PHẦM MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Lịch sử phát triển của loài người gắn liền với giáo dục. Sự tồn tại và
phát triển của giáo dục luôn chịu sự chi phối của kinh tế, xã hội và ngược
lại, giáo dục có vai trò to lớn trong việc trong việc phát triển kinh tế xã
hội; giáo dục là công cụ, là phương tiện để cải tiến xã hội. Khi xã hội phát
triển, giáo dục được coi là động lực, là mục tiêu cho cho việc phát triển
tiếp theo của xã hội.
Giáo dục trong nhà trường phổ thông giúp học sinh phát triển toàn
diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản; phát
triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách
con người.
Đảng và Nhà nước ta xác định lĩnh vực giáo dục là “Quốc sách hàng
đầu”. Để nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, có nhiều khâu, nhiều việc
cần phải nghiên cứu, tiến hành một cách đồng bộ, khoa học. Trong đó,
công tác quản lý ở một đơn vị trường học là một khâu, một việc hết sức
quan trọng. THCS là bậc học cơ sở, là nền tảng của hệ thống giáo dục quốc
dân, vì vậy công tác quản lý cần được quan tâm hơn lúc nào hết. Mặt khác,
Định Hóa là huyện còn nhiều khó khăn nhất trong phát triển kinh tế, xã hội
của tỉnh, do vậy công tác quản lý giáo dục nói chung và quản lý ở trường
THCS Trung Hội nói riêng cũng không tránh khỏi sự ảnh hưởng của nhịp
độ phát triển kinh tế xã hội của huyện. Từ thực tế đó cho thấy việc nghiên
cứu, cần phải tìm hiểu thực trạng công tác quản lý ở trường THCS, từ đó
nâng cao và đổi mới chất lượng quản lý nhà trường THCS đối với đội ngũ
cán bộ quản lý sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo
dục đào tạo của giai đoạn hiện nay và những năm tiếp theo.
Với nhận thức và nhận định như vậy tôi chọn đề tài “Một số giải pháp
trong công tác đổi mới quản lý nhằm xây dựng đội ngũ giáo viên và nâng cao
chất lượng giáo dục trong trường THCS giai đoạn 2011-2015”
1
- Việc chăm sóc sức khỏe học sinh.
2
- Việc quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên, hoạt động học tập của
học sinh
- Việc quản lý việc sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học;
- Công tác tổ chức, phối hợp các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường để hỗ trợ để nâng cao chất lượng học tập và các hoạt động của học sinh
4. Phương pháp nghiên cứu:
Trong phạm vi đề tài này tôi sử dụng nhóm phương pháp nghiên cứu thực
tiễn là chủ yếu.
3
PH ẦN N ỘI DUNG
I. Đặc điểm tình hình chung:
1. Đặc điểm tình hình của xã:
Xã Trung Hội nằm ở trung tâm phía nam của huyện Định Hóa, là nơi giao
nhau giữa hai con đường 264 và 268 nên có điều kiện thuận lợi trong giao lưu
văn hóa và phát triển kinh tế thương mại, dịch vụ. Toàn xã có tổng diện tích đất
tự nhiên là 1255,58 ha, với tổng dân số là 4756 người được phân bố ở 19 xóm,
bản. Xã có 7 dân tộc anh em cùng chung sống đoàn kết.
Xã Trung Hội đến nay là xã đặc biệt khó khăn giai đoạn 2 nên mọi điều
kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn. Cơ cấu kinh tế của xã Trung Hội chủ yếu là
nông nghiệp.
Tuy vậy công tác giáo dục trong xã luôn được các cấp chính quyền địa
phương quan tâm, nhận thức đúng và được đề cao trách nhiệm trong việc lãnh
đạo. Chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục đại trà và chất lượng mũi nhọn
Giao viờn ng lp: 16
* Khú khn:
Số giáo viên có trình độ chuyên môn giỏi cha nhiều, cha có giáo viên đạt
GV dạy giỏi cấp tỉnh nên việc tạo mũi nhọn trong công tác chuyên môn còn gặp
khó khăn.
Một số it đồng chí cha có ý thức phấn đấu, cha tự học tự sáng tạo, cha thực
sự tâm huyết với nghề, khi thực hiện nhiệm vụ còn đặt quyền lợi cá nhân lên
hàng đầu
Học sinh hầu hết là con em nông dân phải giúp đỡ gia đình lao động sản
xuất nên thời gian dành cho việc tự học còn ít, phu huynh it co thi gian quan
tõm chm lo cho con em.
