i

Trờng đại học vinh
Khoa NÔNG LÂM NGƯ
=== ===

NGUYN VN CNG

KHóA LUậN tốt nghiệp
Đề tài:

NH HNG CA CC MC BểN M N S SINH
TRNG, PHT TRIN V NNG SUT CY C NGT
(Stevia rebaudiana) GING M2 TI X NGHI NG,
NGHI LC, NGH AN

ngành: NễNG HC
Lớp: 49K2 Nụng hc

Ging viờn hng dn: ThS. Nguyn Vn Hon


ii
VINH - 2012


iii

LỜI CAM ĐOAN
Đề tài nghiên cứu “Ảnh hưởng của các mức phân bón đạm đến sinh
trưởng, phát triển và năng suất cây cỏ ngọt (Stevia rebaudiana Bertoni) giống

Sinh viên
Nguyễn Văn Cường


v
MỤC LỤC
Trang

......................................................................................................................i


vi

DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Chữ cái viết tắt

Nội dung

NSCT

Năng suất cá thể

NSLT

Năng suất lý thuyết

STT

Năng suất thực thu


Lợi thế của cây cỏ ngọt là rất lớn và bao hàm nhiều góc độ khác nhau.
Đây là cây trồng có chu kỳ thu hoach ngắn, vốn đầu tư ban đầu không cao, nhu
cầu thị trường rộng lớn, đầu ra ổn định, điều kiện canh tác đơn giản, hiệu quả
kinh tế cao. Trung bình doanh thu cây cỏ ngọt đạt trên 100 triệu đông/ha/năm.
Bên cạnh đó, đặc tính sinh học của cây trồng có những thuận lợi rất đáng lưu tâm
như:
Giai đoạn tăng trưởng và chu kì phát triển của cây kéo dài trong vòng 3
tháng kể từ đã cho thu hoạch 1 lứa đầu tiên. Cỏ ngọt cho thu hoạch 5-6 lứa trong
năm. Vì thế tính luân chuyển của đồng tiền cũng thuận lợi hơn các cây trồng


ix
khác, đối với những nông dân chăm chỉ sẽ có thu hoạch ổn định và cao hơn hẳn
các cây trồng khác như: Lúa, Ngô, Khoai, Sắn và một số loại mầu khác.
Cây Cỏ ngọt rất dễ thu hoạch, không cần phải mất nhiều thời gian lựa
chọn tường lá một để thu hoạch như chè xanh. Điều cần quan tâm hơn cả là chăm
sóc cây, tưới tiêu nước đầy đủ. Sau khi phơi khô việc thu mua và vận chuyển rất
dễ dàng, đơn giản.
Cây Cỏ ngọt rất ít gặp sâu bệnh, và những vấn đề về bảo vệ thực vật. Điều
này làm giảm rất nhiều chi phí cho phun thuốc trừ sâu bệnh hoặc là việc kiểm
soát về bệnh của cây.
Kiểm soát sâu hại không phải là vấn đề chính nếu áp dụng đúng quy trình
phủ nilon, sẽ giảm thiểu công lao động và tăng hiệu quả sản xuất.
Cây Cỏ ngọt sẽ mang lại nhiều cơ hội việc làm, đăc biệt là ở giai đoạn trồng cây
và thu hoạch lá khô
Với những tác dụng, tiềm năng lớn như vậy, nên sản phẩm Cỏ ngọt không
chỉ tiêu thụ mạnh trong thị trường nội địa mà còn được thị trường thế giới đặc
biệt quan tâm.
Tại Nghệ an,cỏ ngọt được công ty cp đầu tư và phát triển Stevia Á Châu
đưa vào khảo nghiệm từ tháng 11/2009 tại nghi lộc nghệ an.Qua hơn hai năm

