PHẦN I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA
DOANH NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
I-CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG
1-Khái niệm, tính tất yếu và vai trò của cạnh tranh
1.1-Khái niệm về cạnh tranh
Cạnh tranh là sản phẩm tất yếu của sự phát triển nền kinh tế xã hội.
Trong mọi phương diện của cuộc sống, ý thức vươn lên luôn là yếu tố chủ đạo
hướng suy nghĩ và hành động của con người. Hoạt động sản xuất kinh doanh
là một mảng quan trọng trong đời sống xã hội, trong đó ý thức vươn lên
không đơn thuần là tham vọng trở thành người đứng đầu mà có thể chỉ là sự
thành công trong một lĩnh vực nào đó hay là sự đạt được một mục tiêu. Suy
nghĩ và hành động trong sản xuất kinh doanh luôn bị chi phối nhiều bởi tính
kinh tế khắc nghiệt. Trong giai đoạn hiện nay, yếu tố được coi là khắc nghiệt
nhất chính là cạnh tranh. Cạnh tranh luôn gắn với thị trường vì cạnh tranh
được hình thành và phát triển trong lòng thị trường.
Khái niệm về cạnh tranh được nhiều tác giả trình bày dưới nhiều góc độ
khác nhau trong các giai đoạn phát triển khác nhau của nền kinh tế xã hội.
Dưới thời kỳ chủ nghĩa tư bản phát triển vượt bậc Mác đã quan niệm rằng:
“Cạnh tranh tư bản chủ nghĩa là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các
nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong quá trình sản xuất
và tiêu thụ hàng hoá để thu được lợi nhuận siêu ngạch”. CNTB phát triển đến
đỉnh điểm chuyển sang chủ nghĩa đế quốc rồi suy vong và cho đến ngày nay
nền kinh tế thế giới đã đi dần vào quỹ đạo của sự ổn định với xu hướng chủ
đạo là hội nhập, hoà đồng giữa các nền kinh tế, cơ chế hoạt động là cơ chế thị
trường có sự điều tiết vĩ mô của Nhà Nước, thì khái niệm cạnh tranh đã mất
hẳn tính giai cấp và tính chính trị nhưng về bản chất thì nó vẫn không thay
đổi. Cạnh tranh vẫn là sự đấu tranh, sù ganh đua giữa các tổ chức, các doanh
quan, các Doanh nghiệp khi tham gia vào thị trường thì phải chấp nhận cạnh
tranh, tuân thủ các quy luật cạnh tranh. Các điều kiện về cạnh tranh ngày một
khó khăn hơn, buộc các Doanh nghiệp phải không ngừng phấn đấu giảm chi
phí để giảm giá thành, giá bán sản phẩm, hoàn thiện giá trị sử dụng của các
sản phẩm, tổ chức tốt hệ thống tiêu thụ để tồn tại và phát triển trong cạnh
tranh thị trường. Ở Nước ta, trong điều kiện nền kinh tế bao cấp trước đây,
Cạnh tranh không xảy ra, Doanh nghiệp không phải lo lắng cả đầu vào lẫn
đầu ra, không phải lo cạnh tranh và do đó thụ động chỉ biết sản xuất theo lệnh
của cấp trên, chứ không biết đến nhu cầu của xã hội. Vì vậy khi chuyển sang
nền kinh tế thị trường nhiều Doanh nghiệp đã gặp phải rất nhiều những khó
khăn vất vả để thích nghi với cơ chế mới. Để Cạnh tranh và đứng vững trước
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-2-
các đối thủ mới là các doanh nghiệp Nhà nước, các công ty liên doanh với
nước ngoài.
Hơn nữa, với các công ty trong điều kiện toàn cầu hoá đang diễn ra
mạnh mẽ trên toàn thế giới hiện nay, việc thực hiện quốc tế hoá không còn là
một lùa chọn nữa mà là một tất yếu. Quá trình toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ
như hiện nay dẫn tới việc các quốc gia đều mở cửa thu hót đầu tư nước ngoài.