Trng co nhiờu giao viờn ụ tuụi a cao ( 50% ụ tuụi 50) nờn kha
nng tiờp cn cụng nghờ thụng tin con han chờ.
II. Thc trng qun lý trong cụng tỏc xõy dng v nõng cao cht
lng giỏo dc.
1. Kt qu t c trong ba nm hc (t nm 2009 n hc kỡ 1 nm
hc 2011-2012):
* Vi Nha trng va can bụ giao viờn:
- Chõt lng ụi ng
Xp loi
Xp loi
Nm SL S phm cht chớnh tr
nng lc chuyờn mụn
Kha TB
Tụt Kha
TB
Yờu
SL
1
0
0
0
8
5
9
11
2
0
0
0
8
8
1
0
9
6
SL
0
0
0
%
09-10
10-11
HKI: 11-12
1
1
0
1
2
8
13
12
11
5
8
0
13
Xếp loại hạnh kiểm
Khá
TB
Yếu
TS % TS % TS %
294 192 65.3
69 23.5 33 11.2
0
0
Giỏi
TS %
23
7.8
Xếp loại học lực
Khá
TB
TS %
TS %
99 33.7
Yếu
TS %
Tổ
tiến tiến
Công
đoàn
Vững
mạnh
Năm học
Đảng
09-10
TSVM
10-11
TSVM
Tiên
tiến
01
Vững
mạnh
HKI
11-12
11
2. Hạn chế, tồn tại:
- Việc xây dựng quy chế làm việc chưa kỹ càng, khoa học, còn có chỗ bất
cập, việc kiểm tra thực hiện chưa được thường xuyên.
- Công tác bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ hiệu quả chưa cao. Hoạt động
chuyên môn, tổ chuyên môn đôi khi còn bị lệ thuộc chưa chủ động.
- Việc phối kết hợp quản lý giữa các tổ chức đoàn thể chưa nhịp nhàng.
- Nhiều năm chất lượng của giáo viên chưa được nâng lên. Giáo viên dạy
giỏi cấp tỉnh, cấp huyện còn ít.
3. Nguyên nhân:
* Nguyên nhân của mặt đạt được:
- Nhà trường đã quan tâm nhiều, và tạo mọi điều kiện cho cán bộ giáo
viên trong nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ. Xây dựng kế hoạch kịp thời cho
các hoạt động chuyên môn nhằm ngày một nâng cao chất lượng dạy và học.
6
- Sự nỗ lực phấn đấu của các cán bộ giáo viên và học sinh trong trường.
- Có sự đoàn kết thống nhất của tập thể cán bộ giáo viên.
- Học sinh thực hiện tốt nội qui, kỉ luật của trường, nhiều năm không có
học sinh vi phạm.
- Chính quyền địa phương rất quan tâm và thường xuyên giữ mối liên hệ.
* Nguyên nhân của những mặt chưa đạt được:
- Tình hình đội ngũ cán bộ giáo viên công tác hiệu quả chưa cao. Vì tuổi
đời của một số các giáo viên đã cao, không theo kịp với sự biến đổi của thời đại,
với yêu cầu của xã hội, với sự đổi mới của ngành. Điều này cũng dẫn đến hiệu
quả đào tạo, chất lượng giáo dục chưa cao.
- Việc uốn nắn, nhắc nhở những tồn tại, thiếu xót của BGH đối với CBGV chưa kịp thời và thiếu hiệu quả.
- Số ít GV chưa chú tâm đến đầu tư nâng cao chất lượng chuyên môn.
Xuất phát từ thực tiễn và qua thời gian theo dõi, nghiên cứu hoạt động ở
nhà trường tôi xin đề xuất một số giải pháp sau:
Giải pháp thứ nhất: Tăng cường nhận thức cho giáo viên, nhân viên
và học sinh về chủ trương của Đảng, Nhà nước; giáo dục tư tưởng chính trị,
đạo đức, tác phong lành mạnh cho giáo viên, nhân viên và học sinh.
