TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
=======***=======

ĐỖ THỊ QUỲNH

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC
TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC
SƢ PHẠM HÀ NỘI 2 HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học

HÀ NỘI, 2015


TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ
=======***=======

ĐỖ THỊ QUỲNH

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC
TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC
SƢ PHẠM HÀ NỘI 2 HIỆN NAY

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học



MỤC LỤC

MỞ ĐẦU ........................................................................................................... 1
Chƣơng 1. GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG ĐỐI VỚI VIỆC
XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
HÀ NỘI 2 HIỆN NAY ...................................................................................... 6
1.1. Một số lí luận về giá trị đạo đức truyền thống của ngƣời Việt Nam ......... 6
1.1.1. Khái niệm giá trị, giá trị đạo đức ............................................................ 6
1.1.2. Giá trị đạo đức truyền thống của ngƣờiViệt Nam................................... 8
1.2. Vai trò của giá trị đạo đức truyền thống trong việc xây dựng đạo đức mới
cho sinh viên đại học sƣ phạm Hà Nội 2 hiện nay.......................................... 13
1.2.1. Bản chất của đạo đức mới ..................................................................... 13
1.2.2. Vai trò của giá trị truyền thống đối với việc xây dựng đạo đức mới cho
sinh viên Đại học sƣ phạm Hà Nội 2 hiện nay................................................ 20
Chƣơng 2. PHÁT HUY GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG TRONG
VIỆC XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƢ
PHẠM HÀ NỘI 2 HIỆN NAY ....................................................................... 21
2.1. Tổng quan về trƣờng Đại học sƣ phạm Hà Nội 2 và sinh viên trƣờng
Đại học sƣ phạm Hà Nội 2 .............................................................................. 21
2.1.1. Tổng quan về trƣờng Đại học sƣ phạm Hà Nội 2 ................................. 21
2.1.2. Tổng quan sinh viên trƣờng Đại học sƣ phạm Hà Nội 2 ...................... 23
2.2. Thực trạng phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong xây dựng
đạo đức mới cho sinh viên Đại học sƣ phạm Hà Nội 2 thời gian qua ............ 25
2.2.1. Những thành tựu đã đạt đƣợc ................................................................ 25
2.2.2. Những hạn chế tồn tại ........................................................................... 33


Chƣơng 3. PHƢƠNG HƢỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU

động sáng tạo và muốn khẳng định mình. Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh
đã thƣờng xuyên quan tâm, chăm lo, giáo dục, rèn luyện sinh viên để họ trở
thành những ngƣời có đủ sức đủ tài để gánh vác đƣợc tƣơng lai của Tổ quốc,
của nhân dân. Trong Di chúc của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có căn dặn:
“ Bồi dƣỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng và
cần thiết”.
Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xƣớng và lãnh đạo hơn hai mƣơi năm
qua đã giành đƣợc nhiều thành tựu to lớn. Toàn Đảng, toàn dân ta đang phấn
đấu để đến năm 2020 đƣa nƣớc ta cơ bản trở thành nƣớc công nghiệp nhằm
đƣa đất nƣớc “dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”. Để
đạt đƣợc mục tiêu này thì sự tăng trƣởng kinh tế, tiến bộ kỹ thuật là hết sức
quan trọng. Tuy nhiên, sự tăng trƣởng kinh tế không thể tách rời sự tiến bộ văn
hóa – xã hội, sự phát triển con ngƣời. Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII
của Đảng ta đa nêu:
Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng và mở rộng giao lƣu quốc tế, phải đặc
biệt quan tâm giữ gìn và nâng cao bản sắc văn hóa dân tộc, kế thừa và phát
huy truyền thống đạo đức, tập quán tốt đẹp, ý thức cội nguồn và lòng tự hào
dân tộc, khắc phục tâm lí sử dụng đồng tiền, bất chấp đạo lý, coi thƣờng các
giá trị nhân văn. Tiếp thu tinh hoa văn hóa các dân tộc trên thế giới, làm giàu
đẹp thêm nền văn hóa Việt Nam [20, tr.11].
Tinh thần này tiếp tục đƣợc Đảng ta khẳng định tại Đại hội lần thứ IX,
lần X, XI của Đảng, rằng văn hóa là nên tảng tinh thần của xã hội, xây dựng

