TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG
--------
NGUYỄN THỊ KIM CHI
KHẢO SÁT QUY TRÌNH ẤP VÀ TỶ LỆ NỞ CỦA
TRỨNG GÀ TÀU VÀNG TẠI TRUNG TÂM
GIỐNG NÔNG NGHIỆP HẬU GIANG
THUỘC XÃ VỊ THẮNG HUYỆN
VỊ THỦY TỈNH HẬU GIANG
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
NGÀNH: THÚ Y
Cần Thơ - 2013
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG
……
Luận văn tốt nghiệp
Ngành: THÚ Y
Tên đề tài:
KHẢO SÁT QUY TRÌNH ẤP VÀ TỶ LỆ NỞ
CỦA TRỨNG GÀ TÀU VÀNG TẠI TRUNG
TÂM GIỐNG NÔNG NGHIỆP HẬU GIANG
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
ThS. PHẠM HOÀNG DŨNG
Cần Thơ - 2013
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG
BỘ MÔN THÚ Y
Đề tài: Khảo sát quy trình ấp và tỷ lệ nở của trứng gà Tàu Vàng tại
trại chăn nuôi của Trung tâm Giống Nông Nghiệp Hậu Giang.
Do sinh viên: Nguyễn Thị Kim Chi thực hiện tại trại chăn nuôi của Trung
tâm Giống Nông Nghiệp Hậu Giang từ ngày 20/6/2013 đến ngày
30/10/2013.
Cần Thơ, ngày tháng
Duyệt Bộ Môn
năm 2013
Cần Thơ, ngày tháng năm 2013
Duyệt Cán bộ hướng dẫn
Cần Thơ, ngày tháng năm 2013
Duyệt Khoa Nông Nghiệp & SHƯD
Luận văn tốt nghiệp Đại học
làm luận văn, đồng thời cố vấn đã giúp đỡ tôi trong suốt 2 năm học Đại học.
Quý Trung tâm Giống Nông Nghiệp Hậu Giang đã tạo mọi điều kiện thuận lợi,
giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài.
Các tác giả mà tôi đã tham khảo tài liệu và đưa kiến thức vào đề tài này.
Các anh/chị khóa trước và tập thể lớp Thú Y khóa 37 liên thông đã giúp đỡ tôi
trong thời gian học đại học.
Xin kính chúc quý thầy cô, người thân và bạn bè của tôi dồi dào sức khỏe, đạt
được nhiều thành công trong công tác cũng như trong đời sống!
ii
Luận văn tốt nghiệp Đại học
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN .............................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN................................................................................................................. ii
MỤC LỤC ..................................................................................................................... iii
DANH MỤC HÌNH ..................................................................................................... viii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ................................................................................................. ix
DANH MỤC BẢNG ....................................................................................................... x
TÓM LƯỢC .................................................................................................................. xi
ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................................. 1
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN ..................................................................................... 2
1.1 Sơ lược về giống gà Tàu Vàng ........................................................................................ 2
1.2 Đặc điểm của trứng gà .................................................................................................... 2
1.2.1 Cấu tạo của trứng gà ............................................................................................... 2
1.2.1.1 Vỏ trứng .............................................................................................................. 3
1.2.1.2 Màng vỏ ngoài và màng vỏ trong ...................................................................... 3
1.2.1.3 Lòng trắng .......................................................................................................... 3
1.5.1 Nhận trứng ............................................................................................................... 7
1.5.2 Bảo quản trứng trước khi đưa vào ấp ................................................................... 7
1.5.3 Chọn trứng ấp.......................................................................................................... 8
1.5.4 Thời gian ấp ............................................................................................................. 8
1.5.5 Đưa trứng vào ấp ..................................................................................................... 9
1.5.5.1 Chuẩn bị máy ấp................................................................................................. 9
1.5.5.2 Chuẩn bị trứng ấp .............................................................................................. 9
1.5.5.3 Đưa trứng vào máy ấp........................................................................................ 9
1.5.6 Chuẩn bị máy nở ................................................................................................... 10
1.5.7 Chế độ ấp trứng gà ở máy đa kỳ .......................................................................... 10
1.5.7.1 Nhiệt độ ............................................................................................................. 10
1.5.7.2 Ẩm độ ................................................................................................................ 10
1.6 Kiểm tra sinh vật học trứng gia cầm ấp (soi trứng) ................................................... 10
1.6.1 Soi trứng kiểm tra sự phát triển của phôi lần 1 ................................................. 10
1.6.1.1 Đặc điểm của phôi phát triển yếu, phôi chết sau 6 ngày ấp đối với gà .......... 11
1.6.1.2 Nguyên nhân chết phôi .................................................................................... 11
1.6.2 Soi trứng kiểm tra sự phát triển của phôi lần 2 ................................................. 11
1.6.2.1 Nhận biết phôi bị chết ...................................................................................... 11
1.6.3 Soi trứng kiểm tra sự phát triển của phôi lần 3 ................................................. 11