Việc này, đã tạo ra các điều kiện dễ dàng hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài
và vì vậy rào cản xâm nhập được giảm xuống và ngỡ bỏ. Sự tự do hoá làm các
nhà Cạnh tranh khó có thể dự đoán được sự xâm nhập của các đối thủ Cạnh
tranh trên toàn cầu, đặc biệt là những tập đoàn lớn. Như vậy, trong quá trình
hội nhập thì Cạnh tranh càng trở lên khốc liệt hơn. Cho nên, việc nâng cao
khả năng cạnh tranh cho Doanh nghiệp là một vấn đề cần thiết các Doanh
nghiệp.
Trong giai đoạn hiện nay, nền kinh tế ngày càng phát triển, do sự tiến bộ
đòi hỏi của người tiêu dùng lập tức sẽ bị đào thải. Vì vậy, Cạnh tranh kích
thích các nhà sản xuất phải ngày càng hoàn thiện sản phẩm của mình hơn,
thoả mãn những yêu cầu của thị trường.
Cạnh tranh tạo ra các áp lực giúp các nhà kinh tế phải luôn vươn lên,
khuyến khích sử dụng tối ưu nguồn tài nguyên. Đó là cơ sở của việc nâng cao
hiệu quả sản xuất, giảm lãng phí cho xã hội. Bởi vì dưới áp lực và sức mua
của người tiêu dùng, các nhà sản xuất sẽ cố gắng sử dụng hiệu quả hơn
nguyên liệu, thiết bị và lao động để tạo ra nhiều hàng hoá với chất lượng cao
hơn. Chính điều đó buộc các Doanh nghiệp phải quan tâm đến việc đào tạo
bồi dưỡng trình độ nghiệp vụ cho đội ngò cán bộ công nhân viên nhằm làm
tăng hàm lượng kỹ thuật trong sản phẩm ngày càng cao. Độc quyền giê chỉ
còn tồn tại trong ngắn hạn bởi vì về lâu dài bất cứ nhà độc quyền nào cũng
đều bị đe doạ bởi những đối thủ trẻ nặng ký, áp dụng được những tiến bộ
khoa học kỹ thuật.
b- Đối với doanh nghiệp:
Nếu lợi nhuận là động lực cho hoạt động sản xuất Kinh doanh thì Cạnh
tranh là động lực thúc đẩy các Doanh nghiệp điều hãnh sản xuất Kinh doanh
có hiệu quả:
- Cạnh tranh khuyến khích các Doanh nghiệp đổi mới công nghệ, cải tiến
kỹ thuật, tối ưu hoá các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất.
- Cạnh tranh tạo ra những nhà Kinh doanh giỏi, những người Công nhân
lành nghề và có đầu óc sáng tạo trong công việc. Nó còn là môi trường thử
thách các Doanh nghiệp. Những Doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh cao sẽ
vươn lên chiếm lĩnh thị trường. Ngược lại những Doanh nghiệp yếu kém phải
lỗ lực tăng cường khả năng cạnh tranh nếu không sẽ bị thị trường đào thải.
Như vậy Cạnh tranh tạo điều kiện vươn lên cho các Doanh nghiệp có năng
lực để thích ứng thị trường.
- Cạnh tranh là cái nôi nuôi dưỡng và đào tạo các nhà Kinh doanh giỏi,
chân chính. Qua đó ta thấy Cạnh tranh có vai trò quan trọng đối với sự phát
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
thị trường không ngừng giảm xuống và người mua sẽ được lợi, kết quả đánh
giá doanh nghiệp nào chiến thắng trong cuộc cạnh tranh này là việc sẽ tăng
doanh số tiêu thụ, tăng tỷ lệ thị phần cùng với nó là tăng lợi nhuận, tăng đầu
tư chiều sâu, mở rộng sản xuất.
