PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HOÁ

TRƯỜNG MẦM NON
LỚP: A1 (5 – 6 TUỔI)
------

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Một số biện pháp cho trẻ làm quen với truyện kể

NĂM HỌC 2015 - 2016
1


A: Đặt vấn đề
I- Lí do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết nghị quyết TW2 Khoá VIII của Đảng ta đã khẳng định
“Nguồn lực con người là quý báu nhất, có vai trò đặc biệt trong sự phát triển
kinh tế – xã hội” của một quốc gia. Và để có nguồn lực con người đáp ứng với
yêu cầu phát triển của đất nước là trách nhiệm lớn của ngành giáo dục và đào
tạo. Nhận thức được tầm quan trọng của mình, ngành GD và ĐT đã và đang
không ngừng nổ lực để hoàn thiện và phát triển nhằm đưa đất nước Việt Nam
hoà nhập với xu hướng Hiện Đại Hoá, hội nhập kinh tế quốc tế của toàn cầu
trong giai đoạn hiện nay.Là một trong những thành viên của nền GD, ngành học
mầm non đang không ngừng đổi mới để hoàn thiện mình nhằm góp phần chung
cho sự phát triển của toàn xã hội. Một trong những việc làm đó là đặt ra mục
tiêu và hướng đi riêng cho mình mà cụ thể là hình thành và phát triển cho trẻ
những cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa. Tạo điều
kiện để trẻ tự hoàn thiện mình và có cơ hội phát triển trên con đường học hành
cũng như trong cuộc sống.
Ngay từ khi sinh ra bước tiếp nhận cuộc sống đầu đời của trẻ là “Học ăn học
nói ”, do đặc điểm phát triển của trẻ ở thời kỳ này thường khủng hoảng về tâm

đề được nhiều giáo viên quan tâm nhất. Làm cách nào để đưa truyện kể đến với
trẻ một cách dễ dàng phù hợp, để trẻ tiếp nhận, biết kể chuyện một cách diễn
cảm thì thật không dễ chút nào. Vì vậy cho trẻ tiếp xúc với truyện kể là việc nên
làm và làm càng sớm càng tốt, nhưng dạy truyện kể cho trẻ như thế nào, thì lại
cả một vấn đề nên bàn luận, để hiệu qủa giáo dục được nhân lên ? Đó là câu hỏi
đặt ra cho người lớn, đặc biệt là cô giáo Mầm non, cần tìm cách giải quyết để
đáp ứng nhu cầu phát triển của trẻ. Với vai trò đặc biệt quan trọng như vậy, thế
nhưng thực tế ở các trường mầm non hiện nay việc dạy cho trẻ làm quen với
truyện kể chưa được quan tâm đúng mức, quá trình thực hiện theo phương pháp
đổi mới còn lúng túng, năng lực kể chuyện diễn cảm còn hạn chế, vì vậy làm
thế nào để giúp trẻ làm quen với truyện kể được tốt, thì đó là cả một vấn đề mà
tôi quan tâm,suy nghĩ.Từ những lí do trên mà tôi đã trăn trở và quyết định lấy
đề tài : “Một số biện pháp cho trẻ làm quen với truyện kể”, làm đề tài nghiên
cứu nhằm tổng hợp những kinh nghiệm trong quá trình công tác giảng dạy
3


mang lại hiệu quả cao trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, tôi xin nêu ra để
hội đồng khoa học và đồng nghiệp xem xét nghiên cứu. Với mong muốn nâng
cao chất lượng cho môn làm quen với truyện kể trong trường Mầm non.
II.Thực trạng vấn đề nghiên cứu
1. Thực trạng.
* Thuận lợi.
Nhà trường dưới sự chỉ đạo của phòng giáo dục Thành Phố, được sự quan
tâm tạo điều kiện của đảng chính quyền địa phương và cùng với sự nổ lực cố
gắng của ban giám hiệu nhà trường nên về mặt cơ sở vật chất đầy đủ và đảm
bảo các qui định của trường Chuẩn quốc gia.
Nhà trường thành lập 10/1996. Tổng số CBGV năm học 2012 - 2013 là 28
đồng chí. Diện tích nhà trường 4 500m 2. Bình quân 23m2/trẻ, với 10 phòng học
khang trang sạch đẹp. Cảnh quan nhà trường đẹp, rộng rãi, thoáng mát, có vườn

