ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC
----------

BÀI TIỂU LUẬN
Chính sách BVMT của Nhật Bản và kinh nghiệm quản lý
môi trường cho Việt Nam

SVTH: Nguyễn Tuấn Vũ Hà

Huế, 2015


MỤC LỤC


MỞ ĐẦU
Nhật Bản là một quốc gia Đông Á khan hiếm tài nguyên thiên nhiên, đã từng trải
qua các thời kỳ bùng nổ kinh tế thiếu tính bền vững, gây ra những hậu quả về môi
trường nghiêm trọng và còn để lại tàn dư cho đến hiện tại. Ngày nay, Nhật Bản là một
quốc gia có hệ thống pháp luật về môi trường chặt chẽ bậc nhất thế giới.
Việt Nam là một đất nước có nền kinh tế non trẻ, chưa từng xảy ra các biến động
môi trường lớn nên quản lý nhà nước về mặt môi trường còn nhiều sai sót. Việt Nam
rất cần những kinh nghiệm về quản lý môi trường ở Nhật Bản.


NỘI DUNG
1. Hệ thống pháp luật
Hệ thống pháp luật ở Nhật Bản cũng như ở các nước phát triển chỉ có các văn bản
pháp luật, không có các văn bản dưới luật. Luật và đạo luật được ban hành bởi quốc
hội và các cơ quan lập pháp, được quy định chặt chẽ và rất chi tiết, có hiệu lực gần

theo đó, mức sử dụng giấy tái chế trong công việc hành chính của Chính phủ sẽ được
gia tăng hàng năm; nội dung các văn bản, tài liệu phải ngắn gọn; phôtôcopy trên cả hai
mặt giấy; tiết kiệm điện trong các đơn vị thuộc chính phủ; tiết kiệm xăng dầu khi sử
dụng xe công; giảm tiêu hao năng lượng đối với các vật dụng thuộc công sở chính phủ
ở mức xấp xỉ 10% hàng năm kể từ năm 2000...v.v.


Điều lưu ý là các chỉ tiêu cụ thể đã được văn phòng nội các giao cho các cơ quan
trực thuộc. Đây là điều mà ít ai nghĩ tới bởi Nhật Bản là một quốc gia giàu có. Chẳng
hạn khi triển khai nội dung công việc gắn với việc bảo vệ môi trường trong mua sắm
và sử dụng các loại hàng hóa, dịch vụ cho các cơ quan thuộc Chính phủ, Văn phòng
Chính phủ thừa lệnh Thủ tướng quy định các cơ quan này chỉ mua các loại giấy nhãn
hiệu Eco-Mark và GreenMark, đây là các loại sản phẩm tái chế phế thải, khuyến khích
các cơ quan này chỉ dùng Email qua mạng LAN mà không dùng giấy để in Email và
bản tin; cụ thể hơn, người ta quy định Văn phòng thủ tướng, Cơ quan phát triển
Hokkaido và Cục kinh tế phải dùng giấy tái chế 100%; Bộ bưu chính viễn thông dùng
100% giấy tái chế để làm bưu thiếp, bì thư...v.v. và các cơ quan này phải lắp đặt hệ
thống phân loại rác thải ngay tại văn phòng”.


Việt Nam cũng đang áp dụng các kế hoạch (trong đó có chiến dịch hành động
xanh), chiến dịch nhằm tiết kiệm, tái sử dụng và bảo vệ môi trường, tuy chưa thật thấy
rõ được vai trò của chính phủ trong bảo vệ môi trường nhưng đã một phần nhỏ đi vào
đời sống người dân. Cần hành động mạnh mẽ hơn nữa, các chiến dịch lấy nhà nước
làm chủ chốt. Kinh nghiệm của Nhật Bản là có thể đẩy mạnh để có hiệu quả cao chỉ
cần mệnh lệnh từ chính phủ, không mất kinh phí cho các kế hoạch xanh này.


3. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý
Người Nhật Bản vốn xem bảo vệ môi trường như là một phần của phát triển, vậy

2. Kinh nghiệm kiểm soát ô nhiễm môi trường của Nhật Bản, http://reds.vn, ngày
19/05/2013.
3. Kinh nghiệm thực thi luật môi trường từ Nhật, http://tapchicongthuong.vn, ngày
28/09/2012.