TRƢỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT


LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
NIÊN KHÓA: 2011-2015

Đề tài:

PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA
TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT CẤP TỈNH

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện:

TS. Phan Trung Hiền

Phạm Văn Tí

Bộ môn: Luật Hành Chính

MSSV: 5115763
Lớp: Luật Hành Chính - K37


NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

1.7.2. Hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện ... 15


CHƢƠNG 2
QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG
TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẤT CẤP TỈNH
2.1. Địa vị pháp lý của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh .............................. 17
2.2. Cơ cấu tổ chức của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh ............................. 19
2.3. Trình tự, thủ tục thành lập của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh ........ 21
2.3.1. Trình tự, thủ tục thành lập của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh21
2.3.2. Quy trình thành lập Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh .................. 21
2.4. Nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh .............. 22
2.4.1. Nhiệm vụ của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh............................ 22
2.4.1.1. Tổ chức thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ........................... 23
2.4.1.2. Khai thác và phát triển quỹ đất ........................................................... 24
2.4.2. Quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh ......................... 26
2.5. Cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh ................................ 27
2.5.1. Nguồn tài chính sử dụng sử dụng của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp
tỉnh ..................................................................................................................................... 27
2.5.2. Nội dung chi của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh ...................... 28
CHƢƠNG 3
THỰC TIẾN TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA TRUNG TÂM PHÁT TRIỂN QUỸ
ĐẤT VÀ HƢỚNG HOÀN THIỆN
3.1. Thực tiễn Tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ............................. 30
3.1.1. Địa vị pháp lý .............................................................................................. 30
3.1.2. Cơ cấu tổ chức............................................................................................ 30
3.1.3. Về việc thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ
đất ....................................................................................................................................... 31
3.1.4. Về mối quan hệ với các cơ quan, đơn vị có liên quan ............................ 33
3.2. Những thuận lợi và khó khăn trong việc tổ chức và hoạt động của Trung tâm

Để hoàn thành và đạt được những mục tiêu đề ra, đất đai là một nguồn tài nguyên
không thể thiếu khi tiến hành xây dựng các dự án và công trình, ngoài ra đất đai cũng là
yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình sản xuất nông nghiệp, nhà ở, hạ tầng, khu dân
cư…Vì vậy nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng lên đòi hỏi chúng ta phải biết sử dụng
đất một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả nhất. Đặc biệt hiện nay đất đai dùng để phục
vụ vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ich quốc gia, lợi ích công cộng là một đề tài
nóng bỏng với đất nước ta hiện nay đó cũng nguyên nhân và lý do thu hút được mọi
người tìm hiểu và quan tâm nhiều hơn. Với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước thì việc khó tránh khỏi đó là xây dựng các khu dự án đô thị, khu công nghiệp, khu
vùng trọng điểm. Qua đó phải đòi hỏi phải có đủ mặt bằng để xây dựng, không còn cách
nào khác hơn đó là việc Nhà nước thu hồi đất đối với người dân và thực hiện bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư cho người có đất bị thu hồi. Hiện nay tình trạng giải phóng mặt bằng,
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là một vấn đề rất nhạy cảm và hết sức được mọi người
quan tâm nhất. Chính vì vậy các văn bản liên quan đến lĩnh vực giải phóng mặt bằng, bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư từ trước cho đến nay được ban hành và ra đời rất nhiều. Chính
vì lẽ ban hành nhiều cho thấy sự thay đổi và bổ sung cho nhau nhằm để khắc phục những
điểm còn thiếu sót, sơ hở, qua đó cũng cần phải cân nhắc giữa quyền lợi của người sử
dụng đất đối với Nhà nước và ngược lại.
Mặc dù các quy định, chính sách có phù hợp và tiến bộ đến đâu đi chăng nữa,
nhưng cơ quan, tổ chức thực hiện không đúng với quy định được đặt ra thì cũng đều
không có tác dụng và hiệu quả. Để muốn những quy định, chính sách trên được thực hiện
một cách có tác dụng và hiệu quà thì cơ quan trên phải thực hiện đúng với nhiệm vụ được

