyết định thành lập một đoàn công tác tiến hành kiểm
án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng Đại học K cho thi công
5 mố cọc thí nghiệm và nhận thấy rằng việc thi công theo phơng pháp cọc
khoan thả là không đảm bảo kỹ thuật dẫn đến việc thi công dự án phải bỏ
dở để chờ phớng án thi công mới. Cho đến cuối năm 1999 Bộ Giáo dục và
Đào tạo mới có Quyết định phê duyệt chính thức luận chứng kinh tế kỹ
thuật, phơng án thi công mới đợc thực hiện là cọc bê tông khoan nhồi.
Nh vậy từ năm 1994 đến hết năm 1999 luận chứng kinh tế kỹ thuật
của dự án mới đợc phê duyệt, việc thay đổi phơng án thi công phần móng
làm cho tiến độ thi công của dự án kéo dài so với quy định, mặt khác đã
gây lãng phí vốn đầu t xây dựng cơ bản từ nguồn vốn của ngân sách nhà nớc khoảng 500 triệu đồng.
Việc thực hiện quy chế đấu thầu không đúng dẫn đến gây lãng phí
vốn đầu t từ ngân sách nhà nớc.
Ban quản lý dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng
Đại học K không tổ chức đấu thầu rộng rãi mà tự phân chia dự án ra thành
các gói thầu nhỏ và cho phép đấu thầu hạn chế các gói thầu; điều này dẫn
đến tình trạng thông đồng, không minh bạch giữa Chủ đầu t và các bên
tham dự thầu đồng thời giảm tính cạnh tranh giữa các nhà thầu, không chọn
đợc nhà thầu có đủ năng lực và trình độ chuyên môn cao.
Dới đây là một vài ví dụ minh chứng cho sự việc này:
Hệ thống máy vi tính trang bị cho phòng thực hành máy vi tính của
Trờng Đại học K đợc Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt dự toán tại quyết
định số 1515 ngày 9/7/2001 gía trị của hệ thống máy vi tính là 1 tỷ đồng
sau khi đấu thầu hạn chế công ty TNHH Q trúng thầu với giá trị là 950 triệu
đồng nhng khi kiểm tra thấy công ty TNHH Q nhập hệ thống máy vi tính về
giá nhập thực tế chỉ là 850 triệu đồng, nh vậy chênh lệch số tiền mua hệ
thống máy vi tính 100 triệu đồng.
Bên cạnh đó công tác thẩm định phê duyệt kết quả đấu thầu chậm
dẫn đến năm 1998 dự án mới đợc giao cho công ty Đầu t và xây dựng nhà
tỉnh A nhận thầu xây lắp và đợc khởi công xây dựng. Đây cũng là một trong
Trang 17
phải hoàn thành khối lợng công việc tơng ứng với kế hoạch vốn đầu t đợc
thông báo cho dự án trong năm, phần kế hoạch vốn đầu t đã đợc thông báo
cho dự án nhng cha có khối lợng hoàn thành thì không đợc tính cho dự án.
Trách nhiệm việc nghiệm thu khi cha có khối lợng hoàn thành thuộc
về Ban quản lý dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng Đại
học K và Công ty xây dựng và phát triển nhà tỉnh A và Công ty T vấn Thiết
kế và chuyển giao công nghệ.
Trang 17
Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
Nghiệm thu thanh quyết toán vợt khối lợng thực tế thi công do kê
khai nguyên vật liệu (sắt thép, xi măng, gạch nát nền,) lớn hơn rất nhiều
so với thực tế thi công, không đúng chủng loại kỹ thuật yêu cầu ví dụ (sắt
thép thực tế dùng sắt thép Đa Hội, nhng hoá đơn thì ghi la sắt thép Thái
Nguyên; xi măng thực tế dùng xi măng Quốc Phòng, nhng hoá đơn ghi là xi
măng Hoàng Thạch, gạch nát nền thực tế dùng gạch tàu, nhng hoá đơn ghi
là gach Tây Ban Nha.. làm cho giá trị quyết toán đề nghị thanh toán lớn
hơn số thực tế thi công lên tới hơn 2 tỷ đồng đồng. Đây là hành vi nguy
hiểm gây thiệt hại cho ngân sách nhà nớc đồng thời làm ảnh hởng đến kết
cấu và độ bền vững của toàn bộ dự án.