1


nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là mục tiêu, vừa là động lực
thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. Điều đó đòi hỏi mỗi ngƣời Việt Nam,
trong đó có đội ngũ sinh viên phải hiểu biết sâu sắc những giá trị đạo đức
truyền thống của dân tộc mình, của các thế hệ thanh niên, để tiếp tục phát huy

huy vai trò của giá trị đạo đức truyền thống trong việc xây dựng đạo đức
mới cho sinh viên Đại học sư phạm Hà Nội 2 hiện nay” làm khóa luận tốt
nghiệp của mình.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Phát huy giá trị truyền thống, trong đó có giá trị đạo đức và vấn đề xây
dựng đạo đức nói chung, xây dựng thế hệ trẻ nói chung, xây dựng đạo đức
mới cho thế hệ trẻ nói riêng đó đƣợc nhiều nhà khoa học nghiên cứu từ nhiều
góc độ khác nhau, cụ thể nhƣ: “Giá trị tinh thần truyền thống Việt Nam” do
Trần Văn Giàu chủ biên, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 1980. Trong cuốn
sách này, các tác giả đã phân tích các giá trị tinh thần truyền thống Việt Nam,
đặc biệt là “chủ nghĩa yêu nƣớc” Việt Nam - cái làm nên bản sắc, tinh thần,
cốt cách con ngƣời Việt Nam.
Vấn đề giữ gìn và nâng cao giá trị truyền thống cũng thu hút đƣợc
nhiều sự quan tâm nghiên cứu nhƣ: “Các giá trị truyền thống và con người
Việt Nam hiện nay” do Phan Huy Lê và Vũ Minh Giang chủ biên đã nghiên
cứu quá trình hình thành, phát triển và biến đổi của các giá trị truyền thống
của ngƣời Việt Nam, đánh giá những mặt mạnh, mặt yếu của di sản truyền
thống đồng thời đƣa ra những phƣơng hƣớng và giải pháp giáo dục, phát huy
các giá trị truyền thống.
Vũ Thị Huệ với luận văn thạc sỹ Triết học “Quan hệ giữa phát triển kinh
tế thị trường với việc giữ gìn và nâng cao những giá trị đạo đức truyền thống
dân tộc Việt Nam” đã nghiên cứu những giá trị đạo đức truyền thống trƣớc
những thách thức của nền kinh tế thị trƣờng và những biện pháp để giữ gìn và
phát huy giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc ta.

3


Cao Thu Hằng với luận văn Thạc sỹ Triết học “Giá trị đạo đức truyền
thống và sự phát triển nhân cách con người”, Học viện Chính trị quốc gia Hồ

Những giá trị đạo đức truyền thống tích cực của ngƣời Việt Nam cần
đƣợc đội ngũ sinh viên kế thừa và phát huy .
Khóa luận chủ yếu tập trung nghiên cứu vai trò của giá trị đạo đức
truyền thống trong việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên trƣờng Đại học
sƣ phạm Hà Nội 2 hiện nay.
5. Cơ sở lý luận và phƣơng pháp nghiên cứu của khóa luận
Cơ sở lý luận chủ yếu của khóa luận là dựa trên những quan điểm của
Chủ nghĩa duy vật biện chứng, những nguyên lý đạo đức học Mác - Lênin, tƣ
tƣởng Hồ Chí Minh, đƣờng lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, về đạo đức, đạo
đức mới.
Phƣơng pháp nghiên cứu: Khóa luận sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu:
phân tích, tổng hợp, logic, lịch sử, so sánh, điều tra xã hội học......
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của khóa luận
Góp phần làm sáng tỏ sự cần thiết phải phát huy giá trị đạo đức truyền
thống trong việc xây dựng đạo đức mới cho sinh viên Việt Nam hiện nay
trong đó có sinh viên Đại học sƣ phạm Hà Nội 2.
Khóa luận có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các tổ chức, các đoàn
thể trực tiếp làm công tác thanh niên.
7. Kết cấu của khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
khóa luận gồm 3 chƣơng, 6 tiết.

