GIẢNG DẠY, HỌC TẬP CÁC MƠN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO ĐẲNG HIỆN NAY
– THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP
Nguyễn Văn Cơng*

Nhìn lại chặng đường sau gần ba mươi năm thực hiện đường
lối đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo,
đất nước đã đạt được những thành tựu to lớn và có ý nghĩa hết sức
quan trọng, diện mạo xã hội thay đổi nhanh chóng, đời sống nhân
dân khơng ngừng được cải thiện. Trên cơ sở những thành cơng
ban đầu của cơng cuộc đổi mới, Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác
định thực hiện đẩy mạnh cơng nghiệp hóa, hiện đại hóa với mục
tiêu phấn đấu đến năm 2020 đưa Việt Nam trở thành một nước
cơng nghiệp theo hướng hiện đại và đến giữa thế kỷ XXI nước ta
trở thành một nước cơng nghiệp hiện đại theo định hướng xã hội
chủ nghĩa (Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương
Đảng khóa X tại Đại hội đại biểu tồn quốc lần thứ XI của Đảng).
Đất nước đạt được những thành tựu to lớn là kết quả tổng hợp
của nhiều nhân tố, trong đó giáo dục và đào tạo có vai trò ngày
càng quan trọng trong sự phát triển, đặc biệt khi nhân loại đang
chuyển dần tử kinh tế cơng nghiệp sang kinh tế tri thức.
Riêng lĩnh vực giáo dục và đào tạo, dù “đã đạt được những
thành tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc” nhưng cũng còn nhiều hạn chế, yếu kém. Chính
vì vậy, Hội nghị Trung ương tám khóa XI đã ban hành Nghị quyết
*

Tiến sĩ, Giảng viên trường Cán bộ quản lý giáo dục TP. Hồ Chí Minh.

KỶ YẾU HỘI THẢO KHOA HỌC QUỐC GIA 2015


và Chủ nghĩa xã hội khoa học thì trong các trường đại học có các
khoa hoặc bộ mơn chun ngành nhằm đào tạo giảng viên cho các
mơn học này; tuy nhiên sau đó thì sáp nhập ba mơn, mà thực chất
là ba bộ phận cấu thành chủ nghĩa Mác – Lênin thành một mơn
gọi là Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin. Để
chuẩn bị đưa vào giảng dạy mơn học mới này, Bộ Giáo dục và
Đào tạo đã giao cho một số trường đại học mở lớp tập huấn ngắn
hạn đối với các giảng viên nhằm trang bị kiến thức cơ bản của
những mơn mà giảng viên chưa được đào tạo chun sâu. Ví dụ:

106

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HCM

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO


một giảng viên ngành Triết học Mác – Lênin thì sẽ được tập huấn
về các vấn đề thuộc lĩnh vực kinh tế - chính trị và chủ nghĩa xã hội
khoa học… Thực tế việc giảng dạy mơn học mới này ở các trường
cũng khác nhau. Có trường thì vẫn duy trì dạy theo chun ngành.
Nghĩa là giảng viên dạy triết học thì giảng dạy phần đầu tiên, tiếp
sau là giảng viên giảng dạy phần kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã
hội khoa học, tức là trong một mơn học ln phải duy trì ba giảng
viên. Một số trường thì u cầu một giảng viên phải dạy hết cả
mơn học; thực tế cho thấy, giảng viên được đào tạo chun ngành
nào thì chỉ giảng dạy tốt ở phần đó mà thơi, còn các phần khác
trong mơn học Những ngun lý cơ bản của chủ nghĩa Mác –
Lênin thì hiểu tới đâu dạy được tới đó và cũng khơng thể đòi hỏi
người giảng viên dạy tốt cái phần mà họ khơng được đào tạo

nên q trình giảng dạy thường xun bị “cháy giáo án”.
Thứ ba là, cách tổ chức thực hiện. Khi sáp nhập ba bộ phận cấu
thành chủ nghĩa Mác – Lênin thành một mơn duy nhất, Bộ Giáo
dục và Đào tạo đã đưa ra đề cương của mơn học này, cùng với q
trình chuyển đổi của hệ thống giáo dục Việt Nam từ đào tạo theo
niên chế năm học sang đào tạo theo tín chỉ, từ đó dẫn tới cách tính
thời lượng (số tiết) giảng dạy của mơn này ở mỗi trường khác
nhau. Mặc dù đã có quy định học phần (tên gọi mơn học khi
chuyển sang đào tạo theo tín chỉ) Những ngun lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác – Lênin là 5 tín chỉ, phần thứ nhất thuộc triết học là 2
tín chỉ, phần sau thuộc kinh tế chính trị và chủ nghĩa xã hội khoa
học 3 tín chỉ, nhưng cách tính số tiết dạy trên lớp ở mỗi trường lại
khơng giống nhau. Thơng thường, các trường đại học quy định
thời lượng là 90 tiết, trường cao đẳng là 75 tiết cho học phần
Những ngun lý cơ bản của Mác – Lênin, nhưng cũng có một số
trường có cách tính khác, tơi biết và đã từng thực hiện việc giảng
dạy học phần này với số tiết là 93. Thơng qua các đợt tập huấn hè
do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, giảng viên chúng tơi trao đổi
với nhau và rất băn khoăn đối với vấn đề này.
Từ thực trạng việc giảng dạy các mơn lý luận chính trị còn
nhiều bất cập nêu trên, tơi xin mạnh dạn đề xuất các giải pháp
nhằm nâng cao chất lượng dạy và học như sau:
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo nên ban hành đề cương mơn học
thống nhất, quy định rõ số tiết lên lớp, thảo luận và tự học cho đại
học và cao đẳng.
Có một thực trạng ở một số trường, số tiết người giảng viên
thực giảng trên lớp nhiều hơn số tiết mà người giảng viên được
hưởng. Lý do Ban giám hiệu nhà trường giải thích: có sự chênh
lệch về thời gian giữa 1 tiết theo niên chế năm học (45 phút) và 1
tiết theo tín chỉ (55 phút).

109