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 1

SVTH: Phạm Văn Tí



ngày có hiệu lực cho đến nay đã không còn bắt kịp đối với Luật hiện hành ngày ngay. Cụ
thể đó là sự ra đời Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2014,
nhưng đến hiện tại thì vẫn chưa có văn bản nào thay thế vào Thông tư 01/2010 vì vậy
người viết chỉ phân tích với góc độ đối chiếu. Khi nào có văn bản mới được ban hành
thay thế cho Thông tư trên thì người viết sẽ cập nhật và xoáy sâu vào đề tài của mình đầy
đủ và thiết thực hơn. Cùng với sự ban hành Nghị định số 47/2014/NĐ-CP và Nghị định

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 2

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
số 43/2014/NĐ-CP. Người viết phân tích những điểm hợp lý và chưa hợp lý đối với trong
các văn bản trên.
4. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để được luận văn một cách tốt nhất người viết đã vận dụng một vài phương pháp
nghiên cứu để làm công cụ phục vụ cho bài viết của mình tốt nhất như; phương pháp so
sánh, tổng hợp, đối chiếu, phân tích…Đặc biệt là phương pháp sưu tầm, thống kê, tổng
hợp số liệu… của thành phố Cần Thơ.
5. Kết cấu của đề tài
Trong luận văn ngoài Lời mở đầu, Kết luận, Mục lục, Danh mục tài liệu tham khảo
và Phụ lục, đề tài được chia làm 3 chương:
Chương 1: Khái quát chung về Trung tâm phát triển quỹ đất. Qua đó người viết tập
trung nghiên cứu từ những cơ sở lý luận về Trung tâm phát triển quỹ đất, cụ thể qua
những nội dung sau: khái niệm về Trung tâm phát triển quỹ đất và các khái niệm có liên
quan qua đó để làm nổi bật đươc vai trò của tổ chức, quá trình hình thành cũng như cơ
cấu tổ chức…

một vấn đề hết sức là thiết thực và quan trọng, do đó đòi hỏi phía cơ quan chức trách khi
thu hồi đất của người sử dụng phải theo những quy định về nội dung, điều kiện và nguyên
tắc của pháp luật đất đai đặc biệt đó là chủ thể Nhà nước. Khi Nhà nước thu hồi đất của
người sử dụng đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng
và lợi ích phát triển kinh tế thì Nhà nước phải đặt ra vấn đề trong khâu thực hiện và bồi
thường, hỗ trợ tái định cư cho người sử dụng đất phải ổn thỏa và làm cho lợi ích đó được
hài hòa cho đôi bên. Đồng thời cũng quy ra trách nhiệm cụ thể đối với chủ thể được thực
hiện trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cùng với
trách nhiệm cụ thể đối với phía người sử dụng đất, mà cụ thể chủ thể đó chính là Trung
tâm phát triển quỹ đất. Qua phân tích như trên người viết trong chương này thể hiện rõ
được nội dung Trung tâm phát triển quỹ đất một cách cụ thể và thiết thực nhất để người
tiếp cận được nắm rõ và am hiểu sâu hơn về tổ chức và hoạt động Trung tâm phát triển
quỹ đất. Để nắm rõ hơn về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất người
viết thể hiện trong chương này lần lượt các vấn đề: (i) Khái niệm về Trung tâm phát triển
quỹ đất; (ii) Một số khái niệm cơ bản có liên quan đến Trung tâm phát triển quỹ đất; (ii)
các cơ quan thực hiện nhiệm vụ trong công việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ,
tái định cư; (iii) vai trò của Trung tâm phát triển quỹ đất đối với công tác giải phóng mặt
bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; (iiii) Mục đích và ý nghĩa của Trung tâm phát triển
quỹ đất trong công việc giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong khi
Nhà nước thu hồi đất.
1.1. Khái niệm Trung tâm phát triển quỹ đất
Từ trước đến nay chưa có văn bản nào cụ thể thể hiện về khái niệm Trung tâm phát
triển quỹ đất. Chính vì lẽ đó, theo sự tìm hiểu của người viết về Trung tâm phát triển quỹ
đất theo Luật hiện hành và các văn bản có liên quan thì Trung tâm phát triển quỹ đất
được hiểu như sau:
Trung tâm quỹ đất là một tổ chức đơn vị sự nghiệp có thu, hoạt động hợp pháp, có
tài khoản và con dấu riêng. Nhiệm vụ chính yếu của tổ chức trên là bồi thương, hỗ trợ,
tái định cư và khai thác và phát triển quỹ đất. Tuy nhiên ngoài những nhiệm vụ trên
Trung tâm phát triển quỹ đất còn thực hiện những nhiệm vụ có liên quan được thực hiện
tại Điều 2 TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC.


