ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------------------
ĐỖ THỊ NGỌC LAN
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI TRONG
THỜI KỲ HỘI NHẬP
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
HA NỘI- 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
----------------------
ĐỖ THỊ NGỌC LAN
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN
ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI TRONG
THỜI KỲ HỘI NHẬP
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH
MÃ SỐ: 60 34 05
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. HOÀNG VĂN HẢI
XÁC NHẬN CỦA GVHD
2.1.1. Lịch sử hình thành và quá trình phát triển Trƣờng ĐHCN HN ............ 47
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Trƣờng ĐHCNHN ......... 49
2.2. Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ giảng viên của
trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội .............................................................. 56
2.2.1. Khái quát về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ giảng viên Trường
Đại học Công nghiệp Hà Nội .......................................................................... 56
2.2.2. Công tác nâng cao chất lƣợng giảng viên ............................................. 69
2.3. Những đánh giá chung ............................................................................. 79
2.3.1. Những thành tựu và những mặt hạn chế, nguyên nhân của hạn chế trong
công tác phát triển đội ngũ CBGD .................................................................. 79
CHƢƠNG 3.CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
GIẢNG VIÊNCỦA TRƢỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ĐẾN
NĂM 2020....................................................................................................... 83
3.1. Nâng cao hiệu quả công tác tuyển dụng giảng viên................................. 83
3.1.1. Xây dựng danh mục vị trí việc làm và cơ cấu chức danh nghề nghiệp 83
3.1.2. Xây dựng hệ thống tuyển dụng đảm bảo tính công bằng, công khai .... 84
3.1.3. Hoàn thiện chính sách tuyển dụng giảng viên ....................................... 84
3.1.4. Hoàn thiện quy trình tuyển dụng giảng viên ......................................... 85
3.2. Nâng cao hiệu quả công tác đánh giá giảng viên ..................................... 85
3.3. Xây dựng chế độ, chính sách đãi ngộ phù hợp, khuyến khích giảng viên
năng động, sáng tạo, làm việc có hiệu quả đặc biệt là chính sách tiền lƣơng
gắn với vị trí việc làm có vai trò quan trọng đến nâng cao chất lƣợng làm việc
của giảng viên.................................................................................................. 94
3.4. Nhóm giải pháp khác ............................................................................... 95
KẾT LUẬN ..................................................................................................... 98
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 99
Đỗ Thị Ngọc Lan
ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TT
Chữ viết tắt
Giải nghĩa
1
CBQL
Cán bộ quản lý
2
ĐH
Đại học
3
ĐHCN
Đại học Công nghiệp
Bảng 2.4. Số liệu tham khảo về số lƣợng CBGD của trƣờng ĐH Bách khoa
HN, ĐH Xây dựng và ĐH Thủy Lợi năm 2014.............................................. 58
Bảng 2.5. So sánh trình độ chuyên môn CBDG của trƣờng ĐHBKHN, ĐH
Xây dựng và ĐH Thủy lợi năm 2014.............................................................. 60
Bảng 2.6.Thống kê trình độ ngoại ngữ, tin học của đội ngũ CBGD trƣờng ĐH
Công nghiệp Hà Nội năm 2014 ....................................................................... 62
Bảng 2.7. Tổng hợp kết quả lấy ý kiến từ HS-SV .......................................... 67
