BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
----------------&---------------

VĂN HỮU TẬP

NGHIÊN CỨU XỬ LÝ NƯỚC RỈ RÁC BÃI CHÔN
LẤP BẰNG PHƯƠNG PHÁP OZON HOÁ

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CÔNG NGHỆ MÔI TRƯỜNG

Hà Nội, 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ
CÔNG NGHỆ VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

VĂN HỮU TẬP

NGHIÊN CỨU XỬ LÝ NƯỚC RỈ RÁC BÃI CHÔN
LẤP BẰNG PHƯƠNG PHÁP OZON HOÁ
Chuyên ngành: Công nghê ̣ môi trường nước và nước thải
Mã số: 62 85 06 01

ii

LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trịnh Văn Tuyên và PGS.TS
Nguyễn Hoài Châu (Viện Công nghệ Môi trƣờng – Viện Hàn lâm Khoa học và Công
nghệ Việt Nam) đã định hƣớng cho tôi những hƣớng nghiên cứu khoa học quan trọng
trong quá trình thực hiện luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS. Đặng Xuân Hiển (Viện Khoa học và Công
nghệ Môi trƣờng, trƣờng Đại học Bách khoa Hà Nội) đã hỗ trợ và giúp đỡ tôi về kiến
thức khoa học cũng nhƣ thiết bị thí nghiệm thuộc đề tài KC08.05/11-15: Nghiên cứu
xây dựng công nghệ tích hợp hóa lý - sinh học thích ứng, hiệu quả, an toàn và bền
vững với môi trƣờng sinh thái để xử lý nƣớc rỉ rác tại các bãi chôn lấp rác tập trung.
Tôi xin cảm ơn phòng thí nghiệm Hƣớng Công nghệ Xử lý Ô nhiễm Môi
trƣờng (Viện Công nghệ Môi trƣờng – Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt
Nam) đã tạo điều kiện để tôi tiến hành các thí nghiệm nghiên cứu và phân tích kết quả
thí nghiệm.
NGHIÊN CỨU SINH

Văn Hữu Tập


iii

MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .........................................................................................................................1
CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN V Ề NƢỚC RỈ RÁC VÀ CÔ NG NGHỆ XỬ LÝ NƢỚC
RỈ RÁC ............................................................................................................................5
1.1. SƢ̣ HÌNH THÀNH NƢỚC RỈ RÁC ........................................................................5
1.2. THÀNH PHẦN CỦA NƢỚC RỈ RÁC ....................................................................6
1.2.1. Thành phần nƣớc rỉ rác trên thế giới .....................................................................6

3.2.2. Nghiên cứu xử lý các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng Perozon ....................76
3.2.3. Nghiên cứu xử lý các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng Ozon và Perozon kết
hợp đệm sứ ....................................................................................................................88
3.2.4. Kết hợp Ozon và Perozon với quặng mangan để cải thiện hiệu quả xử lý các chất
hữu cơ trong nƣớc rỉ rác ................................................................................................97
3.3. TÍNH TOÁN HẰNG SỐ ĐỘNG HỌC GIẢ BẬC MỘT PHẢN ỨNG XỬ LÝ
COD NƢỚC RỈ RÁC ..................................................................................................111
3.3.1. Thí nghiệm nghiên cứu động học ......................................................................111
3.3.2. Hằng số tốc độ phản ứng giả bậc một ...............................................................113
3.4. ỨNG DỤNG PHƢƠNG PHÁP PHÂN TÍCH HỒI QUY VÀ TƢƠNG QUAN
TRONG NGHIÊN CỨU XỬ LÝ CÁC CHẤT HỮU CƠ TRONG NƢỚC RỈ RÁC
BẰNG OZON VÀ PEROZON ...................................................................................117
3.4.1. Ứng dụng phƣơng pháp phân tích hồi quy và tƣơng quan trong nghiên cứu xử lý
các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng Ozon ..............................................................117
3.4.2. Ứng dụng phƣơng pháp phân tích hồi quy và tƣơng quan trong nghiên cứu xử lý
nƣớc rỉ rác bằng Perozon .............................................................................................120
3.5. ĐỀ XUẤT VÀ TÍNH TOÁN THÔNG SỐ CÔNG NGHỆ DÂY CHUYỀN XỬ
LÝ NƢỚC RỈ RÁC .....................................................................................................123
3.5.1. Đề xuất dây chuyền xử lý ..................................................................................123
3.5.2. Tính toán thiết kế hệ thống ................................................................................124
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .....................................................................................134
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 137
TÀI LIỆU THAM KHẢO ...........................................................................................138
PHỤ LỤC ....................................................................................................................150