1.6.3.1 Đặc điểm của phôi phát triển chia làm bốn loại ............................................ 12
1.7 Những bệnh thường xảy ra trên gà sau khi nở........................................................... 14
1.7.1 Ấp trứng đã bảo quản lâu ngày ........................................................................... 14
1.7.2 Bệnh khoèo chân (Perosis) .................................................................................... 14
1.7.3 Bệnh động kinh (Atexia) ....................................................................................... 14
1.7.4 Bệnh bết dính khi nở ............................................................................................. 14
iv
Luận văn tốt nghiệp Đại học
1.8 Vệ sinh phòng bệnh ....................................................................................................... 14
2.6.1 Tỷ lệ trứng không phôi (%) .................................................................................. 23
2.6.2 Tỷ lệ trứng chết phôi (%) ..................................................................................... 23
2.6.3 Tỷ lệ trứng có phôi (%)......................................................................................... 24
v
Luận văn tốt nghiệp Đại học
2.6.4 Tỷ lệ trứng sát (%) ................................................................................................ 24
2.6.5 Tỷ lệ nở (%) ........................................................................................................... 24
2.6.6 Tỷ lệ bệnh (%) ....................................................................................................... 24
CHƯƠNG III: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN ............................................................... 25
3.1 Tổng quan về trại chăn nuôi của Trung tâm Giống Nông Nghiệp Hậu Giang ....... 25
3.1.1 Cơ cấu nhân sự của trại chăn nuôi tại Trung tâm Giống Nông Nghiệp Hậu
Giang
3.1.2
................................................................................................................................. 26
Chức năng nhiệm vụ ............................................................................................. 26
3.2 Chuồng trại nuôi gà sinh sản........................................................................................ 26
3.3 Thức ăn và nước uống................................................................................................... 27
3.4 Quy trình ấp trứng gà Tàu Vàng trong lúc khảo sát tại trại chăn nuôi của Trung
tâm Giống Nông Nghiệp Hậu Giang................................................................................ 28
3.4.1 Chọn trứng ấp........................................................................................................ 28
3.4.2 Chuẩn bị trứng trước khi đưa vào máy ấp ......................................................... 28
3.4.3 Nhiệt độ ấp và ẩm độ............................................................................................. 29
3.4.4 Soi trứng ................................................................................................................. 29
3.4.4.1 Soi trứng lần 1 .................................................................................................. 29
3.4.4.2 Soi trứng lần 2 .................................................................................................. 30
3.4.5 Chuẩn bị máy nở và chuyển trứng sang máy nở ................................................ 31
Hình 1.2: Sự phát triển của phôi ............................................................................................. 7
Hình 2.1: Gà Tàu Vàng sinh sản và trứng thực hiện .......................................................... 21
Hình 3.1: Sơ đồ trại chăn nuôi .............................................................................................. 25
Hình 3.2: Sơ đồ cơ cấu tổ chức nhân sự của trại ................................................................. 26
Hình 3.3: Chuồng nuôi và máng uống gà sinh sản .............................................................. 27
Hình 3.4: Những trứng quá to, sần sùi, méo mó, nhỏ, rạn nứt .......................................... 28
Hình 3.5: Trứng chuẩn bị đưa vào ấp .................................................................................. 28
Hình 3.6: Trứng không có phôi lúc khi soi trứng 7 ngày ................................................... 29
Hình 3.7: Trứng chết phôi 7 ngày sau khi ấp ...................................................................... 30
Hình 3.8: Trứng gà soi lúc 14 ngày sau khi ấp .................................................................... 31
Hình 3.9: Phun nước lên trứng được ấp sau 18 ngày rồi đem chuyển sang máy nở ....... 31
Hình 3.10: Trứng sát sau đợt ấp và vỏ trứng sau khi ấp .................................................... 32
Hình 3.11: Bị khoèo chân đi bằng khủy chân ...................................................................... 38
Hình 3.12: Bị hở rốn, bụng to................................................................................................ 38
Hình 3.13: Dính vỏ trứng ở rốn và trứng không nở được ................................................. 39
Hình 3.14: Đi không được, ngã đầu về lưng ........................................................................ 39
viii
Luận văn tốt nghiệp Đại học
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1: Tỷ lệ trứng có phôi và không phôi ................................................................... 34
Biểu đồ 3.2: Tỷ lệ trứng chết phôi, tỷ lệ nở/ tổng trứng đem vào ấp và tỷ lệ sát .............. 35
Biểu đồ 3.3: Tỷ lệ bệnh dị tật ở gà con sau khi nở............................................................... 37
ix
Thủy, Tỉnh Hậu Giang.
