TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
TRẦN THỊ CÚC
Sự VẬN DỤNG NGUYÊN TẮC TÍNH
ĐẢNG TRONG DẠY HỌC MÔN GDCD Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ
THÁI TỔ, TỈNH BẮC NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
•
• • •
Chuyên ngành: Phương pháp dạy học môn GDCD ở trường THPT
HÀ NỘI - 2015
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
Sư VÂN DUNG NGUYÊN TẮC TÍNH
ĐANG TRONG DẠY HỌC MON GDCD Ở
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÝ
THÁI TỔ, TỈNH BẮC NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
•
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
Khóa luận tốt nghiệp này được hoàn thành dưới sự hướng dẫn của thầy giáo
- ThS Nguyễn Quang Thuận. Tôi xin cam đoan rằng:
Đây là kết quả nghiên cứu của riêng tôi, không trùng với bất kỳ công trình
nghiên cứu nào của các tác giả khác.
Hà Nội, ngày 18 tháng 05 năm 2015
Tác giả khóa luận
Trần Thị Cúc
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
GDCD: Giáo dục công dân
THPT : Trung học phổ thông.
SGK : Sách giáo khoa
MỤC LỤC
PHU LUC
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang từng ngày, từng giờ
tượng, tính logic về kinh tế, chính trị - xã hội, pháp luật, đạo đức............trực tiếp
giúp cho học sinh bước đầu biết tìm hiếu phân tích đánh giá và rút ra kết luận đúng
đắn về những vấn đề nóng bỏng của đất nước vả thế giới.
Thực tế cho thấy rằng, nguyên tắc tính đảng chưa được sử dụng thường xuyên
hoặc nếu có sử dụng thì lại rơi vào tình trạng dạy còn đơn giản , mang tính hình thức.
Từ những vấn đề có tính cấp thiết trên , tôi đã lựa chon đề tài: “Vận dụng nguyên tắc
tính đảng trong dạy học môn Giáo dục công dân ở trường THPT Lý Thái Tổ, tỉnh
Bắc Ninh.”
2. Mục đích và nhiệm yụ nghiên cứu
2.1.
Mục đích nghiên cứu
Làm sáng tỏ bản chất, vai trò quan trọng của nguyên tắc tính đảng trong dạy
học môn GDCD, trên cơ sở đó luận chứng sự cần thiết khách quan phải vận dụng
nguyên tắc tính đảng và xây dựng quy trình vận dụng nguyên tắc tính đảng trong dạy
học môn GDCD ở trường THPT.
2.2.
Nhiệm vụ nghiên cứu
Thứ nhất, nghiên cứu bản chất việc giảng dạy bộ môn GDCD, vị trí, chức
năng, tầm quan trọng của môn học.
Thứ hai, nghiên cứu thực trạng việc giảng dạy bộ môn GDCD ở trường THPT
Lý Thái Tổ - tỉnh Bắc Ninh.
Thứ ba, đề xuất một số giải pháp để giảng dạy và học tập bộ môn GDCD đạt
hiệu quả cao.
3. Lịch sử nghiên cún
Vấn đề vận dụng nguyên tắc tính đảng trong quá trình dạy và học đã có từ rất
sớm, đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều bài viết của nhiều tác giả được công
của môn GDCD ở trường THPT
5. Phương pháp nghiên cún
5.1.
Phương pháp nghiên cứu lý luận
Trên cơ sở những kiến thức về nguyên tắc tính đảng, về những chủ trương,
chính sách của Đảng và Nhà nước
5.2.
Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Nhìn nhận lại thực trạng của việc vận dụng nguyên tắc tính đảng ở trường
THPT Lý Thái Tổ.
1
2
Đưa ra một số giải pháp nhằm thực hiện tốt việc vận dụng nguyên tắc tính đảng
trong dạy học môn GDCD ở trường THPT Lý Thái Tổ, Tỉnh Bắc Ninh.