Quỹ phát

triển quỹ đất2

triển đất3

- Tổ chức phát triển quỹ đất có
chức năng tạo lập, phát triển,
quản lý, khai thác quỹ đất; tổ
chức thực hiện việc bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư; nhận
chuyển nhượng quyền sử dụng

- Quỹ có chức năng nhận vốn
từ nguồn tiền sử dụng đất,
tiền thuê đất, tiền thu từ đấu
giá quyền sử dụng đất và huy
động các nguồn khác theo
quy định để ứng vốn và chi

Tiêu chí

Vị trí và chức
năng

đất của các tổ chức, hộ gia hỗ trợ trong lĩnh vực bồi
đình, cá nhân; tổ chức thực thường, hỗ trợ và tái định cư;
hiện việc đấu giá quyền sử tạo quỹ đất và phát triển quỹ


luật.
- Chấp hành các quy định của

đấ t; phục vụ phát triển kinh tế - pháp luật về quản lý tài
xã hội; phục vụ sự nghiệp giáo chính, kế toán, kiểm toán và
dục - đào tạo, dạy nghề, y tế, các quy định khác liên quan
văn hóa, thể dục thể thao, môi đến hoạt động của Quỹ.
Nhiệm vụ

trường và các nhu cầu khác của - Thực hiện chế độ báo cáo
địa phương; ổn định thị trường định kỳ hoặc đột xuất theo
bất động sản;
yêu cầu của cơ quan nhà
- Tổ chức phát triển các khu, nước có thẩm quyền.
điểm và nhà tái định cư phục - Thực hiện các nhiệm vụ
vụ việc thu hồi đất thực hiện khác do Ủy ban nhân dân
các dự án…

thành phố giao…

- Được cung cấp các văn bản
về chính sách, pháp luật của
Nhà nước và các tài liệu khác
liên quan đến nhiệm vụ được
giao;

- Tổ chức quản lý, điều hành
Quỹ hoạt động theo đúng
mục tiêu và các nhiệm vụ
được giao.

