MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh – lãnh tụ kiệt xuất, vĩ đại của cách mạng Việt Nam.
Cả cuộc đời Người là một tấm gương lớn về tự học, không chỉ soi sáng cho thế hệ
hôm nay mà còn cho thế hệ mai sau.
Phương pháp tự học chính là cách thức hoạt động nhận thức của sinh viên
trong quá trình lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng , kĩ sảo, cũng như tìm tòi
những tri thức mới. Tạo ra cho người học khả năng tư duy độc lập, và tư duy cao
trong quá trình tiếp nhận tri thức.
Hiện nay cùng với việc đổi mới phương pháp dạy học, sinh viên Đại học Sư
Phạm Hà Nội đã có chú ý đến vấn đề tự học. Nhưng đa số chưa có phương pháp
đúng đắn, tích cực nên hiệu quả vẫn chưa cao.
Tại kỳ họp thứ 4 Quốc hội khúa X ngày 02/12/1998. Quốc hội nước ta đã
thông qua luật giáo dục. Trong điều 2 của luật giáo dục ghi rõ: “Nền giáo dục Việt
Nam là nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, có tính nhân dân, có tính dân tộc, tính khoa
học hiện đại, lấy chủ nghĩa Mác Lờnin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư
tưởng”
Nghị quyết Trung ương 2 khúa III cũng nhấn mạnh: Từng bước áp dụng các
phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảo điều
kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh nhất là sinh viên đại học. Phát
triển mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên, rộng khắp toàn dân, nhất là
trong thanh niên.
Xuất phát từ những lý do đó, chúng tôi mạnh dạn chọn: “Tìm hiểu những
quan điểm về tự học của Chủ Tịch Hồ Chí Minh và vân dụng vào việc giáo dục
phương pháp tự học trong sinh viên Đại Học Sư Phạm Hà Nội” làm đề tài nghiên
cứu khoa học.
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu những quan điểm về tự học của Chủ Tịch Hồ Chí Minh, góp phần
làm phong phú thêm những luận điểm trong hệ thống tư tưởng Hồ Chí

Minh. Từ đó liên hệ với thực tiễn tự học trong sinh viên Đại học Sư Phạm

-Chỉ rõ sự đúng đắn, sáng tạo trong các quan điểm của Hồ Chí Minh
- Tác động, hình thành phương pháp tự học tích cực, khoa học cho sinh viên
trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
- Có thể dùng làm tài liệu cho việc giảng dạy, học tập môn tư tưởng Hồ Chí
Minh.
7. Bố cục đề tài
Đề tài gồm phần mở đầu, phần nội dung, phần kết luận, phần danh mục tài
liệu tham khảo.

NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ Lí LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1.1. Cơ sở lý luận
1.1.1. Khái niệm phương pháp, phương pháp tự học
Trong một thế giới đang biến động từng giây bởi sự phát triển mạnh mẽ của
khoa học và công nghệ, nhà tương lai học Thierry Gaudin đã đưa ra một thông điệp
khẩn thiết: Hãy học phương pháp chứ đừng học dữ liệu! Vậy phương pháp là gì?
Thuật ngữ “phương phỏp” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp “methodos” có nghĩa
là con đường, cách thức để đi tới chân lý, để đạt tới mục đích.
Theo quan điểm điều khiển học, phương pháp được hiểu là cách thức tổ
chức và điều khiển hoạt động nhận thức.
Theo quan điểm logic, phương pháp là những thủ thuật logic được sử dụng
để giúp chủ thể nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo.
Theo quan điểm triết học, có hai định nghĩa đáng quan tâm:
Phương pháp là cách thức, con đường, phương tiện để đạt tới mục đích nhất
định, để giải quyết những nhiệm vụ nhất định trong nhận thức và trong

thực tiễn (đây là định nghĩa phổ biến nhất trong các bách khoa toàn thư, từ
điển bách khoa).