5


Chƣơng 1
GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG
ĐẠO ĐỨC MỚI CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
HIỆN NAY
1.1. Một số lí luận về giá trị đạo đức truyền thống của ngƣời Việt Nam

và đƣợc kiểm tra bằng thực tiễn. Thực tiễn “vừa là tiêu chuẩn của chân lý về
bản chất của khách thể, vừa là tiêu chuẩn chân lý về giá trị của khách thể” [9,
tr 29]. Theo V.I.Lênin : “....toàn bộ thực tiễn của con ngƣời, thực tiễn này vừa
với tính cách là tiêu chuẩn của chân lý, vừa với tính cách là kẻ xác định một
cách thực tế mối liên hệ giữa sự vật với những điều cần thiết đối với con
ngƣời, cần phải đƣợc bao hàm trong “định nghĩa””.
Sự đánh giá đúng đắn của một giá trị không chỉ căn cứ vào nhu cầu, lợi
ích của chủ thể đánh giá mà còn phải căn cứ vào hiệu quả xã hội của hoạt
động của chủ thể theo đuổi những giá trị nhất định.
Thứ năm, giá trị đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của con
ngƣời. Nó là cái mà con ngƣời dựa vào để xác định mục đích, phƣơng hƣớng
cho hoạt động của mình, là cái mà con ngƣời mong muốn đƣợc theo đuổi.
Giá trị là cơ sở của các chuẩn mực, quy tắc xác định cách thức hành động
của con ngƣời. Nói cách khác, cách thức và hành động của con ngƣời trong
xã hội đƣợc chỉ đạo bởi các giá trị, ngƣời ta dựa vào các giá trị đƣợc xã hội
chấp nhận để lựa chọn cách thức suy nghĩ và hành động phù hợp nhất. Giá
trị là động cơ thúc đẩy hoạt động của con ngƣời vì các nguyện vọng và mục
đích của cá nhân đều đƣợc đối chiếu với các giá trị nằm trong cấu trúc của
nhân cách.
Trong việc nghiên cứu giá trị, do những mục đích cụ thể khác nhau mà
ngƣời ta thƣờng phân loại giá trị theo cách của riêng mình, ở cấp độ chung
nhất, các giá trị đƣợc chia thành: giá trị vật chất và giá trị tinh thần.

7


Giá trị vật chất thƣờng đƣợc thể hiện một cách rõ nét trong kinh tế, nó
quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội loài ngƣời. Giá trị tinh thần là
những phẩm chất đặc biệt về trí tuệ, tình cảm, ý chí, nó đƣợc thể hiện trên các
lĩnh vực tƣ tƣởng, đạo đức, văn hoá, nghệ thuật, phong tục tập quán... Từ đó,

trị đạo đức truyền thống đã thu hút sự quan tâm của nhiều học giả.
Giáo sƣ Vũ Khiêu cho rằng, những giá trị đạo đức truyền thống của dân
tộc Việt Nam bao gồm: lòng yêu nƣớc, truyền thống đoàn kết, lao động, cần
cù sáng tạo, trong đó yêu nƣớc là bậc thang cao nhất trong hệ thống giá trị
đạo đức của dân tộc.
Còn Giáo sƣ Trần Văn Giàu khi nói về giá trị đạo đức truyền thống của
dân tộc Việt Nam lại sắp xếp: “Yêu nƣớc, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc
quan, thƣơng ngƣời, vì nghĩa” [8, tr.108].
Giáo sƣ Nguyễn Hồng Phong lại nhận định: tính cách dân tộc gần nhƣ là
tất cả nội dung của giá trị đạo đức truyền thống, bao gồm: tính tập thể - cộng
đồng, trọng đạo đức, cần kiệm, giản dị, thực tiễn; tinh thần yêu nƣớc bất
khuất và lòng yêu chuộng hoà bình, nhân đạo lạc quan.
Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về một số định hƣớng lớn về công tác tƣ
tƣởng hiện nay chỉ rõ: “ Những giá trị văn hoá truyền thống vững bền của dân
tộc Việt Nam là lòng yêu nƣớc nồng nàn, ý thức cộng đồng sâu sắc, đạo lý
“thƣơng ngƣời nhƣ thể thƣơng thân”, đức tính cần cù, vƣợt khó, sáng tạo
trong lao động” [7, tr.19].
Giá trị đạo đức truyền thống tiêu biểu của dân tộc Việt Nam ta đó
chính là:
Truyền thống yêu nước, là bậc thang cao nhất trong hệ thống giá trị đạo
đức truyền thống của dân tộc Việt Nam. Nó là “sợi chỉ đỏ xuyên qua toàn bộ
lịch sử Việt Nam từ cổ đại đến hiện đại” [8, tr.100], là “tiêu điểm của các tiêu
điểm, giá trị của các giá trị” [8, tr. 94], là “động lực tình cảm lớn nhất của đời
sống dân tộc, đồng thời là bậc thang cao nhất trong hệ thống giá trị đạo đức
của dân tộc ta” [19, tr.74].

