VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN PHƯƠNG THẢO
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TỪ THỰC TIỄN CÔNG TY TNHH GANG THÉP
HƯNG NGHIỆP FORMOSA HÀ TĨNH
Chuyên ngành: CHÍNH SÁCH CÔNG
Mã số: 834.04.02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
HÀ NỘI - 2018
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN PHƯƠNG THẢO
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
TỪ THỰC TIỄN CÔNG TY TNHH GANG THÉP
HƯNG NGHIỆP FORMOSA HÀ TĨNH
Chuyên ngành: CHÍNH SÁCH CÔNG
Mã số: 834.04.02
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ
THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG .......................... 10
1.1. Một số khái niệm ..................................................................... 10
1.2. Các nội dung về thực hiện chính sách bảo vệ môi trường ở Việt
Nam ............................................................................................................. 15
1.3. Chính sách bảo vệ môi trường đối với doanh nghiệp có vốn đầu
tư nước ngoài ............................................................................................... 26
1.4. Kinh nghiệm thực hiện chính sách bảo vệ môi trường đối với
công ty Formosa của một số quốc gia ......................................................... 30
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG TẠI CÔNG TY TNHH GANG THÉP HƯNG
NGHIỆP FORMOSA HÀ TĨNH ................................................................. 34
2.1. Khái quát chung về Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp
Formosa Hà Tĩnh......................................................................................... 34
2.2. Thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ môi trường của công ty
Formosa Hà Tĩnh......................................................................................... 35
2.3. Thực trạng thực hiện chính sách bảo vệ môi trường của cơ quan
quản lý nhà nước đối với công ty Formosa Hà Tĩnh .................................. 44
2.4. Đánh giá chung trong việc thực hiện chính sách bảo vệ môi
trường tại Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp FORMOSA Hà Tĩnh . 53
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ THỰC
HIỆN CHÍNH SÁCH BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG ....................................... 62
3.1. Phương hướng tăng cường thực hiện chính sách bảo vệ môi
trường .......................................................................................................... 62
3.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách
bảo vệ môi trường ....................................................................................... 65
KẾT LUẬN ............................................................................................ 76
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO............................................. 84
Ngân sách nhà nước
PTBV
Phát triển bền vững
QLMT
Quản lý môi trường
QLNN
Quản lý nhà nước
TN&MT
Tài nguyên và Môi trường
UBND
Ủy ban nhân dân
VBQPPL
Văn bản quy phạm Pháp luật
TNHH
Trách nhiệm hữu hạn
hình như các vụ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như: Ô nhiễm sông Thị Vải
(Đồng Nai) đã bị ô nhiễm nghiêm trọng mà nguyên nhân là do xả thải không
xin phép của Công ty TNHH Vedan Việt Nam (Đài Loan); Công ty TNHH
Miwon Việt Nam tại Phú Thọ xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật hơn 10 lần
ra môi trường. Đặc biệt, năm 2016 đã xảy ra thảm họa môi trường biển tại 4
tỉnh miền Trung sau khi Công ty Formosa Hà Tĩnh đã thải một lượng lớn nước
thải chưa qua xử lý ra biển trong quá trình vận hành thử. Đây là một trong 7 sự
cố về môi trường nổi cộm trong năm 2016 được công bố trong Báo cáo môi
trường quốc gia 2016 của Bộ Tài nguyên và Môi trường.
Trong đó, thảm họa môi trường nghiêm trọng nhất từ tước đến nay là
nằm ở khu vực FDI cụ thể là do công ty Công ty Formosa Hà Tĩnh. Công ty
Formosa khi đầu tư vào Hà Tĩnh đã góp phần đưa Hà Tĩnh từ một tỉnh nghèo
bỗng gia nhập câu lạc bộ thu ngân sách nghìn tỷ. Tuy nhiên, thảm họa môi
trường mà doanh nghiệp này gây ra để hại hậu quả phải mất hàng chục năm
sau, môi trường biển cũng chưa chắc khôi phục được như trước.
Chính sách bảo vệ môi trường của Việt Nam hiện nay đã phát triển hơn
so với các giai đoạn trước và ngày càng hoàn thiện. Các quy định về bảo vệ
môi trường được ban hành đã góp phần cải thiện đáng kể công tác bảo vệ môi
trường các khu công nghiệp, khu kinh tế, doanh nghiệp FDI. Tuy nhiên, thực
trạng ô nhiễm môi trường ở khu vực FDI ngày càng phổ biến và tính chất ngày
càng nghiêm trọng hơn cho thấy công tác thực hiện chính sách bảo vệ môi
trường ở đây đang còn nhiều hạn chế mà chưa thực hiện được các giải pháp
giải quyết cơ bản ở các địa phương cũng như cơ quan trung ương đối với vấn
đề này.
