PHÒNG GIÁO DỤC BA VÌ
Trường THCS Đồng Thái
----------------
BÀI DỰ THI
DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/thành phố: Hà Nội
- Phòng giáo dục và đào tạo (nếu là giáo viên THCS): Ba Vì
- Trường THCS Đồng Thái
- Địa chỉ: Đồng Thái – Ba Vì – Hà Nội.
Điện thoại: 0433.625.337
; Email:
- Thông tin về giáo viên (hoặc nhóm không quá 03 giáo viên):
Họ và tên: Phương Văn Hạnh
Ngày sinh: 16 tháng 02 năm 1983
Môn : Tin - Công nghệ
Điện thoại: 0988.277.502; Email:
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I. Tên hồ sơ dạy học:
Chủ đề:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 8
II. Mục tiêu dạy học:
1. Kiến thức:
Một đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo chủ đề:
+ Chủ đề mà tôi thực hiện là một tiết Công nghệ lớp 8 đồng thời giảng dạy luôn
đối với học sinh lớp 8 nên có nhiều thuận lợi trong quá trình thực hiện.
+ Các em là học sinh lớp 8 nên việc tiếp cận với kiến thức của chương trình
THCS được hơn 2 năm. Học sinh không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm trước những đổi mới về
phương pháp, đổi mới về kiểm tra đánh giá mà các thầy cô giáo đã áp dụng trong
quá trình giảng dạy.
IV. Ý nghĩa của của bài học:
Qua thực tế quá trình dạy học tôi thấy rằng việc kết hợp kiến thức các môn học
vào để giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học là việc làm hết sức cần
thiết. Điều đó đòi hỏi người giáo viên bộ môn không chỉ nắm chắc môn mình dạy
mà còn phải không ngừng trau dồi kiến thức các môn học khác để tổ chức, hướng
dẫn các em giải quyết các tình huống, các vấn đề đặt ra trong môn học một cách
nhanh nhất, hiệu quả nhất. Tôi xin trình bày và thực hiện thử nghiệm một chủ đề
nhỏ đối với môn Công nghệ 8.
Đồng thời tôi thấy rằng “tích hợp” là một khái niệm được sử dụng trong nhiều
lĩnh vực. Đặc biệt trong giáo dục tích hợp kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn
đề trong một môn học sẽ giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề đặt ra
trong môn học đó.
Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy sự suy nghĩ, tư duy, sáng
tạo trong học tập và ứng dụng vào thực tế đời sống.
Cụ thể: Đối với bài học này khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được thế
nào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên; các yếu tố của môi trường, tài
nguyên thiên nhiên. Nắm được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường; vai trò
của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống con người. Nắm được
những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên ở
cấp độ vi mô và vĩ mô. Từ các kiến thức liên môn đã được tích hợp trong bài học.
+ Mục I: Hình thành khái niệm môi trường và tài nguyên thiên nhiên.
Để giúp HS hình thành khái niệm môi trường và tài nguyên thiên nhiên, GV
cho HS quan sát tranh về thiên nhiên và môi trường, sử dụng phương pháp vấn đáp,
kĩ thuật động não, tia chớp, yêu cầu HS kết hợp nhớ lại các kiến thức đã học ở bài
Giáo dục công dân 6 “Yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên” và các kiến
thức đã học ở môn Sinh học, Địa lý, Ngữ văn, các kiến thức tự nhiên, xã hội do học
sinh tự tìm hiểu.
+ Mục II: Tìm hiểu vai trò, tầm quan trọng của môi trường và tài nguyên thiên
nhiên đối với đời sống con người.
Các phương pháp dạy học được sử dụng: quan sát, phân tích, thảo luận nhóm,
vấn đáp. Các kĩ thuật dạy học được áp dụng: động não, nhóm.
Để giúp học sinh hiểu vai trò, tầm quan trọng của môi trường và tài nguyên
thiên nhiên đối với đời sống con người, GV đưa ra các thông tin, sự kiện, câu
chuyện, tranh ảnh…về vai trò của rừng, tài nguyên nước, về môi trường để học sinh
phân tích, đánh giá, nhận xét, rút ra kết luận.
Mục này cần tích hợp các kiến thức về lịch sử, xã hội, Ngữ văn, Sinh học, Địa
lý.
+ Mục III: Tìm hiểu vì sao cần bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên,
trách nhiệm của cá nhân và Nhà nước.
