NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CÁC MÔN
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢNG BÌNH
TS. Trần Đức Hiền
1. Đặt vấn đề
Nâng cao chất lượng đào tạo ở bậc đại học nhằm đáp ứng yêu cầu xã hội
và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa là vấn đề được nhà nước và các
trường đại học, cao đẳng quan tâm hàng đầu. Trong những năm thực hiện
phương thức đào tạo tín chỉ, đã có nhiều hội thảo khoa học bàn về vấn đề này
và tập trung đổi mới chương trình, nội dung, giảm thời gian lên lớp, tăng
cường thực hành, tự học. Phương pháp giảng dạy dần hướng về người học,
lấy người học làm trung tâm. Từ năm 2008 đến nay Trường Đại học Quảng
Bình đã chuyển sang đào tạo theo phương thức tín chỉ. Việc triển khai thực
hiện đã được quán triệt và nhận thức đầy đủ, có tác động tích cực đến hoạt
động đào tạo của Nhà trường. Đội ngũ giảng viên ngày được nâng lên từ quy
mô đến chất lượng. Cơ sở vật chất và các nguồn lực được sử dụng đảm bảo
cho giảng dạy. Công tác quản lý hoạt động đào tạo được cải tiến và coi trọng
hiệu quả. Tuy vậy chất lượng đào tạo theo phương thức đào tạo này chưa thế
đánh giá một cách toàn diện được (Vì đánh giá chất lượng đào tạo ngoài sự
đánh giá tại cơ sở đào tạo còn có sự đánh giá của các cơ sở sử dụng lao
động…). Nhưng một vấn đề có thể khẳng định rằng thị trường lao động yêu
cầu ngày càng cao. Người lao động không chỉ có năng lực chuyên môn, mà
còn phải có phẩm chất đạo đức, tính năng động linh hoạt, năng lực hợp tác,
năng lực xử lý tình huống v.v…Do đó đẩy mạnh nâng cao chất lượng giáo
dục, đào tạo là nhu cầu cấn thiết và cấp bách của Nhà trường nói riêng, của xã
hội nói chung. Trong bài tham luận tôi tập trung trình bày những kinh nghiệm
về dạy-học các môn lý luận chính trị ở Trường Đại học Quảng Bình, nhằm
nâng cao chất lượng đào tạo của Nhà trường.
2. Một số phương pháp sư phạm và các nguyên lý cơ bản của trong
phương pháp sư phạm mở
2.1. Phương pháp sư phạm cho đến nay có 3 khuynh hướng khác
nhau:

thực hiện tốt vai trò là người hướng dẫn phải tích cực tìm mọi cách để đáp
ứng nhu cầu của người học. Hơn nữa phải biết tạo môi trường, điều kiện để
tạo hứng thú cho người học, làm cho người học cảm thấy tìm thấy ở người
dạy sự giúp đỡ như mong muốn.
- Sự ảnh hưởng của môi trường xung quanh: Quá trình dạy và học
luôn chịu ảnh hưởng của môi trường xung quanh. Cả người dạy và người học
có tính cách và các giá trị cá nhân được phát triển trong gia đình, nhà trường
và xã hội. Tất cả yếu tố bên trong và bên ngoài tạo thành môi trường của
người dạy và người học. Nó ảnh hưởng đến phương pháp học và phương pháp
sư phạm. Vấn đề cơ bản là làm sao hội nhập họ vào môi trường chung rộng
hơn để giải quyết nhiệm vụ học và dạy học.
2


3. Tình hình giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị ở
Trường Đại học Quảng Bình
3.1 Tình hình giảng dạy
3.1. 1. Chương trình
Từ năm học 2009 - 2010, Nhà trường đã triển khai giảng dạy các môn lý
luận chính trị theo chương trình mới gồm 3 môn học: Những Nguyên lý cơ
bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và môn Đường lối
cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam theo Quyết định số 52/2008/QĐBGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Việc giảm tải và lựa chọn những nội
dung cơ bản của chương trình đã giúp cho người học có được những kiến
thức cơ bản, logic và có hệ thống.
Tuy nhiên môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin gồm
3 môn học trước đây là Triết học Mác- Lênin, Kinh tế chính trị Mác-Lênin và
Chủ nghĩa xã hội khoa học. Ba môn học này là 3 môn khoa học có tính độc
lập tương đối, có đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu riêng. Vì
vậy khi ghép những nội dung cơ bản của 3 môn khoa học này vào cùng một
môn học sẽ làm cho người học khó hiểu thấu đáo, đầy đủ nội dung khoa học.

