Mở Đầu
I.
Tính câp thiết của đề tài.
Trong điều kiện phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa. Việt Nam, với mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
là một trong những yếu tố hàng đầu cho sự phát triển kinh tế của quốc gia.
Phương châm phát triển nền kinh tế nhiều thành phần đã làm cho quan hệ
pháp luật về kinh tế, dân sự, hình sự…. ngày càng đa dạng, phong phú.
Kinh tế phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện, bên cạnh sự phát triển
đó, nền kinh tế thị trưởng đã làm nảy sinh những mặt trái, đó là sự tha hóa,
biến chất về đạo đức và nhân phẩm của một số bộ phận con người, làm
phát sinh tệ nan xã hội, dẫn đến tình hình chính trị, an ninh và trật tự xã hội
đi theo khuynh hướng xấu.
Tội phạm ngày một gia tăng, tính chất, mức độ hành vi phạm tội ngày
càng nguy hiểm, tinh vi hơn, trong dó có các loại tội phạm như: tội cướp
giật tài sản, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lợi dụng sự tín nhiệm chiếm đoạt
tài sản, trôm cắp tài sản,… xảy ra phức tạp dưới nhiều hình thức. Nó xâm
phạm trực tiếp đến những quan hệ xã hội được pháp luật bảo hộ, đó là
quyền sở hữu của con người, sở hữu của nhà nước đã được ghi nhận tại
điều 32 Hiến Pháp 2013 nước CHXHCNVN quy định: “1. Mọi người có
quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư
liệu sinh hoạt, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp
hoặc trong các tổ chức kinh tế khác quyền sở hữu tư nhân và
quyền thừa kế đươc pháp luật bảo hộ.”, đây là một quyền cơ bản
gắn liền với lợi ích cá nhân của mỗi con người, có đảm bảo được
quyền này thì mới khích lệ, động viên mọi người vận dụng hết khả
năng của mình để cống hiến cho sự nghiệp phát triển đất nước.
Nhận thấy được vai trò và tầm quan trọng của đề tài trong thực
tiễn, với những kiến thức đã tích lũy được trong quá trình học tập
thể cộng đồng. Đây là một hiện tượng xã hội tiêu cực cần sớm được ngăn
chặn. Đặc biệt, đối với tỉnh Nghệ An – một tỉnh nghèo miền trung đang
trong giai đoạn chuyển đổi cơ chế , mở cửa nền kinh tế. Do đó một số loại
tội phạm và các tệ nạn xã hội khác củng phát triển đa dạng như: ma túy,
mại dâm, trộm cướp,bảo kê.v.v..cùng với sự phát triển của các loại tội và tệ
nạn xã hội này tội “trộm cắp tài sản” củng đang có chiều hướng gia tang về
cả số lượng và các vụ củng như tính chất mức độ phạm tội. Đây là loại tội
phạm có tính chất nguy hiểm cho xã hội. Không những trực tiếp xâm hại
đến tài sản của con người mà còn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự
chung cho xã hội và gây hoang mang trong quần chúng nhân dân.
Trước tình hình đó, đấu tranh phòng chống tội phạm là một điều hết sức
cần thiết. Để thực hiện được nhiệm vụ đó, chúng ta phải nghiên cứu, tìm
hiểu về những quy định, hình phạt đối với tội trộm cắp tài sản để có những
giải pháp đúng đắn.
II.
Mục đích và nhiệm vụ
2
Nghiên cứu đề tài để hiểu rõ nguyên nhân của trộm cắp tài sản trê địa bàn
tỉnh Nghệ An để từ đó có các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn. Tham
mưu cho cơ quan bảo vệ pháp luật, góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật
ngày càng vững mạnh.
III. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu của đề tài là kết hợp giữa lí luận và
thực tiễn dựa trên cơ sở Chủ nghĩa Mác-Lê nin và Tư tưởng Hồ
Chí Minh
- Khảo sát,thu tập số liệu,tìm hiểu thực trạng xác định tội trộm cắp và
Lịch sử nghiên cứu của vấn đề
3
Đã có nhiều công trình nghiên cứu về trộm cắp tài sản nhưng những công
trình này trên phạm vi quốc gia, nhưng khi áp dụng tại từng địa phương lại
xảy ra nhiều bất cập, phần lớn các nghiên cứu chỉ đi sâu vào lý luận mà lơ
là thực tiễn khiến cho việc nghiên cứu thiếu khách quan.
II.
