Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Mục lục
Lời mở đầu 2
Chương I. Lý luận chung về thị trường và thị trường thủy sản 3
I. Lý luận chung về thị trường. 3
1. Bản chất của thị trường 3
2. Chức năng của thị trường 3
3. Vai trò của thị trường 6
II. Đặc điểm của thị trường thuỷ sản 7
1. Độ cận biên thị trường và giá cả sản phẩm thuỷ sản 8
2. Sự hình thành giá cả theo thời vụ 10
3. Tính độc quyền của thị trường thuỷ sản 11
4. Thị trường sản phẩm trong nước còn mang tính nhỏ, lẻ 11
Chương II. Thị trường sản phẩm thuỷ sản thực trạng và tiềm năng 12
I. Thị trường nội địa. 12
1. Cung – cầu và giá của các sản phẩm thuỷ sản trong nước 12
2. Những yếu tố ảnh hưởng tới thị trường thuỷ sản nội địa 17
3. Những tiềm năng của thị trường thuỷ sản nội địa 19
II. Thị trường xuất khẩu thuỷ sản của Việt Nam 20
1. Thị trường các nước Châu á 20
2. Thị truờng EU 21
3. Thị trường Mỹ 22
III. Một số nhận xét và đánh giá về thực trạng và tiềm năng 24
1. Khai thác hải sản 24
2. Chế biến và dự trữ 26
3. Tiêu thụ sản phẩm 27
Kết luận. 29
Tài liệu tham khảo
1
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Chương I: Lý luận chung về thị trường và thị
trường thủy sản
I. Lý luận chung về thị trường.
1- Bản chất của thị trường.
Về bản chất thị trường là lĩnh vực trao đổi mà thông qua đó
người bán và người mua có thể trao đổi sản phẩm, dịch vụ cho nhau
tuân theo các quy luật kinh tế hàng hóa.
Như vậy, ta có thể hiểu thị trường được biểu hiện trên ba nét lớn
sau:
- Thị trường là lĩnh vực trao đổi được tổ chức theo quy luật kinh tế
hàng hoá như: quy luật giá trị; quy luật cạnh tranh....
- Thị trường là sự trao đổi ngang giá và tự do đối với sản phẩm làm
ra; gắn sản xuất với tiêu dùng, buộc sản xuất phải phục tùng nhu cầu
tiêu dùng.
- Một thị trường cân đối thì giá cả của nó phải phản ánh chí phí
sản xuất xã hội trung bình, do đó buộc người sản xuất phải giảm chi
phí, tiết kiệm nguồn lực, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
2- Chức năng của thị trường.
a - Cơ cấu của thị trường.
Cơ cấu tổ chức của thị trường gồm các nhóm chủ thể kinh tế với
chức năng riêng biệt của nó trong hệ thống thị trường.
Các nhóm chủ thể kinh tế này có quan hệ với nhau thông qua
dây chuyền Marketinh sau:
Người sản xuất - Người bán buôn - Người chế biến - Người bán lẻ
- Người tiêu dùng.
Mỗi mắt xích hay mỗi nhóm chủ thể trong dây chuyền
Marketinh trên có một chức năng riêng biệt trong hệ thống thị trường:
+ Người sản xuất: Người sản xuất bao gồm các doanh nghiệp, công
ty sản xuất, hợp tác xã, hộ gia đình, trang trại có chức năng tạo ra sản
Mọi yếu tố đầu vào và đầu ra của sản xuất hàng hoá đều
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nhất định, thông qua một loạt thảo thuận về giá cả, chất lượng, số
lượng, phương thức giao hàng, nhận hàng...trên thị trường. Chức năng
thừa nhận của thị trường thể hiện ở chỗ người mua chấp nhận mua
hàng hoá, dịch vụ của người bán và do vậy hàng hoá đã bán được.
Thực hiện chức năng này nghĩa là thừa nhận các hoạt động sản xuất
hàng hoá và mua bán chúng theo yêu cầu các quy luật của kinh tế thị
trường.
Chức năng thực hiện.
