Lời nói đầu
Xây dựng giai cấp công nhân nước ta lớn mạnh, ngang tầm với sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chủ động vững bước vào quá trình hội
nhập kinh tế quốc tế là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách hiện nay, là trách
nhiệm của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị cũng như mỗi người
công nhân.
Nhưng thực trạng của giai cấp công nhân hiện nay cho thấy rằng nếu
không có sự cải cách, thúc đẩy để phát triển thì giai cấp công nhân Việt Nam
vẫn chỉ là những con người nghèo khổ về kinh tế cũng như nghèo nàng về
kiến thức và chủ nghĩa xã hội khoa học sẽ trở thành một điều quá xa xôi. Sẽ
không có xã hội công bằng, dân chủ, văn minh ở nơi nào nếu dân trí bị coi
thường, sẽ không có dân giàu, nước mạnh nếu nhà quản lý và những người
trực tiếp xây dựng đất nước lại thiếu tinh thần trách nhiệm, lòng nhiệt huyết
cách mạng và sự đoàn kết giữa những người cộng sản.
Bài tiểu luận sẽ nêu lên một số thực trạng bề nổi của giai cấp công nhân
Việt Nam hiện nay và một số phương pháp thúc đẩy, phát triển để đưa giai
cấp công nhân thích nghi với sự thay đổi và chiến thắng khó khăn để đưa đất
nước tiến lên, hoàn thành mục tiêu trước mắt là nước công nghiệp hiện đại
vào năm 2020.
I) Cơ sở lý luận:
1)Định nghĩa:
Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát
triển cùng với quá trình phát triển của nên công nghiệp hiện đại với nhịp độ
phát triển của lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hóa ngày càng cao; là lực
lượng lao động cơ bản tiên tiến trong các quy trình công nghệ, dịch vụ công
nghiệp, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra
của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xã hội; đại biểu cho lực lượng sản xuất
và phương thức sản xuất tiên tiến trong thời đại hiện nay.
- Thực tiễn và truyền thống cách mạng Việt nam cho thấy giai cấp công
nhân trong mọi hoàn cảnh và đặc biệt, trong những thời điểm bước ngoặt của
lịch sử luôn là cơ sở quan trọng nhất của Đảng, là nguồn lực bổ sung sinh lực

nó).
- Tính triệt để cách mạng.
3) Công nhân Việt Nam:
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong cuộc khai thác thuộc địa lần
thứ nhất của thực dân Pháp. Sinh ra trong lòng một dân tộc có truyền thống
đấu tranh chống ngoại xâm, trong điều kiện đất nước bị kẻ thù xâm lược,
khiến cho ý chí và động cơ cách mạng của giai cấp công nhân Việt Nam được
nâng lên gấp bội. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp
công nhân Việt Nam đã đi tiên phong trong cuộc cách mạng giải phóng dân
tộc, liên minh đoàn kết chặt chẽ với nông dân, trí thức và các tầng lớp nhân
dân lao động yêu nước làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm
1945, chiến thắng Điện Biên Phủ lừng lẫy địa cầu và Đại thắng Mùa Xuân
năm 1975, giành thống nhất, độc lập cho Tổ quốc, tự do hòa bình cho Dân
tộc. Đánh giá về giai cấp công nhân Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã
khẳng định: Chỉ có giai cấp công nhân là dũng cảm nhất, cách mạng nhất,
luôn luôn gan góc đương đầu với bọn đế quốc thực dân.
Ngay từ khi ra đời, giai cấp công nhân nước ta đã anh dũng, kiên cường
đấu tranh chống kẻ thù xâm lược. Phong trào đấu tranh của công nhân từng
bước trưởng thành, phát triển từ tự phát đến tự giác và không ngừng lớn
mạnh. Sự ra đời của Công đoàn Việt Nam - tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn
nhất của giai cấp công nhân Việt Nam - là kết quả tất yếu của quá trình phát
triển phong trào công nhân nước ta cùng với việc chuẩn bị các điều kiện lý
luận, tư tưởng, chính trị, tổ chức của lãnh tụ Nguyễn ái Quốc.
Đại đa số xuất thân từ nông dân nghèo ra đô thị, vào các đồn điền, xưởng
máy nhỏ… làm thuê cho chủ tư sản xâm lược.
Chủ yếu sống bằng sức lao động, nguồn thu nhập chính là tiền công và
cũng có thể có cổ phần hay cổ phiếu.
Khi ra đời với trình độ khoa học kĩ thuật, tay nghề và mức sống còn
thấp, vì Việt Nam lúc đó chưa có nền công nghiệp hiện đại; chịu ảnh hưởng
nặng nề của sản xuất nhỏ, tiểu nông.