v

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
A101


GAC

: Granular activated carbon – Than hoạt tính dạng hạt

HMW

: Humic Matter Weight - Khố i lƣơ ̣ng các hợp chất humic và fulvic

NXB

: Nhà xuất bản

PAC

: Polyaluminium Chlorite – Hóa chất keo tụ PAC

QCVN

: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

SBR

: Sequencing Batch Reactor – Bể phản ứng theo mẻ

SS

: Suspended Solids - Chất rắn lơ lửng

SMEWW


: Ultraviolet - tia tử ngoại

VFA

: volatile fatty acids – Các axit béo dễ bay hơi


vi

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1.1. Đặc điểm nƣớc rỉ rác bãi chôn lấ p chấ t thải rắ n .............................................7
Bảng 1.2. Thành phần nƣớc rỉ rác ở một số BCL ở Châu Mỹ và Châu Âu ....................9
Bảng 1.3. Thành phầ n nƣớc rỉ rác mô ̣t số BCL ở Châu Á ............................................11
Bảng 1.4. Thành phần nƣớc rỉ rác một số BCL ở Châu Phi ..........................................11
Bảng 1.5. Đặc trƣng thành phầ n nƣớc rỉ rác ở một số thành phố Việt Nam .................14
Bảng 1.6. Đặc tính hóa lý của O 3 phân tƣ̉ .....................................................................17
Bảng 2.1. Một số đặc tính nƣớc rỉ rác thí nghiệm .........................................................43
Bảng 2.2. Đặc điểm đệm sứ đƣợc sử dụng trong nghiên cứu .......................................53
Bảng 2.3. Thành phần % khối lƣợng quặng mangan tính theo oxit kim loại................55
Bảng 2.4. Tƣ liệu thống kê ban đầu có thứ nguyên .......................................................60
Bảng 2.5. Tƣ liệu thống kê ban đầu ở dạng vô thứ nguyên...........................................61
Bảng 3.1. So sánh hiệu suất keo tụ ở 1.500 và 3.000 mg/l............................................66
Bảng 3.2. Trung biǹ h hiê ụ suấ t xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ b ằng Ozon đơn với ảnh hƣởng
của pH ............................................................................................................................68
Bảng 3.3. Mô ̣t số ion phân hủy gố c OH • trong thí nghiệm Ozon đơn ..........................71
Bảng 3.4. Hàm lƣợng O3 trƣớc và sau xử lý các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng
Ozon đơn với ảnh hƣởng của pH...................................................................................71
Bảng 3.5. Trung biǹ h hiê ̣u suấ t xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ nƣớc rỉ rác bằng Ozon đơn với
ảnh hƣởng của thời gian phản ứng ................................................................................74

Bảng 3.17. O3 tiêu thụ ở thí nghiệm Ozon/đệm sứ có bề mặt riêng 728 m2/m3 ............92
Bảng 3.18. Trung biǹ h hiê ̣u suấ t xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ trong nƣớc rác b

ằng

Perozon/đệm sứ .............................................................................................................94
Bảng 3.19. Hàm lƣợng O 3 trƣớc và sau xử lý các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng
Perozon/đệm sứ .............................................................................................................95
Bảng 3.20. O3 và H2O2 tiêu thụ ở thí nghiệm Perozon/đệm sứ có bề mặt riêng 728
m2/m3 .............................................................................................................................96
Bảng 3.21. Trung biǹ h hiê ̣u suấ t xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ trong nƣớc r

ỉ rác bằng

Ozon/quặng mangan ....................................................................................................100
Bảng 3.22. Hàm lƣợng O 3 trƣớc và sau xử lý các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng
Ozon/quặng mangan ....................................................................................................104
Bảng 3.23. O3 tiêu thụ ở thí nghiệm Ozon/quặng mangan 500 mg/l ..........................104
Bảng 3.24. Trung biǹ h hiê ̣u suấ t xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ trong nƣớc r

