Nghiên cứu khoa học
Vai trò của nữ giới trong nền kinh tế hàn quốc hiện nay
Lê thị việt hà*

Túm tt: T trc n nay, Nho giỏo vn úng mt vai trũ chi phi quan trng trong i
sng xó hi Hn Quc, t chớnh tr, vn húa n kinh t, giỏo dc. Nht l trong lnh vc
kinh t - mt lnh vc then cht ca i sng, khi t l n lao ng chim quỏ ớt trong doanh
nghip s dn n s lóng phớ ngun nhõn lc ỏng k, bờn cnh ú cũn l nguyờn nhõn gõy
ra s mt cõn bng phỏt trin kinh t v bt bỡnh ng gii. K t khi b Park Geun Hye lờn
nm quyn, cỏc chớnh sỏch u tiờn cho ph n ó c tng cng, to iu kin cho ph
n c lm vic, kim sng, cng hin cho xó hi v c núi lờn ting núi ca mỡnh mnh
m hn bao gi ht. Hi nhp kinh t quc t cng sõu rng thỡ vai trũ ca ph n cng
khụng th thiu trong phỏt trin bn vng.
T khúa: Nho giỏo Hn Quc, Bỡnh ng gii, Lao ng n, Hn Quc
1. Lao ng n trong xó hi Hn Quc
1.1. Tỏc ng ca Nho giỏo n s tham
gia ca lc lng lao ng n *
Nho giỏo l mt trong nhng t tng
truyn thng du nhp t bờn ngoi vo Bỏn
o Hn, bỏm r sõu trong cu trỳc chớnh tr,
o c xó hi ca dõn tc Hn v tr thnh
yu t nh hng sõu sc nht n suy ngh,
hnh ng ca cỏc cỏ nhõn cng nh nh
hng n trit lý kinh doanh v hnh ng
kinh doanh ca ngi Hn Quc. Cho n
nay ngi ta vn gi Hn Quc l t nc
ca l nghi phng ụng, nh hng ca
Nho giỏo cũn mnh hn Trung Quc.
Nhng giỏ tr v chun mc ca nú dng
nh cũn tip tc nh hng v dn dt ngi
Hn qua nhiu th k bt chp s du nhp

cụng ty chim s lng khụng ỏng k. T
sau khng hong tin t Chõu nm 1997,
bt chp nhng nh hng nng n, Hn
Quc nhanh chúng vn lờn tr thnh mt
trong bn con rng Chõu , to nờn k

35


Nghiên cứu khoa học
tớch sụng Hn khin c th gii n phc.
Cng t õy, lc lng n trong cỏc cụng ty
Hn Quc bt u tng lờn. Tuy nhiờn, chớnh
sỏch ói ng cho n lao ng vn cha c
quan tõm trit , thm chớ, ph n cú thai
hoc bt u kt hụn thng b cho ngh vic
luụn, sau thi gian chm súc con mn, h rt
khú cú th quay tr li cụng ty lm vic.
Nguyờn nhõn chớnh l do cỏc vn gia ỡnh
lm ph n gim nng sut lao ng trong
gung quay khc lit ca cụng ty. Nhiu gia
ỡnh ó tớnh toỏn rng, khi lng ca ngi
chng cú th nuụi c nh v chi phớ thuờ
ngi giỳp vic quỏ t thỡ kinh t nht
vn l mụ hỡnh n ụng i lm, n b nh
lm ni tr, chm súc con cỏi. Mt trỏi ca
cõu chuyn ny l s giao tip xó hi, trau
di tri thc ca ngi ph n b gim i trm
trng. Tt c kin thc h mit mi hc tp
trong sut nhng nm i hc, thm chớ cao

n bt c dng c th no, ch cú chõn vt,
kớnh ln, h mit mi lm vic bt chp mựa
ụng khc nghit v s nguy him rỡnh rp
ngoi bin khi. n nm 2014, cũn khong
4.500 hi n, hu ht h u trờn 60 tui
nhng vn lm vic rt tớch cc 2 . Trong
tng lai khụng xa, biu tng v sc mnh
ca ngi ph n Hn Quc ny cú th s
bin mt vnh vin vỡ gi õy, con cỏi h
khụng mun lm cỏi ngh vt v ny na, a
phn h lm vic trong lnh vc du lch, dch
v trờn o. Hỡnh nh ca cỏc hi n trong
tng lai chc s c gp li trong Bo
tng Hi n ó v ang sng sng trờn o
nh mt minh chng v s lao ng vt v
ca n gii, trỏi ngc hon ton vi mt xó
hi gia trng nh Hn Quc. Hn Quc
hin ang ngh UNESCO xột cụng nhn
hi n l Di sn vn húa phi vt th.
Cú th núi rng, Nho giỏo ó v ang lm
hn ch s phỏt trin ca ph n Hn Quc.
Kinh t cng phỏt trin thỡ vũng cng ta
ca Nho giỏo cng cú phn thu nh nhng
khụng cú ngha cú th loi b nú hon ton
2

1

l nhng ph n ln bin.