2.2-Căn cứ vào mức độ, tính chất của Cạnh tranh trên thị trường ta có:
- Cạnh tranh hoàn hảo
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-5-
- Cạnh tranh không hoàn hảo
- Cạnh tranh độc quyền
* Cạnh tranh hoàn hảo:
Là hình thức Cạnh tranh mà trên thị trường có rất nhiều người bán và
không có người nào có ưu thế để cung ưng một số lượng hàng hoá, dịch vụ đủ
quan trọng để ảnh hưởng tới giá cả trên thị trường. Điều đó có nghĩa là họ sản
xuất và bán sản phẩm hàng hoá của mình tại mức giá hiện hành trên thị
trường. Vì vậy, một hãng cạnh tranh trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo
không có lý do gì để bán với mức giá rẻ hơn mức giá của thị trường. Hơn nữa,
nó cũng không thể tăng mức giá của mình lên cao hơn mức giá của thị trường
vì nếu thế Doanh nghiệp sẽ chẳng bán được gì và người tiêu dùng sẽ đi mua
hàng hoá với mức giá rẻ hơn từ phía người cung ứng khác. Đối với thị trường
cạnh tranh hoàn hảo sẽ không có cung cầu giả tạo, không bị hạn chế bởi các
biện pháp hành chính của Nhà nước.Vì vậy trong thị trường này, giá cả thị
trường sẽ dần tiến tới mức chi phí sản xuất.
* Cạnh tranh không hoàn hảo:
Là một thị trường cạnh tranh bình thường và nó là một loại hình rất phổ
biến trong điều kiện hiện nay. Đây là một thị trường mà phần sức mạnh thị
trường về một số doanh nghiệp sản xuất Kinh doanh lớn. Các doanh nghiệp
đến người tiêu dùng. Vì vậy ở một số nước có luật chống độc quyền nhằm
chống lại sự liên minh giữa các nhà Kinh doanh.
2.3-Căn cứ vào phạm vi ngành kinh tế, ta có:
- Cạnh tranh trong nội bộ ngành
- Cạnh tranh giữa các ngành
* Cạnh tranh trong nội bộ ngành:
Là cuộc cạnh tranh giữa các nhà doanh nghiệp trong cùng một ngành,
cùng sản xuất và tiêu thụ một loại hàng hoá, dịch vụ nào đó. Trong cuộc cạnh
tranh này các chủ doanh nghiệp tìm mọi cách thôn tính lẫn nhau, giành khách
hàng về phía mình. Biện pháp cạnh tranh chủ yếu là cải tiến kỹ thuật, nâng
cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất nhằm làm cho giá trị cá biệt của
hàng hoá do doanh nghiệp sản xuất ra thấp hơn giá trị xã hội để thu được
nhiều lợi nhuận siêu ngạch. Kết quả của cạnh tranh là kỹ thuật sản xuất phát
triển, điều kiện sản xuất trong một ngành thay đổi, giá trị xã hội của hàng hoá
được xác định lại, tỷ xuất lợi nhuận giảm xuống. Đồng thời các doanh nghiệp
chiến thắng sẽ mở rộng phạm vi hoạt động tiêu thụ sản phẩm của mình trên
thị trường, những doanh nghiệp thua cuộc sẽ phải thu hẹp Kinh doanh, thậm
chí còn bị phá sản.
* Cạnh tranh giữa các ngành:
Là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp hay đồng minh giữa các nhà doanh
nghiệp trong các ngành kinh tế với nhau nhằm giành được lợi nhuận cao nhất.
Trong quá trình cạnh tranh, các doanh nghiệp luôn bị hấp dẫn bởi các ngành
có lợi nhuận cao, nên đã có sự chuyển dịch vốn từ các ngành có lợi nhuận
thấp sang các ngành có mức lợi nhuận cao hơn. Sự di chuyển này sau một thời
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-7-
gian nhất định, vô hình chung đã hình thành nên sự phân phối vốn hợp lý
thể coi là một bộ phận của công cụ cạnh tranh không kém phần quan trọng.
Cụ thể là khách hàng khi mới bắt đầu mua hàng thường cảm nhận bằng tri
giác. Nếu khách hàng đã quen thuộc với một loại bao bì nhãn hiệu nào rồi thì
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki- -8-
lần sau họ tiếp tục mua loại đó. Nếu mẫu mã sản phẩm đẹp mang tính độc đáo
mới lạ thì sẽ thu hót được khách hàng. Những sản phẩm nào có tính hữu dụng
cao, phải thuận tiện và đa năng trong sử dụng thì khả năng thắng thế trong
cạnh tranh là cao.
