Nội 2010

BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

NGÔ THỊ THANH XUÂN

HÂN T CH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG
CUNG NG THUỐC TẠI
NH I N
DƯỢC CỔ TRU ỀN T NH ĐỒNG NAI
NĂM 2014

LUẬN ĂN DƯỢC SĨ CHU ÊN KHOA CẤ I

HÀ NỘI 2015


BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

NGÔ THỊ THANH XUÂN

HÂN T CH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG
CUNG ỨNG THUỐC TẠI BỆNH VIỆN Y
DƯỢC CỔ TRUYỀN T NH ĐỒNG NAI
NĂM 2014
LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA C

I


Hà Nội, tháng 5 năm 2015

Ngô Thị Thanh Xuân


MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ ..................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN .............................................................................. 3
1.1.

HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG THUỐC TRONG BỆNH VIỆN ................ 3

1.1.1. Lựa chọn thuốc .......................................................................................... 3
1.1.2. Mua sắm thuốc ......................................................................................... 4
1.1.3. Tồn trữ và cấp phát thuốc ......................................................................... 6
1.2.

VÀI NÉT VỀ THUỐC ĐÔNG Y, THUỐC TỪ DƯỢC LIỆU ................ 9

1.2.1. Một số há n m....................................................................................... 9
1.2.2 Một số u
1.3.

nh c

n uan

n h t ộn cun

n thuốc………......10


ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU ................................................................ 23

2.2.

ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU ........................................ 23

2.3.

TÓM TẮT NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ................................................ 23

2.4.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .......................................................... 25

CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ..................................................... ..29


3.1. PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN VÀ MUA SẮM, CHẾ BIẾN
THUỐC ĐÔNG Y, THUỐC TỪ DƯỢC LIỆU TẠI BỆNH VIỆN YDCT TỈNH
ĐỒNG NAI NĂM 0
3.1.1. H t ộn

.................................................................................... 29

ựa chọn thuốc………………………………………………29

3.1.2. H t ộn mua sắm thuốc....................................................................... 36
3.1.3. Ho t ộng ch bi n thuốc………………………………………………47
3.2. PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG TỒN TRỮ VÀ CẤP PHÁT THUỐC ĐÔNG


Bảo hiểm Y tế

DĐVN

Dược điển Việt Nam

DMT

Danh mục thuốc

DMTBV

Danh mục thuốc bệnh viện

DMTCY

Danh mục thuốc chủ yếu

DMTTY

Danh mục thuốc thiết yếu

GACP

GSP

Good Agricultural and

Thực hành tốt trồng trọt và thu hái

SLKM

Số lượng khoản mục

TCCS

Tiêu chuẩn cơ sở

TL%

Tỷ lệ phần trăm

TT

Số thứ tự

WHO

World Heath Organization

Tổ chức Y tế Thế giới

YDCT

Y dược cổ truyền

YHCT

Y học cổ truyền


Bảng 3.23. Tỷ lệ thuốc hủy trong năm 2014 ...................................................... 53
Bảng 3.24. Thời gian sử dụng lượng thuốc dữ trữ năm 2014 ............................ 54
Bảng 3.25. Số đơn thuốc được cấp phát trung bình/ngày .................................. 56


DANH MỤC HÌNH

Hình 1.1. Chu trình cung ứng thuốc ................................................................ .3
ình

hình t chức c

Hình 1.3 Sơ đồ t chức c
Hình 2.4

nh
Kho

n

t nh N năm 0 4 ............. 18

ược ......................................................... 21

óm tắt nộ dung ngh ên cứu ........................................................... 24

Hình 3.5 Quy trình xây dựng d nh mục thuốc đ ng y, thuốc từ dược l u c
nh

n năm 0 4 ......................................................................................... 29


nh

n năm 0 4 ............................. 53

Hình 3.13. Phần mềm theo dõ hoạt động nhậ , xuất, tồn kho ..................... 55
Hình 3.14 Quy trình cấ