Các phương pháp và kĩ thuật dạy học được sử dụng: thảo luận, vấn đáp, nhóm,
lập dự án, động não…
Để giúp học sinh hiểu được bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là
nhiệm vụ cấp bách hiện nay, GV giúp HS thấy được: môi trường sống của chúng ta
đang bị ô nhiễm nặng, nguồn tài nguyên thiên nhiên bị khai thác thiếu kế hoạch, bị
tàn phá, săn bắt, khai thác đến mức cạn kiệt (qua các tranh ảnh, thông tin, băng
vioclip…).
GV cho HS tìm hiểu tình huống, phân tích thông tin để xác định trách nhiệm
của cá nhân và Nhà nước. Từ đó lập dự án bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên
Phương Văn Hạnh
Chủ đề:
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN
NHIÊN TRONG MÔN CÔNG NGHỆ 8
I Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
- Giải thích được thế nào là môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên.
- Kê tên các yếu tố của môi trường, thế nào là tài nguyên thiên nhiên.
- Nêu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường.
- Nêu được vai trò của môi trường, tài nguyên thiên nhiên đối với đời sống
con người.
- Kể được những quy định cơ bản của pháp luật về bảo vệ môi trường, tài
nguyên thiên nhiên.
- Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên
nhiên.
2. Kỹ năng:
- Nhận biết được các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, tài
nguyên thiên nhiên; biết báo cho những người có trách nhiệm biết để xử lí.
- Biết bảo vệ môi trường ở nhà, ở trường, ở nơi công cộng và biết nhắc nhở
các bạn cùng thực hiện.
3. Thái độ:
- Có ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên; ủng hộ các
biện pháp bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
- Lên án, phê phán, đấu tranh với những hành vi, biểu hiện vi phạm pháp luật
về, bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.
II. Các kĩ năng sống cơ bản được áp dụng:
về chính trị xã hội…
GV: Ghi đầu bài lên bảng.
2. Kết nối:
Hoạt động của thầy và trò
Nội dung
Hoạt động 1: QUAN SÁT VÀ ĐÀM THOẠI TÌM HIỂU VỀ MÔI TRƯỜNG,
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
GV cho HS quan sát một số bức tranh và I. Khái niệm
nhấn mạnh. Đây là những bức tranh mô tả a. Môi trường:
thiên nhiên và môi trường sống quanh Là toàn bộ các điều kiện tự nhiên,
ta.
nhân tạo bao quanh con người, có tác
GV đặt câu hỏi:
động đến đời sống, sự tồn tại, phát
Qua quan sát hình ảnh, và qua những kiến triển của con người và thiên nhiên.
thức bài “Yêu thiên nhiên sống hòa hợp với - Những điều kiện tự nhiên có sẵn
thiên nhiên” ở chương trình GDCD 6 kết trong tự nhiên (Rừng, núi, sông), hoặc
hợp với kiến thức đã học hoặc đọc thêm do con người tạo ra (Nhà máy, đường
thuộc môn Địa lí và Sinh học em hãy cho sá, công trình thuỷ lợi, rác, khói
biết:
bụi…).
- Em hiểu môi trường là gì? Thiên nhiên bao
trường có quan hệ với nhau như thế nào?
Cho ví dụ cụ thể
GV chốt kiến thức:
- Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và
vật chất nhân tạo bao quanh con người, có
ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại,
phát triển của con người và thiên nhiên.
- Tài nguyên thiên nhiên là những của cải vật
chất có sẵn trong tự nhiên mà con người có
thể khai thác, chế biến, sử dụng, phục vụ
cuộc sống con người. Tài nguyên thiên nhiên
là một bộ phận thiết yếu của môi trường, có
quan hệ chặt chẽ với môi trường.
GV: Nhấn mạnh môi trường ở bài học này là
môi trường sinh thái khác hẳn môi trường xã
hội, như “môi trường giáo dục” “môi trường
học tập”…
Hoạt động 2: THẢO LUẬN NHÓM TÌM HIỂU NGUYÊN NHÂN GÂY Ô
NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA MÔI TRƯỜNG, TÀI NGUYÊN
THIÊN NHIÊN.
II. Vai trò của môi trường và tài
nguyên thiên nhiên.
