TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

TIỂU LUẬN TRIẾT HỌC

Đề tài: VẬN DỤNG QUY LUẬT PHỦ ĐỊNH CỦA PHỦ
ĐỊNH CỦA PHÉP BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀO
PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KINH TẾ VIỆT NAM
HIỆN NAY
Nhóm 14 Lớp Đêm 1 Khóa 24 thực hiện
Nhóm trưởng

: Nguyễn Duy Quang (45)

Thành viên 1

: Ngô Thị Lệ Quyên (47)

Thành viên 2

: Võ Ngọc Quang (46)

Giảng viên phụ trách: TS. Bùi Văn Mưa

TP.Hồ Chí Minh, tháng 1 năm 2015
1


LỜI NÓI ĐẦU
Trải qua một chặng đường đầy thử thách gay go, khó khăn hơn hai mươi năm
vận động phát triển, Việt Nam đã chuyển mình trở thành một quốc gia đang phát

trong quá trình vận động và phát triển.
- Phủ định biện chứng là phạm trù triết học dùng để chỉ một mắt khâu của
quá trình tự phát triển của sự vật đưa đến sự ra đời của cái mới tiến bộ hơn cái cũ,
lỗi thời bị phủ định. Phủ định biện chứng không chỉ phủ định – loại bỏ các yếu tố
tiêu cực, lỗi thời (chứa trong cái cũ), có hại cho sự tồn tại tiếp theo của sự vật (cái
mới) mà nó còn là sự khẳng định – lưu trữ các yếu tố tích cực, tiến bộ chứa trong cái
cũ, có lợi cho sự tồn tại tiếp theo của sự vật (cái mới). Phủ định biện chứng gắn liền
với giải quyết mâu thuẫn là bước nhảy về chất xảy ra bên trong sự vật, mang tính
khách quan, tính kế thừa. Phủ định biện chứng đối lập với phủ định siêu hình và
hàm chứa trong mình phủ định của phủ định.
+

Cái cũ là cái đã và đang tồn tại nhưng không còn hợp quy luật hay hợp thời,

càng ngày càng có nhiều yếu tố thoái bộ, tiêu cực và sức sống của nó bé dần,
đang bị phủ định.
+

Cái mới là cái chưa từng tồn tại, bây giờ mới tồn tại, hợp quy luật hay hợp

thời, càng ngày càng có nhiều yếu tố tiến bộ tích cực và sức sống của nó lớn dần
đang được khẳng định.
+

Cái cũ và cái mới xét trong quan hệ lẫn nhau, quy định lẫn nhau, chính những

yếu tố, bộ phận tích cực, có lợi cho sự tồn tại tiếp theo trong cái cũ được cải tạo
lại thành những yếu tố cấu thành nên cái mới. Vì vậy cần phân biệt cái cũ với cái
truyền thống, cái mới với cái quái dị.Cái cũ cái mới luôn xung đột, đấu tranh lẫn
nhau nhưng cuối cùng cái mới sẽ tất thắng và thay thế cái cũ.

cuối cùng nó sẽ thắng.
+

Thấy được xu hướng vận động, phát triển xoắn ốc tiến lên của sự vật xảy ra

trong thế giới.
- Trong hoạt động thực tiễn để đạt được hiệu quả phải:
+

Hiểu rõ xu hướng vận động, phát triển của sự vật là một chuỗi các lần phủ

định biện chứng, bao gồm phủ định của phủ định từ đó đưa ra các đối sách thích
hợp.
+

Tìm kiếm và sử dụng nhiều công cụ, phương tiện, biện pháp thích hợp (mà

trước hết là những công cụ, biện pháp, vật chất) để can thiệp đúng lúc, đúng chỗ,
4


đúng mức độ vào tiến trình vận động của sự vật, lèo lái nó theo đúng quy luật
hoặc lợi ích của chúng ta.

2. VẬN DỤNG QUY LUẬT PHỦ ĐỊNH CỦA PHỦ ĐỊNH CỦA PHÉP
BIỆN CHỨNG DUY VẬT VÀO PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KINH TẾ
VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1 Thực trạng nền kinh tế Việt Nam hiện nay
Năm 2013 khép lại với những vui buồn lẫn lộn khi lạm phát được kiểm soát
nhưng tăng trưởng kinh tế vẫn ở mức thấp. Sang 2014, tình hình được kỳ vọng sẽ