ỉ rác bằng

Perozon/quặng mangan ...............................................................................................106
Bảng 3.25. Hàm lƣợng O 3 trƣớc và sau xử lý các chất hữu cơ trong nƣớc rỉ rác bằng
Perozon/quặng mangan ...............................................................................................109
Bảng 3.26. Suất tiêu thụ trung bình O3 và H2O2 sau thí nghiệm hệ Perozon/quặng
mangan 500 mg/l .........................................................................................................109
Bảng 3.27. Tổng hợp suất tiêu thụ O3 và H2O2 trong thí nghiệm kết hợp Ozon và
Perozon với đệm sứ và quặng mangan ........................................................................110
Bảng 3.28. Các điều kiện thí nghiệm nghiên cứu động học quá trình xử lý COD nƣớc

Hình 3.1. Ảnh hƣởng của PAC đến COD nƣớc rỉ rác sau xử lý ....................................64
Hình 3.2. Ảnh hƣởng của PAC đế n độ màu nƣớc rỉ rác sau xử lý ................................65
Hình 3.3. Ảnh hƣởng PAC đến chất rắn lơ lửng trong nƣớc rỉ rác sau xử lý ................65
Hình 3.4. Ảnh hƣởng của pH đến độ màu sau xử lý bằng Ozon đơn ...........................67
Hình 3.5. Ảnh hƣởng của pH đế n COD sau xử lý bằng Ozon đơn ...............................67
Hình 3.6. Ảnh hƣởng của pH đến TOC sau xử lý bằng Ozon đơn ...............................67
Hình 3.7. Ảnh hƣởng của pH đến tỉ lệ BOD 5/COD sau xử lý bằng Ozon đơn .............69
Hình 3.8. Ảnh hƣởng thời gian phản ứng đến độ màu sau xử lý bằng Ozon đơn .........73
Hình 3.9. Ảnh hƣởng thời gian phản ứng đến COD sau xử lý bằng Ozon đơn ............73
Hình 3.10. Ảnh hƣởng thời gian phản ứng đến TOC sau xử lý bằng Ozon đơn...........73
Hình 3.11. Ảnh hƣởng c ủa thời gian phản ứng đế n B OD5/COD sau xử lý bằng Ozon
đơn .................................................................................................................................75
Hình 3.12. Ảnh hƣởng của pH đến độ màu sau xử lý bằng Perozon ............................76
Hình 3.13. Ảnh hƣởng của pH đế n COD sau xử lý bằng Perozon ................................76
Hình 3.14. Ảnh hƣởng của pH đến TOC sau xử lý bằng Perozon ................................77
Hình 3.15. Ảnh hƣởng của pH đế n tỉ lê ̣ BOD 5/COD sau xử lý bằng Perozon..............78
Hình 3.16. Ảnh hƣởng của H2O2 đến độ màu sau xử lý bằng Perozon .........................81
Hình 3.17. Ảnh hƣởng của H2O2 đến COD sau xử lý bằng Perozon ............................81
Hình 3.18. Ảnh hƣởng của H2O2 đến TOC sau xử lý bằng Perozon.............................82


x

Hình 3.19. Ảnh hƣởng của H 2O2 đến tỉ lệ BOD5/COD sau xử lý bằng Perozon ..........83
Hình 3.20. Ảnh hƣởng thời gian phản ứng đến độ màu sau xử lý bằng Perozon .........84
Hình 3.21. Ảnh hƣởng thời gian phản ứng đến COD sau xử lý bằng Perozon .............85
Hình 3.22. Ảnh hƣởng thời gian phản ứng đến TOC sau xử lý bằng Perozon .............85
Hình 3.23. Ảnh hƣởng của th ời gian phản ứng đế n tỉ lê ̣ BOD 5/COD sau xử lý bằng
Perozon ..........................................................................................................................86
Hình 3.24. Ảnh hƣởng của đệm sứ đến độ màu sau xử lý bằng Ozon/đệm sứ .............89


xi

Hình 3.40. Ảnh hƣởng của quặng mangan đến COD sau xử lý bằng Perozon/quặng
mangan.........................................................................................................................105
Hình 3.41. Ảnh hƣởng của quặng mangan đến TOC sau xử lý bằng Perozon/quặng
mangan.........................................................................................................................106
Hình 3.42. Ảnh hƣởng của qu ặng mangan đế n tỉ lê ̣ BOD