Đã đến lúc chúng ta cần phải nhìn lại chiến lược phát triển kinh tế - xã
hội, phải thay đổi tư duy, không thể thu hút FDI bằng mọi giá, đánh đổi với chi
phí cơ hội về môi trường, phải hướng đến sự tăng trưởng bền vững của nền
kinh tế, ngoài lợi ích kinh tế còn phải quan tâm đến lợi ích xã hội trong đó vấn
trường đối với các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
- Bùi Văn Ga, Lê Thị Hải Anh, Cao Xuân Tuấn, Trần Hồng Loan- Trung
tâm nghiên cứu Bảo vệ Môi trường – Đại học Đà Nẵng: “Nâng cao hiệu quả
3
thu gom và phân loại rác tại thành phố Đà Nẵng”, tác giả đã đề xuất các giải
pháp liên quan đến công đoạn vận chuyển và phân loại rác của thành phố nhằm
tạo sự ổn định, bền vững trong công tác quản lý chất thải rắn;
- Viện Khoa học pháp lý- Bộ Tư pháp, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia
(2009), Sách “Tìm hiểu về quyền và nghĩa vụ bảo vệ môi trường của doanh
nghiệp trong hoạt động sản xuất, kinh doanh”, cuốn sách đã đề cập đến các
vấn đề có liên quan đến vấn đề nghiên cứu của đề tài như: trách nhiệm của
doanh nghiệp trong bảo vệ môi trường; các bước lập, thực hiện, thông qua báo
cáo đánh giá tác động môi trường của doanh nghiệp; quy định của pháp luật về
xử lý chất thải của các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp; quy định về xả thải
vào nguồn nước; quy định về những loại hóa chất độc hại và doanh nghiệp bị
cấm thực hiện những hành vi nào đối với với hóa chất độc hại trong hoạt động
sản xuất; quy định về các điều kiện để xuất nhập khẩu các loại hóa chất; quy
định trong việc các doanh nghiệp phải đảm bảo tiêu chuẩn các chất ô nhiễm
trong nước thải ra môi trường xung quanh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh
của mình.
- PGS.TS.Nguyễn Đức Khiển- KS. Phạm Văn Đức- KS. Đinh Minh Trí
(2010), “Thực thi Luật và chính sách bảo vệ môi trường tại Việt Nam”, NXB
Thông tin và Truyền Thông, Hà Nội, tài liệu giúp người đọc hiểu sâu hơn về
môi trường và các chính sách pháp luật liên quan đến môi trường. Cuốn sách là
cuốn cẩm nang không thể thiếu đối với các nhà hoạt động môi trường, các nhà
nghiên cứu quản lý môi trường nắm rõ những thông tin, pháp luật, chính sách,
hành động, từ sản xuất đến tiêu dùng, từ tổ chức đến gia đình và cá nhân...góp
phần thúc đẩy phát triển bền vững ở Việt Nam;
trường ở các KCN một cách hiệu quả nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa tăng
trưởng kinh tế - xã hội với sự cân bằng sinh học và hệ sinh thái nhằm phục vụ
mục tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của con người
Quảng Ngãi.
- Bùi Quang Tuấn và Hà Huy Ngọc Sách “Đổi mới phân cấp quản lý
nhà nước về bảo vệ môi trường ở Việt Nam”, Nhà xuất bản Khoa học xã hội
(2016), cuốn sách xuất phát từ thực tiễn cấp bách đặt ra đối với các vấn đề môi
5
trường và quản lý môi trường ở Việt Nam trong quá trình công nghiệp hóa và
hội nhập quốc tế hiện nay. Công trình này đã nghiên cứu chuyên sâu về phân
cấp quản lý nhà nước trong bảo vệ môi trường. Trong đó, nghiên cứu đã đưa ra
cơ sở lý luận và thực tiễn về phân cấp quản lý và nước về bảo vệ môi trường,
phân tích thực trạng công tác này, nghiên cứu thảm họa môi trường biển miền
trung: nhìn từ khía cạnh phân cấp quản lý Nhà nước. Cụ thể, nghiên cứu giúp
nhìn lại vấn đề quản lý nhà nước về môi trường đối với dự án Formosa Hà Tĩnh
đối với những vấn đề như: vấn đề cấp giấy chứng nhận đầu tư; Thẩm định, phê
duyệt đánh giá tác động môi trường của dự án; Thẩm định về công nghệ của dự
án Formosa. Từ đó, thấy được bất cập trong chính sách bảo vệ môi trường nói
chung và trong phân cấp quản lý nhà nước đối với vấn đề môi trường nói riêng
và đưa ra các kiến nghị và giải pháp chính sách nhằm đổi mới phân cấp quản lý
nhà nước về bảo vệ môi trường.
- Luận văn Thạc sỹ, chuyên ngành Chính sách công, Học viện khoa học
xã hội của tác giả Phạm Ngọc Hà Ny (2017) về: “Chính sách bảo vệ môi
trường biển từ thực tiễn tỉnh Quảng Nam”, Luận văn đưa ra các phân tích,
đánh giá về thực hiện chính sách bảo vệ môi trường tại vùng biển Quảng Nam
giúp nhìn nhận rõ hơn những kết quả, những tồn tại và qua đó gợi ý, kiến nghị
những giải pháp thúc đẩy cũng như khắc phục những tồn tại.
Có thể nói, những công trình nghiên cứu trên đã có những nghiên cứu về