1
Mở đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài Luận án
Cùng với quá trình đổi mới, mở cửa và hội nhập nền kinh tế thế giới, trong hơn 10 năm qua (1993-2004), nguồn
vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đã thực sự góp phần to lớn vào sự nghiệp phát triển kinh tế, công nghiệp hoá - hiện
đại hoá đất nớc, xoá đói giảm nghèo và hỗ trợ cải cách chính sách kinh tế tại Việt Nam. Tuy nhiên: do nhiều nguyên nhân,
song nguyên nhân chủ quan của ta là chính, đó là cơ chế, chính sách quản lý ODA còn nhiều bất cập, thiếu đồng bộ, chồng
chéo, không ổn định, và cha phù hợp với thông lệ quốc tế. Mô hình tổ chức quản lý, điều hành các chơng trình, dự án
ODA cha hợp lý. Công tác kiểm tra, giám sát nguồn vốn ODA còn buông lỏng, thiếu các chế tài xử phạt. Hiện tợng tiêu
cực, tham nhũng, lãng phí trong quá trình sử dụng nguồn vốn ODA còn nan giải. Nhận thức của các cấp về nguồn ngoại lực
ODA còn sai lệch, cha đầy đủ....; Từ những nguyên nhân cơ bản trên đã làm hạn chế đến hiệu quả quản lý nguồn vốn hỗ trợ
phát triển chính thức (ODA) tại Việt Nam trong thời gian qua.
Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) có thực sự trở thành nguồn vốn nớc ngoài có ý nghĩa quan trọng góp phần
vào quá trình tăng trởng kinh tế bền vững hay không? tiến độ giải ngân và sử dụng nguồn vốn ODA có đạt hiệu quả nh
mong muốn mà Đảng và Nhà nớc đề ra hay không? gánh nặng nợ nần ODA có nằm trong biên độ cho phép hay
không?......tất cả đang chờ vào những thay đổi mang tính đột phá từ nhận thức đến các cơ chế, chính sách quản lý nhà nớc về
ODA trong thời gian tới. Vì vậy, Nghiên cứu sinh chọn đề tài Luận án Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn Hỗ
trợ phát trển chính thức (ODA) tại Việt nam nhằm góp phần đáp ứng những đòi hỏi bức xúc hiện nay của thực tiễn.
2. Mục đích nghiên cứu
-Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về hiệu quả quản lý nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA).
-Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả quản lý nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) ở Việt nam.
-Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) tại Việt nam trong
thời gian tới.
3. Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
Luận án đi sâu nghiên cứu hiệu quả quản lý đối với nguồn vốn ODA vay u đãi từ năm 1993 đến 2003 tại VN.
5. Phơng pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện luận án, các phơng pháp nghiên cứu đợc sử dụng: Phơng pháp duy vật lịch sử; Phơng
pháp duy vật biện chứng; Phơng pháp mô hình hoá; Phơng pháp phân tích và mô tả; Phơng pháp tổng hợp, thống kê, so
sánh ...; Toàn bộ các phơng pháp trên đợc luận án sử dụng một cách linh hoạt có thể là kết hợp, có thể là riêng rẽ trong quá
trình nghiên cứu.

triển chính thức (ODA) tại việt nam

Chuyên ngành: Tài chính, lu thông tiền tệ và tín dụng
Mã số : 5.02.09

Tóm tắt
Luận án tiến sỹ kinh tế Hà nội 2004
19

Công trình này đợc hoàn thành
tại trờng đại học kinh tế quốc dân
Những ngời hớng dẫn khoa học:
GS. TS Nguyễn Văn Nam
TS. Đỗ Tất Ngọc



Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn hỗ trợ phát
triển chính thức (ODA) tại việt nam

Chuyên ngành: Tài chính, lu thông tiền tệ và tín dụng
Mã số : 5.02.09

tóm tắt
Luận án tiến sỹ kinh tế
Hà nội 2004
21

Công trình này đợc hoàn thành
tại trờng đại học kinh tế quốc dân
Những ngời hớng dẫn khoa học:


232
chơng I

1.1.5 Các phơng thức cung cấp ODA
Hiện có một số phơng thức cung cấp ODA cơ bản sau: (i) Viện trợ theo chơng trình bao gồm: hỗ trợ cán cân
thanh toán, hỗ trợ ngân sách, hỗ trợ ngân sách theo ngành, giảm nợ; (ii) viện trợ theo dự án gồm: viện trợ dự án đợc chuyển
qua các Chính phủ, viện trợ dự án do nhà tài trợ quản lý, viện trợ dự án đợc chuyển qua các tổ chức phi chính phủ (NGOs).
1.2 Nội dung quản lý nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)
1.2.1 Sự cần thiết trong việc quản lý nguồn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA)
1.2.1.1 Từ góc độ các nhà cung cấp ODA (các nhà tài trợ)
ODA đợc trích một phần từ thu nhập quốc dân của các nớc giàu để thực hiện nghĩa vụ của mình đối với những
nớc nghèo thông qua con đờng hỗ trợ phát triển chính thức. Mức trích theo qui định của Liên hợp quốc là 0,7%/GDP/năm.
Do GDP hình thành trên cơ sở thuế, phí, lệ phí ...của ngời dân nớc tài trợ đóng góp nên, vì vậy việc quản lý nguồn vốn
ODA cho vay đã trở thành yêu cầu tất yếu khách quan đối với các nhà tài trợ.
1.2.1.2 Từ góc độ các nớc tiếp nhận ODA (nớc nhận tài trợ)
- 3 -