Khi thanh quyết toán khối lợng công trình hoàn thành Công ty xây
dựng và phát triển nhà tỉnh A đã áp dụng một số đơn giá cho một số công
việc mang tính đặc thù cha đợc Bộ Xây dựng ban hành chính thức nhng
cũng đợc Ban quản lý dự án chấp nhận dẫn đến việc thanh quyết toán công
trình trớc khi có căn cứ pháp lý là hơn 1 tỷ đồng.
đấu thầu đã quy định tại Nghị định 88/1999/NĐ-CP ngày 1/9/1999 của
Chính Phủ. Trách nhiệm này thuộc về Bộ Giáo dục và Đạo tạo và Công ty
Xây dựng và phát triển nhà tỉnh A.
Thứ ba: Công tác nghiệm thu thanh quyết toán công trình khi cha
có khối lợng thực hiện và nghiêm thu tăng không đúng với khối lợng thực tế
thi công, do kê khai nguyên vật liệu (sắt thép, xi măng, gạch nát nền,) lớn
hơn rất nhiều so với thực tế thi công, không đúng chủng loại kỹ thuật yêu
cầu đã vi phạm Nghị định số 52/1999/NĐ-CP của Chính Phủ; Thông t số
44/2003/TT-BTC của Bộ Tài chính; Quyết định số 18/2003/QĐ-BXD ngày
27/6/2003 của Bộ Xây dựng về việc ban hành Quy định về quản lý chất lTrang 17
Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
ợng công trình xây dựng. Trách nhiệm này thuộc về Ban quản lý dự án Cải
tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5 tầng trờng Đại học K và Công ty Xây
dựng và phát triển nhà tỉnh A và Công Ty T vấn Thiết kế và chuyển giao
công nghệ; đồng thời Ban Quản lý dự án có trách nhiệm yêu cầu công ty
Xây dựng và phát triển nhà tỉnh A hoàn trả lại số tiền đã thanh toán vợt nêu
trên đề nộp trả Ngân sách Nhà nớc.
Thứ t: Việc Ban quản lý dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5
tầng trờng Đại học K và Công ty Xây dựng và phát triển nhà tỉnh A áp dụng
một số đơn giá cha đựợc Bộ Xây dựng duyệt là vi phạm Nghị định số
52/1999/NĐ-CP và Quyết định số 18/2003/QĐ-BXD của Bộ Xây dựng về
việc ban hành Quy định về quản lý chất lợng công trình xây dựng. Trách
nhiệm thuộc về Ban quản lý dự án Cải tạo và mở rộng giảng đờng nhà 5
tầng trờng Đại học K và Công ty Xây dựng và phát triển nhà tỉnh A.
dẫn đến thất thoát, nhng qua thực tế cho thấy rằng các nguyên nhân đó là:
- Sản phẩm xây dựng là một công trình, một dự án, là sản phẩm đơn
chiếc không lu thông, chỉ có một đơn vị kinh tế trong xã hội có nhu cầu; là
loại sản phẩm phải thực hiện trong nhiều năm, nhiều cơ quan, đơn vị và
nhiều ngời tham gia. Và một khi đã nhiều ngời tham gia sẽ rất khó khăn và
phức tạp trong khâu quản lý cũng nh trong khâu phân giao trách nhiệm.