Bảng 2.8. Tổng hợp số lƣợng giáo viên dạy giỏi các cấp ............................... 73
Bảng 2.9. Thống kê công tác chuyển giao công nghệ .................................... 79
bảng 3.1 bảng mô tả công việc giảng viên trƣờng .......................................... 87
đại học công nghiệp hà nội.............................................................................. 87
iv
DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1: Mục tiêu của công tác PT đối với ngƣời lao động .......................... 17
Hình 1.2: Mô hình 3 khía cạnh của công tác PT đội ngũ giảng viên .............. 22
Hình 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy của Trƣờng ĐHCN HN ................... 53
v
MỞ ĐẦU
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA NGHIÊN CỨU
Việt Nam đang bƣớc vào kỷ nguyên mới với những vận hội và thách
thức mới. Hơn lúc nào hết, sự nghiệp giáo dục có ý nghĩa quan trọng lớn lao
đối với sự phát triển của đất nƣớc và đang là vấn đề đƣợc xã hội hết sức
quan tâm. Để chuẩn bị nguồn nhân lực cho Việt Nam trong thời kỳ mới, thời
kỳ hội nhập toàn cầu và cạnh tranh quốc tế, nền giáo dục Việt Nam cần có
nhiệm, tâm huyết với nghề nhằm tạo bƣớc đột phá trong chiến lƣợc phát
triển và nâng cao chất lƣợng đội ngũ đào tạo của nhà trƣờng. Ngoài ra, nhà
trƣờng tổ chức các nghiên cứu, khảo sát chuyên sâu nhằm đánh giá, tổng kết
các yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng đào tạo của nhà trƣờng nhƣ: chất
lƣợng, năng lực sinh viên, cơ sở vật chất kỹ thuật, nguồn tài chính cung ứng
cho hoạt động đào tạo, môi trƣờng đào tạo, hoạt động hợp tác quốc tế, hệ
thống chƣơng trình, kế hoạch đào tạo, chủ trƣơng chính sách, quy chế về đào
tạo... Kết quả các nghiên cứu cho thấy, nhân tố đóng vai trò đặc biệt quan
trọng thúc đẩy sự phát triển và chất lƣợng đào tạo của nhà trƣờng chính là
đội ngũ giảng viên của trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Đội ngũ giảng viên trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội là lực lƣợng
nòng cốt trong việc bảo đảm chất lƣợng đào tạo của nhà trƣờng. Vì thế, một
mặt họ cung cấp kiến thức cho học sinh-sinh viên, góp phần đào tạo ra
nguồn nhân lực cho xã hội. Mặt khác, bản thân họ phải không ngừng tự đào
tạo, đào tạo lại và đào tạo nâng cao để đáp ứng nhiệm vụ giáo dục – đào tạo.
Từ khi thành lập trƣờng cho đến nay, đội ngũ giảng viên của trƣờng Đại học
Công nghiệp Hà Nội đã không ngừng lớn mạnh cả về số lƣợng và chất
lƣợng, trƣởng thành cả về chuyên môn và lập trƣờng, tƣ tƣởng chính trị đáp
ứng tốt các nhiệm vụ nhà trƣờng đặt ra, xứng đáng là tập thể lao động tiên
tiến xuất sắc trong khối các trƣờng Đại học, Cao đẳng của Bộ Công Thƣơng.
2
Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đã đạt đƣợc, đội ngũ giảng viên nhà
trƣờng vẫn còn những hạn chế trƣớc yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế.
Để thúc đẩy sự phát triển của trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội, một mặt,
chúng ta ghi nhận những đóng góp của đội ngũ giảng viên nhà trƣờng, mặt
khác, thiết thực hơn và quan trọng hơn chúng ta phải tìm ra những nhân tố
tác động trực tiếp và gián tiếp tới chất lƣợng đội ngũ giảng viên trƣờng Đại
học Công nghiệp Hà Nội, nghiên cứu thực trạng sự tác động của các nhân tố
Vấn đề phát triển nguồn nhân lực là vấn đề mà mọi tổ chức đều quan
tâm. Rất nhiều công trình đã nghiên cứu về vấn đề này. Các nghiên cứu đã
đề cập đến các vấn đề chính: cơ sở lý luận về nguồn nhân lực, phát triển
nguồn nhân lực; đặc điểm của nguồn nhân lực giáo dục đại học; khảo sát
thực trạng phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học; gợi ý những giải pháp
chủ yếu nhằm phát triển nguồn nhân lực giáo dục đại học ở Việt Nam.