Đề tài tiến hành với mục tiêu khảo sát quy trình ấp trứng và tỷ lệ nở của gà Tàu
Vàng và bệnh dị tật của gà con sau khi nở xảy ra tại trại chăn nuôi của Trung tâm
Giống trong thời điểm khảo sát từ 20/06/2013 – 30/10/2013.
Kết quả tỷ lệ nở của trứng gà Tàu Vàng
+ Tỷ lệ trứng không phôi là 12,29%.
+ Tỷ lệ trứng chết phôi là 15,32%.
+ Tỷ lệ trứng có phôi còn sống là 87,71%.
+ Tỷ lệ trứng sát là 11,63%.
+ Tỷ lệ nở là 67,21%.
Bệnh dị tật của gà con sau khi nở xảy ra trong lúc khảo sát tại trại chăn nuôi của
Trung tâm Giống Nông Nghiệp Hậu Giang
+ Tỷ lệ bệnh khoèo chân là 1,75%.
+ Tỷ lệ bệnh hở rốn, bụng to là 2,23%.
+ Tỷ lệ bệnh bết dính khi nở là 2,77%.
+ Tỷ lệ bệnh động kinh là 1,35%.
xi
Luận văn tốt nghiệp Đại học
ĐẶT VẤN ĐỀ
Đồng bằng sông Cửu Long là vùng thuận lợi cho việc chăn nuôi như: chăn nuôi
trâu bò, chăn nuôi heo, chăn nuôi vịt và đặc biệt là chăn nuôi gà với phương thức nuôi
truyền thống thả vườn trong nông hộ, để cung cấp nguồn thực phẩm cho con người.
Hiện nay Ngành chăn nuôi gà có bước nhảy vượt bậc từ chăn nuôi nhỏ lẻ lên phương
thức chăn nuôi công nghiệp để cải thiện và nâng cao năng suất sinh sản, con giống,…
Đã có một số giống gà nuôi theo phương thức công nghiệp như: Gà Ross, Gà Tam
Hoàng,... Trong đó gà Tàu Vàng được biết đến là một giống gà nội địa thích nghi tốt
Bảng 1.1: Tỷ lệ nuôi sống gà Tàu Vàng giai đoạn 0 - 8 tuần tuổi
Giai đoạn tuổi (tuần)
0-4
0-8
Tỷ lệ nuôi sống (%)
97,61
96,30
4-8
98,67
(Hoàng Tuấn Thành và Nguyễn Quốc Đạt, 2008)
1.2 Đặc điểm của trứng gà
1.2.1 Cấu tạo của trứng gà
Cấu tạo của quả trứng gồm: Vỏ trứng, màng vỏ trứng, buồng khí, lòng trắng,
lòng đỏ, màng lòng đỏ, đĩa phôi và phôi.