Quốc hiện nay có những biểu hiện sau:một
là, chưa dung hòa được giữa nhu cầu của
nhà tuyển dụng với khả năng làm việc của
phụ nữ; hai là, tạo ra quá ít công việc trong
lĩnh vực dịch vụ xã hội cho phụ nữ; ba là,
thích thuê lao động nữ tạm thời hơn là lao
động dài hạn.
Để giải quyết vấn đề này của phụ nữ,
MOGEF đã có những đề xuất tích cực với
chính phủ và có nhiều chương trình phối hợp
với các Bộ, ngành khác. Cụ thể là:

Thực trạng
Giải pháp
Các Bộ phối hợp*
Gánh nặng nuôi cái và Hỗ trợ chăm sóc trẻ em và mở MOHW, MOGEF,
làm việc nhà
các lớp sau khi tan học
MOE
Khó tìm được công Chú trọng đào tạo nghề và phát MOGEF, MOEL
việc chất lượng cho triển sự nghiệp cho nữ sinh tốt
phụ nữ trẻ
nghiệp đại học
Khó quay trở lại sau Thiết lập và tăng cường hệ MOGEF, MOEL
khi nghỉ việc giữa thống hỗ trợ lao động sau khi
chừng
nghỉ việc
Điều kiện nghèo nàn và Quản lý nhân sự bình đẳng giới MOEL, MOGEF
môi trường lao động
Hỗ trợ hài hòa công việc và gia MOHW, MOEL,


trợ pháp lý. Luật Khuyến khích hoạt động

là “nhằm góp phần vào sự tăng trưởng kinh

kinh tế cho phụ nữ đã bị gián đoạn sự nghiệp

tế bền vững quốc gia cũng như hỗ trợ tài

là một bộ luật thiết thực, nhất là đối với

chính và nhận thức của phụ nữ thông qua

những phụ nữ làm việc trong khối doanh

việc khuyến khích hoạt động kinh tế” (Điều

nghiệp.

1). Đối tượng áp dụng là “những phụ nữ đã

3. Lực lượng nữ lao động gia tăng – yếu

bị gián đoạn sự nghiệp do mang thai, sinh đẻ, tố tích cực của nền kinh tế
chăm sóc con cái, chăm sóc người thân trong
gia đình hoặc những trường hợp tương tự,

3.1. Những bóng hồng tên tuổi trên
chính trường và thương trường


trưởng, tướng lãnh, phi công, thẩm phán Tòa

làm việc, khảo sát tình hình thực tế liên quan

án tối cao, thậm chí là phi hành gia5.

đến hoạt động kinh tế của những phụ nữ

Năm vừa qua, trong khối doanh nghiệp có

này; tuyển chọn, hỗ trợ nghề nghiệp, hỗ trợ

thể kể đến một vài tên tuổi nữ tỷ phú quyền

các lao động thực tập; quy định chống gián

lực Hàn Quốc được Forbes vinh danh và xếp

đoạn sự nghiệp (Điều 3, 7, 8, 11, 12). Chức

hạng. Đây là minh chứng cụ thể nhất khẳng

năng hỗ trợ hành chính của các trung tâm

định các nữ CEO Hàn Quốc không chỉ làm

giúp đỡ những phụ nữ này cũng được quy

giàu cho bản thân, gia đình mà còn làm rạng


Korea‟s Glass Ceiling”,Newsweek, 29/7/2012.


Nghiªn cøu khoa häc
Bảng: Các nữ tủ phú Hàn Quốc được Forbes vinh danh
STT
1

Xếp
hạng
1132

2

Tên

Giá trị
sở hữu (tỷ đô la)

Lĩnh vực kinh doanh

Lee Myung Hee

1,6

Bán lẻ

1171

Lee Boo Jin


1,4

Dịch vụ máy tính, du lịch

Nguồn: />3.2. Tỷ lệ nữ giới đang gia tăng trong
các doanh nghiệp
Sau khi lên cầm quyền, chính phủ của bà
Park Geun Hye đã có nhiều động thái tích
cực hơn trong các chính sách ưu tiên với phụ
nữ. Cụ thể là số lao động nữ gia tăng, các
chính sách phúc lợi, chính sách ưu tiên cho
phụ nữ được ban hành nhiều hơn. Theo
thống kê mới nhất của Cục thống kê quốc
gia Hàn Quốc công bố ngày 2/7/2014, “tỷ lệ
tuyển dụng lao động nữ tại Hàn Quốc trong
tháng 6 là 50,2%, cao hơn 0,5% so với cùng
kỳ năm 2013, và hơn 0,3% so với tháng 5.
Đây là lần đầu tiên vượt mức 50%, cao nhất
kể từ sau năm 1999 khi chính phủ sửa đổi
tiêu chuẩn thống kê. Lần gần đây nhất tỷ lệ
tuyển dụng đối với lao động nữ vượt 50% là
vào tháng 6 năm 2007.Trong tháng 6 vừa
qua, số lao động nữ được tuyển dụng đã tăng
lên, chủ yếu là những người ở độ tuổi cuối
20 và đầu 50. Đặc biệt, tỷ lệ tuyển dụng lao
động nữ từ 25 đến 29 tuổi đã tăng vọt và đạt
70,1%, mức cao nhất từ sau năm 1999”
(trích dẫn lại từ KBS World).
Nghiªn cøu ®«ng b¾c ¸, sè 8(162) 8-2014