Để xảy ra tình trạng trên, chúng ta phải thẳng thắn nhìn nhận rằng:
Hệ thống chính sách pháp luật về quản lý đầu t và xây dựng cha thật
đồng bộ, thống nhất, cha đáp ứng đợc yêu cầu phát triển kinh tế xã hội theo
Trang 17
Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
cơ chế thị trờng; công tác quy hoạch trong đầu t và xây dựng cha thực sự đi
trớc một bớc nên cha đáp ứng tốc độ đầu t; chất lợng công tác t vấn còn hạn
chế, công tác lập dự toán và áp gía đôi khi còn thiếu chính xác; công tác
đền bù giải phóng mặt bằng cho các dự án còn nhiều ách tắc; công tác đấu
thầu, chỉ định thầu ở nơi này nơi khác còn mang tính chất hình thức; việc tổ
chức nghiệm thu khối lợng xây dựng cơ bản hoàn thành ở một số dự án đầu
t còn cha chặt chẽ.
Tổ chức bộ máy nhà nớc ta còn cồng kềnh, có quá nhiều đầu mối,
trùng lặp chức năng với nhiều tầng nấc trung gian, trách nhiệm của tập thể
và cá nhân không rõ ràng, chất lợng và hiệu quả hoạt động thấp.
Cơ chế vận hành và nhiều mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nớc ở
các cấp còn bất hợp lý.
Một số ngời và cơ quan do lợi ích cá nhân, cục bộ không muốn đẩy
mạnh cải cách hành chính, cải cách bộ máy nhà nớc.
quyền để nghiên cứu, điều chỉnh bổ sung quy định trong quản lý đầu t và
xây dựng đảm bảo tính đồng bộ, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã
hội của đất nớc trong từng giai đoạn. Tiến tới thực hiện cơ cơ chế 1 cửa
trong việc kiểm soát thanh toán vốn đầu t tại hệ thốngốch bạc Nhà nớc.
4. Kiện toàn bộ máy tổ chức của các cơ quan nhà nớc, phân định rõ
chức năng, nhiệm vụ cụ thể của từng cơ quan, xác định rõ trách nhiệm của
các cấp, các cơ quan và cán bộ, công chức. Phát huy dân chủ đi đôi với giữ
kỷ luật, kỷ cơng, tăng cờng pháp chế, quản lý xã hội bằng pháp luật, tuyên
truyền giáo dục toàn dân nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của mọi tổ
chức và cá nhân.
5. Tăng cờng công tác Thanh tra và kiểm tra của mọi cấp, mọi ngành,
đặc biệt là sự giám sát của toàn dân và toàn xã hội. Nếu chúng ta không đẩy
mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và sử dụng sức mạnh giám sát của toàn
dân thì hiện tợng thất thoát lãng phí vốn đầu t xây dựng cơ bản sẽ trở lên
phổ biến. Do đó việc tăng cờng công tác thanh tra, kiểm tra các chủ đầu t,
ban quản lý dự án, các nhà thầu trong từng hạng mục xây dựng để phát hiện
ra những sai phạm, kịp thời ngăn chặn là rất cần thiết.
6. Đẩy mạnh công tác đào tạo bồi dỡng cán bộ về phẩm chất đạo đức,
t tởng chính trị và trình độ chuyên môn đối với tất cả các cán bộ liên quan
đến công tác quản lý đầu t và xây dựng nói chung và công tác kiểm soát
thanh toán vốn đầu t nói riêng./.
Trang 17
Lớp bồi dỡng quản lý hành chính Nhà nớc ngạch chuyên viên
Tiểu luận cuối khoá
Tài liệu tham khảo
13
17
Lời nói đầu
Nội dung tình huống
Mục tiêu xử lý tình huống
Nguyên nhân và hậu quả
Lựa chọn phơng án
Kết luận và kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Trang 1
Líp båi dìng qu¶n lý hµnh chÝnh Nhµ níc ng¹ch chuyªn viªn
TiÓu luËn cuèi kho¸
Trang 1