• Kết quả khảo sát chất lượng lần 1 được thể hịên ở bảng sau:
Đạt
T

Nội dung khảo sát

T

Tốt
Số
trẻ

Khá

Tỉ lệ
%

Số
trẻ

Trung bình

Tỉ lệ
%

Trẻ hiểu nội dung, nhớ
1

tên truyện, tên nhân


5%

8/40

2

5%

7/40

12.5

9/40

Trẻ bước đầu biết kể
lại truyện

15%

5/40

%

25%

Số
trẻ

18/4
0


10/40

25%

11/4

27,5

0

%

9/40

Số

22,5
%

22,5

13/4

32.5

%

0


6. Biện pháp Lựa chọn hình thức tổ chức hoạt động.
7. Biện pháp Dạy ở mọi lúc, mọi nơi.
8. Biện pháp Lồng ghép tích hợp kể chuyện thông qua các môn học khác.
9. Biện pháp Phối kết hợp với phụ huynh.
II.Các biện pháp để thực hiện
1. Nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của trẻ:
Như chúng ta đã biết đặc điểm tâm sinh lý ở lứa tuổi này là rất hiếu động ,
trẻ dễ nhớ nhưng cũng rất dễ quên. Trẻ phát âm chưa chuẩn (đối với trẻ nông
thôn tiếng địa phương còn nhiều). Một số trẻ còn nhút nhát.
Bởi vậy cô giáo phải luôn tìm hiểu nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ
để có biện pháp giáo dục và giúp đỡ trẻ.
Ví dụ : Cháu nói chưa rõ, nói ngọng, nói lặp thì tôi xếp ngồi cạnh cháu nói
rõ, nói đúng và nhắc trẻ giúp đỡ bạn khi bạn gặp khó khăn.
Tôi thường dành thời gian quan tâm đến những cháu đó nhiều hơn, động
viên giúp đỡ trẻ kịp thời. hoặc những cháu nhút nhát, không chịu hoạt động, nói
nhỏ hoặc ít nói thì xếp cháu đó được hoạt động với những cháu nhanh nhẹn
thích hoạt động, đồng thời cô luôn kịp thời động viên khích lệ trẻ khi trẻ trả lời
các câu hỏi, hay khi trẻ kể lại truyện.
6


2. Biện pháp chuẩn bị và sưu tầm đồ dùng giảng dạy
* Đối với văn học yêu cầu cần phải có các loại tranh ảnh (tranh động).Để
đáp ứng nhu cầu đổi mới nhằm nâng cao kiến thức cho trẻ về môn học nói
chung và môn cho trẻ LQVH nói riêng cần phải có những bộ tranh truyện thơ
đẹp, sáng tạo hấp dẫn nhằm gây hứng thú và sự chú ý cho trẻ. Bởi vậy việc tạo
những đồ dùng để dạy trẻ LQVH rất cần thiết và quan trọng. Cho nên ngay từ
đầu năm học, sau khi nhận lớp tôi đã kiểm tra toàn bộ đồ dùng dạy văn học ở
lớp. Sau đó lập kế hoạch tu sửa làm đồ dùng dạy mới. Còn những câu chuyện
,thơ mà nhà trường đã trang bị bằng tranh lật ,thì tôi dựa trên những nhân vật

được sự hứng thú cho trẻ ngay từ đầu bài học, nhưng sự hứng thú đó phải đảm
bảo logic và phù hợp với chủ điểm và tuỳ theo từng nội dung bài dạy mà cô có
cách gây hứng thú cho trẻ khác nhau như: hát, mô hình, vật thật, rối… Và lời
giới thiệu gây hứng thú của cô cũng phải cuốn hút trẻ gần gũi với trẻ để trẻ có
thể làm quen với bài học một cách nhanh chóng.
*Ví dụ : Khi day trẻ học bài thơ “ Hoa cúc vàng”. Chủ điểm thế giới thực vật
* Cách tiến hành :
Hoạt động của cô
* Hoạt động 1: Gây hứng thú .