việc thuộc chức năng, nhiệm vụ - Ban hành Quy chế, quy
được giao.
trình nghiệp vụ để điều hành
hoạt động Quỹ.
1.4. Một số khái niệm có liên quan
1.4.1. Tạo quỹ đất sạch
Hiện nay các văn bản hiện hành vẫn chưa có khái niệm cụ thể nào về quỹ đất sạch.
Nhưng theo sự tìm hiểu người viết đưa ra khái niệm như sau:
Tạo quỹ đất sạch có thể được hiểu là đất được Nhà nước thu hồi để dự trữ lại sử
dụng vào nhiều mục đích khác nhau. Thường quỹ đất sạch được Nhà nước thu hồi sau đó
sẽ để cho các nhà đầu tư để đấu giá với nhau.
1.4.2. Thu hồi và giải phóng mặt bằng
 Thu hồi đất
Thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được
Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp
luật về đất đai.4
Thu hồi đất trong đề tài nghiên cứu này chỉ giới hạn trong phạn vi vì mục đích quốc
phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và mục đích phát triển kinh tế được
quy định tại Điều 61 và Điều 62 Luật Đất đai năm 2013. Luật Đất đai năm 2013 có
những quy định rất cụ thể về các trường hợp thu hồi đất tại (Điều 61, Điều 62, Điều 64,
Điều 65); các trường hợp người sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi đất được bồi thường
được quy định tại (Điều 75, Điều 76, Điều 77, Điều 78, Điều 79, Điều 80, Điều 81) và
những trường hợp người sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi mà không được bồi thường
được quy định tại (Điều 82).
Việc thu hồi đất thường xuyên sảy ra khắp mọi nơi, không phải chính vì lý do đó
mà ta cho rằng chủ thể Nhà nước là cơ quan quyết định thu hồi theo ý chí của riêng họ
cũng có thể sảy ra nhiều trường hợp và nguyên nhân như sau: (i) người sử dụng đất vi
phạm các quy tắc về quản lý và sử dụng đất; (ii) người sử dụng tự nguyện trả lại đất khi
họ cho đất đó không thuận lợi khi họ canh tác,… Tuy biết việc thu hồi đất sảy ra nhiều
trường hợp và khá là đa dạng, Nhưng đối với người viết thời gian làm rõ vấn đề với một

hài hòa giữa các bên cụ thể là giữa phía Nhà nước và người sử dụng đất. Tuy Nhà nước
đã lấy đi tài sản của ngưởi sử dụng đất là đất, là tài sản quý giá của con người nhưng đổi
lại bồi thường cho người sử dụng đất đó là tiền, hoặc một suất tái định cư,… cho người
dân. Qua đó cũng đã nói lên trách nhiệm của những cơ quan, tổ chức đã dủng một chính
sách bồi thường rất là hợp lý.
 Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất
Có thể nói hỗ trợ cũng tương tự như bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, nhưng hỗ
trợ có thể hiểu theo nghĩa hẹp hơn bồi thường. Bồi thường có thể hiểu là trách nhiệm,
nhiệm vụ mà các cơ quan, tổ chức có liên quan cùng thể hiện. Còn hỗ trợ đó được xem là
tùy theo hoàn cảnh, điều kiện cần thiết khi người sử dụng đất có đất mà bị Nhà nước thu
hồi để hỗ trợ kịp thời và hợp lý nhất. Qua đó cũng tạo được điều kiện hợp lý cho người
sử dụng đất khi di dời những gì tài sản có trên mặt bằng mà họ đã tùng sống. Các chính
sách hỗ trợ cho người sử dụng đất cụ thể như là: hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, hỗ trợ
đời sống sản xuất,6…
 Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
“Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là trường hợp đối với hộ gia đình, cá nhân
khi Nhà nước thu hồi đất ở mà không có chỗ ở nào khác thì được giao đất ở hoặc nhà ở
tái định cư”7. Có thể hiểu tái định cư là việc xây dựng lại cuộc sống mới, với mục tiêu
phát triển lâu dài và ổn định cuộc sống sau khi Nhà nước thu hồi đất. Hiện nay tái định cư
5

Khoản 12 Điều 3 Luật Đất đai năm 2013.
Điều 84 Luật Đất đai năm 2013.
7
Điều 19 Nghị định số 69/2009NĐ-CP quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư.
6

GVHD: TS. Phan Trung Hiền


- Đó cũng được xem “cơ chế mồi” đối với nhiều lĩnh vực khác nhau. Chẳng hạn, ở
phương diện thị trường, tiền từ quỹ sẽ đầu tư cơ sở hạ tầng cho khu vực đấu giá, cũng có
nghĩa là làm cho giá trị đất đó tăng cao. Mặt khác, Qũy phát triển đất đi vào hoạt động sẽ
tạo điều kiện cho nhà đầu tư có năng lực đều được tiếp cận việc sử dụng đất “sạch”, tạo
sự công khai minh bạch trong thị trường bất động sản, góp phần đưa công tác quản lý của
Nhà nước đối với thị trường bất động sản vào nề nếp, nhà đầu tư phát huy được hiệu quả
của nguồn vốn nhanh hơn do không phải chờ đợi giải phóng mặt bằng.8

8

Xem thêm “Hà Nội: Chủ động tạo quỹ đất “sạch” cho nhà đầu tư”, [truy cap 28-7-2014].