Chất lượng sản phẩm là tập hợp các thuộc tính của sản phẩm trong điều
kiện nhất định về kinh tế kỹ thuật. Chất lượng là một chỉ tiêu tổng hợp thể
hiện ở nhiều mặt khác nhau tính chất cơ lý, hoá đúng như các chỉ tiêu quy
định hàng hoá hình dáng mầu sắc hấp dẫn với mỗi loại sản phẩm khác nhau
thì chỉ tiêu chất lượng là khác nhau, tuy nhiên vấn đề chính là chất lượng sản
phẩm cùng loại với các doanh nghiệp khác nhau phải luôn được giữ vững và
nâng cao hơn.
Thực tế cho thấy, tất cả các doanh nghiệp thành đạt trong Kinh doanh,
đều là các doanh nghiệp có thái độ tích cực như nhau trong quản lý chất lượng
sản phẩm. Nguyên tắc chung của họ là đảm bảo chất lượng sản phẩm tuyệt đối
với độ tin cậy cao khi sử dụng và lòng trung thực trong quan hệ mua bán. Đặc
biệt là các doanh nghiệp phải luôn coi việc nâng cao chất lượng sản phẩm là
một chiến lược cạnh tranh trên thị trường có phạm vi rộng lớn, chất lượng sản
phẩm là một vấn đề sống còn đối với doanh nghiệp.
Nâng cao chất lượng sản phẩm có ý nghĩa quan trọng đối với việc tăng
khả năng cạnh tranh:
- Chất lượng sản phẩm tăng lên nhờ đó thu hót khách hàng, tăng
khối lượng hàng hoá bán ra, tăng uy tín cho sản phẩm, mở rộng thị trường, từ
đó tăng doanh thu, tăng lợi nhuận, đảm bảo được các mục tiêu mà doanh
nghiệp đã đề ra.
hơn giá thành, nhất là trong điều kiện cạnh tranh trên thị trường.
* Phải nhận dạng đúng thị trường cạnh tranh và từ đó có cách định giá
cho mỗi loại thị trường.
Từ nhận định trên, doanh nghiệp có thể có các cách định giá sau đây:
a. Chính sách giá thấp :
Là chính sách định giá thấp hơn giá thị trường để thu hót người tiêu
dùng về phía mình, chính sách này đòi hỏi các doanh nghiệp cần phải có tiềm
lực vốn lớn, phải tính toán chắc chắn và đầy đủ mọi tình huống có thể sảy ra.
Chính sách này giúp các doanh nghiệp thâm nhập vào thị trường và bán được
khối lượng sản phẩm lớn.
b. Chính sách định giá ngang giá thị trường:
Đây là cách định giá phổ biến, tức là định giá với giá bán sản phẩm xoay
quanh mức giá bán của sản phẩm cùng loại trên thị trường, quảng cáo nâng
cao chất lượng sản phẩm giảm chi phí sản phẩm để đứng vững trên thị trường.
c. Chính sách định giá cao:
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-10-
Là chính sách mà giá bán sản phẩm của doanh nghiệp cao hơn giá thống
trị trên thị trường đối với sản phẩm cùng loại. Chính sách này áp dụng cho
doanh nghiệp có sản phẩm hay dịch vụ độc quyền, không bị cạnh tranh.
d. Chính sách giá phân biệt:
Nếu các đối thủ cạnh tranh chưa có chính sách giá phân biệt thì đây cũng
là một thứ vũ cạnh tranh không kém phần lợi hại của doanh nghiệp. Chính
sách giá phân biệt của doanh nghiệp được thể hiện là với cùng một loại sản
phẩm nhưng có nhiều mức giá khác nhau và các mức giá đó được phân biệt
theo nhiều tiêu thức giá khác nhau.
loại sản phẩm mới ra thị trường.
3.3- Cạnh tranh bằng nghệ thuật tiêu thụ sản phẩm:
Trước hết, để tiêu thụ sản phẩm, doanh nghiệp cần lùa chọn thị trường,
nghiên cứu thị trường, từ đó có chính sách phân phối sản phẩm hợp lý, đạt
được mục tiêu giải phóng nhanh nguồn hàng tăng lượng tiêu thụ, tăng vòng
quay vốn, thúc đẩy sản xuất và nhờ vậy tăng khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp.