pháp dạy học và đổi mới cách thức tổ chức giảng dạy đáp ứng yêu cầu giáo
dục đại học, phát huy tính tích cực chủ động và sáng tạo của sinh viên.
Các giảng viên luôn tự học, tự nghiên cứu nâng cao kiến thức công nghệ,
kỹ thuật để sử dụng có hiệu quả vào giảng dạy. Trong giảng dạy đã tích cực
nghiên cứu tài liệu, các Nghị quyết của Đảng để bổ sung vào bài giảng, làm
cho bài giảng sinh động và tạo không khí học tập sôi nổi.
Giảng viên đã tuân thủ đúng quy định về lý thuyết và hướng dẫn sinh viên
thảo luận, liên hệ thực tiễn địa phương, nhằm làm cho sinh viên hiểu rõ nội
dung bài học và có ý thức trách nhiệm trong học tập cũng như tham gia tốt các
hoạt động của Nhà trường và địa phương. Những vấn đề thắc mắc của sinh
viên được giải đáp kịp thời. Tổ chức thảo luận qua các chương, các phần với
nhiều hình thức khác nhau có chất lượng, làm cho sinh viên chủ động, tích cực.
Về kiểm tra, thi đánh giá giảng viên rất chú trọng chất lượng công tác ra
đề, chấm thi. Đề thi bao gồm phần tái hiện kiến thức, phần vận dụng và phần
sáng tạo của người học.
Bên cạnh những mặt đạt được còn một số hạn chế sau:
Việc giảng dạy các môn lý luận chính trị, phương pháp chủ yếu hiện nay
vẫn theo lối thuyết trình. Nhiều giảng viên đã sử dụng các phương tiện dạy
học hiện đại nhưng mới dừng lại ở chỗ bớt được thao tác viết bảng. Năng lực
ngoại ngữ của giảng viên còn hạn chế, nên việc sử dụng các tài liệu tham
khảo nước ngoài chưa nhiều.
Giảng viên dạy môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin
phải đảm nhận cả những phần mình không được đào tạo chuyên sâu. Vì vậy,
chất lượng giảng dạy và học tập của môn học sẽ bị ảnh hưởng nhất định.

4


Việc kết hợp nhiều phương pháp khác nhau trong giảng dạy chưa nhiều,
mà còn tuyệt đối hóa hoặc lạm dụng một phương pháp nào đó làm cho dễ

kinh nghiệm, bàn biện pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả chuyên môn. Tổ
Bộ môn đẩy mạnh hơn nữa quản lý nội dung, chương trình, tổ chức sinh hoạt
học thuật sâu hơn và đưa ra những biện pháp để xây dựng Bộ môn mạnh.
5


- Đối với giảng viên phải tích cực nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ, nâng cao khả năng tư duy lý luận và tư duy thực tiễn. Cần
nhận thức và thực hiện đầy đủ về đổi mới phương pháp giảng dạy theo
phương pháp sư phạm tương tác (tích cực) và thiết kế bài giảng phù hợp. Kết
hợp nhiều phương pháp giảng dạy khác nhau nhằm phát huy tính chủ động
tích cực, sáng tạo tìm hiểu tri thức của người học. Bài giảng thiết kế phải
được chú ý đến đối tượng người học và tăng phần liên hệ thực tiễn. Ngoài ra
giảng viên phải phát huy tinh thần tận tụy, học hỏi kinh nghiệm và nhiệt tình
trong nhiệm vụ là người hướng dẫn người học khám phá tri thức. Để làm tốt
việc này giảng viên cần phải có sự chuẩn bị tốt trong xây dựng kế hoạch cụ
thể, tài liệu hướng dẫn sinh viên phải thiết thực và trang bị cho sinh viên các
kỹ năng cần thiết…
- Tăng cường công tác chủ nhiệm lớp theo kế hoạch và làm tốt công tác
phổ biến, thực hiện tốt các kế hoạch của Khoa, của Nhà trường. Chủ nhiệm
lớp phải sâu sát sinh viên, tham mưu cho các đơn vị những vấn đề liên quan
đến sinh viên để kịp thời giải quyết. Công tác báo cáo tình hình của sinh viên
(nề nếp, học tập…) phải thường xuyên, tạo điều kiện cho sinh viên tập trung
cao độ cho học tập, nghiên cứu.
- Sinh viên phải nhận thức đầy đủ về nghĩa vụ học tập của mình đồng
thời phải nắm bắt nhanh chóng các quy định về đào tạo của từng giai đoạn
học tập và cả khóa học. Phát huy tính chủ động và tích cực trong học tập.
Đầu tư thời gian và công sức cho học tập, nghiên cứu. Khi có định hướng của
giảng viên sinh viên cần tăng cường đối thoại trao đổi với giảng viên để
không ngừng nâng cao trình độ và khả năng giao tiếp xã hội.