có phương pháp, con người sẽ hành động không có kết quả, thậm chí phạm sai
lầm, thất bại, đúng như R. Đờcỏc – nhà duy vật Pháp thế kỷ XVIII khẳng định:
Thiếu phương pháp thì người tài cũng có thể không đạt kết quả, có phương pháp
thì người tầm thường cũng làm được việc phi thường.
Như vậy khi nói đến phương pháp tức là nói đến cách thức, con đường tác
động vào hiện thực theo đúng logic vận động của nội dung nhằm đạt được mục
đích nhất định.
Trên đây là những cách hiểu về phương pháp, vậy phương pháp tự học là gì?
Tù học là tự tìm tòi học hỏi. tức là bạn tự đi tìm tài liệu, tự đọc, tự tìm hiểu
đến khi hiểu mà không cần sự trợ giúp của thầy cô hoặc bất kỳ áp lực sức ép từ bất
kỳ phía nào.
Tự học là hình thức học tập không thể thiếu được của sinh viên đang học tập
tại các trường đại học. Tổ chức hoạt động tự học một cách hợp lý, khoa học, có
chất lượng, hiệu quả là trách nhiệm không chỉ ở người học mà còn là sự nghiệp đào
tạo của nhà trường.
Để hiểu rõ hơn về phương pháp tự học ta phải nghiên cứu sâu hơn nữa về
vấn đề tự học với những đặc điểm, biểu hiện sau:
* Tự học – biểu hiện cụ thể của tính tự lực.
Các nhà tâm lý học trên thế giới đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về
tính tự lực.
Tự lực là một phẩm chất của ý chí.
Tự lực là một thành phần năng lực của con người.
Tự lực là một trạng thái tâm lý của nhân cách, là hành vi đứng vững

trong mọi hoàn cảnh.
Tự lực là phẩm chất trung tâm của nhân cách.
Như vậy tự lực là phẩm chất của nhân cách đặc trưng cho thái độ không phụ
thuộc, sẵn sàng chịu trách nhiệm và đặt niềm tin vào năng lực của mình, thói quen
độc lập, tự giác trong việc đặt mục đích, nhiệm vụ và tự điều khiển bản thân.
Trong những đặc trưng tiêu biểu của tính tự lực là khả năng tự học.

trường thầy giảng sao ta học vậy. Học với thầy thì có vẻ dễ dàng vì thầy đã chuẩn
bị sẵn cho ta mọi thứ, giống như một bữa tiệc đã được chuẩn bị sẵn, ta chỉ cần ngồi
vào bàn và “ăn”.
Còn tự học với sách thì ta phải tự chuẩn bị “thực đơn” đi chợ và tự nấu ăn.
Có nghĩa là ta có toàn quyền lựa chọn và học những gỡ mình thực sự cần, bằng
cách của mình, thời gian và địa điểm mình thớch… Những kiến thức từ sách là
mênh mông nếu ta không biết lựa chọn, không biết xử lý thông tin để biến kiến
thức ấy thành tri thức của riêng mình thì ta sẽ vẫn cứ “dốt” dù đọc, học rất nhiều.
Tiến sĩ ngữ văn Lê Ngọc Trà cho biết kinh nghiệm học của bản thõn: “Muốn
học, muốn hiểu sâu một chủ đề nào, điều quan trọng nhất là phải tự mình chạm tới
nú trước, phải tự mình khơi mở trước trong đầu, như gieo mầm cho việc tiếp thu
thẩm thấu của mỡnh…, là không thể thiếu. Bản chất của tự học là tự làm việc với
chính mình trước, nghiên cứu tài liệu, trao đổi với bạn bè theo cách học với nhóm
và được thầy khơi gợi, hướng dẫn”.
Theo tiến sĩ Ngô Văn Long, GS. Kinh tế đại học Maine (Mỹ) đang là giảng
viên chương trình Fulbright (hợp tác giữa đại học Harvard và đại học kinh tế quốc
dân Hà Nội) cho rằng: Sinh viên không biết cách tự học là do thầy giáo không biết
cách dạy hay dạy không đúng cách. Người thầy cần hướng dẫn sinh viên tự học, tự
nghiên cứu sau giờ nghe giảng. Ông có vài so

