Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

M u
1. Lớ do chn ti
Nguyờn Hng l nh vn ln ca vn hc Vit Nam hin i. Nu
cú nhng ngi ch qua trng i m tr thnh nh vn thỡ phi k
Nguyờn Hng vo s y. Sinh ra v ln lờn trong mt gia ỡnh ang thi
kỡ sa sỳt, ụng khụng iu kin theo hc nhng bc hc cao. Nhng bự
li s tht hc ú, ụng bt r rt sm vo cuc i ca nhng con
ngi nghốo kh di ỏy xó hi, sng v thu hiu nhng cnh i,
nhng s phn gp nhiu ộo le. ú l nột ni bt, li du n khỏ m
nột trong cỏc sỏng tỏc ca ụng.
Ngút na th k sng bng ngh vit vn, Nguyờn Hng ó li
mt gia ti vn hc khỏ dy dn v c sc. ú l kt tinh lao ng ca
mt con ngi thit tha yờu cuc sng v tp trung tt c ti nng, ngh
lc cho cỏc trang vit. Chim t l ỏng k trong cỏc sỏng tỏc ca ụng
phi k n bn tp hi kớ Nhng ngy th u, Bc ng vit vn,
Nhng nhõn vt y ó sng vi tụi, Mt tui th vn. ỏng chỳ ý nht
trong s y l hi kớ Nhng ngy th u. õy l tp hi kớ u tay, c
in khi nh vn cũn rt tr. hi kớ ny ngi c khụng nhn thy s
gia cụng ngh thut m c kt dt vi nhng rung ng cc im
ca mt linh hn tr di lc loi vi nhng l li khc nghit ca mt gia
ỡnh sp tn (Thch Lam)
Hi kớ Nhng ngy th u ca nh vn Nguyờn Hng l mt tỏc
phm khỏ hp dn nhng tic rng lõu nay vn cha c tỡm hiu v
nghiờn cu k lng. Ngi ta xem nh v trớ ca Nhng ngy th u ,
coi ú ch nh mt nột im xuyt trong ton b s nghip sỏng tỏc ca
nh vn.


Nu nh cỏc tỏc phm truyn ngn, tiu thuyt ca Nguyờn Hng
c tỡm hiu, nghiờn cu mt cỏch cn k thỡ hi kớ ca ụng cha c
xem xột mt cỏch y v cú h thng. Nu cú cng ch mang tớnh cht
thoỏng qua, l t.
V Ngc Phan trong cun Nh vn hin i (Quyn IV) (1942), cú
bi vit nhan Tỏc phm Nguyờn Hng trc Cỏch mng thỏng Tỏm,
cp ti nhng tỏc phm ca nh vn trc Cỏch mng trong ú cú hi kớ
Nhng ngy th u. ễng ỏnh giỏ Li t truyn ny Anh, M, Nga

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

-2-


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

rt thnh hnh; nhng nc Vit Nam ta, vit c tụi cho l can m
lm

Phan C trong Tỏc phm vn hc 1930 - 1945 (1991), cú bi
vit nhan Tiu thuyt t truyn Nhng ngy th u ca Nguyờn Hng,
ó ỏnh giỏ v trớ ca hi kớ trong vn hc hin i, nờu bt nột c sc
ca hi kớ trong th gii nhõn vt cng nh phong cỏch vit hi kớ giu
cht tr tỡnh v cht th ca Nguyờn Hng. Tỏc gi ỏnh giỏ v hi kớ:
Cú l l tỏc phm xỳc ng nht, chõn thnh nht trong c cuc i vit
vn ca Nguyờn Hng


gian - thi gian ngh thut, ngụn ng, ging iu, ngh thut trn thut,
ngh thut kt cu.

5. Phng phỏp nghiờn cu
Trong khúa lun ny, ngi vit ch yu s dng cỏc phng phỏp:
Phng phỏp so sỏnh
Phng phỏp thng kờ
Phng phỏp phõn tớch - tng hp.