hát thuốc ................................................................ 56


ĐẶT VẤN ĐỀ
V t Nam à n ớc c nền Y d
nhữn

th ớn nhất ể vận d n tr n c n tác

na , c n n
vực d

ờ c xu h ớn

u c a nền

u ờ,

ều tr

à một tr n


à một nhu cầu hách uan c a sự n h p ch m s c

s c hỏe nh n d n [ 0].
Tu nh n, chất
ch a
ch

c n

c

u ch a

c

nh và rõ ràn , các ch t u

ểm s át, n uồn ốc d

ểm s át chất

u dựa và ch t u cảm quan.Th tr ờn d

phú và ầ
ch

n d

n ộn , nh n n uồn n u n


h n ch

, thuốc từ d

c

ảm ả cun

n

ua c n

ờn

ể ảm ả

, chất

n tốt

ều tr T

c à cun

n tự nh các

c B nh v n Y d

thuốc t n d



học c tru ền ún ch n

à một thách th c h n nhỏ ố vớ

u

n còn h m tốn,

c mà vẫn phả ph thuộc tớ 70% và n ớc n à

c vấn ề cun

c

n v nhận hám

nh, chữa

nh ả h ểm

t

nh v n còn

a h a ch nh n d n tr n

t àn t nh và ch m s c s c hỏe ch nh n d n the ph
vớ YHHĐ Vớ s m n c a m nh,


c

cC

à mản n h n c u còn há mớ

Thực tr n h t ộn cun

thuốc t

nh v n chu n

c chu n h a về Y học c tru ền Vớ B nh v n Y d

tru ền t nh Đồn Na ,

ả

c t m h ểu và

nh v n c cá nh n c thể, rõ ràn về h t ộn cun

c
úp
n

nh v n, ề tà : “Phân tích một số h t ộn cun ứn thuốc t i

Bệnh viện Y dược Cổ Truyền Tỉnh Đồn Nai năm 2014”



p
u


CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
1.1. HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG THUỐC TRONG BỆNH VIỆN

Cun
sản xuất

n thuốc à một ĩnh vực rất rộn :
n tận n

ờ sử d n

à uá tr nh

Quản ý h t ộn cun

a thuốc từ n

n thuốc dựa tr n

nh m v c

ản sau: ựa chọn thuốc; mua sắm thuốc; cấp phát thuốc; sử d n

thuốc Cun


Cấp phát

Hình 1.1. Chu trình cung ứng thuốc
1.1.1. Lựa chọn thuốc

Lựa chọn thuốc à nh m v
Lựa chọn thuốc h p ý

uan trọn tr n chu tr nh cun

p phần n n ca chất

n cun

n thuốc.

n thuốc và t

t ền ề ch các nh m v t p the
C n c ch nh ể ựa chọn thuốc: MHBT c a
tr chuẩn ã

cx

nh; Dự

án t nh h nh

nh v n; Các phác ồ


thuật; C n c và các h ớn dẫn h ặc phác ồ
d n t

[5], [34].

nh v n h ặc c sở hám

pháp mớ , ỹ thuật mớ tr n

ều tr

nh, chữa

ã

cx

dựn và áp

nh; Đáp n vớ các ph

n

ều tr ; Phù h p vớ ph m v chu n m n c a

nh v n; Thốn nhất vớ DMTTY, DMTCY d Bộ Y t

an hành; u t n

thuốc sản xuất tr n n ớc [ 9].


nh ph

ãn ph n uồn n n uỹ [

ảm ả cun cấp ún thuốc,

số

n th u
]. Quá
n , chất

á cả h p ý

 Quá trình mua sắm thuốc
- Xác

nh nhu cầu về số

n , ch n

- Lựa chọn các h nh th c cun
- Lựa chọn nhà cun
- Ký

t h p ồn

- Thanh t án t ền và


- Mua sắm trực t p;
- Tự thực h n;
- Tham

a thực h n c a cộn

ồn [ 0].

 Quy trình chào hàng cạnh tranh trong mua sắm hàng hóa
- Hồ s

u cầu: Ch

ầu t ph du t hồ s

u cầu về mặt ỹ thuật

u cầu V c ánh

c thực h n the t u ch “ t”, “ h n

t”

á mờ chà hàn tr n Bá Đấu thầu

ỳ

á các

- T ch c chà hàn


t thúc thờ

ề xuất từ

nhà

thầu hác nhau;
+ Nhà thầu nộp hồ s
ua

ờn

u

ề xuất

n

n mờ thầu ằn cách ử trực t p, ử

n h ặc ằn fax;

+ B n mờ thầu ch u trách nh m ả mật các th n t n tr n hồ s
- Đánh

á các hồ s

c nộp the


u cầu về mặt ỹ thuật ều

á chà c a các hồ s

ề xuất c

ề xuất

c

ề xuất áp n

á trún thầu Nhà thầu c

ch và h n v

t

á

t h p ồn [

].

thầu sẽ

á
c ề

n h ựa chọn


ch ều, ảm ả an t àn, v s nh chốn nh ễm huẩn, ảm ả các t u chuẩn ỹ
thuật và các

ều

n cần th t hác ể áp n vớ

ch ; phòn th t

ún

u cầu c a ỹ thuật pha

u cầu c a sản phẩm; ầ

các tran th t

cần

th t ch pha ch và à ch
- Y u cầu n

ờ àm v c t

phòn pha ch , à ch thuốc: phả

t u chuẩn về chu n m n, s c hỏe the
- Y u cầu d


u dùn tr n

nh v n [

ờ

nh; Sản xuất

].