sánh: “Sinh viên Việt Nam qua Mỹ hầu hết rất thông minh nhưng thường
thua sinh viên Mỹ về khả năng phân tích và trình bày ý kiến của mình (viết và nói).
Sinh viên Nhật hơi khác, họ học lười hơn (có lẽ vì bị học “nhồi” quá nhiều hồi
trung học) và không giỏi về phân tích so với sinh viên Mỹ, Châu Âu nhưng lại đọc,
viết giỏi hơn sinh viên Việt Nam”.
* Biện pháp rèn luyện kỹ năng tự học
Sinh viên cần nắm vững kiến thức của hệ thống phương pháp tự học tích
cực, trong quá trình học tập việc xây dựng mục đích, xây dựng động cơ, lựa chọn
phương pháp, hình thức tự học hợp lý là cần thiết. Song điều quan trọng là sinh
viên phải có hệ thống kỹ năng tự học. Điều này có ý nghĩa vụ cùng quan trọng đối

Trong quá trình học tập ở trường đại học của sinh viên thì tự học, tự nghiên
cứu là rất quan trọng và cái ranh giới học tập – nghiên cứu khoa học là gần gũi,
khó phân định. Nhưng để học tốt, nghiên cứu khoa học có hiệu quả thì sinh viên
cần khai thác và quan tâm đúng mức về vai trò “cầu nối” của phương pháp tự học.
Thế giới tự nhiên vô cùng phong phú đa dạng, xã hội thì luôn vân động và
phát triển không ngừng do vậy tri thức về tự nhiên và xã hội là vô cùng vô tận. Và
con người nếu muốn nhận thức kho tàng tri thức ấy cần phải có phương pháp đúng
đắn và phù hợp trong đó phương pháp tự học đóng vai trò chủ đạo, xuyên suốt
trong suốt quá trình tiếp cận nhận thức tri thức của mỗi con người
Phương pháp tự học là kim chỉ nam bó đuốc soi đường, chỉ ra phương pháp
nhận thức độc lập tự chủ đúng đắn, khoa học cho mỗi con người trong quá trình
nhận thức tri thức- những tri thức phù hợp với ý muốn chủ quan của con
người.Phương pháp tự học giúpcon người phát triển tư duy độc lập sáng tạo, tìm
tòi sâu sắc cụ thể vấn đề, có thể khắc sâu tri thức trong quá trình tìm hiểu và lĩnh
hội. Tự học có một vai trò quan trọng trong một xã hôi luôn vận động và phát triển

Sinh ra ở Bình Dương, trong một gia đình không mấy khá giả, từ khi còn
cảnh có thiếu thốn Bác cũng tìm ra phương pháp học tập cho riêng mình:
“trờn chuyến tàu sang Pháp mỗi lúc rảnh rỗi Bác đều tìm đến hai người lính
tiến bộ. Đây cũng là thời gian hoạt động cách mạng sôi nổi của Người.Đặc
biệt
Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã từng khẳng định, nhấn mạnh đến một vấn đề có
tầm chiến lược, ý nghĩa to lớn với sự phát triển của dân tộc đồng thời thể
“Cốt” ở đây, theo chủ tịch Hồ Chí Minh là cái cốt yếu,là cái sườn, cái cốt lõi,
cái chủ chốt,là bộ khung, là cái tinh tỳy nhất.Rõ ràng, tự học là yếu tố cốt lõi nhất,
cơ bản nhất của hoạt động học tập và công tác, nú là nội lực
tự giác chuẩn bị tốt tri thức bài học, thông qua con đường tự tìm hiểu bằng
đọc sách báo, qua truyền hình, tìm kiếm tài liệu. Ai có nội lực tự học lớn, chủ đụ̣ng
thì mới có những đóng góp tích cực, hay những cuộc hội thảo,
-Người cách mạng phải nắm được tiếng nói của Lênin.Trích -R. Cỏcxen-ỏnh