6. úng gúp ca khoỏ lun
Khoỏ lun i sõu tỡm hiu v trớ th hi kớ trong vn hc hin i
Vit Nam, cung cp nhng hiu bit chung nht v th hi kớ. c bit,
khoỏ lun ó i sõu vo tỡm hiu th gii ngh thut trong hi kớ Nhng
ngy th u cỏc phng din: nhõn vt, khụng gian, thi gian, kt cu,
trn thut, ngụn ng, ging iunhm gii mó phn no th gii ngh
thut riờng ca Nguyờn Hng ng thi hiu hn nhng tõm t, tỡnh
cm, quan nim ngh thut v con ngi ca nh vn c mnh danh l
nh vn ca nhng ngi cựng kh.

7. B cc ca khúa lun
Ngoi phn M u, Kt lun v Ti liu tham kho, Ni dung khoỏ
lun c trin khai gm cú ba chng:
Chng 1. Nhng vn chung
Chng 2. Nhõn vt trong hi kớ Nhng ngy th u ca Nguyờn Hng
Chng 3. Cỏc phng thc t chc th gii ngh thut trong hi kớ
Nhng ngy th u ca Nguyờn Hng

Sinh viên: Phạm Thị Loan


Các tác giả cuốn Lí luận văn học (Nhà xuất bản Đại học quốc gia,
1998) không đưa ra định nghĩa nhưng giới hạn hồi kí ở một vài đặc điểm
sau: kể lại những điều mình có dịp quan sát hoặc nghe trực tiếp, những
sự việc và con người để lại ấn tượng, gắn với những kỉ niệm riêng nhưng
đồng thời lại có nội dung xã hội phong phú, có liên hệ với thực tại và có
ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Sinh viªn: Ph¹m ThÞ Loan

Líp: K32C - Khoa: Ng÷ V¨n

-5-


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

§HSP Hµ Néi 2

Và cuối cùng là tác giả Đức Dũng trong bài Kí báo chí và kí văn học
(2003), đã đưa ra những đặc điểm cơ bản của thể loại kí:
Là ghi chép chính xác, trung thực về những biến cố có ý nghĩa đã xảy ra
trong quá khứ và có những liên hệ với thực tại;
Tác giả kể lại những hồi ức, những kinh nghiệm và những điều tai nghe
mắt thấy của chính mình;
Nhân vật trần thuật giữ vai trò trung tâm trong hồi kí.
Tác giả cũng nêu ra một số vấn đề quan trọng trong hồi kí:
Mức độ tiêu biểu, điển hình của sự việc mà nó phản ánh;
Những sự việc, chi tiết được miêu tả, đặc tả một cách ấn tượng;
Chú trọng kết cấu, ngôn ngữ và đặc biệt là vai trò của tác giả - nhân vật
trần thuật.

Vit Nam, so vi cỏc tiu loi khỏc thỡ hi kớ xut hin mun hn
T th k XVIII, XIX chỳng ta ó cú nhng tỏc phm kớ s: Thng kinh
kớ s, Hong Lờ nht thng chớ...; u th k XX chỳng ta cú mt lot cỏc
phúng s vn hc nh: Tp ỏn cỏi ỡnh ca Ngụ Tt T; Cm by ngi,
K ngh ly Tõy, Lm , Cm thy cm cụ, Lc xỡ ca V Trng Phng;
Ngừ hm ngoi ụ ca Nguyn ỡnh Lp; Tụi kộo xe ca Tam Lang; H
Ni lm than, Lm tin ca Trng Lang...nhng riờng vi hi kớ phi sau
Cỏch mng thỏng Tỏm mi thc s phỏt trin. Khi i ng cỏc nh vn,
nh th ụng o dn, cú nhiu vn sng, kinh nghim c tớch lu;
theo thi gian cỏc kinh nghim, hi c c sng lc, khi nh li nú
khụng ch l mt s gii to xut phỏt t nhu cu t thõn m cũn do ũi
hi xó hi. Trong vn hc hin i, hi kớ Cỏch mng chim v trớ vụ
cựng quan trng. ú l nhng hi kớ ghi li nhng nm thỏng u tranh
gian kh cho c lp, t do ca dõn tc; l nhng hi kớ v Cỏch mng
thỏng Tỏm v i, v chiộn thng in Biờn Ph lng ly nm chõu, chn
ng a cu, v ch tch H Chớ Minh v nhng chin s Cỏch mng bt
khut... Cú th k ra õy nhng hi kớ nh: Sng nh anh vit v anh
hựng Nguyn Vn Tri, Bt khut ca Nguyn c Thun, Ngc Kon
Tum ca Lờ Vn Hin, Nhng nm thỏng khụng th no quờn ca i
tng Vừ Nguyờn Giỏp...l nhng hi kớ xut sc trong dũng vn hc
Cỏch mng núi riờng v vn hc hin i Vit Nam núi chung.
Cựng vi hi kớ v ti Cỏch mng, hi kớ ca cỏc nh vn cng
cú v trớ c bit. õy l nhng trang sỏch cung cp cho ngi c cỏi
nhỡn mi v cuc i cng nh s nghip vn chng, con ng n