1.1.3. Tồn trữ và cấp phát thuốc
1.1.3.1. Tồn trữ thuốc

Tồn trữ a

ồm cả uá tr nh xuất, nhập hàn h a v vậ n

c một h thốn s sách phù h p ể h chép, ặc

u cầu phả

t à s sách h chép v c

xuất nhập hàn h a
Tồn trữ h n ch à v c cất

ữ hàn h a tr n

uá tr nh xuất, nhập h h p ý, uá tr nh
pháp ỹ thuật ả


h ha tr n

n

nhất và chất

uá tr nh sản xuất và

ph n phố thuốc
 Yêu cầu về kho bảo quản thuốc
Yêu cầu về vị trí, thiết kế kho dược
+ Kh thuốc

c ố tr ở n

ca rá , an t àn, thuận t n ch v c xuất,

nhập, vận chu ển và ả v ;
6


+ Đảm ả v s nh chốn nh ễm huần;
+ D n t ch kho can

rộn

ể ả

ảm v c ả

ố thuận t n ch c n tác

uản ý và xuất nhập hàn nh sau:
- Kh c d n chữ T;
- Kh the ch ều dọc;
- Kh the

Kh

ểu

ờn vòn .

c ố tr

vực nhập hàn ,

ầ

các hu vực nh : hu vực ả

ểm tra,

ểm s át hàn ; N

chuẩn

uản hàn h a; Khu

hàn the

ể chất x p hàn h a: T ,

á,

,

)

c

uản hàn h a

n t n, má m c chốn ẩm: ẩm

+ Má m c

, các

nh hút ẩm, má

)
ều hòa nh t ộ h n

+ Tran th t
má xa , xát, r

dùn

vận chu ển


7


+ Các tran th t
hàn h a tr n

ph c v ch c n tác

u tr nh ả

ểm tra,

ểm s át,

ểm n h m

uản.

- Các ph

n t n phòn chốn chá .

- Các ph

n t n ể àm v s nh h tàn và ả hộ a

ộn .

 Công tác quản lý trong kho Dược
- N h p v , sắp x p và ả


c a

ồm nh ều n h p v ,

uản ý v c xuất - nhập hàn h a tr n

h d

c

 Công tác nhập hàng
Đảm ả
ph u

ún số

a hàn , h a

h ặc ch

n và chất

n hàn h a the h p ồn mua án,

n; Đ a nhanh hàn h a từ n

t p nhận về n

ả


u chu ển hàn h a ua h về số

an nhập ; N n n ừa h n t

n , chất

ờ nhận
c ầ

, ch nh xác t nh

n , n uồn nhập, thờ

n nhầm ẫn, mất mát, tham ; Dựa tr n số

u n chu ển hàn h a, các nhà uản ý c
ặt hàn t p the , tránh

h nắm

h ch dự trù ch nh xác ch các

ọn hàn h ặc th u h t hàn h a -

h một cách thấp nhất [6].

8

a


ờ

nh

n mà còn

c thực h n the

về số
u

nh

n thuốc, ph u ĩnh thuốc hàn n à tr ớc h cấp phát

+ Thể th c ph u ĩnh thuốc h ặc
+ K ểm tra t n thuốc, nồn

n thuốc;

ộ (hàm

dùn , h ản cách dùn thuốc tr n

n ), d n

à ch , ều dùn ,

n thuốc vớ thuốc sẽ


- Thuốc cấp phát ẻ h n còn n u n a
a

sun the

n h và c nhãn h t n thuốc, nồn

phả
ộ (hàm

an
c

n

tr n

n ), h n dùn

- Sau h cấp phát phả và thẻ h the dõ thuốc hàn n à
- Cấp phát thuốc the n u n tắc thuốc nhập tr ớc xuất tr ớc, thuốc c h n
dùn n ắn h n xuất tr ớc Ch
t u chu n chất

c cấp phát các thuốc còn h n sử d n và

t

n


c à ch the

ý uận và ph

n

n Đ n
c sản xuất từ n u n
9

u c n uồn ốc


tự nh n từ ộn vật, thực vật h ặc h án chất
- V thuốc YHCT (ha còn ọ à v thuốc
n, à ch the
nh [ ], [