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 9

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
1.5.2. Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhu cầu phát triển kết cấu
hạ tầng, công trình xây dựng những dự án, phát triển những công nghiệp và dịch vụ là
điều tất yếu không thể tránh khỏi. Để thực hiện những mục tiêu đó đòi hỏi phải có một
lượng dữ trữ đất rất là lớn, vì vậy đỏi hỏi phía cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ra quyết
định thu hồi đất mà việc quan trọng là khâu thực hiện trong công tác giải phóng mặt, bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư phải thực hiện nhanh chóng và đúng với tiến trình mà của dự
án được đề ra. Vì vậy trong công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
đóng một vai trò hết sức là quan trọng mà đại diện của công tác trên là một tổ chức của
Trung tâm phát triển quỹ. Ngoài những yếu tố trên nó còn có những vai trò chính yếu như


Trang 10

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
Tóm lại Trung tâm phát triển quỹ đất đóng vai trò hết sức quan trọng trong công
việc thực hiện nhiệm vụ tạo quỹ đất sạch, bồi thường và giải phóng mặt bằng. Và để hiểu
hơn quá trình hình thành và phát triển của Trung tâm phát triển quỹ đất ra sao và như thế
nào người viết xin trình phần tiếp theo.
1.6. Quá trình phát triển các quy định pháp luật về trung tâm phát triển quỹ đất
Mặc dù Luật Đất đai từ trước đến nay tuy có nhiều sư thay đổi qua từng giai đoạn,
nhưng mặc dù sự thay đổi đó đến đâu, nhiều hay ít thì ít ra Luật Đất đai vẩn luôn đáp ứng
được yêu cầu và điều kiện phù hợp nhất với mỗi từng giai đoạn. Và có thể nói từng giai
đoạn được đánh dấu thay đổi đó là sự phát triển tất yếu cùa nó khi thực tế nước ta chuyển
sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Để đánh giá sự thay đổi trên
được nổi bật thì sau đây người viết xin giới thiệu sơ lược về sự phát triển của Trung tâm
phát triển quỹ đất cũng như giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư có thể
được chia thành 03 giai đoạn: (i) trước Luật Đất đai năm 2003; (ii) từ Luật đất đai năm
2003 đến trước Luật Đất đai năm 2013; (iii) từ Luật Đất đai năm 2013 đến nay.
1.6.1. Giai đoạn trước Luật Đất đai trước năm 2003
Nhìn chung, trong giai đoạn này công việc giải phóng mặt bằng chưa được đề cao,
rất còn sơ khai và đơn giản, lợi ích của cá nhân chưa đặt lên trên hết mà chỉ xem trọng
của lợi ích xã hội, cộng đồng lên hàng đầu. Và cũng trong giai đoạn này người sử dụng
đất có quyền hạn rất còn hạn chế, đất đai vì không được xem là một tài sản chính, có giá
nên việc lưu thông trên thị trường rất khó có thề dể dàng mà đất đai chỉ được dùng để
hoán đổi cho nhau. Cụ thể tại Điều 1 Luật Đất đai năm 1993 quy định rất rõ Đất đai thuộc
sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý 10, vì vậy người sử dụng đất trong giai
đoạn trên là không có quyền năng, người sử dụng đất chỉ được sở hữu đất mà thôi khi