Thông thường kênh tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp được chia thành
bốn loại sau:
A: Kênh trực tiếp ngắn ( kênh cấp 0 )
B: Kênh trực tiếp dài
( kênh cấp 1 )
C: Kênh gián tiếp ngắn ( kênh cấp 2 )
D: Kênh gián tiếp dài
( kênh cấp 3)
SƠ ĐỒ KÊNH PHÂN PHỐI TIÊU THỤ SẢN PHẨM
M«igiíi
(A)
(B)
Ngêi
S¶n
XuÊt
(Doanh
nghiÖp)
d
Tuỳ theo sự biến động của thị trường, tuỳ theo nhu cầu của người mua và
người bán, tuỳ theo tính chất của hàng hoá và tuỳ theo các kênh có thể sử
dụng thêm vai trò của người môi giới. Bên cạnh việc tổ chức tiêu thụ sản
phẩm, doanh nghiệp có thể đẩy mạnh các hoạt động tiếp thị, quảng cáo, yểm
trợ bán hàng để thu hót khách hàng. Hoạt động tiếp thị bao gồm hoạt động
chiêu thị và hội chợ.
Chiêu thị bao gồm : Chào hàng, quảng cáo và khuyến mại
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-12-
- Chào hàng: Là một phương pháp chiêu thị qua các nhân viên của các
doanh nghiệp để tìm khách hàng và bán hàng. Qua việc chào hàng cần nêu rõ
các ưu điểm của sản phẩm so với sản phẩm cạnh tranh, tìm hiểu sở thích yêu
cầu của khách hàng để thoả mãn nhu cầu đó.
- Quảng cáo: là nghệ thuật sử dụng các phương tiện truyền tin về hàng
hoá và dịch vụ của doanh nghiệp hoặc của sản phẩm và dịch vụ sẽ cung cấp ra
thị trường. Phương tiện và hình thức quảng cáo rất phong phó : Qua đài, báo,
truyền hình, phim ảnh . . . Tuy nhiên, doanh nghiệp phải lùa chọn cách quảng
cáo gây Ên tượng làm khách hàng ngạc nhiên và thích thó, tạo ra sù ham
muốn tiêu dùng sản phẩm. Quảng cáo phải gây ra tác động mạnh vào người
tiêu dùng và hình ảnh quảng cáo phải lưu lại trong óc họ.
- Khuyến mại: Là biên pháp được doanh nghiệp sử dụng để khuyến
khích tiêu thụ sản phẩm như tặng phẩm cho khách hàng, trưng bày hàng hoá
để khách hàng nhìn thấy và có điều kiện tìm hiểu về hàng hoá đó. Ngoài ra
còn có thể sử dụng hình thức gửi mẫu hàng bán với giá đặc biệt.
Bên cạnh các công tác chiêu thị thì hoạt động tham gia hội chợ cũng rất
quan trọng. Hội chợ là nơi mà các doanh nghiệp có thể trưng bày, giới thiệu
doanh nghiệp sẽ nắm bắt được sản phẩm của mình có đáp ứng được nhu cầu
của khách hàng hay không.
- Phương thức thanh toán :
Là một công cụ cạnh tranh được nhiều doanh nghiệp sử dụng. Phương
thức thanh toán gọn nhẹ hay rườm rà, trả nhanh hay trả chậm sẽ ảnh hưởng
đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Các doanh nghiệp
có thể áp dụng các phương thức gọn nhẹ như: Đối với khách hàng ở xa có thể
thanh toán qua ngân hàng. Các khách hàng có uy tín đối với doanh nghiệp
hay khách hàng mua thường xuyên sản phẩm của công ty thì có thể cho khách
hàng trả chậm sau một thời gian nhất định.
Các doanh nghiệp có thể áp dụng chế độ thưởng đối với khách hàng
thanh toán ngay với khối lượng lớn, hàng hoá tiêu thụ được dẫn tới tăng lợi
nhuận cho với công ty.