Nghiªn cøu khoa häc
số lượng nam nữ có trình độ đại học; tỷ lệ
tham gia của thành phần lao động nữ;
khoảng cách mức lương của nam và nữ; tỷ lệ
nữ nhân sự cấp cao; chi phí chăm sóc con cái
so với mức lương trung bình.
Trong khối doanh nghiệp, nói về những
thay đổi trong chính sách ưu tiên nữ giới,
phải kể đến tập đoàn khổng lồ Samsung.
Đầu năm 2012, tập đoàn này đã đề bạt ba
nhân viên nữ vào vị trí giám đốc điều hành
(lúc này đã có 56.000 nhân viên nữ làm việc
cho Samsung). Chủ tịch Lee Kun Hee là một
người nổi tiếng đi đầu phong trào bình đẳng
nữ quyền trong doanh nghiệp và có nhiều cải
cách đáng kể về nhân sự nữ. “Ông yêu cầu
phải có ít nhất 20% nhân viên mới là nữ và
xây dựng một số trung tâm chăm sóc ban
ngày cho các bà mẹ trong thời gian làm việc.
Cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á 19971998 diễn ra, phụ nữ là đối tượng đầu tiên bị
sa thải và cuối cùng được thuê lại tại Hàn
Quốc. Tuy nhiên, Samsung vẫn tiếp tục
tuyển dụng phụ nữ và đầu tư cho họ... Mục
tiêu tiếp theo của Samsung là tăng tỉ lệ nữ
giám đốc điều hành từ 2% ở thời điểm hiện
tại lên10% vào năm 2020”7. Như vậy, cách
làm của Samsung đã tạo điều kiện cho nhân
viên nữ yên tâm làm việc, trong khi con cái
họ vẫn được chăm sóc chu đáo. Do đó mới

lệ nữ lao động gia tăng ở Hàn Quốc không
chứng minh cho một nền kinh tế phát triển
hơn nhưng nó đủ để chứng minh sự thay đổi
nhận thức về bình đẳng giới; thay đổi cái
nhìn về tiềm năng lao động của phụ nữ và
thay đổi chính sách việc làm của chính phủ,
các tổ chức và doanh nghiệp. Nếu loại bỏ
nguồn nhân lực này, Hàn Quốc sẽ mất đi
một nguồn lực chất xám vô cùng lớn mà
chính phủ đã phải bỏ ra một lượng ngân quỹ
không nhỏ để đào tạo. Dẫu biết rằng, tư
tưởng Nho giáo vẫn còn đó như một bức
thành đồng, cản trở sự phát triển nữ quyền
nhưng xu thế hội nhập đã, đang diễn ra
nhanh chóng như vũ bão thì các quốc gia
năng động như Hàn Quốc không thể đứng
ngoài xu thế. Cùng với chính phủ, các cơ
quan, tổ chức và doanh nghiệp sẽ là những
Nghiªn cøu ®«ng b¾c ¸, sè 8(162) 8-2014


Nghiªn cøu khoa häc
nhân tố trực tiếp thay đổi suy nghĩ tích cực
hơn về vị trí của người phụ nữ hiện đại ngày
nay của Hàn Quốc. Bất kỳ học thuyết chính
trị xã hội nào cũng có những mặt tích cực và
hạn chế trong tiến trình lịch sử của nhân loại.
Nho giáo bên cạnh việc tạo nên sự ổn định
xã hội, coi trọng việc học hành thì cũng bộc
lộ một số hạn chế, đặc biệt là việc hạ thấp vị


in

Korea”.

1. Hwang Gwi Yeon, Trịnh Cẩm Lan (2002),

Institute for Gender Studies, Ochanomizu

Tra cứu văn hóa Hàn Quốc, Nxb Đại học quốc

University,

gia, Hà Nội.

t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved

/>
2. KBS World, “Tỷ lệ tuyển dụng lao động

=0CBwQFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.igs

nữ tại Hàn Quốc lần đầu tiên vượt mức 50%”,

.ocha.ac.jp%2Figs%2FIGS_publication%2Fjou

/>
rnal%2F11%2Fjenda_7_ki-young.pdf&ei=Lu

_detail.htm?lang=v&id=Ec&No=25526&curre


Nghiªn cøu ®«ng b¾c ¸, sè 8(162) 8-2014

41


Nghiªn cøu khoa häc

42

Nghiªn cøu ®«ng b¾c ¸, sè 8(162) 8-2014