Hoạt động mua và bán là hoạt động lớn nhất, bao trùm nhất của
thị trường. Trong nền kinh tế thị trường phát triển, mọi yếu tố đầu vào
cho sản xuất và đầu ra sản phẩm chủ yếu đều được tiền tệ hoá thì hoạt
động mua và bán là cơ sở quan trọng quyết định các mối quan hệ kinh
tế giữa các chủ thể kinh tế. Chức năng thực hiện của thị trường thể
hiện ở chỗ, thị trường thực hiện hành vi trao đổi, thực hiện cân bằng
cung cầu từng loại sản phẩm hàng hoá, hình thành giá cả và thực hiện
giá trị của các sản phẩm hàng hoá.
Chức năng điều tiết kích thích.
Nhu cầu thị trường là mục đích đáp ứng của mọi quá trình hoạt
động sản xuất kinh doanh. Thị trường vừa là mục tiêu, vừa là động
lực thúc đẩy các chủ thể kinh tế. Đây chính là cơ sơ khách quan để
thực hiện chức năng điều tiết kích thích của thị trường. Thực hiện chức
năng này, thị trường có vai trò quan trọng trong việc phân bổ và sử
dụng hợp lý các nguồn lực khan hiếm của đất nước cho quá trình sản
xuất kinh doanh sản phẩm.
Chức năng thông tin.
Có nhiều kênh thông tin kinh tế, trong đó thông tin thị trường là
rất quan trọng. Chức năng thông tin thị trường bao gồm: Tổng cung,
những người nghiên cứu kinh tế phải đánh giá đúng tầm quan trọng
của thị trường, từ đó có những giải pháp để tìm kiếm
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
và phát triển thị trường cho sản phẩm của mình một cách phù hợp.
Nắm được bí quyết để tiêu thụ tốt, nhiều sản phẩm trên thị trường là
Một trong những thành công lớn mà bất cứ người làm kinh tế nào cũng
mong đạt được.
Nhưng để đạt được thành công đó không phải là vấn đề đơn giản, mà
là cả một quá trình nghiên cứu, tìm tòi cũng như chấp nhận mạo hiểm,
rủi ro trong kinh doanh do chính thị trường mang lại.
Việt Nam, từ khi xác định phát triển nền kinh tế theo hướng kinh
tế thị trường lấy việc tự do kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật làm
nền tảng, đã đưa nền kinh tế nước ta tiến được một bước tiến đáng kể
so với cơ chế kế hoạch hóa tập trung trước đây. Trong nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, tất cả các thành viên
trong xã hội có đủ điều kiện kinh doanh theo luật doanh nghiệp Việt
Nam đều được kinh doanh các mặt hàng mà nhà nước không cấm. Các
thông tin thị trường luôn là những thông tin mở, nắm bắt nó một cách
nhanh chóng, nhạy cảm sẽ đem lại những thành công lớn cho người
làm kinh tế, qua đó góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh
tế phát triển, rút ngắn khoảng cách với các nước công nghiệp hiện đại
trên thế giới.
II - Đặc điểm của thị trường thuỷ sản.
Do đặc điểm của sản xuất, chế biến và tiêu dùng hàng thuỷ sản,
thị trường đầu ra cho sản phẩm thuỷ sản là một thị trường đa cấp.
Việc tìm hiểu, phân tích thị trường sản phẩm đầu ra cho thuỷ sản là
phân tích trạng thái cân bằng ở mỗi cấp thị trường.
Mỗi một loại sản phẩm thuỷ sản ( sản phẩm tươi, sản phẩm chế
cùng với sự phát triển cao hơn của nền kinh tế, nhu cầu của người tiêu
8
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
dùng ở cả thành thị và nông thôn đều tăng lên đối với các dịch vụ làm
tăng giá trị của sản phẩm thuỷ sản. Kết quả là trong cơ cấu giá mua
hàng thuỷ sản của người tiêu dùng, phần trả cho cho các dịch vụ có
chiều hướng tăng lên, còn trả cho sản phẩm thô, sơ chế có chiều hướng
giảm xuống. Cùng với sự phát triển kinh tế, độ cận biên thị trường sẽ
tăng lên. Độ cận biên thị trường giữa giá bán lẻ và giá tại các cơ sơ
đánh bắt ( ngư trường, trang trại nuôi cá, hộ gia đình...) là sự chênh
lệch giữa giá bán lẻ cuối cùng cho người tiêu dùng cuối cùng và giá mà
người sản xuất thuỷ sản nhận được khi bán sản phẩm thuỷ sản sơ chế.