- Yếu tố thời gian trong tiêu thô :
Những thay đổi nhanh chóng trong khoa học kỹ thuật đã làm thay đổi
nếp nghĩ, cách làm việc và hoạt động của con người, của xã hội. Đối vói các
doanh nghiệp yếu tố quyết định trong chiến lược kinh doanh hiện đại là tốc độ
chứ không phải các yếu tố truyền thống như: nguyên vật liệu, lao động. Muốn
dành được chiến thắng trong cạnh tranh thị trường, các doanh nghiệp cần phải
biết tổ chức, nắm bắt thông tin thị trường, nhanh chóng chớp thời cơ, lùa chọn
mặt hàng theo nhu cầu, triển khai sản xuất Kinh doanh, nhanh chóng tiêu thụ
lượng hàng hoá xuất ra, thu hồi vốn nhanh trước khi chu kỳ cuối của sản
phẩm kết thúc.
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-14-
Ở các nước phát triển, hiện nay cạnh tranh bằng thời gian là công cụ
đảm bảo hiệu quả doanh nghiệp cần phải phân nhỏ sự lùa chọn này thành
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-15-
nhiều lĩnh vực khác nhau vì vậy khó thu thập chính xác doanh thu của công
ty.
4.2- Tỷ suất lợi nhuận
Mét trong các chỉ tiêu thể hiện khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp là
hệ số:
TûsuÊtlîinhuËn
H=
Doanhthu
Hay chênh lệch:
Gi¸b¸n-Gi¸thµnh
H=
Gi¸b¸n
Nếu chỉ tiêu này thấp thì chứng tỏ mức độ cạnh tranh giữa các doanh
nghiệp trên thị trường là gay gắt. Ngược lại, nếu chỉ tiêu này cao điều đó có
nghĩa là doanh nghiệp đang Kinh doanh thuận lợi và khả năng cạnh tranh của
doanh nghiệp vẫn có hiệu quả tốt.
4.3- Chi phí cho hoạt động marketing trong tổng doanh thu
Đây là chỉ tiêu mà hiện nay đang được sử dụng nhiều để đánh giá khả
năng cạnh tranh của các doanh nghiệp. Thông qua chỉ tiêu này mà doanh
nghiệp có thể thấy được hiệu quả hoạt động Kinh doanh của mình. Nếu chỉ
tiêu này cao có nghĩa là doanh nghiệp đã đầu tư quá nhiều vào chi phí cho
công tác marketing, điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải xem xét lại hiệu quả
của hoạt động công tác marketing với quá trình tiêu thụ sản phẩm của doanh
nghiệp
NhânưtốưVH-XH
Nhânưtốưtựưnhiênư
ưNhânưtốư
kháchưquan
SứcưépưcủaưDN hiện tại
Kháchưhàng
Môiưtrườngưư
trongưngành
Nhàưcungưứng
CácưSPưthayưthế
Khảưnăngư
cạnhưtranhư
củaưDN
SứcưépưcủaưDNưmới
Nguồnưnhânưlực
Nhânưtốư
chủưquan
Nguồnưlựcưvậtưchất
Nguồnưlựcưtàiưchínhư
-Mt s gii phỏp nhm nõng cao kh nng cnh tranh ca Cụng ty bỏnh ko Hi H-Kotobuki- -17-
1-Các nhân tố khách quan
phải đi vay ngân hàng. Khi lãi suất của ngân hàng cao, chi phí của các doanh
nghiệp tăng lên do phải trả lãi suất cao dẫn đến khả năng cạnh tranh của các
doanh nghiệp giảm.
b- Nhân tố chính trị và luật pháp
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-18-
Các nhân tố này tác động đến môi trường Kinh doanh theo các hướng
khác nhau. Chúng có thể tạo ra lợi thế, trỏ ngại thậm chí rủi ro cho các doanh
nghiệp.