9


Lịch sử dựng nƣớc và giữ nƣớc của dân tộc Việt Nam ngay từ đầu đã


Chủ tịch Hồ Chí Minh là hiện thân tiêu biểu cho lòng nhân ái, nhân
nghĩa của con ngƣời Việt Nam. Tƣ tƣởng của Ngƣời đƣợc xuất phát từ lòng
yêu thƣơng con ngƣời, trƣớc hết là ngƣời lao động, lòng yêu quê hƣơng, đất
nƣớc. Bác đã giành cả cuộc đời mình cho độc lập của dân tộc, cho tự do và
hạnh phúc của nhân dân.
Do vậy, truyền thống nhân nghĩa nhân ái là một trong những truyền
thống tốt đẹp của dân tộc ta. Nó là cái gốc của đạo đức, là nguyên do sâu xa,
bền chặt của chủ nghĩa nhân đạo cộng sản, chủ nghĩa nhân đạo hiện thực.
Truyền thống cần cù, tiết kiệm, thông minh, sáng tạo là một trong những
giá trị đạo đức có từ bao đời của dân tộc Việt Nam. Nó đƣợc hình thành và
phát triển trong những điều kiện tự nhiên và xã hội hết sức khó khăn.Về tự
nhiên: liên tục xảy ra bão lụt, hạn hán; về xã hội: liện tục chiến tranh chống
giặc ngoại xâm.. Dẫu vậy, trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, nhân dân ta
vẫn kiên trì bám đất, bám làng, vừa sản xuất vừa đánh giặc để tồn tại và bảo
vệ tổ quốc. Với đức tính cần cù và tiết kiệm, dân tộc Việt Nam đã không chỉ
đứng vững mà còn từng bƣớc khẳng định vai trò, vị thế của mình trong khu
vực và trên thế giới.
Truyền thống cần cù của ngƣời Việt Nam luôn gắn với tiết kiệm, vì vậy
cần mà không kiệm thì khác nào: “Tiền vào nhà khó nhƣ gió vào nhà trống”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nêu rõ: con ngƣời phải có bốn đức tính: cần,
kiệm, liêm, chính.
Truyền thống đoàn kết, của dân tộc Việt Nam cũng hoà vào dòng chảy
của chủ nghĩa yêu nƣớc và trở thành biểu tƣợng của chủ nghĩa yêu nƣớc. Đây
là nhân tố tinh thần hợp thành động lực thúc đẩy quá trình phát triển của lịch
sử dân tộc. Đoàn kết là sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc trong việc xây dựng
và bảo vệ tổ quốc, là điều kiện tất yếu để thể hiện ý chí tự lực, tự cƣờng dân
tộc, ngay cả khi đất nƣớc có chiến tranh hay khi bƣớc vào hoà bình. Nó đã

11

12


đáo nhất, rõ nét nhất bản chất dân tộc. Đồng thời nó cũng chính là sức mạnh
nội sinh để dân tộc ta tồn tại và phát triển.
1.2. Vai trò của giá trị đạo đức truyền thống trong việc xây dựng đạo đức
mới cho sinh viên đại học sƣ phạm Hà Nội 2 hiện nay
Hiện nay, Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
Dƣới sự lãnh đạo của Đảng, chúng ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, bên cạnh đó là sự mở rộng giao lƣu hợp tác quốc
tế nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ
và văn minh. Trong điều kiện nhƣ vậy, con ngƣời đƣợc đặt vào vị trí trung
tâm của sự phát triển. Do đó, con ngƣời cần phải có những phẩm chất cần
thiết cho xã hội hôm nay, những phẩm chất mà Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn
thƣờng gọi là "đạo đức mới” hay “đạo đức cách mạng”.“Đạo đức mới” hay
“đạo đức cách mạng” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh nói đến là nền đạo đức tiếp
thu, kế thừa từ truyền thống dân tộc nhƣ: "Lòng nƣớc thƣơng dân", "Tinh thần
tƣơng thân tƣơng ái" …
1.2.1. Bản chất của đạo đức mới
C.Mác, Ph.Ăngghen, là những ngƣời đầu tiên đƣa ra khái niệm "đạo đức
vô sản". Trong tác phẩm "Chống Duy-rinh" (1876), sau khi xem xét đạo đức
phong kiến, đạo đức tôn giáo, đạo đức khai sáng, đạo đức tƣ sản, Ph.Ăngghen
đi đến khẳng định: "Thứ đạo đức hiện nay đang tiêu biểu cho sự lật đổ hiện
tại, biểu hiện cho lợi ích của tƣơng lai, tức là đạo đức vô sản - là thứ đạo đức
có một số lƣợng nhiều nhất những nhân tố hứa hẹn một sự tồn tại lâu dài" [16,
tr.136]. Đạo đức vô sản là đạo đức mang bản chất giai cấp vô sản, là giai cấp
đại diện cho lực lƣợng sản xuất tiên tiến, cách mạng đƣơng thời.
Sau Cách mạng Tháng Mƣời, Lênin cũng rất chú ý đến việc xây dựng
kiểu đạo đức mà Lênin gọi là "Đạo đức cộng sản". "Đạo đức cộng sản" về bản
chất là sự phát triển mới của đạo đức vô sản trong điều kiện giai cấp vô sản đó