để ký hợp đồng về triển khai công tác giải phóng mặt bằng với chủ đầu tư 11. Chính vì các
yếu tố trên ra đời và xuất hiện nên đã tạo được từng bước phát triển mới làm và là cơ sở
pháp lý cho quá trình thu hồi được thuận lợi hơn, từ đây Đất đai có giá trị và được đề cao
hơn trong giai đoạn trước đó. Qua những đặc điểm trên ta thấy Trung tâm phát triển quỹ
đất chưa được đề cập và thành lập. Chính vì lẽ đó trong thời gian này chỉ có ban bồi
thường, giải phóng mặt bằng giải quyết những vấn đề trên phát sinh khi xảy ra. Do trong
công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư từ Ban đền bù thiệt hại giải
phóng mặt bằng ngày càng được nâng cao vì vậy đòi hỏi cơ quan chức trách phải thành
lập một tổ chức cao hơn Ban đền bù thiệt hại giải phóng mặt bằng để giải quyết các vấn
đề về giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Chính vì lẽ trên Tổ chức phát
triển quỹ đất được cơ quan chức trách đề cập và dần dần thành lập. Và Ban đền bù thiệt
hại giải phóng mặt bằng cũng được xem là tiền thân của Trung tâm phát triển quỹ đất khi
Trung tâm phát triển quỹ đất được thành lập và đi vào hoạt động. Từ đó cho thấy Luật đất
đai trong giai đoạn này còn rất thiếu xót và lạc hậu và đó cũng là một hạn chế rất lớn khi
giải quyết các vấn đề bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Và đó cũng chính là mối quan tâm
của người sử dụng đất từ khi Luật Đất đai ban hành cho đến thời kì này qua đó cũng thể
hiện lên sự nổi bật và thu hút quan tâm của nhiều người.
1.6.2. Giai đoạn từ Luật Đất đai năm 2003 cho đến Luật đất đai năm 2013
Giai đoạn Luật Đất đai năm 2003 ra đời là do tất yếu của quy luật tự nhiên khi nhu
cầu sử dụng đất của con người ngày càng được nâng cao và tăng lên. Quy định Cụ thể tại
Điều 41 Luật Đất đai năm 2003, Trung tâm phát triển quỹ đất do Uỳ ban nhân cấp tỉnh
thành lập, tiếp theo Nghi định 197/2004NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính
phù về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất. Và Nghị định này ra đời
nhằm mục đích thay thế trước đây (Nghị định 22/1998), thể hiện rõ cơ chế chuyễn đổi đất
đai. Cụ thể là quy định rõ ràng và chi tiết về những trường hợp được nhận bồi thường về
đất và tài sản gắn liền với đất: (i) Bồi thường, hỗ trợ đối với đất nông nghiệp của hộ gia
đình, cá nhân; (ii) Bồi thường đối với đất phi nông nghiệp (trừ đất ở) của hộ gia đình, cá
nhân; (iii) Bồi thường đối với đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp của tổ chức; (iiii) Bồi
thường đối với đất phi nông nghiệp là đất ở; (iiiiii) Bồi thường cho người lao động do
11

hành của Thông tư 14/2009/TT-BTTMT ngày 01 tháng 10 năm 2009 của Bộ Tài nguyên
và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu
hồi đất, giao đất, cho thuê đất13. Thông qua Nghị định và Thông tư của Bộ Tài nguyên và
Môi trường Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện và cấp tỉnh được thành lập. Trong
giai đoạn Trung tâm phát triển quỹ đất được thể hiện cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của
mình hơn trong quy định TTLT số 01/2010/TTLT-BNTMT-BNV-BTC ngày 08 tháng 01
năm 2010 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính hướng dẫn về
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Tổ chức phát
triển quỹ đất. Và theo quy định của Thông tư này Tổ chức phát triển quỹ đất được chia
thành hai cấp: cấp tỉnh và cấp huyện. Đó chính là điểm khác nhau với Luật Đất đai năm
2003 vì Luật Đất đai năm 2003 chỉ có cấp huyện mà thôi. Qua đó sẽ làm cho điều tiết,
điều chỉnh đất đai ngày càng hợp lý, và hoạt động mạnh mẻ hơn.
1.6.3. Giai đoạn Luật Đất đai từ năm 2013 đến nay
Và hiện nay Luật Đất đai năm 2013 đã chính thức ra đời, ban hành và được hướng
dẫn bởi Nghị định 43/2014/NĐ-CP, ngày 15 tháng 5 năm 2014 và Nghị định
47/2014/NĐ-CP, ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái
định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Điểm đáng chú ý ở Khoản 2 Điều 5 Nghị định số
12