Hoạt động của trẻ

- Cô cùng trẻ hát bài “Hoa trong vườn” và đi thăm - Trẻ hát và đi thăm
vườn hoa cô đã chuẩn bị sẵn.

vườn hoa cùng cô.

- Các con vừa hát bài hát nói về gì?
- Vậy các con thấy vườn hoa như thế nào ?

- Về hoa trong vườn

- Các con thấy vườn hoa của chúng mình có những
loại hoa gì ?

- Rất đẹp.

- Sau đó cô đặt câu hỏi gợi mở để trẻ nêu lên màu - Trẻ kể, hoa hồng, hoa
sắc, mùi hương của một số loại hoa và lợi ích của đồng tiền, hoa cúc trắng,
chúng .

đó. Có thể tổ chức cho trẻ tạo hình (vẽ, năn, cắt, dán) những hình ảnh mà trẻ
cảm nhận được theo trí tưởng tượng của chúng, để trẻ cảm nhận câu truyện một
cách sâu sắc hơn. Bằng những biện pháp và phương pháp khác nhau cô giáo cần
biết lựa chọn các phương pháp biện pháp phù hợp với yêu cầu của từng tiết dạy
để truyền đạt nội dung, tư tưởng, chủ đề của tác phẩm để thu hút sự tập trung
chú ý tạo sự hứng thú của trẻ trong tiết học, trẻ phát hiện được những cái hay
cái đẹp trong tác phẩm, từ đó hiệu quả giờ dạy sẽ được nâng cao . Nếu giờ dạy
chỉ đơn thuần như một tiết dạy bình thường thì trẻ không hứng thú, dẫn đến hiệu
quả giờ dạy không cao.
Với yêu cầu của giáo dục hiện nay là dạy trẻ theo hướng đổi mới nội dung đó
được thể hiện ở 3 khía cạnh là : - Lấy trẻ làm trung tâm.
9


- Phát huy tính tích cực của trẻ .
- Dạy theo hướng lồng ghép tích hợp .
Vì vậy giáo viên phải biết cách để phát huy các nội dung một cách phù hợp
và khoa học nhằm làm cho trẻ hứng thú hoạt động và giờ dạy đạt kết quả cao.
5. Tạo môi trường động cho trẻ hoạt động:
Ngay từ đầu năm học phải chú trọng dành nhiều thời gian trong ngày cho
việc trang trí sắp xếp lớp, đặc biệt là làm thêm được nhiều đồ dùng, đố chơi
phục vụ cho trẻ làm quen với tác phẩm truyện kể (các loại tranh truyện, tranh lô
tô, tranh sưu tầm, con giống, rối, mũ các con vật, loài hoa.).
Tập trung trang trí làm nổi bật chủ điểm đang thực hiện sử dụng mảng tường
trống, trang trí con rối giống nhân vật trong các câu chuyện, bài thơ mà trẻ và đã
đang được làm quen. Nhờ vậy mà khắc sâu vào hình tượng trong các tác phẩm
văn học cho trẻ, tăng khả năng cảm nhận văn học cho trẻ.
Bên cạnh đó thường xuyên thay đổi cách trang trí để trẻ không bị nhàm chán,
luôn cho trẻ thấy sự mới lạ như thay đổi trang trí theo chủ điểm, chủ đề, kích
thích sự sáng tạo, ham tìm tòi khám phá của trẻ.