- Các báo cáo, nghiên cứu, đánh giá của các bộ, ban ngành nhƣ: Đề án “Đổi
mới giáo dục Đại học Việt Nam giai đoạn 2005 – 2020” của Bộ Giáo dục và
Đào tạo năm 2005; Báo cáo số 760/BC-BGDĐ ngày 29/10 về sự phát triển
của hệ thống giáo dục đại học, các giải pháp đảm bảo và nâng cao chất
lƣợng đào tạo, của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2009; Báo cáo về thể chế
quản lý giảng viên và đội ngũ giảng viên trong các đơn vị sự nghiệp công
lập từ năm 1998 đến nay, của Ban soạn thảo Luật giảng viên - Bộ Nội vụ
năm 2010; Đề án "Đào tạo giảng viên có trình độ tiến sĩ cho các trƣờng đại
học, cao đẳng giai đoạn 2010 - 2020" (ban hành theo quyết định số 911/QĐTTg ngày 17/6/2010) của Chính phủ năm 2010.
Cơ sở lý luận về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực, các tác
giả (Đỗ Minh Cƣơng - 2001, Phạm Minh Hạc - 1996, Dƣơng Hoàng Anh 2007, John Bratton và Jeff Gold - 2007) đã nghiên cứu khá sâu sắc về các
yếu tố cấu thành nguồn nhân lực, mối quan hệ giữa phát triển nguồn nhân
4
lực với quản trị nguồn nhân lực, chỉ rõ đối tƣợng của phát triển nguồn nhân
lực. Tuy nhiên, các tác giả cũng có các quan điểm khác nhau về yếu tố cấu
thành nguồn nhân lực; nội dung phát triển nguồn nhân lực ít đƣợc đề cập
đến; chƣa có công trình nào chính thức nói về vấn đề tiêu chí phát triển
nguồn nhân lực và cơ chế phát triển nguồn nhân lực trong trƣờng đại học.
Về khảo sát thực trạng nguồn nhân lực giáo dục đại học ở Việt Nam, đã có
một số công trình nghiên cứu (Đỗ Minh Cƣơng - 2001, Vũ Thế Dũng 2004, Quỹ Giáo dục Việt Nam - 2007,…). PGS.TS Phạm Thành Nghị chủ trì
nghiên cứu cấp Bộ “Nghiên cứu việc bồi dƣỡng cán bộ giảng dạy đại học và
giáo viên dạy nghề” đã chỉ ra những yếu kém và thiếu hụt về phƣơng pháp sƣ
lý các trƣờng đại học, cao đẳng đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học
Việt Nam hiện nay, LATS Luật học; Lê Thị Kim Dung (2012), Hoàn thiện
pháp luật về giáo dục đại học ở Việt Nam hiện nay. LATS Luật học; Đặng
Thị Thu Huyền (2013), Hoàn thiện pháp luật về nhà giáo ở Việt Nam trong
bối cảnh xây dựng nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc
tế, LATS Luật học.
+/ Các bài báo đăng tải trên các tạp chí của các tác giả với những nội
dung nhƣ: Đặng Huỳnh Mai (2004), “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất
lƣợng đội ngũ nữ nhà giáo và cán bộ quản lý ngành giáo dục-đào tạo”, Tạp
chí Giáo dục, Số 101, Trang 1-2,21; Vũ Văn Phúc (2004), Xây dựng, phát
triển đội ngũ cán bộ, công chức, giảng viên Học viện Chính trị Quốc gia Hồ
Chí Minh, Tạp chí Lịch sử Đảng, số 10, trang 16 – 22; Phan Minh Tiến,
Phạm Thế Kiên (2013), Nâng cao chất lƣợng đội ngũ giảng viên cơ quan đại
học Huế, Tạp chí giáo dục, tháng 6, số 311, trang 13 – 15.
- Bên cạnh đó còn phải kể tới những công trình khoa học đã tập trung
trình bày, phân tích và làm rõ những vấn đề về vai trò, nhiệm vụ, chức năng,
thực trạng của giáo dục cũng nhƣ của đội ngũ giáo viên; Quan điểm, tƣ
6
tƣởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và vận dụng tƣ tƣởng của Ngƣời về phát
triển giáo dục, xây dựng đội ngũ giáo viên vừa “hồng” vừa “chuyên”, vừa có
đức vừa có tài nhằm phục vụ hiệu quả cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nƣớc. Tiêu biểu nhƣ các cuốn sách tham
khảo của các tác giả: Vũ Văn Gầu, Nguyễn Anh Quốc (2005), Tƣ tƣởng Hồ
Chí Minh với sự nghiệp phát triển giáo dục, NXB Chính trị quốc gia, Hà
Nội; Giáo dục và đào tạo trong thời kì đổi mới: Chủ trƣơng, thực hiện, đánh
giá (2002), NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội; Tiêu chuẩn và đánh giá chất
lƣợng giáo dục đào tạo trong các nhà trƣờng và đội ngũ giáo viên (2008),
NXB Văn hoá Thông tin, Hà Nội; Nguyễn Hải Thập (2009), Thực trạng đội
một số trƣờng đại học (Việt Nam và Thế giới).