*Cách tiến hành:
Môi trường và tài nguyên thiên nhiên
GV đưa bảng thông tin về tình hình môi có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời
trường, tác động của con người và hậu quả sống con người:
chất độc từ máy bay Mỹ thả xuống, chủ yếu
tập trung vào hai xã Cam Chính, Cam Nghĩa
làm giàu đời sống tinh thần.
thuộc huyện Cam Lộ ngày nay… Những
cánh rừng nối tiếp bám rễ vào đất như muốn
hút hết chất độc còn lại để con người được
nằm xuống yên bình, mà chẳng được. Rồi
lớp lớp người từ chiến trường xưa kia bị
nhiễm độc trở về, dẫu có “tích đức” hàng
chục vạn năm vẫn không nắn lại được hình
người của họ, của con họ, cháu họ. Đó là
đỉnh điểm, cũng là tận cùng của di chứng tội
ác.
Trên toàn lãnh thổ Việt Nam hiện có hàng
nghìn cháu bé bị dị tật bẩm sinh do nhiễm
chất độc đioxin…
Việc Đế quốc Mỹ dội bom xuống các cánh
rừng Trường Sơn không những làm giảm
diện tích rừng che phủ của ta, mà còn làm
cho môi trường bị ô nhiễm nặng mà còn kéo
dài qua rất nhiều năm, rất khó khắc phục.
GV giải thích khái niệm lũ ống, lũ quét.
- Lũ ống: Xuất hiện khi mưa có cường độ
lớn trong thời gian ngắn, trên diện tích hẹp,
có tốc độ cao, sức tàn phá mạnh, hàm lượng
bùn lớn.
Lũ quét: Xuất hiện do nước mưa không thấm
Rừng là tài nguyên vô cùng quý giá mà có
thể khai thác, chế biến, sử dụng phục vụ cho
đời sống của con người.
GV cho tình huống:
- GV kể: Trong tác phẩm văn học “Nắng
đồng bằng” của Chu Lai, có một chi tiết rất
đáng chú ý: Trong đoàn người chạy loạn,
không tìm ra nguồn nước uống, mấy tên lính
nguỵ chiếm một hố bom có một ít nước,
chúng bắt mọi người phải đổi những đồ
trang sức quý giá để lấy một ca nước uống
và ai cũng chấp nhận.
- Từ câu chuyện trên em hãy cho biết giá trị
của nguồn tài nguyên nước trong đời sống
của con người?
HS trả lời
Các em hãy vận dụng những kiến thức đã
học thuộc môn Sinh học và Địa lí, em hãy
phân tích tác đông và ảnh hưởng của môi
trường đối với đời sống con người?
-
Môi trường trong lành.
-
Môi trường bị ô nhiễm.
dụng đúng cách, chứ không thể đi phá cây,
chặt rừng mà gọi là ‘rừng vàng, biển bạc’
được.)
GV cho HS quan sát tranh về môi trường bị
ô nhiễm
- Em có nhận xét gì về thực trạng môi trường
sống của chúng ta hiện nay?
- Qua các kiến thức về tự nhiên và xã hội,
em có nhận xét gì về thực trạng của nguồn
tài nguyên thiên nhiên của VN và thế giới?
GV kết luận:
- Đất trồng trọt đang bị mất khả năng sản
xuất do nạn xói mòn, nhiều đất hoang hóa và
bạc màu.
- Nguồn nước (sông, biển, hồ,…) đang bị ô
nhiễm nặng.
- Diện tích rừng bị thu hẹp, mất dần những
cánh rừng nguyên sinh rậm rạp, những loại
gỗ quý, những loài động vật quý hiếm.
- Khí hậu có sự thay đổi, trái đất đang dần
nóng lên.
+ Môi trường sống đang bị ô nhiễm.
+ Tài nguyên thiên nhiên đang bị khai thác
cạn kiệt.
GV tiếp tục cho THẢO LUẬN NHÓM
- Nhóm 1: Nêu các hành vi làm ô nhiễm môi
trường? Bản thân em đã có những hành vi gì
gây ảnh hưởng đến môi trường?
TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
GV cung cấp một số tranh ảnh về bảo vệ môi III. Bảo vệ môi trường và tài nguyên
trường, tài nguyên thiên nhiên.
? Em hiểu thế nào là bảo vệ môi trường, thế
nào là bảo vệ tài nguyên thiên nhiên?
GV kết luận
thiên nhiên.
1. Bảo vệ môi trường
- Giữ cho môi trường trong lành, sạch
đẹp, đảm bảo cân bằng sinh thái, cải
thiện môi trường.
GV dùng phương pháp động não, nêu ra - Ngăn chặn, khắc phục các hậu quả
những vấn đề sau:
xấu do con người và thiên nhiên gây
? Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên ra.
2 Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.
nhiên là trách nhiệm của ai?
- Khai th¸c, sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm
- Là trách nhiệm của mọi người, mọi quốc
nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn.
gia, mọi dân tộc.