Các khái niệm cơ bản
Khái niệm tội trộm cắp tài sản: được hiểu là hành vi lén lút, bí mật
chuyển dịch một cách trái pháp luật tài sản của người khác thành
của mình.
Về đối tượng trộm cắp tài sản gồm: Vật, tiền, giấy tờ có giá và các
quyền tài sản (quy định tại Điều 163 Bộ luật Dân sự năm 2005).
Tuy nhiên, thực tế thì quyền tài sản khó (hoặc không thể) là đối
tượng của tội trộm cắp tài sản (chẳng hạn như quyền sử dụng đất)
vì quyền tài sản tuy được coi là tài sản nhưng có tính đặc thù, chỉ là
một quyền năng mang tính pháp lý được Nhà nước bảo hộ, để
chuyển dịch được phải thông qua cách lén lút mà chiếm đoạt được.
Hành vi vi phạm pháp luật: Là hành vi lệch chuẩn xã hội do người
có năng lực hành vi thực hiện một cách có lỗi, xâm hại đến các
quan hệ xã hội được pháp luật xác lập và bảo vệ.
III.
Các dấu hiệu cơ bản của tội trộm cắp tài sản
b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến
năm mươi triệu đồng."
Về chủ thể: phải là người có năng lực trách nhiệm hình sự. Tuy
nhiên người phạm tội từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi không phải chịu
trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp tài sản thuộc trường hợp quy
định tại khoản 1 và khoản 2 điều 138 của bộ luật hình sự vì đó là
những tội phạm ít nghiêm trọng ở khoản 1 và nghiêm trọng ở khoản
2.
Về khách thể: tội trộm cắp tài sản xâm hại đến quan hệ sở hữu
được pháp luật bảo vệ.
Mặt khách quan:
+ Hành vi khách quan: chiếm đoạt bằng hình thức lén lút với thủ
đoạn lợi dụng sơ hở, mất cảnh giác của người quản lý tài sản nhằm
tiếp cận tài sản để thực hiện hành vi chiếm đoạt mà người quản lý
tài sản không biết.
+ Hậu quả: là thiệt hại về tài sản, mà cụ thể là giá trị tài sản bị
chiếm đoạt.
Mặt chủ quan: tội trộm cắp tài sản được thực hiện do cố ý với mục
đích là mong muốn chiếm đoạt được tài sản.
Như vậy có thể thấy đặc điểm nổi bật của tội trộm cắp tài sản là
người phạm tội lén lút lấy tài sản mà chủ sở hữu hoặc người quản
lý tài sản không biết, chỉ sau khi mất họ mới biết là mình bị mất tài
sản.
5
Chương 2: thực trạng, nguyên nhân
I.
Năm 2012-201 số vụ giảm xuống 59 vụ.
Năm 2013-201 số vụ lai tăng lên 65 vụ.
Năm 2010-2014 số vụ tăng 184 người.
6
Bảng số liệu này chỉ là số tội phạm rõ được thống kê,còn rất nhiều tội
phạm ẩn chưa bị phát hiện,nên nó mới phản ánh một phần tình hình tội
trộm cắp tài sản. Theo nhóm em nguyên nhân của sự giảm về cả số người
và số vụ trộm cắp tài sản ở năm 2013 là vào năm này tỉnh Nghệ An gặp
khó khăn về kinh tế,thiên tai,bão lũ tàn phá nặng nề,vì thế nên người dân ít
tài sản hơn,ít đi chơi hơn nên số vụ trộm cắp giảm đi.
- Địa bàn hoạt động của tội trộm cắp tài sản
Qua các vụ án về tội trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An tập trung
ở các đường quốc lộ, khu phố sầm uất lợi dụng sơ hở của khách hàng để
thực hiện hành vi trôm cắp tài sản,chủ yếu là xe máy đắt tiền.
Nhà ga, bến xe, sân bay, chợ, quảng trường, lễ hội: bọn tội phạm thưởng
lợi dụng lúc đông người trà trộn với khách hàng rồi móc túi.
Ở các khu vực có sinh viên ở trọ thì lợi dụng sự sơ hở , chuốc hơi gây mê,
cắt khóa để trộm cắp laptop, tiền, điện thoại.
Khu vực nông thôn: tội phạm thường lợi dụng lúc đêm tối để thực hiện
hành vi trộm cắp, đối tượng mà chúng thực hiện chủ yếu là gia súc, gia
cầm, xe đạp, xe máy,…
- Thời điểm thực hiện tội phạm:
Các vụ án trộm cắp tài sản thường xảy ra vào ban đêm và số ít vào ban
ngày.