Hình 1.1: Cấu tạo trứng gia cầm
2
Luận văn tốt nghiệp Đại học
1.2.1.1 Vỏ trứng
Phần giữa tử cung trở xuống của gia cầm có tuyến dịch tiết ra sợi collagen nhỏ
đan chéo dày, chắc ví như “cốt sắt tấm bê tông”. Vỏ trứng có muối canxi Cacbonat
chiếm 99% và canxi photphat chiếm 1% được tổng hợp trong thời gian trứng hình
thành ở tử cung từ 18 - 20 giờ. Bên ngoài vỏ trứng phủ một lớp màng nhầy mỏng đã
đông cứng. Lớp này bảo vệ trứng để tránh các vi khuẩn vào bên trong phá hoại và gây
Lòng đỏ (%)
Vỏ trứng (%)
100
58
31
11
Nước
65,5
88,0
48,0
-
Protein
11,8
11,0
17,5
96,0
Thành
phần
(Bùi Xuân Mến, 2007)
1.2.2 Hình dạng trứng
Để đánh giá về hình dạng quả trứng ta dựa vào các chỉ tiêu sau: Quả trứng cân
đối phải có hình dạng “chuẩn” (hình ovan một đầu hơi to hơn đầu kia). Hình dạng quả
trứng là một đặc tính có liên quan đến tỷ lệ ấp nở. Kết quả ấp nở sẽ cao đối với các
trứng có hình dạng bình thường, cân đối, đúng “chuẩn” và ngược lại sẽ cho tỷ lệ ấp nở
thấp.
1.3 Trứng dị thường
Trứng dị hình là những trứng có hình dạng khác thường hoặc là những trứng quá
bé, quá to, trứng dài hoặc tròn, trứng méo mó, sần sùi, vỏ dày mỏng không đều,….
(Đào Đức Long và Trần Long, 1993).
1.3.1 Trứng có hai lòng đỏ
Là kết quả của hai trứng chín và rụng cùng một lúc. Cũng có thể là trứng rụng bị
lọt vào xoang bụng một ngày và được phễu hứng nhận ngày hôm sau cùng với một
trứng được phóng thích khác.
1.3.2 Trứng có đốm máu đỏ
Khi một mạch máu nhỏ bị vỡ trong nang buồng trứng hoặc trong ống dẫn trứng
làm cho các đốm máu hình thành trong trứng.
1.3.3 Trứng không lòng đỏ
Đôi khi có những chất liệu lạ đi vào ống dẫn trứng, kích thích sự tiết lòng trắng
giống như khi có lòng đỏ.
4
5
Luận văn tốt nghiệp Đại học
1.4.6 Ngày thứ 6
Kích thước của phôi đạt 16 mm. Mạch máu phủ nhiều quanh phôi, trông như
màng nhện. Vào ngày này tiến hành kiểm tra sinh vật (soi trứng) lần thứ nhất để loại
trứng chết phôi, biểu hiện mạch máu thâm, phôi không giữ ở vị trí cố định khi lắc nhẹ
quả trứng.
1.4.7 Ngày thứ 7
Vòng rốn biểu mô màng ối biến thành da phôi. Trong màng ối hình thành huyết
quản. Thành màng ối xuất hiện cơ trơn để màng có thể co bóp được. Phôi phát dục
trong môi trường nước của màng ối. Nước ối vừa chứa dinh dưỡng vừa chứa cả
amoniac và axit uric của phôi thải ra. Đã hình thành ống ruột và dạ dày. Chất dinh
dưỡng đi qua đó.
1.4.8 Ngày thứ 11
Phôi dài 2,54 cm, đã hình thành chân.
1.4.9 Ngày thứ 12
Huyết quản của túi noãn hoàn phát triển mạnh, chuyên vận chuyển chất dinh
dưỡng đến phôi. Thời kỳ này là quá độ của hô hấp túi niệu. Tế bào cơ, gân phân bố
khắp thành niệu nang.
1.4.10 Ngày thứ 13
Trên đầu phôi gà xuất hiện lông tơ, móng chân và mỏ hình thành rõ.
1.4.11 Ngày thứ 14
Phôi lớn chiếm gần hết khoang trứng, đã cử động và lông phủ kín toàn thân.
1.4.12 Ngày thứ 15 và 16
Kích thước của niệu nang tăng lên tương ứng với kích thước của phôi. Protein
được phôi sử dụng hầu như hoàn toàn. Số lòng đỏ được phôi tiêu thụ gần hết. Sự hô
hấp vẫn nhờ vào mạch máu.
1.4.13 Ngày thứ 17, 18 và 19
Điều kiện bảo quản trứng: Máy điều hòa không khí phải hoạt động tốt, duy trì
nhiệt độ tối thiểu 150C và tối đa 18 - 200C. Độ ẩm tương đối đạt 80%.
Có nhiệt kế khô, nhiệt kế ẩm để theo dõi nhiệt độ và ẩm độ.
Vệ sinh sạch sẽ hàng ngày và lau nhà bằng thuốc sát trùng formol 2%.
Trang bị các giá đỡ để xếp các khay trứng lên trên, không đặt trực tiếp xuống
sàn.