+ Nghiên cứu đội ngũ giảng viên và thực tiễn phát triển đội ngũ giảng viên ở
Trƣờng Đại Công nghiệp Hà Nội
Để đạt đƣợc mục tiêu đề ra, đề tài tập trung giải quyết những nhiệm vụ sau
đây:
Thứ nhất: Tìm hiểu, phân tích vai trò của giảng viên đại học và các
nhân tố tác động tới chất lƣợng giảng viên trƣờng Đại học Công nghiệp Hà
Nội.
Thứ hai: Tìm hiểu, phân tích, khảo sát và đánh giá về thực trạng mức độ ảnh
hƣởng của các nhân tố đã, đang và sẽ tác động tới chất lƣợng giảng viên
trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội.
Thứ ba: Đề xuất những giải pháp, kiến nghị nhằm phát huy những ƣu điểm
và khắc phục những nhƣợc điểm về sự ảnh hƣởng của các nhân tố đã, đang
và sẽ tác động tới chất lƣợng giảng viên trƣờng Đại học Công nghiệp Hà
Nội.
8
4. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
- Đối tƣợng nghiên cứu: Đề tài tập trung vào nghiên cứu về phát triển
đội ngũ giảng viên trƣờng Đại học.
Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: nghiên cứu chính ở Trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội.
- Về thời gian: nghiên cứu thực tiễn đội ngũ giảng viên và phát triển đội ngũ
giảng viên của các trƣờng đại học từ năm 2011 trở lại đây.
5. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Ngoài các phƣơng pháp nền tảng nhƣ phƣơng pháp duy vật biện
chứng, duy vật lịch sử, Tác giả tiểu luận đã sử dụng các phƣơng pháp sau:
- Phương pháp kế thừa: Thu thập, tổng hợp, phân tích, đánh giá các
hỗ trợ ban lãnh đạo trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội xây dựng chiến
lƣợc, chủ trƣơng, kế hoạch nhằm phát triển và nâng cao chất lƣợng đội ngũ
giảng viên nhà trƣờng.
Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của luận văn cũng giúp cho mỗi giảng
viên nhận thức rõ ràng, sâu sắc hơn về vai trò, vị trí và trách nhiệm của
mình, làm chủ và vƣợt qua khó khăn trong công tác, nghiệp vụ chuyên môn
để rèn luyện, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ vì sự phát triển chung của nhà
trƣờng.
Thêm vào đó, kết quả nghiên cứu đề tài có thể dùng làm tài liệu tham khảo
trong công tác quản lý, đào tạo cán bộ cho nhà trƣờng.
7. BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục các tài liệu tham
khảo, luận văn đƣợc chia làm 03 chƣơng:
Chƣơng 1 : Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nguồn đội ngũ giảng
viên trong các trƣờng đại học công lập.
10
Chƣơng 2: Phân tích thực trạng phát triển đội ngũ giảng viên trƣờng Đại
học Công nghiệp Hà Nội.
Chƣơng 3: Các giải pháp chủ yếu nhằm phát triển đội ngũ giảng viên của
trƣờng Đại học Công nghiệp Hà Nội
11
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN
ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC
CÔNG LẬP
Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy
đủ và có chất lƣợng chƣơng trình giáo dục;
-
Gƣơng mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật
và điều lệ nhà trƣờng;
-
Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cách
của ngƣời học, đối xử công bằng với ngƣời học, bảo vệ các quyền, lợi ích
chính đáng của ngƣời học;
-
Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình
độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phƣơng pháp giảng dạy, nêu
gƣơng tốt cho ngƣời học;
-
Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật;
* Giảng viên với tƣ cách là ngƣời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục
trong các cơ sở giáo dục ĐH - một loại hình cơ sở giáo dục đặc biệt có
những nhiệm vụ riêng đƣợc quy định trong tiêu chuẩn ngạch giảng viên.