Nhận thức là tiền đề căn bản cho hoạt động của con người, có nhận thức
đúng, sẽ có hành động đúng. Vì vậy, người cán bộ quản lý phải quán triệt cho
đội ngũ CB-GV-NV và HS về các chủ trương, đường lối của Đảng, về chính
sách dân tộc, về tầm quan trọng của công tác giáo dục - đào tạo nói chung, ở
vùng có KT-XH đặc biệt khó khăn nói riêng, trong đó có vị trí, tính chất của
trường THCS xã nhà để từ đó CB-GV-NV có ý thức hơn trong việc dạy họcchăm sóc, góp phần vào nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả đào tạo trong
nhà trường.
Làm cho cán bộ giáo viên trong nhà trường nhận thức rõ vai trò quan
trọng của giáo dục và đào tạo trong thời kì CNH, HĐH đất nước.
Thường xuyên cho giáo viên trong nhà trường sinh hoạt nâng cao tư
tưởng chính trị, coi trong công tác dân chủ, đặc biệt khâu đoàn kết trong nội bộ,
giáo dục tập thể để thấy rõ vai trò to lớn của khâu đoàn kết
8
Cụ thể ít nhất phải tổ chức được hai lần quán triệt các nghị quyết của
Đảng, Nhà nước trong năm. Trong các cuộc họp Hội đồng sư phạm hàng tháng,
ngoài kế hoạch hoạt động nên giành một lượng thời gian họp để nghiên cứu các
chủ trương mới, các văn bản của Đảng, Chính phủ có liên quan về giáo dục.
Coi trọng công tác thi đua, công tác động viên tuyên truyền, xây dựng mối
đoàn kết gắn bó giữa nhà trường với phụ huynh học sinh, giữa giáo viên với phụ
huynh, nêu rõ được trách nhiệm của mỗi bên để cùng phối hợp làm công tác
giáo dục.
Xây dựng mối quan hệ đoàn kết giữa các cán bộ giáo viên với lãnh đạo
giáo dục học sinh.
- Đây là nội dung quan trọng của công tác quản lý, nó có vai trò rất lớn
trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Hoạt động của mỗi giáo viên có hiệu
quả sẽ tạo điều kiện tốt nhất cho các giáo viên khác học hỏi về kiến thức, chuyên
môn nghiệp vụ sư phạm để nâng cao trình độ của bản thân.
Dựa vào quy mô nhà trường, người cán bộ quản lý phải xây dựng kế
hoạch cụ thể và đề xuất cấp có thẩm quyền bố trí CB-GV-NV đủ về số lượng,
đồng bộ về cơ cấu; đồng thời người cán bộ quản lý cần làm tốt công tác tổ chức
cán bộ trong trường, phân công lao động cho CB-GV-NV hợp lý với tính chất
và đặc điểm nhà trường (nhất là sắp xếp tổ, nhóm chuyên môn, bố trí GV chủ
nhiệm lớp, GV kiêm nhiệm; GV phụ trách hoạt động văn hóa, thể dục thể thao;
GV phụ trách lao động...) nhằm khai thác, phát huy sức mạnh của đội ngũ để
mang lại hiệu quả cao trong quản lý, dạy học và các hoạt động khác của nhà
trường. Cụ thể:
* Về phía nhà trường:
Phân tổ theo từng nhóm chuyên môn. Chỉ định tổ trưởng, tổ phó là những
giáo viên đầu đàn về chuyên môn nghiệp vụ, có tinh thần trách nhiệm cao, được
sự tín nhiệm của các đồng nghiệp.
Sắp xếp lịch sinh hoạt cho các tổ đảm bảo 2 lần/ tháng.
Đảm bảo tối đa những đề nghị phục vụ cho công tác chuyên môn mà các
tổ đưa ra.
10
Tạo điều kiện cho các giáo viên được tiếp cận các phương pháp dạy học
mới và thời gian để các giáo viên tham dự các lớp học nâng cao trình độ.
Tổ chức các chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học, chuyên đề cho từng
phân môn, chuyên đề sử dụng thiết bị dạy học, chuyên đề ứng dụng công nghệ
thông tin trong giảng dạy... Sau mỗi chuyên đề có sơ kết, nhận xét rút kinh nghiệm.
* Về chuyên môn:
- Là người cầm cân, nảy mực trong mọi tình huống của đơn vị, đảm bảo
sự công bằng, khách quan, vô tư đối với mỗi cán bộ, giáo viên.