Một thể chế chính trị, pháp luật rõ ràng, rộng mở và ổn định sẽ là cơ sở
đảm bảo cho sự thuận lợi bình đẳng giữa các doanh nghiệp tham gia cạnh
tranh và cạnh tranh có hiệu quả. Chẳng hạn các luật thuế có ảnh hưởng rất lớn
đến điêù kiện cạnh tranh, bảo đảm sự cạnh tranh bình đẳng giữa các doanh
nghiệp thuộc mọi thành phần và trên mọi lĩnh vực. Hay các chính sách của
chính phủ về xuất nhập khẩu, về thuế suất, thuế nhập khẩu cũng ảnh hưởng
đến khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất trong nước đối với
hàng hoá nước ngoài.
c- Nhân tố kỹ thuật, công nghệ
Nhóm nhân tố này ngày càng quan trọng và có ý nghĩa quyết định đến
môi trường cạnh tranh. Nhóm khoa học công nghệ tác động một cách quyết
định đến hai yếu tố cơ bản nhất tạo ra khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên
thị trường: Đó là chất lượng và giá bán. KHCN tác động đến chi phí cá biệt
của doanh nghiệp, qua đó tạo nên khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp
nói chung và các sản phẩm nói riêng. Đối với các nước đang phát triển giá cả
và chất lượng có ý nghĩa như nhau trong cạnh tranh. Tuy nhiên trên thế giới
hiện nay đã chuyển từ cạnh tranh về giá cả sang cạnh tranh về chất lượng,
cạnh tranh giữa các sản phẩm và dịch vụ có hàm lượng công nghệ cao.
lý thuận lợi cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp khuếch trương được sản
phẩm, mở rộng thị trường . . . Ngược lại những nhân tố tự nhiên không thuận
lợi sẽ tạo ra khó khăn cho các doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh của các
doanh nghiệp đó.
1.2-Môi trường cạnh tranh trong ngành
Mô hình 5 lực lượng của M.Porter
(Hay sơ đồ môi trường ngành)
SøcÐpcñac¸c
DoanhnghiÖp
míi
SøcÐpcñanhµ
cungøng
SøcÐpcñac¸c
doanhnghiÖp
hiÖnt¹i
DoanhnghiÖp
SøcÐpcñac¸c
s¶nphÈmthay
thÕ
SøcÐpcña
kh¸chhµng
a- Sức Ðp của các đối thủ cạnh tranh hiện tại trong ngành
Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp hiện có trong ngành là một trong
những yếu tố cơ bản phản ánh bản chất của môi trường này. Sự có mặt của
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
doanh nghiệp trong từng trường hợp doanh nghiệp đó có khả năng trang trải
các chi phí phải tăng thêm trong đầu vào được cung ứng. Các nhà cung cấp có
thể gây ra những khó khăn làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp
trong những trường hợp sau đây:
- Ngành cung cấp mà doanh nghiệp cần chỉ có một số công ty độc quyền
cung cấp.
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-21-
- Tình huống không có sản phẩm thay thế nếu doanh nghiệp không có
một nguồn cung cấp nào khác thì chính doanh nghiệp sẽ yếu tế hơn trong mối
tương quan thế lực với nhà cung cấp hiện có.
- Doanh nghiệp mua yếu tố sản xuất không phải là khách hàng quan
trọng của nhà cung cấp.
- Loại vật tư của nhà cung cấp là đầu vào quan trọng nhất của doanh
nghiệp. Đặc biệt khi nó là yếu tố quyết định quá trình sản xuất và chất lượng
của sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp khi đó nhà cung cấp có thế lực đáng
kể đối với doanh nghiệp.
- Các nhà cung cấp vật tư có khả năng khép kín sản xuất. Nếu nhà cung
cấp có khả năng về các nguồn lực thể hiện các điều kiện sản xuất riêng cho
họ, có hệ thống mạng lưới phân phối hoặc mạng lưới bán lẻ thì họ sẽ có thế
lực đáng kể đối với doanh nghiệp.
Tất cả những điều nêu trên, nhà cung cấp buộc các doanh nghiệp phải
phụ thuộc vào họ hoặc là không có yếu tố đầu vào phục vụ cho quá trình sản
xuất, không có sản phẩm bán ra và cuối cùng là thị trường bị các đối thủ cạnh
tranh chiếm lĩnh.