- Đánh giá tình hình sinh trưởng, phát triển, năng suất và các chỉ tiêu sinh
lý của giống cỏ ngọt M2 ở các mức phân bón khác nhau.
- Đánh giá mức độ gây hại của các loại sâu bệnh hại trên giống cỏ ngọt M 2
ở các mức bón phân đạm khác nhau.
3.Phạm vi và nội dung nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu ảnh hưởng của phân đạm đến sinh
trưởng, phát triển và năng suất của giống cỏ ngọt M2 trên đất thịt nhẹ
- Nội dung nghiên cứu:
+ Nghiên cứu ảnh hưởng của mức bón phân đạm đến sinh trưởng, phát
triển và năng suất của giống cỏ ngọt M 2 trên đất thịt nhẹ thuộc xã Nghi Hưng,
huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghê An
+ Nghiên cứu ảnh hưởng của từng mức bón đạm đến khả năng chống chịu
của giống cỏ ngọt M2 với các loại sâu, bệnh


xi
4.Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
4.1.Ý nghĩa khoa học
- Cung cấp một số dẫn liệu khoa học về đặc điểm sinh trưởng, phát triển
và tính chống chịu sâu bệnh cho các công trình nghiên cứu về sau.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài làm căn cứ khoa học cho việc xác định
lượng phân đạm thích hợp cho cỏ ngọt trồng ở đất thịt nhẹ Nghi Hưng,Nghi Lộc
4.2.Ý nghĩa thực tiễn
- Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ giúp người dân có thêm kiến thức đúng
đắn để trồng và chăm sóc cỏ ngọt nhằm đem lại năng suất và hiệu quả kinh tế khi
mở rộng vùng trồng cây.
- Việc đánh giá mối tương quan giữa các mức bón phân đạm với các yếu
tố cấu thành năng suất và hiệu quả kinh tế là dẫn liệu quan trọng để lựa chọn
công thức bón hiệu quả trong thực tế sản xuất.
- Góp phần vào việc xây dựng quy trình sản xuất cây Cỏ ngọt hoàn chỉnh

chùm). Hệ rễ chùm lan rộng ở đường kính 40cm, hệ rễ phát triển tốt trong điều
kiện đất tơi xốp đủ ẩm.


xiii
* Thân cành: Cỏ ngọt có dạng thân bụi, chiều cao 60 - 70cm, thâm canh
tốt có thể đạt 80-90cm, phân cành cấp I nhiều, cành cấp I thường xuất hiện từ các
đốt lá cách mặt đất 3 - 10cm (tuỳ vào cách đốn tỉa ở giai đoạn đầu), sau đốn cành
có thể xuất hiện ở các đốt trên thân.
* Lá: Mọc đối từng cặp hình thập tự hoặc mọc cách, mép lá có từ 12 - 16
răng cưa, lá hình trứng ngược, lá trưởng thành dài khoảng 50 - 70mm, rộng 17 20mm.
* Hoa, quả, hạt: Hoa phức, giao phấn khả năng tự thụ phấn thấp. Quả màu
nâu thẫm, năm cạnh khi chín dài 2 - 2,5mm, hạt không có nội nhũ. Cây con gieo
từ hạt sinh trưởng yếu, chậm.
1.1.3. Đặc điểm sinh thái của cây cỏ ngọt
a. Nhiệt độ
Nhiệt độ là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự trưởng và
phát triển của thực vật nói chung và cây cỏ ngọt nói riêng. Cỏ ngọt Là một cây
trồng nhiệt đới sinh trưởng và phát triển được trong khoảng nhiệt độ từ 10-35 0c,nhưng thích hợp để phát triển thuận lợi là 20-25 0c.Mỗi giai đoạn phát triển yêu
cầu nhiệt độ cũng khác nhau, ở thời kỳ nảy mầm nhiệt độ thích hợp nhất là
200c,khoảng nhiệt độ mà hạt có thể nảy mầm là 15-35 0c.Nếu nhiệt độ cao quá
350c cây sinh trưởng kém
b. Ẩm độ
Cỏ ngọt là cây trồng ưa ẩm,không chịu được ngập úng,ẩm độ thích hợp
khoảng 60-85% lượng mưa trung bình 150- 170mm.Mỗi giai đoạn sinh trưởng và
phát triển khác nhau thì yêu cầu ẩm độ cũng khác nhau,thời kỳ thu hoạch yêu cầu
ẩm độ thấp nhất khoảng 60-70%,thời kì nảy mầm là 70-85%.
c.Ánh sáng
Là cây trồng mẫn cảm tương đối với ánh sáng,ánh sáng có vài trò quan
trọng trong sự tích luỹ steviozit