ngoài. Trong thời kỳ đổi mới, số lượng công nhân ngoài quốc doanh tăng
mạnh, còn số lượng công nhân khu vực quốc doanh lại giảm.
Về tư tưởng, ý thức giai cấp: qua khảo sát tình hình công nhân tại Hà
Nội, phần lớn công nhân có nhận thức rằng, hiện nay trong xã hội có nhiều
giai cấp, tầng lớp xã hội, nhưng giai cấp công nhân có vai trò to lớn trong sản
xuất công nghiệp. Trong những năm qua, với sự cố gắng của Tổng Liên đoàn
lao động Việt Nam, trên cả nước có hơn 6,0 triệu công nhân được học tập 5
bài giáo dục chính trị cơ bản. Vì thế sự hiểu biết của một bộ phận công nhân
về chủ nghĩa Mác - Lê-nin đã được nâng lên một bước. Theo số liệu điều tra
trong các doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội, có 23,1% công nhân được hỏi tự
nhận là đã hiểu rõ về chủ nghĩa Mác-Lênin; 71,3% chỉ hiểu khái quát và 5,6%
chưa hiểu rõ. Mức độ hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh cũng khá cao. Số công nhân
tại các doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội được hỏi, tự nhận hiểu rõ là 35,4%;
chỉ hiểu khái quát là 59,5%; chưa hiểu rõ là 5,1%. Những số liệu đó chứng tỏ
ý thức chính trị của công nhân đã được bồi dưỡng và nâng cao một bước. Tuy
nhiên, ý thức giai cấp công nhân của công nhân ở Hà Nội và một số nơi khác
lại không cao. Chẳng hạn, khi tìm hiểu công nhân về việc có ý định hướng
nghiệp cho con theo nghề của mình không đã cho kết quả như sau: trên toàn
quốc 45,1% trả lời có; 54,9% trả lời không. Các tỷ lệ tương ứng ở Hà Nội là
40% và 60%; ở thành phố Hồ Chí Minh là 44,5% và 55,5%; ở Kiên Giang là
46,8% và 53,2%. Tỷ lệ trả lời không muốn cho con theo nghề của mình là rất
cao, nhất là ở Hà Nội. Kết quả này cho thấy ý thức tự hào giai cấp của đa số
công nhân đang còn những hạn chế nhất định, mặc dù ý thức chính trị đã
được nâng cao một bước.
Trong những năm gần đây, việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
gắn với đô thị hóa đã thúc đẩy quá trình tập trung công nhân tại các khu công
nghiệp và đô thị. Việc tập trung công nhân, một mặt, sẽ thúc đẩy nâng cao
trình độ chuyên môn kỹ thuật; mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi để bồi dưỡng,
nâng cao ý thức chính trị, ý thức giai cấp. Tuy thế, quá trình này diễn biến
không đơn giản do nhiều nguyên nhân như: trình độ sản xuất công nghiệp,

Liệu những thứ đó có đảm bảo sức khỏe để họ làm việc lâu dài? Chắc chắn là
không và chúng ta thấy hầu hết công nhân ở các khu công nghiệp đều có thể
trạng còi cọc, ốm yếu… Với thể trạng như vậy thì không ai đảm bảo rằng họ
sẽ có năng suất làm việc cao.
Sự đảm bảo an toàn cho công nhân vẫn không được chú ý, rất nhiều
những vụ hành hung công nhân mà ta đã thấy, những kẻ ấy vào tận xưởng
làm mà hành hung! Vậy bảo vệ của xí nghiệp ở đâu? An ninh tại các khu nhà
trọ của công nhân còn tệ hại hơn, dường như chính quyền địa phương đang bỏ
rơi theo kiểu “sống chết mặc bay” của người công nhân – giai cấp lãnh đạo
cách mạng?
Có khi công nhân còn bị giới chủ, đặc biệt là những tên chủ người nước
ngoài thường hay có hành động hành hạ thân xác đối với người công nhân thế
nhưng công đoàn, công an, chính quyền dường như chẳng hay ho gì việc này!
Khiến những người công nhân sống như những “nô lệ” của thế kỷ 21 mà đáng
lẽ ra họ lại là giai cấp lãnh đạo đất nước!
Ăn không đủ no thì làm sao mà còn có thể nghĩ đến những chuyện to lớn
hơn, đặc biệt trong thời đại hiện nay, đồng tiền dường như là thứ mà người ta
bất chấp để đổi lấy. Với những đồng lương rẻ mạc được trả thì liệu người
công nhân có thể sống đủ? Không! Chắc chắn là vậy và họ suốt ngày chỉ lo
làm sao cho qua ngày là ổn rồi chứ không cần phải lo lắng gì thêm, vậy khi
nào mới giác ngộ được lý tưởng cách mạng, sứ mệnh lịch sử của bản thân
công nhân?
Cuộc sống của những người công nhân chẳng khác nào những cổ máy,
sáng làm việc cho đến chiều tan ca. Ai có gia đình thì về nhà nấu cơm, ăn
cơm rồi coi ti vi và ngủ rồi đến sáng lại bắt đầu một chu trình mới khép kín
hoàn toàn. Còn những ai chưa có gia đình thì sau khi tan ca lại tụm năm tụi
bảy hoặc cà-phê, hoặc nhậu nhẹt… và có khi để xảy ra những chuyện đáng
tiếc vì “nhàn cư vi bất thiện”. Mặc dù thời gian rảnh rỗi đáng lẽ họ phải tranh
thủ rèn luyện chính trị để vươn lên làm chủ cuộc sống nhưng ai sẽ là người
“đồng chí” sẵn sàng sát cánh ủng hộ và chiến đấu cùng những người công