Qua công tác đấu tranh và phòng chống tội phạm cho thấy các loại tội
514
Nữ
78
79
83
71
89
Biểu đồ thể hiện đặc điểm giới tính trong việc trộm cắp tài sản.
Nhận xét: -qua biểu đồ ta thấy tỷ lệ nữ phạm tội trộm cắp tài sản so với
nam giới hầu như không thay đổi qua các năm.
-tỷ lệ nữ phạm tội trôm cắp tài sản là rất thấp so với nam giới.
Đối với tội phạm là nữ giới, do yếu tố về kinh tế mà nảy sinh ý định trộm
cắp tài sản, đối tượng này thường lợi dụng sự thân quen, nhân lúc sơ hở,
thiếu cảnh giác của chủ tài sản để thực hiện hành vi. Đối với những trường
hợp này thường ít nghiêm trọng, chủ yếu hành vi mang tính chất đơn lẻ và
không thường xuyên.
Đối với nam giới, tội phạm bao giờ cũng mang tính chất, mức độ nguy
hiểm cao hơn, liều lĩnh, táo bạo hơn. Các đối tượng này thường không có
công ăn việc làm, lười lao động, thiếu tiền ăn chơi, hoàn cảnh ép buộc, bị
dụ dỗ, theo bạn bè xấu, mắc phải các tệ nạn xã hội như cờ bạc, ma túy, lô
đề, cá độ.
II.
Thực trạng xét về mức độ của tội trộm cắp tài sản
Theo số liệu thống kê tại VKSND tỉnh Nghệ An.
Năm
2010
tỷ lệ này đang tăng dần qua các năm.
Nhóm tuổi từ 18-35 chiếm tỷ lệ phạm tội trộm cắp tài sản rất lớn
và có xu hướng tăng.
Nhóm tuổi trên 35 tuổi chiếm tỷ lệ phạm tội thấp và đang giảm
dần qua các năm.
Qua số liệu thống kê được và tình hình thực tiễn cho thấy trội trộm cắp
tài sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An đang dần trẻ hóa nhất là độ tuổi vị thành
niên. Nguyên nhân khiến nhóm đối tượng này phạm tội gia tăng là ham
chơi,đua đòi,nhận thức còn hạn chế,nghiện game online và sự gia tăng các
loại thú vui tiêu khiển không lành mạnh ,tiếp cận với internet quá sớm và
tiếp thu thông tin không đúng cách, sự phát triển sớm hơn về mặt thể chất,
tâm sinh lý. Qua quá trình tìm hiểu về nhóm đối tượng này thì đa số xem
phim khiêu dâm, các đoạn clip hài tục tỉu, phim bạo lực, nghiện game
online và xem đó là điều bình thường.
Nguyên nhân khiến nhóm đối tượng từ 18-35 phạm tội trộm cắp tài sản
là do không có việc làm ổn định, lười lao động, nghiện ma túy, cờ bạc,
rượu chè, cá cược, gái gú. Nhóm đối tượng này hành động rất liều lĩnh và
xảo quyệt.
Nhóm đôi tượng trên 35 tuổi phạm tội thường do khó khăn về kinh
tế,trong lúc túng quấn nên làm liều.
- Nhân thân của người phạm tội:
9
Thường là những người có trình độ văn hóa thấp, ham chơi, bản lĩnh kém,
lười lao động và không có việc làm ổn định. Hoàn cảnh gia đình: thường
là gia đình khó khăn, thiếu thốn về vật chất, bố mẹ không hạnh phúc,
không làm gương cho con cái, có lối sống không lành mạnh, trẻ mồ côi.
III.
thanh thiếu niên lười lao động, biến chất về đạo đức xã hội.
Hiện nay, số lượng khu công nghiệp còn ít, số lượng người trong
độ tuổi lao động không kiếm được việc làm rất nhiều đây cũng là
10
nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình hình tội trộm cắp tài sản ngày
một gia tăng trên địa bàn tỉnh.
- Nguyên nhân về văn hóa, giáo dục:
Do ảnh hưởng của cơ chế thị trường, khát vọng làm giàu bằng
mọi cách cũng tác động đến tâm lý của con người, kể cả những
việc trái với pháp luật, trái với phong tục, tập quán, đạo đức của
dân tộc. Như vậy, mặt trái của cơ chế thị trường chính là ở chỗ nó
không chỉ ảnh hưởng tiêu cực đến lĩnh vục kinh tế - xã hội mà còn
đe dọa đến nền văn hóa của đất nước. Đó là sự xuống cấp nghiêm
trọng về đạo đức ảnh hưởng đến tâm lý và suy nghĩ của quần
chúng đặc biệt là lớp trẻ ngày nay.