Tiêu chuẩn chung các ngạch công chức chuyên ngành giáo dục và đào tạo
ban hành kèm theo Quyết định số 202/TCCP - VC ngày 08/06/1994 của Ban
tổ chức - cán bộ Chính phủ bao gồm:
tập.
Nền giáo dục hiện đại đòi hỏi phá vỡ tính duy nhất và độc tôn về nguồn tri
thức của ngƣời thầy trong nhà trƣờng truyền thống. Ngoài vai trò giảng dạy,
ngƣời thầy đang đƣợc đòi hỏi phải tham gia vào các hoạt động nghiên
cứu,phát triển, tổ chức quản lý và phục vụ xã hội và luôn phải tự bồi dƣỡng để
phát triển [31].
Theo UNESCO, trong nền giáo dục hiện đại, vai trò của ngƣời giáo viên đã
có thay đổi theo các phƣơng hƣớng lớn sau đây [32]:
-
Đảm nhiệm nhiều chức năng khác hơn so với trƣớc, có trách nhiệm
nặng hơn trong công việc lựa chọn nội dung dạy học và giáo dục.
-
Chuyển mạnh từ truyền thụ tri thức sang tổ chức việc học tập của học
sinh, sử dụng đến mức tối đa những nguồn tri thức trong xã hội.
-
Coi trọng hơn việc cá biệt hoá trong học tập, thay đổi tính chất trong
quan hệ thầy trò.
-
Yêu cầu sử dụng rộng rãi hơn trong những phƣơng tiện dạy học hiện
đại do đó yêu cầu trang bị thêm các kiến thức, kỹ năng cần thiết.
-
Theo các nhà quản trị kinh doanh: "Năng lực là những thuộc tính về tâm lý
của cá nhân giúp cho việc con người lĩnh hội một lĩnh vực kiến thức nào đó
được dễ dàng và nếu họ hoạt động trong lĩnh vực đó thì sẽ đạt được kết quả
cao" [15].
Xem xét một cách tổng hợp, năng lực là tập hợp các kỹ năng, kiến
thức, hành vi và thái độ mà các cá nhân sử dụng nhằm đạt đƣợc các mục tiêu
công việc của tổ chức đề ra. Cũng theo quan điểm trên, năng lực, một mặt
mang tính di truyền, một mặt đƣợc hình thành, thể hiện và hoàn thiện trong
hoạt động.
Đối với đội ngũ giảng viên, trình độ và năng lực của họ một mặt có
thể đƣợc đánh giá thông qua học hàm, học vị (đây là những danh hiệu đƣợc
xã hội công nhận thông qua thành tích hoạt động giảng dạy và nghiên cứu
khoa học), một mặt, để chính xác hơn, phải đánh giá thông qua chất lƣợng
hoạt động thực tiễn của họ trong môi trƣờng giảng dạy và nghiên cứu khoa
học.
Những yêu cầu cụ thể đối với giảng viên đại học đƣợc quy định theo tiêu
chuẩn ngạch giảng viên trong Tiêu chuẩn chung các ngạch công chức
chuyên ngành giáo dục và đào tạo ban hành kèm theo quyết định số
202/TCCP- VC ngày 08/06/1994 của ban Tổ chức - cán bộ Chính phủ.
Trong đó, giảng viên đƣợc phân chia thành ba ngạch: giảng viên, giảng viên
chính và giảng viên cao cấp. Mỗi ngạch lại có những tiêu chuẩn hay yêu cầu
15
về trình độ riêng.
1.2. Nội dung và yêu cầu phát triển đội ngũ giảng viên trong các
trƣờng đại học
1.2.1. Nội dung phát triển đội ngũ giảng viên trong các trƣờng đại
học
Theo Lodiaga, phát triển đội ngũ giảng viên là quá trình tăng cƣờng
Copyright: Tài liệu đại học ©