- Có kế hoạch cử giáo viên tham gia các lớp đào tạo chuyên môn nghiệp
vụ.
- Biết lắng nghe và tôn trọng những ý kiến đóng góp của giáo viên. Làm
sao giáo viên xem trường như là nhà của mình thì họ mới an tâm công tác lâu
dài. Cố gắng tìm cách cải thiện đời sống tinh thần và vật chất cho giáo viên.
- Không được độc đoán trong mọi công việc, nghĩ gì ra là bắt giáo viên
làm theo. Thường những người có năng lực thì kèm theo cá tính nên hiệu trưởng
biết cách thuyết phục chứ không tìm cách trù dập.
* Vai trò của tổ trưởng chuyên môn
Chúng ta biết rằng, mỗi tổ trưởng là cánh tay phải của hiệu trưởng. Các tổ
chuyên môn mạnh thì ngôi trường đó sẽ mạnh. Muốn vậy thì mỗi tổ trưởng cần
đạt một số yêu cầu sau:
- Xây dựng kế hoạch của tổ phải thể hiện rõ: Quy định giáo viên dự giờ
bao nhiêu tiết trong một học kỳ. Quy định giáo viên nào được sử dụng giáo án
cũ. Quy định bao nhiêu bài kiểm tra thường xuyên, bao nhiêu bài kiểm tra định
kỳ. Giáo viên nào làm chuyên đề. Giáo viên nào được thanh tra toàn diện. Tổ
chức ngoại khóa cho khối nào. Phân công giáo viên có kinh nghiệm giúp đỡ
giáo viên mới. Bài kiểm tra định kỳ phải thống nhất trước một tuần và công khai
cho mọi học sinh. Phân công giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi. Giáo viên nào
đăng ký thi giáo viên giỏi cấp cơ sở. Quy định tiết thao giảng của giáo viên.
- Sinh hoạt chuyên môn: Chỉ dành một vài phút đầu để thông báo công
việc hành chính, thời gian còn lại phải tập trung cho chuyên môn như: Góp ý giờ
dạy (nếu có), thảo luận nội dung những bài khó dạy, thống nhất nội dung dạy
12
cho mỗi bài, thống nhất lượng bài tập cung cấp cho học sinh qua từng bài từng
chương, bài dạy nào được ứng dụng công nghệ thông tin,…
- Tổ chức lớp thành một lực lượng tự quản. Phân công học sinh khá giỏi
kèm học sinh yếu kém.
- Dựa trên năng lực và sở thích để giáo viên chủ nhiệm tư vấn nghề
nghiệp cho các em.
- Phối hợp với gia đình, ban giám hiệu nhà trường có biện pháp nhắc nhở
động viên thông qua các buổi chào cờ, các đợt thi đua các buổi ngoại khóa hay
họp phụ huynh.
* Vai trò của Đoàn trường
Đây là phong trào bề nổi của nhà trường, để tạo không khí học tập Đoàn
trường nên tổ chức các cuộc thi như: Vui để học, Tìm hiểu Luật An toàn giao
thông, Xây dựng quỹ giúp đỡ bạn nghèo trong và ngoài Liên Đội, Giáo dục giới
tính qua các HĐGDNGLL, Tiếng hát và Hội Khỏe Phù Đổng,… Mục đích giúp
các em phát triển toàn diện về mọi mặt đồng thời qua đó hình thành nhân cách
và lối sống trong một cộng đồng.
Giải pháp thứ tư: Coi trọng việc bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ sư
phạm cho giáo viên, khuyến khích giáo viên tự học, tự bồi dưỡng.
Điểm chung của nhiều trường THCS ở vùng núi và vùng có KT-XH
đặc biệt khó khăn là việc tiếp cận thông tin và công nghệ thông tin còn hạn
chế, vậy nên GV cần được tạo điều kiện để trao đổi, học hỏi lẫn nhau về
chuyên môn, nghiệp vụ. Do đó, người cán bộ quản lý cần phải tổ chức nhiều
hình thức sinh hoạt chuyên môn, thao giảng, dự giờ...; tạo điều kiện về thời
gian, trang bị phương tiện, các loại báo, tạp chí, đầu tư mạng Intenrnet…để
GV nghiên cứu, tự học, tự bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm.