6. Đóng góp của đề tài
Đe tài nghiên cứu việc vận dụng một nguyên tắc cụ thể - nguyên tắc tính đảng
vào giảng dạy môn GDCD ở một trường THPT cụ thể - trường THPT Lý Thái Tổ,
tỉnh Bắc Ninh. Do đó có thể nói chủ đề nghiên cứu của đề tài không trùng lặp với bất
kỳ công trình nghiên cứu nào đã được công bố. Trên cơ sở đó cái mới của đề tài được
phản ánh tập trung ở một số vấn đề sau:
Thứ nhất, trên cơ sở thực trạng việc dạy và học môn GDCD hiện nay ở các
trường THPT nói chung và trường THPT Lý Thái Tổ - Tỉnh Bắc Ninh nói riêng, đề
tài đã đưa ra được những nhận định, đánh giá về tình hình vận dụng nguyên tắc tính
• ơ o %/
o
1
3
o • %/
•
môn GDCD ỏ trường THPT Lý Thái Tổ, Tỉnh Bắc Ninh
1.1.1.
Nguyên
tắc, nguyên tắc dạy học, nguyên tắc dạy học môn
GDCD ở trường THPT
1.1.1.1.
Nguyên tắc
Trong đời sống hàng ngày chúng ta vẫn sử dụng những khái niệm rất gần
nhau như nội quy, quy chế, quy tắc, nguyên tắc và được hiếu chung đó là những yêu
cầu bắt buộc mọi người phải tuân theo khi tiến hành một hoạt động nào đó. Thực ra
đây là những khái niệm khác nhau về nội hàm, về ý nghĩa cần phải phân biệt được.
Theo Ăngghen “Nguyên tắc không phải là điếm xuất phát , mà nguyên tắc là
Nguyên tắc có thể được xây dựng trên cơ sở của một quy luật , và cũng có
thế được xây dựng trên cơ sở của một tập hợp quy luật . Nhưng nguyên tắc và
quy luật không đồng nhất với nhau. Quy luật là vốn có của hiện thực khách quan,
biêu thị các mối liên hệ và quan hệ phô biến, bản chất, bền vững của các sự vật
hiện tượng. Còn nguyên tắc chỉ tồn tại khi xác lập được mối liên hệ giữa chủ thể
và khách thể trong mọi quá trình hoạt động cụ thẹnhất định nào đó.
Nguyên tắc khác với nội quy , quy định và quy chế, nội quy, quy định và
quy chế là những điều khoản đặt ra mà các thành viên trong tổ chức nào đó phải
thực hiện - nó thuộc về lĩnh vực quản lý , điều hành hoạt động xã hội . Nguyên
tắc khác với quy tắc , quy tắc được hiếu như những quy trình có tính kỹ thuật và
thường được rút ra từ các thí nghiệm , thực nghiệm khoa học . So với nguyên tắc ,
quy tắc có phạm vi hẹp hơn , nó được suy ra từ nguyên tắc , phản ánh nhũng luận
điểm riêng của một nguyên tắc nào đó.
1.1.1.2.
Nguyên tắc dạy học
Dạy học là một hoạt động xã hội có tính khoa học , tính kỹ thuật và nghệ
thuật, để đảm bảo cho quá trình dạy học đạt được kết quả tối ưu thì cần phải có các
nguyên tắc dẫn đường.
Cũng như bất cứ một quá trình nào trong thế giới khách quan, quá trình dạy
học là một chỉnh thể toàn vẹn, luôn vận động và phát triến. Nó đòi hỏi các chủ thể
1
5
phải thực sự sáng tạo , phải tổ chức điều khiển quá trình dạy học theo hướng đã định
sao cho đạt kết quả tối ưu , đáp ứng được nhu cầu của xã hội đối với sự nghiệp giáo
dục nói chung, đối với hoạt động dạy học nói riêng mà
có tác dụng chỉ đạo toàn bộ quả trình giảng dạy và học tập môn GDCD nhằm
thực hiện tốt mục đích và nhiệm vụ của môn học này ở trường THPT.