dùng ngoài vườn cổ tích với một số cây xanh bóng mát,có chim đậu trên cành,
có bướm, có hoa và một số thú, đồ dùng dạy học có bánh xe, sân khấu ở tường
cảnh núi rừng cây cối, có gấu đen,nhà thỏ nâu, nhà thỏ trắng có đống lửa, có
ghế cho các cháu ngồi.
5.2.Tổ chức dưới dạng trò chơi tập kể chuyện
* Hình thức trò chơi đóng kịch:
Hình thức này là trẻ đã thuộc truyện, câu chuyện có nhiều lời thoại vì vậy
thông qua trò chơi đóng kịch trẻ có thể tiếp nhận truyện một cách nhanh nhất
bởi lẽ trẻ mầm non là lứa tuổi “Học mà chơi, chơi mà học” khả năng tư duy chú
ý còn mang tính tự phát, trẻ chỉ chú ý những gì mình thích mà trò chơi là một
trong những hành động mà trẻ ở lứa tuổi này ưa thích nhất.
Ví dụ: Câu chuyện : “Cô bé quàng khăn đỏ”
Một trẻ đóng vai “Cô bé quàng khăn đỏ”
Một trẻ đóng vai “Con sói”
Một trẻ đóng vai “Mẹ cô bé quàng khăn đỏ”
Một trẻ đóng vai “Bà”
Một trẻ đóng vai “Bác thợ săn”
11


Trẻ được nhập vào vai các nhân vật trẻ rất thích và nhận thấy vì không nghe
lời mẹ mà súyt nữa cô bé quàng khăn đỏ bị sói ăn thịt, song trẻ không thích
đóng chó sói, hỏi mới biết vì sói hung dữ, Đây là cơ hội để trẻ nhận thức được
đúng sai, việc nên làm, giữa cái thiện và cái ác.
*. Kể chuyện sáng tạo :
Bên cạnh việc giúp trẻ tiếp nhận tác phẩm truyện một cách nhanh nhất và sâu
sắc nhất thì việc giúp cho khả năng tư duy lôgic của trẻ đối với tác phẩm truyện
được phát triển là một việc làm cần thiết nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo
của trẻ. Thông qua việc tổ chức hình thức kể chuyện sáng tạo trẻ có thể tư duy,
tưởng tượng ra các tình tiết có thể xảy ra trong truyện và nêu lên những suy

trẻ lựa chọn tranh để kể. Lúc này giáo viên là người động viên giúp đỡ trẻ thực
hiện.
5. 3 Tổ chức dưới dạng hội thi:
Thông qua nội dung này, không chỉ giúp cô phát hiện ra năng khiếu và khả
năng tiếp thu tác phẩm truyện của trẻ để khuyến khích động viên trẻ kịp thời mà
con giúp cho trẻ mạnh dạn, tự tin, ràn luyện khả năng ngôn ngữ cũng như khả
năng ghi nhớ của mình.
Ví dụ : Với câu chuyện “Chú dê đen”. Cô tổ chức hội thi “Ai thông minh
hơn”. Chia lớp thành 3 đội dự thi và mỗi đội sẽ kể 1 lần với điều kiện các thành
viên trong đội sẽ lần lượt kể một đoạn trong truyện, các thành viên phối hợp với
nhau sao cho thành viên nào cũng được kể chuyện. Nếu một trong các thành
viên không kể được chuyện thì cả đội sẽ giúp đỡ. Sau khi kết thúc, đội nào kể to
, rõ ràng và có nhiều thành viên kể nhất đội đó sẽ chiến thắng và có thưởng.
Trong năm học vào các ngày cuối chủ điểm ở buổi chiều tôi tổ chức thi “Các
nhà đạo diễn tí hon” trẻ xung phong hay bắt thăm để thi kể các câu chuyện theo
tranh hay kể truyện sáng tạo (truyện trẻ tự bịa) trẻ thể hiện diễn xuất, có trao
thưởng bằng các vòng hoa do cô tự làm, hay tổ chức sinh nhật cho các bạn tôi tổ
chức tương tự có thêm các nội dung môn âm nhạc.
7. Dạy ở mọi lúc, mọi nơi :
* Vào những buổi sáng đón trẻ: ngoài công việc nhắc nhở trẻ chào ba mẹ
và cất đồ dùng đúng nơi quy định và giữ gìn vệ sinh sạch sẽ tôi thường hay trò
chuyện với trẻ theo chủ điểm của chương trình học.