Đồng thời phải xây dựng được tập thể sư phạm nhà trường đoàn kết, sáng
tạo, biết học hỏi và cùng chia sẻ. Yêu cầu CB-GV-NV học hỏi, nâng cao
kiến thức Tin học, Ngoại ngữ, tiếng DTTS nơi công tác.
Giải pháp thứ năm: Quản lý hoạt động giảng dạy của giáo viên theo
hướng đổi mới, tăng cường và cải tiến phương pháp kiểm tra, đánh giá nhằm
góp phần nâng cao chất lượng học tập cho học sinh
15
sử dụng tài sản chung nhằm nâng cao ý thức bảo quản và sử dụng trang thiết bị,
tài sản của nhà trường, tránh tình trạng mất mát, nhanh hư hỏng.
Người cán bộ quản lý phải nắm vững và thực hiện đúng, kịp thời chế độ
chính sách đối với CB-GV-NV và HS của trường THCS theo quy định. Đi đôi
với việc thường xuyên kiểm tra điều kiện học tập, chế độ được hưởng của HS,
cần công khai minh bạch các nguồn thu chi hàng tuần, hàng tháng, học kỳ để
CB-GV-NV và phụ huynh cùng biết.
Giải pháp thứ bảy: Tổ chức, phối hợp các lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường để hỗ trợ để nâng cao chất lượng học tập và các hoạt động
của học sinh.
Chi bộ là nhân tố quan trọng nhất trong quá trình chỉ đạo và thực hiện các
nhiệm vụ của năm học.
Chi bộ định hướng các lĩnh vực một cách toàn diện.
Ban chi ủy phải đoàn kết thống nhất tập trung nâng cao nhận thức cho
từng đảng viên.
Cùng với sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, cần nâng cao vai trò của tổ chức
Công đoàn, tổ chức Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh
trong việc tham gia xây dựng chương trình, kế hoạch công tác; quản lý nhà
trường; công tác thi đua khen thưởng…
Xây dựng nề nếp kỷ cương dạy học trong nhà trường gắn liền với việc
thực hiện dân chủ hóa trong nhà trường; xây dựng mối quan hệ và phối hợp tốt
với chính quyền địa phương nơi HS cư trú và địa bàn trường đóng.
Nguyên lý giáo dục của Đảng ta đã khẳng định: “Giáo dục nhà trường gắn
với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”. Đối với trường THCS nói chung và
với trường THCS Trung Hội nói riêng, nguyên lý này lại hết sức cần thiết bởi
thông qua mối quan hệ gắn kết này, cùng với sự đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước,
PhÇn kÕt luËn
Chất lượng và hiệu quả giáo dục tại trường THCS phụ thuộc vào rất nhiều
yếu tố, như ý thức học tập của học sinh, phương pháp, kỹ năng học tập, thời
gian, điều kiện học tập của HS; sự nhiệt tình, lương tâm trách nhiệm và năng lực
giảng dạy của GV; sự quan tâm của cha mẹ học sinh, sự hỗ trợ của các tổ chức,
đoàn thể... đặc biệt là công tác quản lý của nhà trường nhất là người làm công
tác quản lý trong trường THCS. Muốn xây dựng và điều hành được đội ngũ cán
bộ giáo viên để chất lượng giáo dục nâng cao thì người làm công tác quản lý
phải có nhiếu sáng kiến, giải pháp hay.
Trên đây là một số giải pháp mà tôi đã nghiên cứu trong quá trình công
tác tại trường THCS Trung Hội. Trong thời gian tới tôi thấy cần phải tập trung
tập hợp những số liệu cần thiết, chi tiết về mọi hoạt động của cán bộ giáo viên
và chất lượng của học sinh để rút ra kết luận thỏa đáng và đúc rút thành kinh
nghiệm cho bản thân.
Các giải pháp này còn mang tính chất cá nhân hình thành và tổng hợp dựa
trên hướng phát triển nên chắc chắn chưa được đầy đủ. Tôi rất mong nhận được
sự góp ý và bổ xung của các cấp lãnh đạo, các thày cô giáo cùng các đồng
nghiệp trong ngành để tôi có thể hoàn thiện và xây dựng thành chương trình cụ
thể áp dụng trong quá trình chỉ đạo phong trào trong những năm kế tiếp.
Trung Hội, ngày 06 tháng 4 năm 2012
Người viết
Lý Thị Thu Hương
Néi dung
Môc lôc
18