thấp hơn so với mức 5,2% thời kỳ 1991-2000. So với các nước trong khu vực, năng
suất lao động Việt Nam cũng thua kém, chẳng hạn thấp hơn Trung Quốc 3 lần,
Malaysia 6 lần, Singapore gần 20. Năng suất lao động tăng thấp hơn mức tăng lương
sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nền kinh tế và tốc độ tăng trưởng.
Số liệu mới nhất cũng ghi nhận việc số vốn do các doanh nghiệp đăng ký
thành lập mới tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái, dù số doanh nghiệp đăng ký
thành lập mới giảm 5% và số giải thể, ngừng hoạt động tăng 9% so với cuối năm
2013. Đồng thời, tạo ra hơn 1 triệu việc làm cho người lao động nên tỷ lệ thất
nghiệp và thiếu việc làm đã giảm so với năm 2013.
Lạm phát giữ ở mức thấp song nguy cơ tăng cao trở lại vẫn tiềm ẩn khi mức
tăng thấp năm qua chủ yếu do thắt chặt chính sách tài khóa, tổng cầu nền kinh tế
yếu. Thời gian tới, giá cả hàng hóa có thể phải chịu các cú sốc từ việc các hàng hóa
cơ bản trong nước được điều chỉnh theo giá thị trường, lạm phát từ yếu tố tiền tệ
cùng lúc có thể xuất hiện sau độ trễ nới lỏng bội chi ngân sách, tăng nợ công.
Tạm khép lại bức tranh kinh tế 2014 với cả gam màu sáng và tối. Sang năm
2015, kinh tế thế giới tiếp tục được dự báo thuận lợi hơn và môi trường vĩ mô trong
nước dần đi vào ổn định. Kinh tế Việt Nam kỳ vọng cải thiện đáng kể hơn nữa.Tuy
nhiên, để đạt được điều đó, cần có cái nhìn ở khía cạnh khác bằng cách vận dụng
quy luật phủ định của phủ định sau đây.
6


2.2 Vận dụng quy luật phủ định của phủ của phép duy vật biện chứng
vào phân tích thực trạng kinh tế Việt Nam hiện nay
Quy luật phủ định của phủ định là phạm trù triết học dùng để chỉ sự xác định
lặp lại cái cũ, tức khẳng định lại cái đã bị phủ định, ở một trình độ cao hơn trong quá
trình tự phát triển của bản thân sự vật. Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hiện nay,
những cái cũ vẫn còn tồn tại tiêu cực, yêu cầu cần phải giải quyết triệt để để kinh tế
Việt Nam thoát khỏi vòng lẩn quẩn như hiện nay, vẽ nên bức tranh kinh tế 2015
sáng sủa hơn. Trong khuôn khổ bài tiểu luận cho phép, chúng tôi xin điểm qua

vốn còn kéo dài. Khả năng tiếp cận vốn của DN vẫn còn khó khăn, nhất là DN vừa
và nhỏ. Đồng thời, các con số nợ xấu hiện nay chưa phản ánh đúng sự thật. Xử lý nợ
xấu cần nhìn thẳng vào sự thật, hiện việc xử lý này đang dựa trên nguồn số liệu nhảy
múa, nợ xấu của ngân hàng vẫn chưa được công bố chính xác, đầy đủ.
Ngoài ra, Việt Nam nói riêng, các nước trên thế giới nói chung đang lo ngại
nợ xấu từ các doanh nghiệp Trung Quốc lây lan. Rõ ràng, việc các DN Trung Quốc
đẩy mạnh vay nợ tại các quốc gia khác chắc chắn nợ này sẽ tác động không tốt lên
nền kinh tế của nước đó, trường hợp xấu nhất là sắp tới đây tăng trưởng kinh tế của
quốc gia đó có thể sẽ đi xuống.
Như vậy, để năm 2015 chúng ta tin tưởng rằng nợ xấu sẽ được đưa về mức
an toàn đến cuối năm như mục tiêu đã đề ra thì chỉ với những cố gắng của ngành
Ngân hàng trong xử lý nợ xấu là chưa đủ bởi vì nợ xấu là vấn đề của nền kinh tế đòi
hỏi cần có sự tham gia, hỗ trợ tích cực của các cơ quan, bộ, ngành, địa phương và
doanh nghiệp, đặc biệt trong việc phục hồi, hỗ trợ sản xuất kinh doanh, xử lý hàng
tồn kho, xử lý nợ trong xây dựng cơ bản, thúc đẩy đầu tư, tiêu dùng, tháo gỡ khó
khăn cho thị trường bất động sản,… Nếu các giải pháp nêu trên không được triển
khai đồng bộ thì việc xử lý nợ xấu không triệt để và không đạt kết quả như mong
muốn. Bên cạnh đó, Bộ tài chính cần phải rà soát một số rủi ro do nợ xấu của các
chi nhánh ngân hàng Trung Quốc có mặt và phải nỗ lực giải quyết triệt để vấn đề.
1