Là những luận điểm cơ bản chỉ đạo việc tổ ch^ođiều khiến quá trình dạy và
học môn GDCD, cho nên các nguyên tắc dạy học của môn GDCD tất yếu phản
ánh các quy luật cơ bản của quá trình dạy và học bộ môn này góp phần to lớn vào
việc điều chỉnh quá trình dạy của giáo viên và học của học sinh
Các nguyên tắc dạy học môn GDCD ở trường THPT chỉ đạo toàn bộ hoạt
động của cả giáo viên và học sinh từ việc xác định nội dung , lựa chọn phương
pháp đến việc quyết định hình thức tố chức dạy học sao cho phù hợp với quy luật
nhận thức và đặc điếm tâm sinh lý của học sinh nhằm thực h iện mục tiêu và
nhiệm vụ dạy học môn GDCD ở trường THPT.
Các nguyên tắc dạy học môn GDCD là những luận điểm cơ bản chỉ đạo
những hoạt động đang tồn tại và phát triến trong mối quan hệ biện chứng với
nhau của toàn bộ tiế n trình dạy học môn GDCD ở trường THPT . Vì vậy, không
thể quan niệm rằng các nguyên tắc dạy học chỉ có tác dụng chỉ đạo hoạt động
giảng dạy của giáo viên , hiếu như vậy sẽ cường điệu hóa vai trò của giáo viên
mà không th ấy được vai trò của học sinh với tư cách là chủ thể của nhận thức,
chủ thể của hoạt động học tập.
Nguyên tắc dạy học là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình dạy học , đảm bảo
cho quá trình dạy học môn GDCD đạt được mục ti êu. Do đó, nhận thức
và vận dụng đúng đắn các nguyên tắc dạy học GDCD người giáo viên mới có khả
năng đạt hiệu quả cao trong giảng dạy , hòa thành tốt nhiệm vụ của môn GDCD nói
riêng và nhiệm vụ giáo dục nói chung.
Nguyên tắc dạy học môn GDCD không chỉ được hình thành từ những nguyên
tắc chung của hoạt động dạy và học , mà nó còn bị quy định bởi đối tượng, kết cấu
logic và mục tiêu của quá trình dạy học bộ môn GDCD ở trường THPT, bị chi phối
1
7
biện chứng , đứng trên lập trường của giai cấp công nhân , bảo vệ và phục vụ lợi ích
của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.
1
8
Nguyên tắc tính đảng trong dạy học môn GDCD ở trường THPT là kiên quyết
bảo vệ những ỉuận đỉêm khoa học của chủ nghĩa Mác -Lênin, tư tưởng Hồ Chỉ
Minh , đường loi chỉnh trị đủng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam nhằm thực hiện
mục tiêu dân giàu , nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Nguyên tắc tính đảng trong dạy học môn GDCD ở trường THPT không thể xa
dời tính khoa học. Bởi vì tính đảng trong môn GDCD trang bị cho học sinh những tri
thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của
Đảng do đó giáo viên cần cung cấp đầy đủ, chính xác hệ thống tri thức cơ bản, thiết
thực hiện đại phù họp với thực tiễn của môn học và đặc điếm nhận thức của học sinh.
Hệ thống tri thức này được trình bày dưới dạng khái niệm, phạm trù, nguyên lí, quy
luật, luận điểm và được khái quát từ thực tiễn, phản ánh đúng đắn bản chất của hiện
tượng. Cho nên khi trình bày cần phải thuyết minh và làm rõ các căn cứ khoa học của
nó. Không thể áp đặt học sinh thừa nhận một tri thức khi tri thức chưa được luận giải
và chứng minh trên cơ sở khoa học.
Nguyên tắc tính đảng trong dạy học môn GDCD luôn gằn liền với thực tiễn.