5/COD

sau xử lý bằng

Perozon/quặng mangan ...............................................................................................107
Hình 3.43. Sự phân hủy H2O2 trên bề mặt chất xúc tác ..............................................108
Hình 3.44. Đồ thị động học xử lý COD nƣớc rỉ rác của các hệ Ozon .........................112
Hình 3.45. Đồ thị động học xử lý COD nƣớc rỉ rác của các hệ Perozon ....................113
Hình 3.46. Đồ thị xác định hằng số tốc độ phản ứng giả bậc một k* quá trình xử lý
COD nƣớc rỉ rác bằng Ozon ........................................................................................114
Hình 3.47. Đồ thị xác định hằng số tốc độ phản ứng giả bậc một k* quá trình xử lý
COD nƣớc rỉ rác bằng các hệ Perozon ........................................................................115
Hình 3.48. Đề xuất sơ đồ dây chuyền công nghệ xử lý nƣớc rỉ rác ............................124


1

MỞ ĐẦU
Tính cấp thiết của đề tài:
Nƣớc rỉ rác phát sinh từ bãi chôn lấp chất thải rắn là một trong những nguyên
nhân gây ô nhiễm môi trƣờng nghiêm trọng xung quanh khu vực bãi chôn lấp. Nhìn

[27,


2

61, 77, 78, 82, 92, 100, 103]. Các quá trình oxi hóa các chất hữu cơ bằng ozon có
nhiều triển vọng trong công nghệ xử lý nƣớc và nƣớc thải ở thế kỷ 21 [12, 70, 94].
Ở nƣớc ta, các nghiên cứu ứng dụng Ozon hay Perozon bƣớc đầu đã đƣợc
nghiên cứu và ứng dụng xử lý nƣớc rỉ rác. Hiệu suất xử lý nƣớc rỉ rác bằng Ozon và
Perozon có thể đƣợc cải thiện nếu kết hợp với các chất xúc tác hay xử lý trong bể phản
ứng chứa vật liệu đệm. Đặc biệt, các vật liệu có nguồn gốc tự nhiên chứa nhiều gốc
oxit kim loại khá phổ biến ở Việt Nam có tác dụng nhƣ chất xúc tác cho phản ứng
ozon. Các vật liệu này hứa hẹn cải thiện đáng kể hiệu suất xử lý các chất hữu cơ trong
nƣớc rỉ rác bằng quá trình ozon xúc tác. Tuy nhiên, các nghiên cứu ứng dụng nó làm
chất xúc tác cho quá trình ozon trong xử lý nƣớc rỉ rác còn rất hạn chế. Vì vậy, trong
luận án này, các quá trình ozon xúc tác đƣợc áp du ̣ng đ ể nâng cao hiệu quả xử lý các
chấ t hƣ̃u cơ khó phân huỷ trong xƣ̉ lý nƣớc rỉ rác .
Mục tiêu nghiên cứu:
Thông qua nghiên cứu, luận án mong muốn đạt đƣợc các mục tiêu sau:
1. Xác định điề u kiê ̣n t ối ƣu cho xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ trong nƣớc rỉ rác bằ ng
Ozon đơn (O3) và Perozon (O3/H2O2).
2. Nâng cao hiệu quả xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ trong nƣớc rỉ rác b

ằng Ozon và

Perozon kết hợp đệm sứ.
3. Nâng cao hiệu quả xƣ̉ lý các chấ t hƣ̃u cơ trong nƣớc rỉ rác b