thì lượng tiêu thụ Stevia tăng vọt, chiếm tới 40% thị trường đường! Hiện nay


xv
Nhật Bản là quốc gia tiêu thụ nhiều nhất trên thế giới, khoảng 1.000 tấn lá Stevia
mỗi năm, Stevia được dùng cùng khắp, trong các món mắm, kẹo bánh, nước giải
khát, trong đó có Coca Light
Bangladesh: Có diện tích trồng cỏ ngọt là 1.000 ha, với sản lượng 2.500
tấn và năng suất đạt 2.500 kg lá khô/ha/năm
Canada: Cây Stevia cũng được thấy trồng ở các tỉnh bang Alberta, British
Columbia, Ontario và Quebec. Bộ Canh Nông và Thực phẫm Canada củng có
trồng thí nghiệm loại thảo mộc nầy tại nông trại thực nghiệm Delhi (Ontario).
Còn tại các tiệm thực phẫm thiên nhiên ở Canada, liquid stevia ( dịch chiết )
được bán với giá khá đắc, 4 $ chai nhỏ xíu 10ml, mổi khi uống café chỉ cần nhỏ
vào 3 giọt là đủ ngọt rồi.
Kể từ tháng 12 năm 2008, khi FDA (Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Y tế
Mỹ) thông qua thủ tục đăng kiểm, công nhận tính hợp pháp đối với sử dụng
Rebaudoside A (một thành phần hoạt tính của cây cỏ ngọt, từ đó sản xuất ra
đường Rebaudiana) trong nhàng thực phẩm và đồ uống tại Mỹ, thị trường tiêu
thụ cỏ ngọt trên thế giới đã bắt đầu tăng vọt. Đến trung tuần tháng 7 năm 2009,
doanh thu từ cây cỏ ngọt đạt mốc 95 triệu đôla, vượt xa con số 21 triệu đôla của
cả năm 2008. Hãng Mintel dự đoán thị trường cây cỏ ngọt có thể vượt quá con số
2 rỷ đôla vào cuối năm 201
Chỉ trong vòng 8 tháng đầu năm 2009, Hệ thống Cơ sở dữ liệu vè Sản
phẩm mới toàn cầu của Mintel (GNPD) đã ghi nhận sự ra đời của hơn 110 loại
thực phẩm, đồ uống và các sản phẩm liên quan đến chăm sóc sức khoẻ làm từ
cây cỏ ngọt. Số sản phẩm mới liên quan tới cây cỏ ngọt đã tăng hơn hai lần chỉ
trong 2 năm 2007, 2008. Những nước có nhu cầu cao trong nghề trồng Cỏ ngọt là
Paranay 4,5 tỷ USD/ năm, Mỹ 3,9 USD/năm, Nhật Bản 3,2 tỷ USD/ năm…..Các
nước ở Đông Nam Á có sản lượng Cỏ ngọt lớn là : Thái Lan, Đài Loan, Trung

1000

300

1984

1400

1985

Quốc

Các nước

Quốc

khác

200

200

70

30

150

450


0

150

1100

50

1987

1700

200

0

200

1300

100

Các nước khác gồm: Paraguay, Braxin, Thái Lan, Malaixia
1.2.2. Tình hình sản xuất và nghiên cứu Cỏ ngọt ở Việt Nam
Tại việt Nam cỏ ngọt đã được đưa vào trồng tại các tỉnh Cao Bằng,Hà
Giang,Hà Nội,Hoà Bình,Hưng Yên,Thái Bình,Nghệ An,Lâm Đồng.Kết quả
nghiên cứu.khảo nghiệm sản xuất cho thấy cỏ ngọt phù hợp với thổ nhưỡng và
khí hậu ở Việt Nam,năng suất bình quân 6-9 tấn lá khô/ha.
Từ một vài năm trở lại đây, do nhu cầu dần tăng cao, bán cho thương lái
được giá, nông dân các vùng đã mở rộng diện tích canh tác một cách tự phát.

1993 25x25
30x30
35x20

NS khô

NS lá khô

Mật độ

xanh

(Cây/m2)

g/m2

g/m2

tấn/ha

g/m2

tấn/ha

13
24
20
16
13
15

1,7
1,2
1,7
1,6
1,7

* Tỷ lệ chất xanh là 14-15% ; ** Tỷ lệ lá/ thân là 60%.
Nguồn: Lê Thị Thảo 2001
Trên cơ sở kết hợp với tài liệu đã công bố, thí nghiệm với các mật độ
trồng khác nhau đã được nghiên cứu. Kết quả cho thấy (số liệu bảng 9) : đối với
đất có độ phì trung bình, Cỏ ngọt trồng với mật độ 15-16 cây /m 2 cho hiệu quả
cao nhất.
- Chiều cao thu hoach đến năng suất
Bảng1. 3 Ảnh hưởng của chiều cao thu hoạch đầu lên năng suất Cỏ ngọt
(kg/m2 )
Lần nhắc
Công thức