Bên cạnh sự xuống cấp về đạo đức,văn hóa thì vấn đề về giáo
dục cũng cần phải chú trọng và quan tâm. Quản lý và giáo dục của
gia đình nhà trường và xã hội cung ảnh hưởng đến nhận thức và
cách hành xử của thế hệ trẻ. Nhưng đồng thời những thiếu sót và
sai lầm trong việc giáo dục con cái, học sinh, sinh viên cũng là
những nguyên nhân làm gia tăng tội phạm nói chung và tội trộm
cắp tài sản nói riêng.
Với tình hình internet, sách báo, có nội dung kích động,văn hóa
phẩm độc hại tràn lan như hiện nay nếu không biết cách tiếp thu
một cách chọn lọc thì nó là nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến
lối sống, đạo đức của nhân dân mà đặc biệt là thế hệ trẻ của đất
nước.
không chịu suy nghĩ, lười lao động. Có những gia đình do bố mẹ
thiếu sự hiểu biết nên khi thấy con có lỗi đã không biết cách
khuyên ngăn, giáo dục đúng đắn mà lại đánh đập,đe dọa điều này
vô tình làm cho trẻ trở nên hung hăng, bạo lực và mất kiểm soát
hành vi. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến
nguyên nhân vi phạm pháp luật của người chưa thành niên.
+ Gia đình thiếu trách nhiệm, không quan tâm đến việc giáo, dục
quản lý con cái, ỷ lại cho nhà trường và xã hội, như: bố mẹ lo làm
ăn buôn bán, do phải đi công tác xa thường xuyên, bố mẹ ốm đau
bệnh tật không quản lý việc học tập, sinh hoặt của con cái, bố mẹ đi
làm ăn xa như xuất khẩu lao động phải sống với ông bà, Có những
trường hợp con cái bỏ học hàng tháng, đi chơi qua đêm, nghiện
hút, nghiện game, bài bạc,cá cược, lô đề, trộm cắp, sa vào tệ nạn,
lập hội, băng nhóm phạm tội,...mà bố mẹ không hề hay biết, chỉ
đến khi nhận được thông báo của cơ quan chức năng, bạn bè,
hàng xóm mách bảo thì mới ngả ngửa ra và căm ghét chính đứa
con của mình. Điều đó nói nên nền tảng gia đình và cánh hành sử
của bố mẹ ảnh hưởng rất lớn đến việc hình thành nhận thức tư duy
và hành động của con cái.
+ Một số gia đình có hoàn cảnh đặc biệt như bố mẹ ly hôn, bố
mẹ đang chấp hành hình phạt tù, bố hoặc mẹ đã chết, sống với gì
ghẻ bố dượng, mồ côi cả cha lẫn mẹ sống với ông bà, sống với anh
chị em ruột, sống một mình, sống lang thang. Những trẻ em này rơi
vào hoàn cảnh này thường dẽ bị tổn thương về tâm lý do tự ty, mặc
cảm, thiếu thốn tình cảm, thiếu thốn điều kiện vật chất như: học tập,
12
vui chơi, thiếu quản lý, giáo dục đẫn đén mất phương hướng khi
hành động dễ bị lôi kếo vào các tệ nạn xã hội và có hành vi tiêu
niên trong việc giáo dục và phòng ngừa vi phạm pháp luật của
người chưa thanh niên còn mờ nhạt. Thông thường, những người
vi phạm pháp luật thuộc đối tượng ở tổ chức nào thì ủy ban nhân
dân xã, phường, thị trấn giao cho tổ chức đó giáo dục, giúp đỡ và
bảo vệ quyền lợi của họ. Nhưng trên thực tế rất ít trẻ em vi phạm
pháp luật được giao cho Đoàn Thanh niên quản lý, giáo dục, nếu có
13
thì cũng chưa được các cơ sở đoàn quan tâm đúng mức. Sự mờ
nhạt của các tổ chức Đoàn cũng như việc thiếu quan tâm của gia
đình dẫn đến nhiều thanh niên trở về từ từ các trường giáo dưỡng
lại tiếp tục đi vào con đường tái phạm. Bên cạnh đó, một bộ phận quần