ằng Ozon và


xử lý nƣớc rỉ rác ở bãi chôn lấp Nam Sơn.
Kết quả nghiên cứu của luận án có thể đƣợc sử dụng làm cơ sở cho các nghiên
cứu cải tiến công nghệ ozon trong xử lý nƣớc rỉ rác. Đồng thời, kết quả nghiên cứu này
có thể đƣợc sử dụng để nghiên cứu ứng dụng công nghệ ozon trong xử lý nƣớc rỉ rác
trong thực tế.
Những điểm chính đƣợc bảo vệ trong luận án:
1) Kết quả nghiên cứu xác định pH, thời gian phản ứng tối ƣu và hàm lƣợng
H2O2 trong xử lý nƣớc rỉ rác bằng Ozon đơn và Perozon. Kết quả đã xác định đƣợc pH
tối ƣu cho cả hệ Ozon đơn và Perozon là 8 – 9; thời gian phản ứng tối ƣu (hệ Ozon là
100 phút, hệ Perozon là 80 phút); hàm lƣợng H2O2 tối ƣu là 2.000 mg/l.
2) Kết quả nghiên cứu nâng cao hiệu suất xử lý nƣớc rỉ rác bằng hệ Ozon/đệm
sứ và Perozon/đệm sứ khi kết hợp với đệm sứ. Kết quả đã cải thiện đƣợc khoảng 15%
hiệu suất xử lý COD nếu trong hệ thí nghiệm chứa loại đệm sứ có bề mặt riêng 728
m2/m3 so với hệ Ozon đơn và Perozon
3) Kết quả nghiên cứu sử dụng quặng mangan với hàm lƣợng 500 mg/l làm xúc
tác cho Ozon và Perozon đã cải thiện đƣợc 20% hiệu quả xử lý COD nƣớc rỉ rác.


4

4) Kết quả tính toán, xác định hằng số tốc độ phản ứng giả bậc một ở các hệ thí
nghiệm Ozon đơn, Perozon, Ozon/đệm sứ, Perozon/đệm sứ, Ozon/quặng mangan,
Perozon/quặng mangan.
5) Kết quả tính toán hàm hồi quy và tƣơng quan các hệ thí nghiệm Ozon đơn,
Perozon, Ozon/đệm sứ, Perozon/đệm sứ, Ozon/quặng mangan, Perozon/quặng mangan
để đánh giá ảnh hƣởng của các yếu tố pH, thời gian phản ứng, hàm lƣợng H2O2, đệm
sứ và quặng mangan.
Khối lƣợng và cấu trúc của luận án:
Luận án gồm 136 trang không kể tài liệu tham khảo và phụ lục. Trong đó, phần
mở đầu 4 trang đầu, chƣơng 1: tổng quan về nƣớc rỉ rác và công nghệ xử lý nƣớc rỉ rác

- Nƣớc mƣa thấm từ trên xuống qua lớp phủ bề mặt.
- Nƣớc ngầ m thấ m qua đáy hoă ̣c thân ô chôn lấ p vào bên trong bãi chôn l ấp.
Đối với các bãi chôn lấp hợp vệ sinh thì nƣớc rỉ rác thƣ ờng ít hơn vì đã loa ̣i bỏ
đƣơ ̣c lƣơ ̣ng nƣớc ngầ m thấ m qua đáy . Nhƣ vậy, lƣợng nƣớc rỉ rác sinh ra phụ thuộc:
- Điều kiện tự nhiên khu vực chôn lấp (lƣợng mƣa, bốc hơi, nƣớc ngầm...)
- Độ ẩm chất thải chôn lấp.
- Kỹ thuật xử lý đáy bãi chôn lấp và hệ thống kiểm soát nƣớc mặt.
Lƣợng nƣớc rỉ rác phát sinh trong bãi chôn lấp phụ thuộc vào sự cân bằng nƣớc
trong ô chôn lấp. Các thành phần tác động tới quá trình hình thành lƣợng nƣớc rỉ rác
đƣợc trình bày trong hình 1.1 và lƣợng nƣớc rỉ rác đƣợc tính theo công thức [4]:
LC = R + RI – RO – E - ∆V
trong đó:

LC

- nƣớc rỉ rác,

R

- nƣớc mƣa thấm vào ô chôn lấp,

RI

- dòng chảy từ ngoài thâm nhập vào ô chôn lấp (bao gồm dòng

chảy mặt và nƣớc ngầm gia nhập từ bên ngoài vào ô chôn lấp),
RO

- dòng chảy ra khỏi khu vực ô chôn lấp,


trong CTR

Nƣớc
trong bùn

Nƣớc rác (LC)