đức của giai cấp bóc lột và là vũ khí sắc bén của giai cấp công nhân. Bản chất
của đạo đức mới đƣợc biểu hiện ở nội dung sau:
14


Một là, chủ nghĩa tập thể là cơ sở của đạo đức mới.
Chủ nghĩa tập thể là sự thống nhất tự giác giữa những cá nhân với những
lý tƣởng cao quý của con ngƣời. Đó là sự thống nhất giữa tình đồng chí, tinh
thần trách nhiệm, thái độ tôn trọng, tinh thần hợp tác, tƣơng trợ, giúp đỡ lẫn
nhau, đảm bảo cho các cá nhân phát triển cao nhất, phục vụ lợi ích của xã hội.
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh,
nguyên tắc đạo đức cơ bản trong chủ nghĩa xã hội là phải có sự thống nhất
giữa các lợi ích của cá nhân với lợi ích của cộng đồng. Trong chủ nghĩa xã
hội, chủ nghĩa tập thể trở thành quan hệ xã hội phổ biến, thể hiện trong mối
quan hệ xã hội và trong mọi hình thức của đời sống xã hội.
Chủ nghĩa tập thể đòi hỏi phải kiên quyết chống lại chủ cá nhân và chủ
nghĩa phƣờng hội và chủ nghĩa phƣờng hội chẳng qua chỉ là sự biến tƣớng
của chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cá nhân đẻ ra nhiều cái xấu nhƣ: lƣời biếng,
ngại khó khăn, gian khổ, tranh việc dễ, đùn việc khó cho ngƣời.... Chủ tịch
Hồ Chí Minh và Đảng ta luôn luôn nhắc nhở cán bộ và nhân dân ta phải nâng
cao tinh thần tập thể để chống chủ nghĩa cá nhân. Chống chủ nghĩa cá nhân,
nhƣng không “giày xéo lên lợi ích cá nhân”.
Hai là, lao động tự giác sáng tạo là cội nguồn của đạo đức mới.
Lao động là hoạt động sáng tạo của con ngƣời để cải biến tự nhiên, xã
hội và chính mình phù hợp với nhu cầu, lợi ích của con ngƣời, với sự phát
triển và tiến bộ xã hội.
Lao động là một hiện tƣợng xã hội, là một hoạt động có ích cho xã hội,
đây là lý tƣởng đạo đức cao nhất của con ngƣời. Trong cuộc sống, ngƣời ta có
nhiều chuẩn mực để đo phẩm giá của con ngƣời nhƣ: lƣơng tâm trong sáng,
động cơ hành vi hợp đạo đức, có nhu cầu tinh thần và xã hội phát triển cao,

quan điểm đạo đức khác trái với đạo đức mới.
Bốn là, chủ nghĩa nhân đạo cộng sản
Chủ nghĩa nhân đạo cộng sản là sự kế thừa và phát triển những tinh hoa
lý tƣởng nhân đạo trong lịch sử nhân loại. Đây là chủ nghĩa nhân đạo có tính
16