chúng nhân dân còn chủ quan, thiếu cảnh giác trong việc bảo vệ tài sản, sự
mất cảnh giác của người dân, người quản lý, bảo vệ tài sản trong các cơ
quan, doanh nghiệp và các hộ gia đình như: không khóa cổ, khóa càng xe
máy, để phương tiện ở những nơi không có người trông giữ; cửa nhà khóa
không an toàn, thậm chí quên không khóa cửa nhà, cửa phòng làm việc;
các cơ quan, doanh nghiệp, trường học không có lực lượng bảo vệ chuyên
trách, bảo vệ lỏng lẻo, không lắp đặt hệ thống giám sát an ninh, hệ thống
chiếu sáng, tường rào không bảo đảm, không thường xuyên tổ chức tuần
tra, canh gác bảo vệ tài sản, nhất là vào ban đêm, ngoài giờ hành chính hay
các dịp nghỉ lễ...tạo điều kiện thuận lợi để tội phạm trộm cắp tài sản hoạt
động. Do công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tội phạm nói
chung và tội phạm trộm cắp tài sản nói riêng chưa thường xuyên và hiệu
quả; hệ thống chính trị ở cơ sở nhiều nơi chưa thật sự vào cuộc, chưa xem
đó là nhiệm vụ của mình, chưa phát huy được sức mạnh của nhân dân, còn
xem nhẹ nhiệm vụ giữ gìn an ninh trật tự, phòng chống tội phạm và còn
trông chờ, ỷ lại, xem đây là nhiệm vụ của lực lượng công an. Chính
những đặc điểm tâm lý, xã hội tiêu cực đó khi gặp những điều kiện
tiếp tay cho những hành vi tiêu thụ hàng hóa do phạm tội mà có.
- Nguyên nhân về chính pháp luật:
Nhà nước Việt Nam XHCN đang bước vào thời kỳ đổi mới,
đánh dấu bước phát triển về kinh tế, chính tri, văn hóa, xã hội. Tuy
nhiên đây cũng là lúc các chính sách quản lý của nhà nước thể hiện
nhiều cơ hở, thiếu sót. Cơ chế quản lý, chính sách pháp luật chưa
có sự thay đổi để thích ứng với cơ chế thị trường. Mặc dù hệ thống
pháp luật đã có nhiều số lượng và thay đổi về chất lượng nhưng
chưa đáp ứng yêu cầu đấu tranh, phòng chống tội phạm của xã hội,
thiếu tính ổn định, đồng bộ. trước ngưỡng cửa gia nhập vào nền
kinh tế thế giới, chúng ta cần phải có hệ thống pháp luật đầy đủ để
điều chỉnh mọi mặt của đời sống xã hội, phục vụ cho quản lý kinh tế
và xã hội để ngăn ngừa và hạn chế các sự gia tăng của các loại tội
phạm.
Mặt khác, chính sách pháp luật của nước ta còn thiếu tính
thực tế, chưa có tính bao quát lâu dài mà chỉ thường chạy theo giải
quyết các vấn đề bức xúc trước mắt. Vai trò của các cơ quan cá
nhân, tổ chức, cơ quan hành chính có nhiệm vụ quản lý cò hạn chế,
còn tình trạng đùn đẩy trách nhiệm quản lý cho các cấp, các ngành.
Công tác quản lý ở nhiều ngành, nhiều cấp còn mang nặng tính
hành chính, quan liêu xa rời với thực tiễn. Tình trạng trên đây là một
trong những nguyên nhân và điều kiện thuận lợi cho tình trạng nói
chung và tình hình tội trộm cắp tài sản nói riêng phát triển. Việc
nâng cao trách nhiệm cho cơ quan nhà nước và các tổ chức trong
việc thiết lập chính sách pháp luật chặt chẽ là tất yếu.
- Nguyên nhân về phía cơ quan bảo vệ pháp luật :
15
pháp xâm phạm đến quyền sở hữu của nhân dân.
Chương 3:
I.
Các giải pháp góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật
về tội trộm cắp tài sản, công tác đấu tranh phòng chống tội
trộm cắp tài sản trên địa bàn thành phố trong thời gian.