Xem thêm tại chương II, chương IV Nghị định 197/2004.
Xem thêm Nghị định 69/2009 và Thông tư liên tịch 01/2010/TTLT- BTNMT-BNV-BTC.

13

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 13

SVTH: Phạm Văn Tí


- Tổ chức phát triển quỹ đất được thành lập tối đa không quá 03 phòng chuyên
môn, nghiệp vụ; số lượng phòng chuyên môn, nghiệp vụ thành lập căn cứ vào đặc điểm
của từng địa phương và theo nhiệm vụ của Tổ chức phát triển quỹ đất.
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn và cơ
cấu tổ chức của Tổ chức phát triển quỹ đất cấp tỉnh sau khi thống nhất với Giám đốc Sở Nội
vụ; Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh quy định cụ thể
14

Xem thêm Nghị định số 47/2014/NĐ-CP.
Xem thêm Điều 3 TTLT số 01/2010/TTLT-BTNMT-BNV-BTC và Dự thảo TTLT của BTNMT-BNC-BTC, „hướng dẫn về
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất”.
15

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 14

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổ chức phát triển quỹ đất cấp huyện theo đề
nghị của Giám đốc Tổ chức phát triển quỹ đất và Trưởng Phòng Nội vụ cấp huyện.16
Vì lẽ đó sự có mặt và thành lập tổ chức Trung tâm phát triển quỹ đất trong giai
đoạn hiện nay hết sức là quan trọng và đầy ý nghĩa. Để tìm hiểu rõ hơn về nhưng quy
định của pháp luật hiện hành đối với tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ
đất nói chung và tổ chức, hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện nói
riêng, sau đây người xin trình bày những vấn đề cụ thể qua chương tiếp theo.
1.7.2. Hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh và cấp huyện
Nhiệm vụ và quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất được quy định tại Điều 2

17

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 15

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
- Cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực bồi thường, giải phóng mặt bằng; cung cấp
thông tin về địa điểm đầu tư, giá đất, quỹ đất cho các tổ chức, cá nhân theo yêu cầu;
- Tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch, phương án,
dự án, đề án và các hoạt động dịch vụ phù hợp với nhiệm vụ, lĩnh vực chuyên môn được
giao;
- Phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để triển khai thực hiện nhiệm
vụ được giao;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quyết định của cấp có thẩm quyền.
 Quyền hạn của Trung tâm phát triển quỹ đất
- Được cung cấp các văn bản về chính sách, pháp luật của Nhà nước và các tài liệu
khác liên quan đến nhiệm vụ được giao;
- Tư vấn, cung cấp dịch vụ thuộc các lĩnh vực phù hợp với chức năng, nhiệm vụ
được giao cho tổ chức và cá nhân;
- Liên doanh, liên kết, hợp tác với tổ chức kinh tế, cá nhân để thực hiện nhiệm vụ,
dịch vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền;
- Thuê tư vấn, thực hiện các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ được giao.