chất hiện thực và trực tiếp nhằm giải phóng con ngƣời chứ không phải chỉ là
những cảm nhận xót thƣơng về thân phận con ngƣời. Trên ý tƣởng đó, chủ
nghĩa nhân đạo cộng sản là nội dung cơ bản của đạo đức mới.
Chủ nghĩa cộng sản là chủ nghĩa nhân đạo triệt để nhất, là chủ nghĩa
nhân đạo hiện thực. C.Mác đã khái quát rằng:
Chủ nghĩa cộng sản với tính cách là sự xoá bỏ một cách tích cực chế độ tƣ
hữu - sự tự tha hoá ấy của con ngƣời - và do đó với tính cách là sự chiếm hữu
một cách thực sự bản chất con ngƣời bởi con ngƣời và vói con ngƣời ... Chủ
nghĩa cộng sản nhƣ vậy, với tính cách là chủ nghĩa tự nhiên hoàn bị, chủ nghĩa
nhân đạo, chủ nghĩa tự nhiên.
Chủ nghĩa nhân đạo mác-xít đề cập đến tình yêu thƣơng của con ngƣời
trong lao động, chứ không nói đến sự cảm thông và tình yêu đối với con
ngƣời nói chung, không kể ngƣời đó tốt hay xấu. Đồng thời, chủ nghĩa nhân
đạo mác-xít cũng tỏ rõ thái độ phẫn nộ với những thế lực đối địch với ngƣời
lao động. Chủ nghĩa nhân đạo mác-xít với sự công minh khuyến khích, tạo
điều kiện cho cái tốt phát triển và phê phán, trừng trị, loại bỏ cái xấu.
1.2.2. Vai trò của các giá trị truyền thống đối với việc xây dựng đạo
đức mới cho sinh viên Đại học sư phạm Hà Nội 2 hiện nay
Giá trị đạo đức truyền thống có vai trò quan trọng đối với việc xây
dựng đạo đức mới cho sinh viên Việt Nam nói chung và sinh viên Đại học sƣ
phạm Hà Nội 2 nói riêng.
Thứ nhất, giá trị đạo đức truyền thống là nền tảng, cơ sở để xây dựng
đạo đức mới cho con ngƣời, đặc biệt là đối với sinh viên là thế hệ trẻ, là chủ

mở ra cho con ngƣời những thời cơ và thách thức, trong đó nảy sinh nhiều
vấn đề nhất là biến đổi về mặt đạo đức. Trong đó, đồng tiền trở thành yếu tố
cực kỳ quan trọng trong việc điều tiết các quan hệ giữa con ngƣời với con
ngƣời trong xã hội. Điều này ảnh hƣởng đến lối suy nghĩ của phần lớn thanh

18


niên sinh viên hiện nay. Với sự bồng bột, non trẻ, ít kinh nghiệm sống nên rất
dễ bị cám dỗ trƣớc các giá trị vật chất, dễ bị cuốn vào vòng xoáy của cái “lợi”
mà quên đi những giá trị làm ngƣời, đánh mất lƣơng tâm và danh dự... Bên
cạnh đó các thế lực thù địch, luôn tìm cách chống phá, phá hoại những thành
quả cách mạng mà nhân dân ta đạt đƣợc, nhất là trên lĩnh vực tƣ tƣởng, văn
hóa. Thế hệ trẻ Việt Nam rất dễ bị làm “mất phƣơng hƣớng” với những thủ
đoạn thâm độc của chúng bằng cách mua chuộc, dụ dỗ, lôi kéo thanh niên
sinh viên tiếp cận với những yếu tố phản văn hóa, hình thành tƣ tƣởng hƣởng
thụ, lối sống lệch lạc, bản năng, vị kỷ, vô cảm, thiếu trách nhiệm.
Vì thế, hơn lúc nào hết các giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp của dân
tộc, sẽ trở thành chỗ dựa tinh thần vững chắc, khơi dậy ở sinh viên lòng tự
hào, tự tôn dân tộc tình yêu Tổ quốc, dẫn dắt họ vƣợt qua những thử thách, có
ý chí vƣơn lên là chủ cuộc sống, xây dựng và giữ gìn lối sống tốt đẹp của con
ngƣời Việt Nam trong thời đại mới.
Giá trị đạo đức truyền thống là nền tảng để tạo ra đội ngũ trí thức
tƣơng lai, đồng thời góp phần phát huy nguồn lực con ngƣời - đây là vấn đề
mang tính chiến lƣợc trong điều kiện toàn cầu hóa hiện nay.
Thứ ba, phát huy giá trị đạo đức truyền thống cho sinh viên góp phần
xây dựng hài hòa đời sống vật chất và đời sống tinh thần cho họ, giúp họ
đứng vững trƣớc tác động tiêu cực của kinh tế thị trƣờng và toàn cầu hóa hiện
nay. Nhân cách sinh viên, sự hình thành, phát triển của nó quy định bởi điều
kiện kinh tế - xã hội, nhƣng cái trực tiếp tác động đến quá trình xây dựng