I

II

III

Trung bình


xviii
I.Cắt cao 10cm


0,43

0,36

0,35

0,38

V. Tuốt lá

0,75

0,15

0,18

0,17

Về chiều cao tạo tán khi thu hoạch lần thứ nhất cũng đã có nhiều kết quả
nghiên cứu trên thế giới cho thấy : Cỏ ngọt nếu thu lần đầu cách mặt đất 1520cm thì những lứa sau vừa cho thu hoạch cao mà tỉ lệ cây chết giảm. Nghiên
cứu của chúng tôi cũng nhận được kết quả tương tự, được chỉ ra ở số liệu của
bảng 10.
Qua số liệu thu được cho thấy, ở Việt Nam, Cỏ ngọt nên thu hoạch ở độ
cao cách mặt đất ở lứa thu đầu tiên 10-20cm sẽ cho tỷ lệ ra chồi cao, số cây chết
sau thu hoạch là ít nhất
Hiện đã có một số

công ty như công ty cổ phần phát triển stevia

venture,công ty cổ phần đầu tư phát triển stevia Á Châu đầu tư phát triển tại Việt


Viện KHKT

135
36
64
80
(Sào)
(Nguồn: Phòng nguyên liệu - Công ty CP đầu tư, phát triển Stevia Á Châu)
Không chỉ dừng lại ở đó, khi mô hình được nhân rộng đến các vùng

nguyên liệu và thấy rõ hiệu quả của việc trồng cây Cỏ ngọt thì nhiều xã thuộc các
huyện như: Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Yên Thành cũng đang và sẽ đưa cây Cỏ ngọt
vào sản xuất thay thế các loại cây trồng khác.
Có thể nói Cỏ ngọt là một loại cây có rất nhiều tiềm năng và cũng là loại
cây triển vọng thay thế đường hóa học trong tương lai. Việc cây Cỏ ngọt đã có
mặt tại Nghệ An sẽ hứa hẹn cho chúng ta thêm một loại hàng hóa có giá trị kinh
tế cao góp phần xóa đói giảm nghèo và giải quyết công ăn việc làm cho bà con
nông dân.
1.3. Những vấn đề còn tồn tại và những vấn đề mà luận văn cần nghiên cứu,
giải quyết.
1.3.1. Những vấn đề còn tồn tại
Cỏ ngọt đang trong giai đoạn kháo sát,thử nghiệm và bước đầu đưa vào
trồng theo hướng sản xuất do vậy mà quy trình kỹ thuật còn chưa đầy đủ,hoàn
thiện.Các nghiên cứu về kỹ thuật trồng,nghiên cứu về liều lượng bón phân còn
rất hạn chế.
1.3.2. Những vấn đề cần tập trung nghiên cứu, giải quyết.
Để hoàn thiện quy trình kỹ thuật trồng cây cỏ ngọt đề tài tập trung nghiên
cứu :
Nghiên cứu ảnh hướng của phân đạm đến sinh trưởng, phát triển và năng

kém,thân non mềm.Đó là hiện tượng “lốp cây”, cây dễ bị đổ,chậm ra hoa,hoa ít
và khó đậu quả,quả không chắc, củ khó hình thành vì tinh bột tích luỹ về củ
chậm,nhiều rễ đực,ít rễ củ. Mặt khác bón nhiều đạm làm tăng mức độ nhiễm sâu
bệnh do màu sắc xanh đậm của lá thu hút bướm đến đẻ trứng, lá mềm sâu dễ đục,
nấm bệnh,vi khuẩn đễ xâm nhập
Khi bón đạm cần lưu ý một số điểm sau : Bón đúng lúc vào thời kì cây
sinh trưởng mạnh nhất. Bón đúng liều lượng và cân cân đối với lân, kali. Bón