Hình 1.1. Các thành phần cân bằng nƣớc trong ô chôn lấp
Phƣơng trình cân bằng nƣớc ở trên áp dụng cho một ô chôn lấp cho thấy, lƣợng
nƣớc rỉ rác c ủa ô chôn lấp bằng tổng lƣợng nƣớc đến và lƣợng nƣớc sinh ra do phân
hủy rác trừ đi lƣợng bay hơi.
1.2. THÀNH PHẦN CỦA NƢỚC RỈ RÁC
1.2.1. Thành phần nƣớc rỉ rác trên thế giới
Hàm lƣợng chất ô nhiễm trong nƣớc rỉ rác c ủa bãi chôn lấp chất thải rắn mới
chôn lấp cao hơn rất nhiều so với bãi chôn lấp chất thải rắn lâu năm. Bởi vì trong bãi
chôn lấp lâu năm, chất thải rắn đã đƣợc ổn định do các phản ứng sinh hóa diễn ra trong
thời gian dài, các chất hữu cơ đã đƣợc phân hủy hầu nhƣ hoàn toàn, các chất vô cơ đã
bị cuốn trôi đi. Trong bãi chôn lấp mới, thông thƣờng pH thấp, các thành phần nhƣ
BOD5, COD, chất dinh dƣỡng, kim loại nặng, TDS có hàm lƣợng rất cao. Khi các quá
trình sinh học trong bãi chôn lấp đã chuyển sang giai đoạn metan hóa thì pH tăng lên
(6,8 - 8,0), đồng thời BOD5, COD, TDS và nồng độ các chất dinh dƣỡng (nitơ,
photpho) thấ p hơn. Hàm lƣợng kim loại nặng giảm vì pH tăng thì hầu hết các kim loại
ở trạng thái kém hòa tan[5].


7

Khả năng phân hủy của nƣớc rỉ rác thay đ ổi theo thời gian. Khả năng phân hủy
sinh học có thể xét thông qua tỉ l ệ BOD5/COD. Khi mới chôn lấp tỉ lệ này thƣờng trên
0,5. Khi tỉ l ệ BOD5/COD trong khoảng 0,4 - 0,6 hoặc lớn hơn thì chất hữu cơ trong

BCL
Barjinder
6,5

BCL
Tatyana
6,5-7,5

BCL
Barjinder
6,5-7,5

BCL
Tatyana
>7,5

BCL
Barjinder
>7,5

mg/l

>20.000

>10.000

3.000-5.000

40.00-10.000


-

(%TOC)

-

-

-

-

>60

Chủ yếu

Tổ ng Nitơ

mg/l

100-2.000

-

-

-

-



pH
COD
BOD5/COD
Axit béo dễ bay
hơi
Hợp chất humic
và fulvic

Thấ p đến
trung
bình
Chủ yếu

Ghi chú: (-)-không đánh giá.

Nhƣ vâ ̣y, thành phần nƣớc rỉ rác khác nhau theo tuổ i bãi chôn l ấp. Các bãi chôn
lấp có tuổ i càng trẻ (<5 năm) thì nồng độ các chất ô nhiễm càng cao (COD > 10.000
mg/l), chủ yếu là các hợp chất hữu cơ dễ phâ n huỷ sinh ho ̣c, pH thấ p hơn 6,5. Tuổ i baĩ
chôn lấ p càng cao thì pH càng tăng và nồ ng đô ̣ các chấ t ô nhiễm càng giảm nhƣng la ̣i
khó phân huỷ sinh học vì chứa chủ yế u các hơ ̣p chấ t hƣ̃u cơ bề n vƣ̃ng .
Các yếu tố môi trƣờng và cơ chế vâ ̣n hành bãi chôn lấp có ảnh hƣởng rất nhiều
đến đặc tính nƣớc rỉ rác, đặc biệt là thời gian vận hành quyết định tính chất nƣớc rỉ rác
nhƣ nƣớc rỉ rác cũ hay mới, sự tích lũy các chất hữu cơ khó phân hủy sinh học nhiều


8

hay ít. Thành phần đặc trƣng của nƣớc rỉ rác ở một số nƣớc ở Châu Mỹ và Châu Âu
đƣợc tổng hợp từ các nguồn [21, 80, 88, 91, 97, 99, 107] và đƣợc trình bày ở bảng 1.2;