ý uận c a YHCT

n

) àd

c sử d n

c

ể phòn

u thuốc

n

ảm h u uả, an t àn ch n

- Sẵn c vớ số
uản, cun

a và danh m c thuốc th t

n

ầ

u, thuốc

n

,

0/ 0 /TT-BYT về v c an

và thuốc từ d

c

u ần VI nh sau:

ờ sử d n ;


nh, chữa

nh về sử d n d

c

u, v thuốc YHCT

nh nh sau:

- Chất lượn dược liệu, vị thuốc
+ Phả

t các t u chuẩn chất

+ Tr n a

, nhãn

n

n the

u

phả tu n th

nh
u

t t u chuẩn chất

K t uả

ểm tra

T ch c

ểm tra

cần th t về chất

c h chép the từn

n d

uan ch c n n

n h m

và s

ểm nhập

nh ỳ t nhất 0 thán một ần và
c

ể

n ,d

- Bả quản dược liệu, vị thuốc

Kh

ả

uản v thuốc c nhữn

thuốc nh n
c ả

u

nh th m một số

uản tr n

c u

H t ộn

ch n

, phả

nt

ểm ặc

n tự nh

h

t: Các v thuốc c t nh dầu phả

n ể tránh hấp ph và các mặt hàn

Tran th t
th ờn

ều

ch v c h chép the dõ v c xuất

n, TCCS c a d

c

u, v thuốc the

n , h n dùn , d

phát h n c dấu h u h n

ảm c n tác

c

ảm ả chất

u


nh

+ Chốn nhầm ẫn h t n hành sắc thuốc
+ T ch c phát thuốc hàn n à và thuốc
p thờ
+N
d

ể ả

ảm n

ờ

nh

sun the

nh Phát thuốc

c dùn thuốc

ờ ch u trách nh m về thuốc sắc phả c tr nh ộ chu n m n về

c c tru ền từ trun cấp trở

n,

c cập nhật

nh

+ Thuốc sắc x n phả ọc ể ỏ ã và cặn th
+ Đố vớ nhữn

à thuốc c ch a d

ã sắc x n , ã thuốc phả

u r n từn n

phát thuốc ể hồ c u h cần th t [
1.2.2.3. Tỷ lệ hư ha

c

thuốc

u, v thuốc c

ộc t nh: Sau h

nh t nhất

h ể từ h cấp

ờ

].



u Nhữn v thuốc c cùn
ốn nhau Tỷ

n s ch , ph c ch

a và ch

n phả

cx

dựn c n c và

ản chất sẽ c tỷ

ộ phận

h ha

ống

h ha c a các v thuốc

c xác

nh the

ố vớ từn d n n u n


nh the

uá tr nh ả

ộ phận dùn : Bộ phận dùn d n

th n rễ, uả, h t, vỏ à %; ố vớ nh m ộ phận dùn
+ Tr ờn h p c sở hám chữa
ha

c t nh ằn tỷ

nh mua d

h ha c a từn c n

+ Tr ờn h p c sở hám chữa

nh mua d
12

c

uản và c n ch a

á, h a à % ; d n rễ,
hác còn

à %


h ha c a c n

ố vớ v thuốc YHCT tr n ch

c Bả h ểm xã hộ thanh t án ch c sở hám
thò ch n

ờ

nh và

n ph c ch

n, ả

uản và c n ch a

nh, chữa

nh ể tránh th t

nh v n [ ]

1.3. THỰC TRẠNG CUNG ỨNG THUỐC ĐÔNG Y, THUỐC TỪ DƯỢC

LIỆU Ở MỘT SỐ BỆNH VIỆN YHCT TẠI VIỆT NAM TRONG NHỮNG
NĂM GẦN ĐÂY
1.3.1. Thực tr n lựa chọn thuốc

