LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành bài khóa luận này, em xin chân thành cảm ơn đến Ban
giám hiệu nhà trường, các thầy cô trong Khoa Khoa học tự nhiên và công
nghệ đã tận tình giảng dạy cung cấp kiến thức và tạo điều kiện thuận lợi cho
em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận này.
Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo Thạc Sĩ Mai
Minh Hùng người đã tận tình hướng dẫn em trong suốt quá trình làm khóa luận
tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các bạn sinh viên lớp sư phạm Vật lý
2007 đã ủng hộ em trong suốt quá trình thực hiện khóa luận.
Do thời gian và hiểu biết còn hạn chế nên bài khóa luận này không
tránh khỏi những thiếu sót. Vì vậy, kính mong quý thầy cô và các bạn chỉ ra
chỗ sai sót để đề tài được hoàn thiện hơn.
Buôn Ma Thuột, ngày 10 tháng 05 năm 2011
Sinh viên
NGUYỄN THỊ LAN CHI
i
2
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
2.6.1.1. Tạo bầu không khí học tập tích cực...................................................................17
2.6.1.2. Sử dụng định hướng 1 khi soạn giáo án.............................................................18
2.6.2. Định hướng 2: Việc tổ chức thu nhận và tổng hợp kiến thức.................................18
2.6.2.1. Tổ chức dạy kiến thức.......................................................................................18
ii
2
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
* Kiến thức khái niệm: Gồm những thông tin mà học sinh cần phải biết, hiểu để vận dụng.
Loại kiến thức này trả lời cho câu hỏi: Nó là cái gì? Giáo viên cần dẫn dắt học sinh từ
những cái đã biết đến cái mới.......................................................................................18
2.6.2.2. Sử dụng định hướng 2 khi soạn giáo án.............................................................19
2.6.3. Định hướng 3: Phát triển tư duy thông qua việc mở rộng và tinh lọc
kiến thức..........................................................................................................20
2.6.3.1. Cách thức giúp học sinh mở rộng và tinh lọc kiến thức......................................20
2.6.3.2. Sử dụng định hướng 3 khi soạn giáo án.............................................................20
2.6.4. Định hướng 4: Phát triển tư duy bằng việc sử dụng kiến thức có hiệu quả............21
1
F
uur
1
F
uur
DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT
stt Viết tắt Viết đầy đủ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
GV
HS
KTTB
PPDH
PP
PP NVĐ
THPT
THCS
VL
Giáo viên
Học sinh
Kiến thức thông báo
Hình 13.4. Thí nghiệm về tổng hợp lực
Hình 3.3. Tổng hợp lực
Hình 3.4. Quy tắc đa giác
Hình 3.5. Tổng hợp nhiều lực
Hình 3.6. Phân tích lực tác dụng lên vật đặt trên mặt phẳng nghiêng
Hình 3.7. Tổng hợp lực khi
α
=
30
o
Hình 3.8. Tổng hợp lực khi
α
=
60
o
Hình 3.9. Tổng hợp lực khi
α
=
90
o
Hình 3.10. Tổng hợp lực khi
α
=
150
o
Bảng 3.11. Phiếu học tập
Hình 20.1. Thí nghiệm về lực ma sát nghỉ
Hình 3.12. Biểu diến lực ma sát nghỉ tác dụng lên vật
Hình 3.13. Lực tác dụng lên vật đặt trên mặt bàn
42
44
44
44
45
48
48
52
53
61
65
67
v
2
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
Hình 3.33. Các lực tác dụng lên vật khi đặt trên bàn
Thực tiễn cho thấy giáo dục đã và đang có những cải cách to lớn chú trọng đổi
mới mục tiêu, nội dung chương trình, sách giáo khoa đặc biệt là đổi mới phương
pháp : Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tào khắc phục lối truyền thụ một
chiều, rèn luyện nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các phương
pháp tiên tiến và các phương tiện hiện đại vào trong quá trình dạy học, đảm bảo điều
kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu của học sinh,… Riêng về giáo dục phổ thông,
luật giáo dục điều 24.2 có ghi “phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính
tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học,
môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dung kiến thức vào
thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”
[12]. Cũng như đổi mới và hiện đại hóa phương pháp giáo dục, chuyển từ việc truyền
thụ trí thức thụ động thầy giảng, trò chép sang hướng dẫn người học chủ động trong
quá trình tư duy tiếp cận tri thức, dạy cho người học phương pháp tự học, tự thu nhận
thông tin một cách có hệ thống, có tư duy phân tích tổng hợp, phát triển năng lực của
mỗi cá nhân; tăng cường tính chủ động tích cực của học sinh, sinh viên trong qúa
trình học tập.
2
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
Nghiên cứu lí thuyết : Các tài liệu, công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài.
2
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
2
6. Dự kiến đóng góp của đề tài
Đề tài “Thiết kế phương án dạy chương động lực học chất điểm vật Lý lớp
10 nâng cao bằng các phương pháp lấy người học làm trung tâm” nghiên cứu để
phục vụ cho công tác giảng dạy của các giáo viên trường THPT nhằm đạt hiệu quả
cao hơn trong giáo dục.
2
F
uur
1
F
uur
của việc đổi mới này là: Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học
sinh trong học tập.
Ở các trường trung học phổ thông cũng đã áp dụng việc đổi mới phương pháp
dạy học theo tinh thần trên, nhưng việc đổi mới phương pháp dạy học còn chậm,
chưa có bước đổi mới nào đáng kể, chưa xây dựng được những tiêu chí của một bài
giảng theo tinh thần đổi mới. Nguyên nhân của tình trạng này do:
- Nhiều giáo viên chưa thấy sự cấp thiết phải đổi mới phương pháp dạy học mà vẫn
giữ tư tưởng dùng PP truyền thống vẫn là tốt nhất.
- Nhiều giáo viên chỉ tập trung bồi dưỡng trình độ chuyên môn không chú trọng rèn
luyện năng lực sư phạm.
2
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
4
- Điều kiện cơ sở vật chất, dụng cụ thí nghiệm của trường phổ thông còn thiếu,
chưa đồng bộ, GV ngại áp dụng phương pháp mới và sử dụng các phương tiện dạy
học đặc biệt là phương tiện kĩ thuật hiện đại.
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
1
F
uur
5
và trong thực tiễn, tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập. Làm cho “học” là
quá trình kiến tạo, học sinh tìm tòi, khám phá, phát hiện, luyện tập, khai thác và xử lí
thông tin….tự hình thành hiểu biết năng lực và kĩ năng.
Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học có vai trò quan trọng trong việc giúp
tạo ra những con người mới năng động, tìm tòi, sáng tạo trong thời đại mới và góp
phần nâng cao chất lượng đào tạo.
1.3. Mục tiêu giáo dục của môn vật lý ở THPT trong giai đoạn mới [13]
Trong giai đoạn mới, mục tiêu giáo dục của môn vật lý ở THPT được thể hiện cụ
thể ở các mặt sau:
* Về mặt kiến thức:
- Biết được những kiến thức cần thiết cho cuộc sống hằng ngày, cho nhiều ngành
lao động trong xã hội.
- Kiến thức được trình bày phù hợp với tinh thần của các thuyết vật lý.
- Ứng dụng mang tính cập nhật.
* Về mặt kĩ năng, năng lực tư duy:
6