Có thể coi nhu cầu ở cấp thị trường bán lẻ bao gồm hai phần:
Nhu cầu đối với sản phẩm thuỷ sản chưa qua chế biến và nhu cầu đối
với một loạt các dịch vụ. Nhu cầu đối với sản phẩm thuỷ sản chưa qua
chế biến gọi là nhu cầu phái sinh, xuất phát từ nhu cầu ban đầu ở cấp
bán lẻ có kết hợp cả sản phẩm thuỷ sản thô và dịch vụ. Đường cầu này
được tạo ra khi đem mỗi điểm trên đường cầu ban đầu trừ đi giá trị về
các dịch vụ. Tương tự như vậy, đường cung phái sinh cũng được tạo ra
khi đem các giá trị trên đường cung ban đầu cộng với các giá trị về các
dịch vụ mà người tiêu dùng yêu cầu đối với người sản xuất. Giao điểm
của các đường cung và cầu này sẽ tạo nên giá cả của sản phẩm thuỷ sản
trên thị trường.
Khi người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cho độ thoả dụng mà hệ
thống thị trường tạo ra về thời gian, không gian, hình thức sản
phẩm...thì ở đây độ cận biên thị trường phản ánh mức chuẩn bị đầy đủ
thoả dụng đó cho người tiêu dùng. Mức độ và các loại chi phí cho sự
chuẩn bị “ này hoàn toàn tuỳ thuộc vào quan hệ cung cầu trên thị
trường ”
Muốn phân tích đầy đủ và cụ thể ta phải đi xét hai trường hợp
3- Tính độc quyền của thị trường thuỷ sản.
10
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Trên thị trường thuỷ sản ta thấy thường chỉ tồn tại dạng độc quyền
nhất thời. Tính chất độc quyền này do trình độ sản xuất của ngành
thuỷ sản ch-a cao mang lại,thêm vào đó ngành thuỷ sản lại là ngành
sản xuất phân tán ở nhiều vùng trên cả nước dẫn tới tình trạng độc
độc quyền nhất thời là không tránh khỏi.
Ta hiểu, độc quyền nhất thời trên thị trường thuỷ sản như sau:
Với một hệ thống các cơ sở sản xuất thuỷ sản phân bố ở khắp nơi trên
cả nước, trong khi đó trình độ phát triển của nền kinh tế nói chung và
của ngành thuỷ sản nói riêng cón thấp dẫn tới trang thiết bị vận chuyển
chuyển, cơ sở chế biến còn thiếu thốn lạc hậu, cả một vùng rộng lớn
sản xuất và đánh bắt mới có một cơ sở mua gom, chế biến. Điều này
dẫn tới sự độc quyền trong mua gom sản phẩm và phân phối các sản
phẩm chế biến của các cơ sơ nói trên. Tuy nhiên, đây chỉ là tình trạng
độc quyền nhất thời, khi trình độ phát triển của nền kinh tế cao hơn,
sự trang bị cho ngành thuỷ sản hiện đại hơn, trình độ sản xuất, đánh
bắt cũng như chế biến của ngành thuỷ sản ở mức độ hiện đại hơn, các
cơ sở mua gom được xây dựng nhiều hơn thì tình trạng độc quyền này
sẽ mất đi và như vậy việc ép giá của người mua với người sản xuất,
nuôi trồng sẽ không còn nữa, tiến tới một thị trường cạnh tranh hoàn
hoả cho sản phẩm thuỷ sản của Việt Nam.
4- Thị trường sản phẩm trong nước còn mang tính nhỏ, lẻ.
Với vị thế của hệ thống bờ biển và sông ngòi, ao hồ của Việt Nam
dẫn tới các cơ sở sản xuất thuỷ sản phân bố rộng khắp trên cả nước.
Trình độ phát triển của ngành thuỷ sản chưa cao làm cho hệ thống thị
trường sản phẩm thuỷ sản cũng phân bố rộng khắp trên cả nước với
tính chất là nhỏ và lẻ. ở trong nước, sản phẩm thuỷ sản được bán chủ
yếu tại các chợ ở các địa phương với quy mô không lớn. Các khu chế