VAMC là công cụ đặc biệt của nhà nước nhằm góp phần xử lý nhanh nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính, giảm

thiểu rủi ro cho các TCTD, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý nền kinh tế.
8


Thứ ba, Nợ công được cho rằng vẫn an toàn vì ‘trong giới hạn cho phép’
mặc dù thừa nhận là nợ công có tăng nhanh trong thời gian qua. Thủ tướng Nguyễn
Tấn Dũng cũng cam kết chính phủ của ông sẽ ‘dứt khoát kiểm soát nợ công’ trong

Như vậy, trong thời gian tới, Chính phủ cần phải quan tâm chỉ đạo nâng cao
hiệu quả quản lý và sử dụng nợ công. Trong đó quản lý chặt chẽ nợ công vay mới,
bảo đảm theo đúng quy định và trong giới hạn cho phép. Phấn đấu đến năm 2020 nợ
công giảm còn khoảng 60,2% GDP (quy định không quá 65% GDP), nợ Chính phủ
khoảng 46,6% GDP (quy định không quá 55% GDP) và tỷ lệ trả nợ trực tiếp của
Chính phủ so với tổng thu ngân sách nhà nước khoảng 20% (quy định không quá
25%)…
Đồng thời, cùng với tăng trưởng kinh tế, từng bước điều chỉnh cơ cấu thu chi
ngân sách theo hướng lành mạnh hơn, tập trung tăng tỷ trọng thu nội địa, triệt để tiết
kiệm và giảm tỷ trọng chi thường xuyên… Phấn đấu đến năm 2020 tỷ trọng thu nội
địa chiếm khoảng 80% tổng thu; tỷ trọng chi đầu tư khoảng 25-30%, chi thường
xuyên khoảng 50-55%, chi trả nợ khoảng 20% trong tổng chi ngân sách nhà nước và
bội chi khoảng 4% GDP.
Ngoài 3 vấn đề trên, chúng ta cũng cần phủ định một số vấn đề có tầm quan
trọng không kém. Đó là tổng vốn đầu tư phát triển xã hội có thể đạt được mức 30%
GDP không khi nền kinh tế đang bị “nghẽn” hấp thụ tín dụng, mà đầu tư của mọi
thành phần kinh tế đều dựa chủ yếu vào tín dụng. Ngay cả trường hợp đạt mức tăng
tín dụng cả năm 2014 là 12%, thì tổng vốn đầu tư vẫn chưa thể đạt mức 30% GDP.
Bên cạnh đó, các chỉ tiêu tạo việc làm và tỷ lệ thất nghiệp đã được đánh giá đúng
chưa? Khi dựa trên tính khả tín của số liệu công bố. Nhưng, có điều chắc chắn là với
mức tăng GDP khoảng 6%, thì không thể tạo ra đến 1,6 triệu việc làm và mức thất
nghiệp ở đô thị chỉ có 4%. Tình trạng thất nghiệp và bán thất nghiệp ở nước ta cần
được đánh giá đúng thực chất hơn. Vì vấn đề việc làm và thất nghiệp là một trong 4
chỉ tiêu quan trọng nhất của kinh tế vĩ mô.
2

Trích trao đổi của Chuyên gia Kinh tế Phạm Chi Lan với trang BBC Vietnamese.
10



e]
6. Luận bàn về những vấn đề của nền kinh tế Việt Nam.
Địa chỉ: [http://www.tapchitaichinh.vn/Trao-doi-Binh-luan/Luan-ban-ve-nhung-vande-cua-nen-kinh-te-Viet-Nam/41761.tctc]
7. Tăng trưởng, lạm phát định hình bức tranh kinh tế 2014
Địa chỉ: [http://vneconomy.vn/thoi-su/tang-truong-lam-phat-dinh-hinh-buc-tranhkinh-te-2014-20141228062015106.htm]
8. Tình hình kinh tế - xã hội năm 2014.
Địa chỉ: [http://www.gso.gov.vn/default.aspx?tabid=507&ItemID=16155]

12


MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU...................................................................................................................... 2
1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
2.1 Thực trạng nền kinh tế Việt Nam hiện nay......................................................................5
2.2 Vận dụng quy luật phủ định của phủ của phép duy vật biện chứng vào phân tích thực
trạng kinh tế Việt Nam hiện nay.............................................................................................7
KẾT LUẬN...........................................................................................................................11
TÀI LIỆU THAM KHẢO.....................................................................................................12
3. Kinh tế Việt Nam: Lạm phát năm 2014: Thành công và cảnh báo...................................12
Địa chỉ: [http://nguyentandung.org/lam-phat-nam-2014-thanh-cong-va-canh-bao.html]....12
7. Tăng trưởng, lạm phát định hình bức tranh kinh tế 2014..................................................12
LỜI NÓI ĐẦU...................................................................................................................... 2
...............................................................................................................................................13

13


TRƯỜNG ĐH KINH TẾ TPHCM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Thống nhất đề tài và xây dựng đề cương.