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 16

ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh ) và ở huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh
(sau đây gọi chung là cấp huyện), có chức năng tổ chức thực hiện viê ̣c bồi thườn g, hỗ trợ
và tái định cư ; tạo quỹ đất để đấu giá quyền sử dụng đất , phục vụ phát triển kinh tế - xã
hội và ổn định thị trường bất động sản ; nhận chuyể n nhượng quyề n sử dụng đấ t ; phát
triể n các khu tái đi ̣nh cư ; đầ u tư xây dựng kế t c ấu hạ tầng trên đất ; đấ u giá quyề n sử
dụng đất; đấ u thầ u dự án có sử dụng đấ t ; quản lý quỹ đất đã thu hồi , đã nhận chuyể n
nhượng, đã tạo lập, phát triển và thực hiện dịch vụ trong lĩnh vực bồi thường, giải phóng
mặt bằng.

18

Xem thêm Điều 1 TTLT số 01/2010/TTLT-BNTMT-BNV-BTC và Dự thảo TTLT/BNTMT-BNV-BTC “hướng dẫn về chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và cơ chế tài chính của Trung tâm phát triển quỹ đất”.

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 17

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
Theo như quy định trên Trung tâm phát triển quỹ đất sẽ được thành lập, thực hiện ở
cấp tỉnh và huyện, nhưng theo nghiên cứu của để tài thì người viết chỉ đi xoáy sâu vào
cấp tỉnh sẽ là chính yếu và trọng tâm. Sở dĩ người viết muốn tập trung làm rõ Trung tâm
phát triển quỹ đất ở cấp tỉnh với lý do như sau: Tuy Công việc giải phóng mặt bằng, bồi
thường, hỗ trợ, tái định cư hiện nay được triển khai ở khắp mọi nơi từ trung ương đến địa
phương. Nhưng hiện nay Nghị định số 43/2014 ban hành có phần quy định khác với các
văn bản trước đây theo xu hướng các Trung tâm phát triển quỹ đất cấp huyện sẽ không
còn nữa, và Trung tâm phát triển quỹ đất chỉ còn được thành lập ở cấp tỉnh mà thôi. Vì

[ngày truy cập 30-5-2014].

GVHD: TS. Phan Trung Hiền

Trang 18

SVTH: Phạm Văn Tí


Pháp luật về tổ chức và hoạt động của Trung tâm phát triển quỹ đất cấp tỉnh
quản lý theo chiều dọc cũng như không chịu sư quản lý của Tổ chức phát triển quỹ đất
cấp tỉnh. Vì thế khi thực hiện nhiệm vụ thì hai tổ chức cấp huyện và cấp tỉnh lại không
thống nhất và đồng tình quan điểm với nhau về lịch công tác, làm viêc, đôi khi có sự
không hiểu nhau về cách làm. Vì vậy việc quy định chỉ thành lập Trung tâm phát triển
quỹ đất cấp tỉnh là có cơ sở và hợp lý.
- Tổ chức phát triển quỹ đất là đơn vị sự nghiệp có thu tự bảo đảm một phần hoặc
toàn bộ chi phí hoạt động, có tư cách pháp nhân, có trụ sở và con dấu riêng; được mở tài
khoản tại Kho bạc nhà nước và các tổ chức tín dụng để hoạt động theo quy định của pháp
luật.
Cũng từ quy định trên có vấn đề cần đặt ra như sau: Giữa đơn vị sự nghiệp công lập
và cơ quan hành chính Nhà nước có gì khác nhau hay không?
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 9 Luật Viên chức năm 2010 được quy định như
sau: “Tổ chức sự nghiệp nhà nước” là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền Nhà nước, tổ
chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách
pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý Nhà nước.20
Khi nói đến cơ quan hành chính Nhà nước có nghĩa là thực hiện chức năng quản lý
hành chính Nhà nước (quản lý nhà nước trong lĩnh vực hành pháp). Đó là hệ thống cơ
quan đứng đầu là Chính phủ, ngoài ra còn có các Bộ và cơ quan ngang Bộ, Uỷ ban nhân
các cấp. Vì thế giũa hai tồ chức trên là hoàn toàn khác nhau, môt bên có quyền được ban
hành văn bản pháp luật còn một bên chủ yếu thực hiện các dịch vụ công.