H n na , vớ ch tr

c, ch phẩm và v

nh, MHBT, tr nh ộ c a

Hầu h t các

nh v n ã x

c DMTBV nh n các t u ch ựa chọn thuốc và danh m c còn s

sà , ặc

t ố vớ t u ch ựa chọn v thuốc Đa số các

dựn phác ồ

ều tr chuẩn

ều tr các

nh the ph

nh v n ch a x

n pháp YHCT [

],

[28], [29].
DMTBV c a các


u, ch phẩm ch m
các

ữa thuốc Bắc và thuốc Nam C thể à t

v n YHCT và PHCN t nh Khánh Hòa n m 0
à thuốc Nam [25] Tr n

n

n ch phẩm 5

t h n s vớ v thuốc N uồn ốc c a v thuốc tr n DMTBV t

v n YHCT c sự

t

n

n th n về số

h

, tỷ

nh
nh


ch

c

u ch

T

ch

ần [28] N h n c u về tỷ

u, th t

u tr n DMTBV t

nh v n YHCT t nh Thá B nh,

các

a

thuốc

n

, thuốc

nh v n YHCT còn h n


v n chu n h a YHCT dựa tr n c n c ch a thực sự ầ
1.3.2. Thực tr n mua sắm thuốc

Chi phí mua sắm thuốc

n

, thuốc từ d

tr n c cấu ch ph mua sắm thuốc c a các

c

nh v n YHCT C thể à t

B nh v n YHCT - PHCN t nh Khánh Hòa n m 0
Trun

n n m 0

, ch ph mua sắm thuốc

n

và

, thuốc từ d

t à 58,1%, - 62,2% t n ch ph mua sắm thuốc, còn
thuốc t n d


mà mỗ

thuốc ph c v
thuốc the

n v ch

uản c a

nh v n tự ựa chọn h nh th c mua sắm phù h p ể mua sắm
ều tr

nh ch n

ờ

nh Đa số các

nh v n YHCT c

ộ phận sản xuất v thuốc ể ph c v ch

ều tr nh n ch sản xuất nhữn thuốc

c sử d n vớ số

[29].Vớ nhữn v thuốc h sản xuất,
c



],

n

ể áp n nhu cầu
14

nh v n

ều tr ch n

ờ


nh nộ trú và n
vớ các

trú Đ

à

ểm ặc thù c a các

nh v n YHCT hác

nh v n a h a và chu n h a hác B n c nh

n thuốc



n còn h m tốn và các ch t u

ểm n h m còn h n ch [ ], [ 9]. Đ
ểm s át chất

h n, ặc

à thực tr n chun c a h t ộn

, thuốc từ d

c

u t các

nh v n

1.3.3. Thực tr n tồn trữ và cấp phát thuốc

V thuốc c nhữn
chất

n thuốc the

Các

u cầu ặc

t về ch t u chất

nh v n ã tran

ầ

các tran th t

tr nh n ực h p ý Tu nh n, cũn
a h a,

ch tồn trữ thuốc và ố

ốn t nh tr n chun c a các

nh v n chu n h a YHCT vẫn ch a x

t t u chuẩn GSP H t ộn

ả

uản v thuốc ch

nh v n

dựn

c h thốn

h

u

ể áp n

c thực h n ch

ều tr nộ trú và n
ữa

h a YHCT, h t

h n thể th u c a Kh a
trú Đ ều nà t

n n sự

nh v n chu n h a YHCT

nh v n a h a h ặc chu n hoa khác.

nh v n chu n h a YHCT thuộc tu n trun

ộ phận sản xuất thuốc

c thực h n

t v thuốc và ch phẩm

nh v n chu n h a về YHCT h ặc c

t tr n h t ộn cấp phát thuốc


u a d n ở các d n
t, t

à

B nh v n YHCT t nh


Hả D

n n m 0

, ch phẩm d

phòng

t và tr m

t tr n t nh [ 9] H t ộn sản xuất thuốc

uc a

nh v n trở thành th m nh nhờ và h u uả

từ d

c

thuốc man
tỷ


ã ua thử

n h m m sàn
Hầu h t các
n h m túc the

nh v n ã x

dựn

u tr nh ể ảm ả

u tr nh cấp phát thuốc và thực h n
u cầu c n v c [ ], [ 7].

H n na , các n h n c u về h t ộn cun
d
các

c

ut

các

n thuốc

nh v n YHCT còn rất h n ch , ch a


trun t m YHCT d n tộc

Nai (Quy t

nh số

i thành BV YHCT t nh Đồng

c chuyển

6/ QĐ-CT, ngày 6/9/1999 c a ch t ch UBND t nh Đồng

Na ) Đ n ngày10/9/2009, b nh vi n YHCT

c

t n thành BVY d

truyền t nh Đồng Nai [33]. BV YDCT t nh Đồn Na à

cC

n v sự nghi p y t

trực thuộc Sở Y t Đồng Nai ho t ộng theo ch c n n c a một b nh vi n
chu n h a ầu nghành về

d

c c truyền cấp t nh, ti p nhận b nh nh n