Branasdalen

Yggeseth

Cedar

Pennsylvania

Tetlama

Ibb

Aigeira

Piedmont

(Thổ Nhi ̃

(Na Uy)

(Na Uy)

Hills (Mỹ)

(Mỹ)

(Mexico)

(Yemen)


mg/l

24.040

1.080

9.425

38.800

2.240

14.680

19.860

4.925

4.314

BOD5

mg/l

15.021

870

5.250


0,169

0,102

0,01

0,22

0,132

(BOD tổng)

(BOD tổng)

(BOD tổng)

TOC

mg/l

-

250

1.700

-

734


TSS

mg/l

1.962

-

-

-

-

-

-

158

633

NH4+-N

mg/l

2.281

225


-

-

24,75

0,16

NO2-

mg/l

-

-

-

-

796

-

11

-



-

-

0,1



39 (meq/l)

130 (meq/l)

-

8.418

-

-

-

SO4

2-

Độ kiềm

mg
CaCO3/l

Cl-

mg/l

1,58


0,233

-

-

-


10

Bãi chôn lấp

Istanbul
Đơn vị

Thông số

Komurcuoda

Branasdalen

Yggeseth

Cedar

Pennsylvania

Tetlama


0,08

0,011

0,022

1,30

-

-

21,5

0,408

0,729

Cd

mg/l

-

0,0001

0,0009

0,03


1,370

Cr

mg/l

-

0,035

0,06

1,05

0,8



0,07

-

-


(Malaysia)

Sukawinatan

Sanjuku

(Indonesia)

(Đài Loan)

pH

-

-

7,70

6,93

8,05

7,45

6,8–7,8

COD

mg/l


-

0,32

0,26

-

0,19

0,50

0,13–0,49

TOC

mg/l

-

1.347

-

-

-

20–200


1.357–4.432

NH4+

mg/l

-

44,7

1.252

857

65

59,7–581

NO3-

mg/l

-

221

2.198

-


-

-

-

P-tổ ng

-

mg/l

7,38

-

-

91,4

-

SO4

2-

mg/l

-


-

27.962

-

-

-

-

Cl

mg/l

-

6.529

976

1.800

162

-

As



Cd

mg/l

0,126

-

0,0056

-

-


-

-

0,009–0,252

Mn

mg/l

1,37

0,123

3

0,08


16

-

14

-

-

[54]

[101]

[25]

[106]

[105]

[36]

Nguồn trích dẫn

Bảng 1.4. Thành phần nƣớc rỉ rác một số BCL ở Châu Phi
Bãi chôn lấp
Nyanza

Ouled Fayet


12
Bãi chôn lấp
Đơn vị
Thông số

Nyanza

Ouled Fayet

Jebel Chakir

(Rwanda)

(Algeria)

(Tunisia)

BOD5

mg/l

674

388

500

BOD5/COD

mg/l


36,5

3.159

-

NO3-

mg/l

20

0,81

-

-

mg/l

-

0,75

-

mg/l

1.207


76

mg/l

-

-

21.750

Cl-

mg/l

-

2,8

4.870

Cu

mg/l

-

-

0,14


Pb

mg/l

-

-

-

Mn

mg/l

-

-

-

Fe

mg/l

-

21,5

-

Các thành phần nƣớc rỉ rác có thể biến động rất lớn, tùy thuộc vào tuổi bãi chôn
lấ p, thời gian lấy mẫu – mùa mƣa hay mùa khô và theo những xu hƣớng khác nhau. Vì
vậy, việc khảo sát các đặc trƣng của nƣớc rỉ rác t ại các bãi chôn lấp suốt một thời gian
dài, ngay từ khi mới đi vào hoạt động, có thể cung cấp những thông tin quan trọng làm
cơ sở để chọn lựa công nghệ xử lý phù hợp.
Ngoài ra, thiết kế và thực tế vận hành của các bãi chôn lấ p cũng có nh ững ảnh
hƣởng quan trọng đến đặc trƣng của nƣớc rỉ rác . Chẳng hạn, mặc dù các bãi chôn lấp