13


Ví dụ: chủ điểm “một số nghành nghề”: tôi trò chuyện với trẻ về gia đình có bao
nhiêu người, bố,mẹ con làm nghề gì, anh chị con làm nghề gì, làm ở đâu và làm
rẩn phẩm gì, con lớn lên thích làm nghề gì …tôi cảm thấy có tác dụng rất lớn
đối với trẻ.trong lúc trò chuyện cô đã cung cấp cho trẻ nhiều vốn từ giúp trẻ

trình cũng được thực hiên ở các thời điểm khác nhau.
* Hình thức dạy trẻ ôn luyện vào buổi chiều: Giáo viên đọc,kể lại tác phẩm
cho trẻ nghe, sau đó yêu cầu trẻ đọc ,kể lại,giáo viên theo dõi, sửa sai cho trẻ để
trẻ thực hiện đúng, diễn cảm.
*Trong những giờ trả trẻ: Cô có thể đọc,kể các tác phẩm mới, sưu tầm thêm
các câu chuyện để kể cho trẻ nghe.
* Một hình thức khác: Đây là hình thức góp phần mang lại hiệu quả cao đó là
cho trẻ làm quen vơí truyện kể theo các chủ đề, gắn với việc tổ chức các ngày
lễ, hội ( 8/3 , 20/10, 20/11…). Cô giáo tổ chức cho các cháu trong lớp trong
trường liên hoan, biểu diễn văn nghệ trong có thể kể chuyện, đòng kịch theo tác
phẩm văn học.Hình thức này thu hút được nhiều trẻ tham gia luyện tập biểu
diễn.Thông qua đó động viên cổ vũ các cháu giỏi đồng thời khuýên khích các
cháu yếu, nhút nhát tham gia vào các hoạt động nghệ thuật, củng cố, khắc sâu
về hình tượng văn học cho trẻ.
8. Biện pháp lồng ghép tích hợp kể chuyện thông qua các môn học khác.
Tích hợp là phương pháp đòi hỏi ở giáo viên sự sáng tạo linh hoạt và khéo
léo khi vận dụng, quá trình vận dụng tích hợp cân lựa chọn nội dung phù hợp,
lôgic, tránh quá trình hoạt động trở nển rời rạc, chắp vá.
*Đối với việc cho trẻ làm quen với truyện kể, cô có thể lồng ghép tích hợp
thông qua các môn học khác như: Toán, MTXQ,Tạo hình, Thể dục và kết hợp
môn âm nhạc, hoặc có thể thay đổi trạng thái tĩnh, động theo từng đề tài.
* Thông qua hoạt động môi trường xung quanh:
Ví dụ: Đề tài: Tìm hiểu một số loại rau

- Chủ điểm: Thế giới thực vật

Chủ đề: Rau, củ, quả.
Tôi vào bài với câu chuyện “ sự tích rau thì là”
Cô kể đến loại rau nào thì cô đưa loại rau đó ra và hỏi trẻ về tên gọi, màu
sắc, và tác dụng của rau đối với con người và cách trồng và chăm sóc, và cuối

tầm quan trọng của môn học, từ đó vận động phụ huynh để phụ huynh quyên
góp những nguyên vật liệu, phế liệu sẵn có để làm thêm nhiều đồ dùng phục vụ
cho môn truyện kể.
Tôi còn hướng dẫn cho phụ huynh khuyến khích trẻ kể chuyện,đóng vai
biễu diễn cho những người thân trong gia đình xem.
16


Vận động phụ huynh học sinh cùng cô và trẻ tổ chức các hội thi ở cuối chủ
điểm, cùng tổ chức ngày hôị, ngày lễ, những buổi biểu diễn nghệ thuật quần
chúng… để từ đó trẻ cảm nhận đựơc cái hay, cái đẹp trong nghệ thuật văn học.