16
Trong quá trình nghiên cứu đề tài nhóm 9 có một số kiến nghị,giải
pháp trong việc hạn chế và nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống tội
trộm cắp tài sản trên địa bàn tỉnh Nghệ An như sau:
Trước thực trạng tội “trộm cắp tài sản” ngày càng gia tăng trên địa
bàn tỉnh Nghệ An, có nhiều diễn biến phức tạp đòi hỏi các cấp, các ngành,
các cơ quan tổ chức và nhân dân phải có những giải pháp cần thiết để
phòng chống loại tội phạm này. Tội “trộm cắp tài sản” là hiện tượng tiêu
cực trong xã hội. Nó có nguyên nhân sâu xa bắt nguồn từ nhiều yếu tố khác
nhau. Mỗi biện pháp phòng ngừa gắn liền với chức năng, vai trò của một
cơ quan nhà nước và một số tổ chức nhà nước và xà hội nhất định. Bao
gồm các biện pháp cụ thể sau:
1. Dạy nghề, hướng nghề nghiệp tạo việc làm ổn định và nâng cao
đời sống cho nhân dân
Nhằm nâng cao đời sống vật chất lẫn tinh thần cho nhân dân, khắc
phục tình trạng sa sút trong xã hội. Cuộc đấu tranh phòng chống loại tội
phạm này sẽ không đạt kết quả cao nếu không giải quyết được vấn đề kinh
tế của đất nước, đời sống của nhân dân và nhiệm vụ về văn hóa xã hội. Để
làm được điều đó cần mở rộng tính dân chủ, công tác, tạo điều kiện cho
nhân dân tham gia tích cực các hoạt động này. Bên cạnh đó còn phải đẩy
nhân dân, tuyên truyền phong trào nhân dân quyết tâm chống tội
phạm.
2. Nâng cao trách nhiệm của các cơ quan bảo vệ pháp luật
Nhiệm vụ của các cơ quan chức năng là khi có tội phạm xảy ra phải
nhanh chóng điều tra phá án, bắt kẻ phạm tội, khắc phục hậu quả mà kẻ
phạm tội gây ra, xử lý nghiêm minh kẻ phạm tội để quần chúng nhân dân
tin tưởng vào pháp luật và cơ quan bảo vệ pháp luật. Trên thực tế những
năm qua các cơ quan chức năng trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã chưa thực
hiện tốt vai trò, nhiệm vụ của mình. Quốc hội cần có những biện pháp ràng
buộc trách nhiệm hơn nữa với những cơ quan này, để họ thực hiện nghiêm
chỉnh công việc mà nhân dân giao phó.
3. Nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý Nhà nước về trật tự, an toàn
xã hội tác
1. Công tác quản lý nhân khẩu
Trước hết cần nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về nhân
khẩu, cư trú, tạm trú. Các địa phương cần quy định chặt chẽ việc quản lý
đăng ký hộ khẩu, cư trú, tạm trú. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt
chẽ với nhân dân phát hiện những đối tượng lang thang có biểu hiện nghi
vấn phạm tội trên địa bàn. Các đối tượng trộm cắp tài sản thường đi lang
thang vào các khu vực dân cư để tìm sự sơ hở, mất cảnh giác của người
dân mà thực hiện hành vi trộm cắp tài sản.Tại các trường Đại học, Cao
đẳng, Trung cấp…cần phải có phương pháp quản lý sinh viên không chỉ
trong giờ học mà trong những hoạt động ngoài giờ. Bên cạnh đó, tỉnh cần
tăng cường công tác quản lý cư trú đối với những người di dân, di cư từ
nơi khác đến, hạn chế tình trạng gia tăng số người phạm tội trộm cắp tài
sản ở các địa phương. Cơ quan chức năng cụ thể là cảnh sát khu vực có sự
18
điểm đó, có biện pháp ngăn chặn không để nạn trộm cắp xảy ra. Với cách
làm đó sẽ giúp người dân biết được những hành vi xấu của bọn tội phạm để
từ đó nâng cao cảnh giác bảo vệ tài sản của mình. Hàng năm tỉnh Nghệ An
thường xuyên xảy ra thiên tai, lũ lụt làm ảnh hưởng đến tình hình trật tự trị
an. Do đó chính quyền địa phương cần có những chính sách cụ thể, phù
hợp, kịp thời để đảm bảo sự ổn định, an toàn cho những khu vực đó khi có
thiên tai xảy ra. Đối với những chức năng quản lý hoạt động giao thông
cần tăng cường kiểm tra hành chính trong việc sử dụng xe máy, giấy tờ
đăng ký xe nhằm phát hiện xe máy bị lấy trộm. Tăng cường quản lý chặt
19
chẽ dịch vụ cầm đồ. Hoạt động cầm đồ là một trong những hình thức tiêu
thụ tài sản bất hợp pháp. Do đó tỉnh cần quy định rõ trách nhiệm của
những cơ quan chức năng trong việc quản lý loại hình dịch vụ này, nâng
cao trách nhiệm quản lý của các ngành chủ quản, trách nhiệm quản lý hành
chính nhà nước ở các xã, phường. Những trường hợp chủ hiệu cầm đồ có
hành vi chứa chấp, tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có cần phải có biện
pháp xử lý nghiêm khắc, cần thiết thì phải truy cứu trách nhiệm hình sự đối
với những hành vi đó để làm gương cho kẻ khác. Tăng cường hiệu lực
quản lý các nghành nghề dịch vụ để chủ động phòng ngừa những thiếu sót,
sơ hở trong việc cung cấp dịch vụ mà bọn tội phạm có thể lợi dụng. Mặt
khác, công tác quản lý phải không gây cản trở cho việc phát triển kinh tế,
không gây phiền hà cho nhân dân. Trước hết tăng cường quản lý một số
nghành và dịch vụ như: cầm đồ, bán đồ với giá rẻ mà không có giấy tờ
chứng minh ( ví dụ: bán xe máy trộm ). Đồng thời tuyên truyền giáo dục để
người hành nghề chấp hành đúng quy định pháp luật loại trừ khả năng tiêu
thụ tài sản bất hợp pháp và các vi phạm pháp luật khác của những người
hành nghề này.