Trong môn GDCD thực tiễn là đường lối, chủ trương, chính sách xây dựng đất nước,
phát triển kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nước ta. Cơ sở của những đường lối, chủ
trương, chính sách đó là các kiến thức về tự nhiên, xã hội
, tư duy được khái quát từ các bộ môn Triết học, Kinh tế chính trị học, Đạo đức
học, Pháp luật học.... nó còn là những diễn biến xảy ra trong đời sống kinh tế kinh tế, chính trị, xã hội ở nước ta và trên thế giới mà SGK không thế phản ánh
được một cách đầy đủ, nhanh chóng. Trong bài giảng nếu chỉ ra được nguồn gốc
thực tiễn của các tri thức khoa học, của các khái niệm, phạm trù, nguyên lí và quy
luật thì học sinh sẽ hiểu được căn cứ thực tiễn, cơ sở khoa học của những tri thức
phát triến của xã hội trong thời đại ngày nay , khi chủ nghĩa xã hội đang ở giai đoạn
khủng hoảng toàn diện, sâu sắc, nghiêm trọng, khi chủ nghĩa tư bản đang ra sức xóa
bỏ chủ nghĩa chủ hội, khi cuộc đấu tranh giữa hệ tư tưởng của giai cấp công nhân và
hệ tư tưởng của giai cấp tư sản đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết, các trào lưu tư
tưởng phản động đang tìm mọi cách kể cả trắng trợn và tinh vi nhằm xuyên tạc học
thuyết khoa học Mác -Lênin thì nguyên tắc tính đảng trong dạy học môn GDCD
càng trỏ’ nên đặc biệt quan trọng. Thực hiện nguyên tắc này không chỉ góp phần
2
0
định hướng cho nhận thức và hoạt động của giáo viên, học sinh mà còn là sự đóng
góp có hiệu quả, thiết thực vào việc bảo vệ và phát triến những di sản lý luận quý
báu của học thuyết Mác -Lênin, truyền bá hệ tư tưởng tiên tiến nhất của thời đại ,
ngăn chặn và đấy lùi sự tấn công điên cuồng của hệ tư tưởng tư sản , giữ vững và
củng cố niềm tin có cơ sở khoa học cho học sinh.
Đảm bảo nguyên tắc tính đảng trong dạy học môn GDCD còn góp phần quan
trọng trong việc hình thành, củng cố, phát triển và nâng cao ý thức pháp quyền trong
điều kiện thực hiện dân chủ hóa ở nước ta , phát huy ý thức đạo đức truyền thống của
dân tộc ta , hình thành những nhân tố đạo đức mới cho những thế hệ công dân tương
lai.
1.1.2.2.
Những yêu cầu cơ bản của việc đảm bảo nguyên tắc tính đảng
Một là, giữ vững và phát triến các quan điếm khoa học của học thuyết Mác Lênin trong quá trình dạy học.
Đảm bảo bản chất cách mạng và khoa học vốn là đặc tính căn bản của học
thuyết Mác - Lênin. Do đó, trong quá trình dạy học môn GDCD đòi hỏi giáo viên
phải công khai đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân và dân tộc Việt
thuyết Mác - Lênin luôn gắn liền với quá trình đấu tranh quyết liệt chống lại các
quan điểm đối nghịch . Vì thế khi giảng dạy môn GDCD , giáo viên cần phê phán
những nhận thức lệch lạc , cần nhạy bén, linh hoạt, kiên quyết vạch trần những thủ
đoạn, những hành vi công khai chống học thuyết Mác, đặc biệt là cần thẳng thắn phê
phán sự vận dụng máy móc , giáo điều học thuyết Mác - Lênin vào điều kiện, hoàn
cảnh cụ thể của nước ta. Đương nhiên đế bảo vệ và phát triển học thuyết Mác Lênin thì sự phê phán đó phải được luận dựa giải trên cơ sở khoa học.
Nguyên tắc tính đảng là nguyên tắc cơ bản trong dạy học môn GDCD ỏ'
trường THPT, thực hiện nguyên tắc này không chỉ nâng cao hiệu quả của quá trình
dạy học bộ môn mà cò n góp phần quan trọng trong việc bảo vệ và phát triến học
thuyết Mác -Lênin - học thuyết khoa học và cách mạng của giai cấp công nhân và
nhân dân lao động toàn thế giới.