3. Các biện pháp bảo vệ môi trường
Em hãy cho biết các biện pháp bảo vệ môi và tài nguyên thiên nhiên.
trường và tài nguyên thiên nhiên?
- Thực hiện quy định của pháp luật về
thư Kiôtô.
GV nhận xét, chốt ý.
*Kết luận:
- Biện pháp vi mô (hành động của mỗi
người); giữ gìn vệ sinh môi trường xung
quanh, trồng cây xanh, sử dụng hoá chất bảo
vệ thực vật đúng quy định…
- Biện pháp vĩ mô (của nhà nước): Ban hành
pháp luật về bảo vệ môi trường và tài
nguyên thiên nhiên; tuyên truyền, giáo dục
cho mọi người dân về nghĩa vụ bảo vệ môi
trường; xử lí những hành vi, vi phạm; tham
- Lên án, phê phán, tố cáo các hành vi
làm ô nhiễm môi trường, làm suy kiệt
tài nguyên thiên nhiên.
gia các chương trình hợp tác quốc tế về bảo
vệ môi trường
3. Thực hành/ luyện tập.
Hoạt động 4: XỬ LÍ TÌNH HUỐNG VÀ TRÌNH BÀY SUY NGHĨ VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
GV nêu tình huống: Ở gia đình nơi An sinh
sống, một số người thường vứt xác động vật
chết xuống hồ, ao hoặc vứt ra đường.
Yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời câu câu hỏi
sau:
+ Em hãy nhận xét hành vi nêu trên.
+ Nếu em là An chứng kiến việc đó em sẽ
rất buồn. Đó là Hiện tượng không giữ gìn vệ
sinh đường phố, có rất nhiều biểu hiện
nhưng phổ biến nhất là vứt rác ra đường
hoặc nơi công cộng. Ăn xong một que kem
hay một chiếc kẹo, người ta vứt que, vứt
giấy xuống đất. Uống xong một lon nước
ngọt hay một chai nước suối, vứt lon, vứt
chai ngay tại chỗ vừa ngồi mặc dù thùng rác
để cách đó rất gần. Thậm chí khi ăn xong
một tép kẹo cao su, họ cũng không mang đến
thùng rác mà vo tròn rồi trét lên ghế đá và cứ
thế bỏ đi chỗ khác. Công viên, nơi được xem
là có bầu không khí trong lành, sạch đẹp,
giúp con người thư giản, hay chùa chiền, vốn
là nơi tôn nghiêm cũng không tránh khỏi
hiện tượng này. Đối với em thì những hành
vi như xả rác bừa bãi nơi công cộng, đổ
nước thải sinh hoạt xuống cống, rãnh là
những hành động xấu, đáng chê trách.
Chúng gây những hậu quả nghiêm trọng cho
mọi người. Em mong rằng mỗi người cần có
ý thức giư gìn và bảo vệ môi trường để môi
trường sống của chúng ta nói chung và ở
những nơi tham quan du lịch nói riêng ngày
càng trong sạch hơn.
Hoạt động 5:
HỎI VÀ TRẢ LỜI
b. HS về nhà thực hiện các bước tiếp theo
của bài dạy:
- Thực hiện kế hoạch dự án theo kế hoạch đã
phân công.
- Thu thập số liệu, viết báo cáo kết quả.
- Trình bày báo cáo trước lớp về sản phẩm
của bài dạy.
*Kết luận:
GV nhận xét kết quả làm việc của các nhóm
và khuyên khích HS thực hiện tốt các quy
định về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên
nhiên,; tích cực tham gia các hoạt động bảo
vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên ở nhà
trường và địa phương.
4. Củng cố:
Em hãy lập bản đồ tư duy khái quát lại các nội dung bài học.
5. Hướng dẫn về nhà:
Về nhà học thuộc nội dung bài, làm các bài tập còn lại.
Sưu tầm một số tranh ảnh về tình hình ô nhiễm môi trường.
TƯ LIỆU THAM KHẢO
1. Tư liệu tham khảo cho hoạt động 3
Câu hỏi: (Nên bắt đầu bằng “thưa huyên gia, / luật sư cho biết…)
Câu 1: Ở nước ta luật nào qui định về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên?
Câu 2: Luật bảo vệ môi trường qui định những hành vi nào bị nghiêm cấm?
Câu 3: Pháp luật có những qui định gì về bảo vệ không khí?
Trả lời:
Câu 1: Về bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên, ở nước ta có Luật bảo vệ
16. Các hành vi bị nghiêm cấm khác về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp
luật.