-

Cả nhóm thống nhất và đăng ký đề tài cho Lớp trưởng.

-

Tìm hiểu kỹ lý thuyết về quy luật phủ định của phủ định, mỗi thành viên tự
xây dựng đề cương chi tiết trên cơ sở dàn bài đã thảo luận.

III.
-

Kết luận
Bạn Nguyễn Duy Quang là nhóm trưởng.
Liên hệ thắc mắc thông qua email hoặc trao đổi trực tiếp tại lớp học.
Nhóm thống nhất chọn đề tài: " Vận dụng quy luật phủ định của phủ định của

phép biện chứng duy vật vào phân tích thực trạng kinh tế Việt Nam hiện nay"
- Mỗi thành viên sẽ có một tuần để tìm hiểu kỹ đề tài, viết các ý chính cũng
như các tài liệu liên quan gửi cho Quyên tổng hợp trước ngày 17/11/2014.
- Khi Quyên tổng hợp xong sẽ gửi lại cho các thành viên xem và đọc nắm các
ý kiến và nhóm trưởng sẽ chốt ngày họp nhóm lần 2.

14


Buổi họp kết thúc lúc 21h30. Trên đây là toàn bộ nội dung buổi họp nhóm tiểu
luận Triết học, lớp Đ1_K24, yêu cầu các thành viên được phân công nhiệm vụ thực

III.

Thành phần tham gia
1. Nguyễn Duy Quang
2. Ngô Thị Lệ Quyên
3. Võ Ngọc Quang
Nội dung họp nhóm
- Đưa ra kết cấu tiểu luận chính thức.
- Tổng hợp cơ sở lý thuyết.
- Thảo luận về thực trạng kinh tế Việt Nam hiện nay.
Kết luận
- Chốt lại kết cấu tiểu luận gồm: Lời mở đầu, cơ sở lý thuyết, vận dụng
quy luật vào phân tích thực trạng kinh tế Việt Nam hiện nay, kết luận, tài
liệu tham khảo.
- Hoàn thành Lời mở đầu, cơ sở lý thuyết.
- Cả 3 thành viên cùng nghiên cứu về việc vận dụng quy luật vào phân
tích thực trạng kinh tế Việt Nam hiện nay.
- Thời hạn gửi mail nội dung: Thực trạng kinh tế và vận dụng quy luật
cho Quyên chậm nhất 10/12/2014.
- Các thành viên có thời gian để xem xét bài tổng hợp, đóng góp ý kiến
trước khi họp nhóm lần thứ 3 dự kiến ngày 20/12/2014
Buổi họp kết thúc lúc 10h30 cùng ngày. Trên đây là toàn bộ nội dung buổi

họp nhóm lần 2 nhóm tiểu luận Triết học, lớp Đ1_K24, yêu cầu các thành viên thực
hiện theo đúng nhiệm vụ đã đặt ra.
Nhóm trưởng

Nguyễn Duy Quang

Ngô Thị Lệ Quyên


Nội dung họp nhóm
- Dựa trên nội dung đã được Quyên tổng hợp, các thành viên xem xét và
đưa ra những ý kiến, những vấn đề còn khúc mắc để thảo luận, chỉnh
-

III.

sửa.
Nhóm trưởng thực hiện các phần mục lục, tài liệu tham khảo, phụ lục

(nếu có).
- Bạn Ngọc Quang chịu trách nhiệm kiểm tra sai soát, lỗi chính tả.
- Nhóm trưởng đánh giá quá trình thực hiện của nhóm.
Kết luận
- Hoàn thành cơ bản các nội dung chính của bài tiểu luận.
- Thời hạn gửi mail cho Quyên tổng hợp là 05/01/2015.
- Quyên gửi bài hoàn thiện cho nhóm trưởng kiểm tra lần cuối, sau đó
-

nhóm trưởng có nhiệm vụ nộp cho lớp trưởng đúng thời gian quy định.
Nhìn chung, các thành viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, làm

việc nghiêm túc, biết chia sẻ thông tin trong quá trình làm bài.
Buổi họp kết thúc lúc 17h cùng ngày. Trên đây là toàn bộ nội dung buổi họp
lần 3 nhóm tiểu luận Triết học, lớp Đ1_K24, yêu cầu các thành viên được phân công
nhiệm vụ thực hiện theo đúng kết luận.
Nhóm trưởng

Nguyễn Duy Quang