Tiếp tục đổi mới và thực hiện nghiêm chỉnh cơ chế phối hợp giữa các cơ
hiệu lực quản lý của Nhà nước trên các lĩnh vực trật tự đô thị, quản lý các
hoạt động văn hóa… tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về trật tự xã hội.
Xây dựng và triển khai thực hiện 4 đề án chủ yếu của chương trình
phòng chống tội phạm bao gồm:
- Phát động toàn dân tham gia phòng ngừa, phát hiện tố giác tội phạm,
-
3.
cảm hóa giáo dục, cải tạo người phạm tội tại gia đình và dân cư.
Rà soát bổ sung và xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật của
tỉnh về phòng chống tội phạm, tăng cương tuyên truyền giáo dục
pháp luật và trách nhiệm công dân về bảo vệ an ninh trật tự.
Đấu tranh phòng chống các loại tội phạm có tổ chức, tội phạm nguy
hiểm.
Đấu tranh phòng chống các tội phạm trong lứa tuổi vị thành niên.
Các cấp, các nghành cần phải phân công trách nhiệm trong công tác
phòng chống loại tội phạm này. Trong đó:
a. Công an tỉnh: là cơ quan đầu mối chủ trì, trực tiếp phối hợp với các Sở,
Ban, Nghành liên quan trong công tác phòng chống tội trộm cắp tài sản
trên địa bàn tỉnh Nghệ An, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về an
ninh trật tự, củng cố các lực lượng nghiệp vụ trực tiếp đến phòng ngừa
và đấu tranh chống tội phạm, nhất là các lực lượng ở các huyện ,các cơ
sở, các ban bảo vệ dân phố, bảo vệ chuyên trách ở các cơ quan, xí
nghiệp; đẩy mạnh phong trào quần chúng bảo vệ an ninh tổ quốc, tấn
công trấn áp các tội phạm; kịp thời phát hiện, phòng ngừa và đấu tranh
phòng chống tội trộm cắp tài sản. Phối hợp với các nghành Kiểm sát,
Tòa án tiến hành điều tra, truy tố, xét xử kịp thời các đối tượng phạm
nghề cho các đối tượng ở các trại giam, đảm bảo khi ra trại có có trong
tay kỹ năng nghề đảm bảo cho việc tạo thu nhập nuôi sống bản thân,gia
đình góp phần phát triển xã hội, có chính sách khen thưởng, đãi ngộ vật
chất, tinh thần đối với các đơn vị, cán bộ chiến sĩ và công an có thành
tích xuất sắc trong đấu tranh phòng chống tội phạm.
f. Sở tư pháp: nghiên cứu, rà soát, kiến nghị bổ sung, sửa đổi, hoàn thiện
hệ thống pháp luật về tội phạm nói chung, tội trộm cắp tài sản nói riêng.
Phối hợp với các nghành liên quan tổ chức tuyên truyền giáo dục pháp
luật, mở chuyên mục giáo duc thường xuyên trên các phương tiện thông
tin đại chúng.
g. Viện kiển sát nhân dân tỉnh:
Viện kiểm sát nhân dân là một trong cơ quan bảo vệ pháp luật của
nhà nước, có chức năng thực hành quyền công tố,kiểm sát các hoạt động
tuân theo pháp luật,giám sát các hoạt động tư pháp nhằm góp phần bảo
đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất. Viện kiểm
22
sát nhân dân có vị trí và vai trò quan trọng trong công tác đấu tranh phòng
chống tội phạm.