xxii
phải kết hợp với xem xét thời tiết, khí hậu, không bón lúc trời đang mưa, ngập
nước. Bón kết hợp với làm cỏ,sục bùn, bón phân đạm làm nhiều đợt dể tránh bị
rửa trôi hay bay hơi mất đạm
Để đảm bảo cho cây trồng cho năng suất cao, trước hết phải đảm bảo cân
đối phân hữu cơ và phân hóa học trong chế độ phân bón, như thế mới tạo được
môi trường đất thuận lợi cho vi sinh vật phát triển và duy trì được kết cấu đất,
đảm bảo cho đất có tính chất vật lý tốt tạo điều kiện thuận lợi cho việc hút dinh
dưỡng của cây.
Qua đó cần xác định ảnh hưởng của từng tỷ lệ phân bón lên khả năng sinh
trưởng, phát triển, sâu bệnh hại và năng suất cây Cỏ ngọt để nâng cao hiệu quả
kinh tế.
2.1.2. Cơ sở thực tiễn của đề tài
Cỏ ngọt là cây trồng hoàn toàn mới, qua khảo nghiệm cho thấy đây là loại
cây trồng khá phù hợp điều kiện thổ nhưỡng ở Nghệ An. Hiện nay, tại xã Nghi
Đồng, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An đã trồng thử nghiệm và bước đầu đưa vào
sản xuất thay thế các loại cây hoa màu. Nhằm nâng cao năng suất cây trồng và
đạt hiệu quả kinh tế cao góp phần vào việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng cho địa
phương đem lại thu nhập cho bà con nông dân. Việc nghiên cứu các biện pháp kỹ
thuật trồng làm tăng năng suất cây Cỏ ngọt như phân bón là rất cần thiết. Đây là
loại cây lấy đường, dùng thân lá làm sản phẩm, do đó việc nghiên cứu ảnh hưởng

đạm + 600 kg vôi bột
Công thức I : nền + 0 đạm
Công thức II : nền + 20 kg
Công thức III : nền + 40 kg
Công thức IV : nền + 60 kg
Công thức V : nền +80 kg
2.4.2. Sơ đồ bố trí thí nghiệm
- Thí nghiệm được bố trí theo RCB (khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh) với 5
công thức và 3 lần nhắc lại
- Tổng số ô thí nghiệm là 15
- Diện tích mỗi ô thí nghiệm là 1.2m x 8,3 m = 10m2


xxiv
- Tổng diện tích là 15 x 10 = 150m2
- Thí nghiệm được bố trí như sau:
Ia

Va

IIa

IIIa

IVa

IIb

IIIb


Khoảng cách: 25cm x 25cm (cây cách cây 25cm và hàng cách hàng
25cm)
2.4.3.3. Phân bón:
Bón lót : toàn bộ( phân chuồng + Vôi bột) khi làm đất
Sau khi vét luống bốn thêm 25kg NPK(16:16:8)/ sào rồi đảo đều
Bón thúc: Lần 1: Sau trồng 10-15 ngày, lượng bón: 2kg Đạm Ure/sào,
cách bón: hòa đạm vào nước và tưới vào gốc cây


xxv
Lần 2: Sau thúc đạm 15 ngày, lượng bón :5kg NPK(16:16:8)/ sào, cách
bón: Rải phân quanh mép lỗ nilon, tuyệt đối không bón phân sát gốc hay cho
phân vương vào lá.
2.4.3.4. Phương pháp trồng:
Dùng dụng cụ đục thủng nilon theo khoảng cách đã định
Dùng khui đảo tơi đất trong lỗ rồi tạo lỗ đặt cây vào và lấp đất vào lỗ
ngang bề mặt nilon
Trồng cây ở độ sâu bằng 1/3 chiều cao của cây con.
2.4.3.5. Chăm sóc:
Chăm sóc ngay sau khi trồng:
Ngay sau khi trồng cần tưới nước đẫm cho cây, trong 7 ngày đầu cần duy
trì cho đất luôn ở trạng thái ẩm ướt (độ ẩm từ 80-85%). Dùng thùng doa tưới cho
cây một ngày 1-2 lần hoặc có thể lấy nước vào 1/2 rãnh đối với ruộng không phủ
nilon
Sau trồng 2 ngày phun phân bón lá và thuốc trừ nấm cho cây để kích thích
rễ cây phát triển và kháng nấm bệnh cho cây, nên phun vào buổi sáng sớm hoặc
chiều mát và phun ướt mặt lá. Sử dụng phân bón lá ĐT 502 (sản phẩm phân bón
lá của Bình Điền)
Trong 10 ngày sau cấy cần tiến hành kiểm tra cây con và cấy bổ sung để
đảm bảo số lượng và mật độ cây trồng.