2
2
1.2. CƠ sỏ’ thực tiễn của việc vận dụng nguyên tắc tính đảng trong dạy học
•
•
•
•
o
o
%/
vạn học sinh tốt nghiệp phổ thông, hàng ngàn lượt học sinh đã tốt nghiệp cao đẳng
đại học. Nhiều thế hệ học sinh của trường đã và đang giữ các trọng trách trong các cơ
quan đoàn thế ở Trung ương và địa phương, nhiều người cũng đã thành danh trong
nhiều lĩnh vực... Nhiều học sinh của trường đạt giải trong các cuộc thi: học sinh giỏi
cấp tỉnh, học sinh giỏi cấp quốc gia và có học sinh giỏi quốc tế. chất lượng giáo dục
toàn diện của nha trường luôn luôn ổn định, giữ vững và phát triển. Tỷ lệ đỗ tốt
nghiệp hàng năm đều đạt từ 99 đến 100%. Tỷ lệ đỗ đại học đạt từ 65 đến 75% đứng
tốp 100 và 200 trường trong cả nước có tỷ lệ học sinh đỗ điểm cao. Các hoạt động
2
3
khác như giáo dục chính trị, tư tưởng, giáo dục pháp luật, phòng chống các tệ nạn xã
hội, giáo dục quốc phòng - an ninh, văn nghệ, thể thao, các hoạt động xã hội luôn
được nhà trường quan tâm và đánh giá cao. Trường vinh dự được Đảng và Nhà nước
tặng thưởng nhiều danh hiệu cao quý như: huân chương lao động hạng nhất, nhì, ba,
“Anh hùng
lao động trong thời kỳ đối mới”........
Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên tận tâm với nghề, có trình độ chuyên
môn vững vàng, gần 50 giáo viên có trình độ Thạc sĩ, nhiều giáo viên là cán bọ cốt
cán chuyên môn của Sở. Trường có ba nhà giáo ưu tú, nhiều cán bộ giáo viên là chiến
sỹ thi đu cấp tỉnh, cấp cơ sở và dạy giỏi cấp tỉnh, cấp cơ sở. liên tục 9 năm liền( từ
1996 đến 2004) trường đạt danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc”, được ủy ban nhân
dân tỉnh Hà Bắc, tỉnh Bắc Ninh tặng “cờ dẫn đầu” khối trung học phố thông cùng với
nhiều phần thưởng cao quý khác.... Tập thể sư phạm đoàn kết, chi bộ “trong sạch
vững mạnh”, công đoàn, đoàn thanh niên luôn đạt danh hiệu “vững mạnh”
Năm học 2014 - 2015, trường THPT Lý Thái Tổ có 45 lớp học và có hon 1700
học sinh, 122 cán bộ giáo viên trong đó 100% đạt chuấn và trên chua. Hệ thống cơ sở
vật chất tương đối khang trang, đầy đủ đáp ứng yêu cầu đổi mới và nâng cao chất
và chông gai. Do nhận thức không đúng thì dẫn đến những sai lầm trong việc đào tạo,
sử dụng đội ngũ giáo viên giảng dạy môn GDCD.
Thứ hai, về đội ngũ giáo viên làm công tác giảng dạy bộ môn GDCD trong
trường THPT Lý Thái Tổ, tỉnh Bắc Ninh
Thực tế môn học qua khảo sát trường THPT Lý Thái Tổ cho thấy đội ngũ giáo
viên giảng dạy bộ môn còn thiếu nghiêm trọng, giáo viên dạy nhiều tiết trong một
tuần. Từ trước đến nay, môn GDCD chưa được coi trọng, trong quan niệm của dư
luận xã hội, thậm chí ngay cả trong quan niệm của ngành giáo dục huyện Từ Sơn
cũng chưa thực sự coi trọng. Điều này thể hiện ở việc phòng giáo dục và đào tạo chă
bao giờ tổ chức kỳ thi học sinh giỏi cho môn học này,ngay cả việc tổ chức hội thi
giáo viên dạy giỏi môn GDCD cũng chưa được tố chức. Có chăng chỉ là những lần
2
5
Copyright: Tài liệu đại học ©