Thời gian bảo quản trứng không nên quá 7 ngày, vì tỷ lệ ấp nở sẽ giảm đi nếu
thời gian bảo quản tăng (Bùi Đức Lũng, 2009).
1.5.3 Chọn trứng ấp
Trước khi xếp vào khay ấp, trứng giống phải được chọn lại lần cuối, loại bỏ
những quả không đủ tiêu chuẩn ra ngoài như: Trứng dị hình, mỏng vỏ, quá nhỏ, trứng
bẩn,... (Bùi Đức Lũng, 2009).
1.5.4 Thời gian ấp
Tính từ khi trứng được đưa vào điều kiện ấp thích hợp đến khi gà con nở.
Thời kỳ ấp và thời kỳ nở: Giai đoạn phân chia dựa trên cơ sở sự chênh lệch về
nhu cầu của phôi thai đối với các điều kiện ấp, đặc biệt là nhiệt độ, ẩm độ.
Giai đoạn ấp kéo dài từ ngày đầu trước khi nở 2 ngày.
Giai đoạn nở: 2 ngày cuối cùng còn lại.
Thông thường, giai đoạn ấp nhu cầu về nhiệt độ của phôi thai cao hơn giai đoạn
nở khoảng 10C nhưng còn ẩm độ thì ngược lại.
Bảng 1.3: Thời gian ấp nở của một số gia cầm
Tên gia cầm
Thời gian ấp (ngày)
Đà điểu
42 – 44
Vịt
Luận văn tốt nghiệp Đại học
1.5.5 Đưa trứng vào ấp
Đây là một quá trình bao gồm các bước: Chuẩn bị máy ấp, chuẩn bị trứng ấp và
đưa vào máy ấp.
1.5.5.1 Chuẩn bị máy ấp
Trước khi cho trứng vào ấp, máy ấp cần được kiểm tra cẩn thận từng bộ phận để
tránh bị hỏng khi đang chạy và vệ sinh cọ rửa sạch xung quanh thành và sàn máy.
Nếu máy đã lâu không chạy (từ 6 tháng trở lên) thì vệ sinh cọ rửa trước 1 tuần.
Sau đó xông sát trùng máy cứ cách 2 ngày một lần với liều 17,5 g thuốc tím và 35 ml
fomol cho 1 m3 thể tích máy. Khi xông đóng kín toàn bộ các cửa thông khí của máy và
để càng lâu càng tốt. Nếu máy dùng thường xuyên thì sau khi cọ rửa vệ sinh máy
xong, cho máy chạy tới khi đạt đủ nhiệt độ và ẩm độ cần thiết mới tiến hành xông.
1.5.5.2 Chuẩn bị trứng ấp
Trứng đưa vào ấp phải được lấy ra khỏi phòng lạnh bảo quản trước 8 giờ để
trứng nóng dần lên bằng nhiệt độ môi trường và khô dần.
Trước khi vào trứng phải kiểm tra lại các khay trứng ấp. Khay nào có trứng dập,
vỡ lấy ra ngay. Kiểm tra lại các thẻ gài còn đủ không, các khay đúng thứ tự không. Để
tránh gà con bị nở trong máy ấp (Bùi Đức Lũng, 2009).
1.5.5.3 Đưa trứng vào máy ấp
Cho bộ phận tạo ẩm của máy ngừng hoạt động.
Sau khi đã chuyển tất cả các khay trứng vào máy xong phải kiểm tra lại xem các
khay đã vào hết bên trong giá đỡ chưa. Bất kỳ khay nào không vào hết khi máy đảo sẽ
bị kẹp làm hỏng khay và vỡ trứng.
Trong khi vào trứng nếu như có trứng vỡ ở một khay nào đó thì rút ra. Nếu trứng
rơi vỡ ở sàn thì cần lau dọn ngay.
Chuyển xong hết trứng vào máy phải lấy khăn lau thấm fomol 2% lau lại toàn bộ
sàn máy.
Bật công tắt đảo cả 2 chiều để các khay trứng quay về vị trí nằm nghiêng. Nếu có
mạch máu to, căng dây giống như “mạng nhện” và có màu hồng. Trứng có buồng khí
nhỏ.
Khi bị soi nóng phôi di động nhanh mạnh và chìm sâu vào trong trứng. Do đó khi
xoay trứng mới thấy được phôi.
10