Để giảm bớt những ảnh hưởng xấu từ nhà cung cấp, các doanh nghiệp
e- Sự xuất hiện những sản phẩm thay thế:
Những sản phẩm thay thế cũng là một trong các lực lượng tạo nên sức
Ðp cạnh tranh lớn đối với các doanh nghiệp trong ngành. Sự ra đời của các
sản phẩm thay thế là một tất yếu nhằm đáp ứng sự biến động của nhu cầu thị
trường ngày càng đa dạng phong phú và cao cấp hơn, chính nó đã làm giảm
khả năng của những sản phẩm bị thay thế nhưng các sản phẩm thay thế có
nhiều ưu thế hơn và nã sẽ dần thu hẹp lại thị trường của sản phẩm bị thay thế
2- Nhân tố chủ quan
2.1- Nguồn nhân lực
Nhân lực là yếu tố quan trọng quyết định của sản xuất Kinh doanh, bao
gồm:
- Ban giám đốc doanh nghiệp
- Cán bộ quản lý cấp doanh nghiệp
- Cán bộ quản lý cấp trung gian, đốc công và công nhân
a- Ban giám đốc doanh nghiệp
Là những cán bộ quản lý ở cấp cao nhất của doanh nghiệp. Là những
người vạch ra chiến lược, trực tiếp điều hành, tổ chức thực hiện công việc
Kinh doanh của doanh nghiệp. Các công ty cổ phần, doanh nghiệp lớn, ngoài
ban giám đốc còn có hội đồng quản trị. Hội đồng quản trị là đại diện cho các
chủ sở hữu doanh nghiệp, quyết định mọi phương hướng vấn đề trong hoạt
động sản xuất Kinh doanh của công ty.
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-23-
Các thành viên trong ban giám đốc có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả sản
xuất Kinh doanh của doanh nghiệp. Nếu thành viên của ban giám đốc có trình
độ, kinh ngiệm, khả năng đánh giá, năng động, có mối quan hệ tốt với bên
này các doanh nghiệp phải tổ chức đào tạo lại đội ngò công nhân, phân chia
-Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của Công ty bánh kẹo Hải Hà-Kotobuki-
-24-
bậc thợ, có khen thưởng thích đáng để khuyến khích người lao động say mê
hơn nữa trong công việc.
2.2- Nguồn lực vật chất của doanh nghiệp
Tình trạng trình độ máy móc thiết bị và cộng nghệ có ảnh hưởng một
cách mạnh mẽ tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Nó là yếu tố vật
chất quan trọng bậc nhất thể hiện năng lực sản xuất của một doanh nghiệp và
tác động trực tiếp tới sản phẩm, ảnh hưởng tới giá thành và giá bán của sản
phẩm. Một doanh nghiệp có hệ thống trang thiết bị, máy móc hiện đại, công
nghệ sản xuất tiên tiến thì sản phẩm của doanh nghiệp đó nhất định có chất
lượng cao và với các ưu thế khác nữa thì khả năng cạnh tranh sản phẩm của
doanh nghiệp là cao. Ngược lại không một doanh nghiệp nào có thể nói là có
khả năng cạnh tranh cao khi mà trong tay họ là hệ thống máy móc cũ kỹ lạc
hậu vì khi đó sản phẩm không đáp ứng được nhu cầu thị trường, chi phí sản
xuất lớn do sự lạc hậu của máy móc.
Ngày nay, do tác động của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, cạnh
tranh giữa các doanh nghiệp trở thành cuộc cạnh tranh về trí tuệ, trình độ
công nghệ. Mặt khác khi mà việc bảo vệ môi trường hiện nay đang trở thành
vấn đề của toàn cầu thì doanh nghiệp có công nghệ sạch với máy móc hiện
đại nhất định sẽ dành dược ưu thế trong cạnh tranh.
2.3- Tiềm lực tài chính của doanh nghiệp
Bất cứ mét hoạt động đầu tư, mua sắm hay phân phối nào cũng đều phải
xét, tính toán trên tiềm lực tài chính của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có
tiềm năng lớn về tài chính sẽ có nhiều thuận lợi trong việc đổi mới công nghệ,
đầu tư mua sắm trang thiết bị, đảm bảo nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá
Copyright: Tài liệu đại học ©