C. Kết luận
1. Kết quả nghiên cứu
Trên đây là những giải pháp mà tôi đã rút ra từ thực tế giảng dạy. sau khi
thực hiện các giải pháp đã đưa ra, kết quả là môn làm quen với văn học ở lớp tôi
đã được nâng lên rõ rệt và được thể hiện ở bảng sau:

TT

Tốt

Nội dung khảo
sát

Đạt
Khá

Trung bình


Trẻ hiểu nội
dung, nhớ tên
1

truyện, tên

15/40 37,5% 18/40

nhân vật trong

17,5

0

0%

0

0%

40%

2/40

5%

45%

3/40



15%

13/40

42,5
%

9/40

22,5
%

trong truyện
3

4
5

Trẻ kể chuyện
theo tranh
Trẻ kể chuyện
sáng tạo
Trẻ bước đầu
biết kể lại

15/40
12/40

30%

Tham gia vào các hoạt động kể truyện sẽ dễ dàng giúp trẻ tích luỹ thêm về các
kỹ năng tri giác cách thức thể hiện, cảm xúc, thái độ và làm quen sự đa dạng, sự
phong phú gợi cho trẻ liên tưởng đến mọi sự vật, sự việc đang xảy ra xung
quanh trẻ. Hình thành cho trẻ các thói quen về kỹ năng sống, hành vi đạo đức…
góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ.
Văn học có tác dụng rất lớn đối với sự phát triển của trẻ mẫu giáo bởi đây là
giai đoạn bắt đầu cho việc hình thành nhân cách trẻ.Thông qua văn học hình
thành ở trẻ những tình cảm đạo đức của con người mới xã hội chủ nghĩa.
Do đó muốn truyền thụ tác phẩm văn học nói chung và truyện kể nói riêng
cho trẻ thì trước tiên người giáo viên phải nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của
trẻ.
Có kiến thức, năng lực truyền thụ tác phẩm văn học đến với trẻ một cách nhẹ
nhàng, linh hoạt và hiệu quả, giáo viên phảI vận dụng linh hoạt các biện pháp
như: hình thành nề nếp thói quen trong sinh hoạt, chuẩn bị đồ dùng phù hợp với
đề tài, đặc trưng của môn học, tạo môi trường cho trẻ được hoạt động tích cực.
Giáo viên không ngừng nghiên cứu tài liệu đổi mới phương pháp giảng dạy,
vận dụng và linh hoạt việc lựa chọn hình thức tổ chức tạo hứng thú cho trẻ phát
huy được tính tích cực và sáng tạo của trẻ.
2. Bài học kinh nghiệm.
Để giúp trẻ học tốt môn văn học người giáo viên cần phải linh hoạt, sánh tạo
và đầu tư nhiều vào bài dạy, cần phải tìm hiểu và nắm được đặc điểm tìm sinh
lý của trẻ.
Giáo viên phải thuộc được tác phẩm văn học và hiểu nội dung ý nghĩa của tác
phẩm văn học định truyền tải đến trẻ.
18


Nghiên cứu sử dụng các thủ thuật, biện pháp để gây hứng thú tập trung sự
chú ý của trẻ tạo cho giờ học thỏai mái và sinh động
Ngoài ra muốn dạy tốt tôi phải thường xuyên học hỏi đồng nghiệp, tự rèn

Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Quảng Phú ngày 30 tháng 03 năm 2013

Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết ,không sao chép nội dung
của người khác.

20