Để phòng ngừa tội phạm có hiệu quả, đòi hỏi Viện kiểm sát phải
thực hiện một cách chính xác và đầy đủ chức năng, nhiệm vụ của mình
trong tố tụng hình sự. Vì vậy, nếu xem dưới góc độ vai trò, trách nhiệm
pháp lý thì hoạt động phòng ngừa tội phạm của Viện kiểm sát nhân dân về
cơ bản phải thực hiện theo hai hướng chủ yếu: Một là, thông qua công tác
phòng chống để thực hiện chức năng; hai là phối hợp thực hiện các nhiệm
vụ phòng ngừa với các chủ thể khác.
xã hội mà chưa được giải quyết,kiểm sát chặt chẽ hoạt động tư pháp đang
gây nhiều bức xúc trong dư luận hiện nay.
Với các quy định hiện hành, Nhà nước cũng đã trao cho viện kiểm sát
một số quyền hạn cụ thể như: Tự mình khởi tố vụ án, khởi tố bị can và
chuyển đến cơ quan điều tra để yêu cầu tiến hành điều tra, yêu cầu cơ quan
điều tra khởi tố, hủy bỏ các quyết định trái pháp luật của cơ quan điều tra,
kiến nghị các cơ quan, tổ chức. Những cơ quan này nếu được thực thi đầy
đủ và chính xác sẽ có tác dụng phòng ngừa rất lớn, trước hết là đảm bảo
mọi tội phạm đều phải được điều tra phát hiện và xử lý kịp thời, không bỏ
lọt tội phạm. Trong các biểu thống kê công tác Kiểm sát của Viện kiểm sát
nhân dân cần có các tiêu chí về số lượng thực hiện các quyền này và trong
các báo cáo kết quả công tác bắt buộc phải phân tích, đánh giá về hiệu quả
thực hiện các biện pháp phòng ngừa tội phạm trong từng thời gian, ở từng
địa bàn nhất định.
Vấn đề nghiên cứu lý luận và triển khai ứng dụng các biện pháp phòng
ngừa bấy lâu nay ít được chú trọng. Ai cũng biết rằng chúng ta không thể
đấu tranh phòng chống tội phạm có hiệu quả nếu không tìm ra các nguyên
nhân và điều kiện của tình hình tội phạm để có biện pháp tác động phù
hợp.
h. Tòa án nhân dân
Thông qua hoạt động xét xử các vụ án hình sự, các vụ án trộm cắp tài
sản, Tòa án các cấp kịp thời phát hiện sớm những sơ hở mất cảnh giác của
nhân dân và sở hở trong công tác quản lý nhà nước, cũng như phương thức
thủ đoạn mới của tội phạm. Từ đó phối hợp với các cơ quan chức năng
trong phòng ngừa tội phạm. Thông qua các vụ án được xét xử lưu động.
Tòa án tuyên truyền ý thức cảnh giác, nâng cao hiểu biết pháp luật trong
nhân dân. Việc tăng cường hoạt động xét xử lưu động các vụ án hình sự ở
các địa bàn dân cư sẽ thu hút sự quan tâm của nhân dân, trên cơ sở đó làm
tốt nhiệm vụ tuyên truyền giáo dục pháp luật rộng rãi trong nhân dân.
của tội trộm cắp tài sản
Một trong nhưng giải pháp phòng ngừa hiệu quả đối với tội phạm
trộm căp tài sản là phòng ngừa từ phía nạn nhân.
Để phòng ngừa tội phạm trộm cắp tài sản từ phía nạn nhân cần phải
thường xuyên tuyên truyền, nhắc nhở người dân có ý thức trong việc tự
bảo quản tài sản của mình.
Do thủ đoạn gây án của tội phạm rất đa dạng. chỉ cần một chút lơ là
mất cảnh giác cũng có thể bị mất tài sản, cho nên biện pháp tự phòng ngừa
hiệu quả nhất là nâng cao tinh thần cảnh giác mọi lúc mọi nơi, không để
cho bọn trộm có cơ hội hoạt động.
Đối với các cơ quan, doanh nghiệp tuyển chọn những người có thân
nhân tốt để làm các khâu trọng yếu như: bảo vệ, thủ kho…và phải thường
xuyên kiểm tra. Để phòng những sơ hở mà người phạm tội có thể lợi dụng
đưa tài sản trộm cắp ra ngoài.
6. Tuyên truyền, giáo dục, phổ biến các chính sách pháp luật tới
nhân dân:
25