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

-7-

hc Vit Nam núi chung v vn hc hin i Vit Nam núi riờng hi kớ
vn khng nh c v th ca riờng mỡnh. Thi gian gn õy, nhiu tỏc
phm hi kớ xut hin gõy c nhiu cm tỡnh trong lũng c gi. c

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

-8-


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

gi say sa ún nhn Song ụi - b hi kớ vit chung ca Huy Cn v
Xuõn Diu, Nh li mt thi ca T Hu, li xụn xao khi Cỏt bi chõn ai
v Chiu chiu ca Tụ Hoi ra i...Dự rng cú nhiu ý kin xung quanh
nhng hi kớ y nhng khụng th ph nhn giỏ tr ca mi tỏc phm.
Xó hi ngy mt phỏt trin, cựng vi nhng thay i ca kinh t,
vn hc ngh thut cng cú nhiu bin chuyn phự hp, bin chuyn
tỡm ra nhng giỏ tr mi. Khi nhng giỏ tr c cn c nhỡn nhn li
thỡ vai trũ ca mi con ngi v ca mi cỏi tụi s c t ỳng v trớ
ca nú. Chớnh vỡ vy hi kớ ngy cng c ỏnh giỏ cao v ngy cng
cú nhiu ngi tỡm n hi kớ nh mt phng tin bc l, chia s.
Khng nh hi kớ nh mt th loi cú giỏ tr v ngy cng phỏt trin
trong vn hc hin i cú l cng khụng thỏi quỏ.

1.2. Tỏc gi Nguyờn Hng v hi kớ Nhng ngy th u
1.2.1. Tỏc gi Nguyờn Hng

ch, bn tu, bn ụ tụ...Nm 16 tui khi phi ri quờ hng ti thnh ph
Hi Phũng, Nguyờn Hng chớnh thc gia nhp vo cuc sng ca nhng
hng ngi di ỏy xó hi thnh th. Hon cnh ú ó to ra cht lao
ng, cht dõn nghốo, thm sõu vo vn chng, vo th gii ngh
thut ca ụng.
T th gii ca ngi lao ng kh nht, Nguyờn Hng ó bc
thng n vi ngh vit vn. 17 tui ụng cho ra i tiu thuyt B v, tỏc
phm sau ú c gii thng ca T lc vn on. 20 tui in hi kớ
Nhng ngy th u trờn bỏo Ngy nay v ti nm 1940 xut bn thnh
sỏch. Hai tỏc phm ny ra i ó khng nh tờn tui ca nh vn trờn
vn n hin i.
Nguyờn Hng cng sm tip xỳc vi sỏch bỏo Cỏch mng tin b t
thi Mt trn dõn ch. Nm 1943, ụng tham gia t chc Vn hoỏ cu
quc. Sau Cỏch mng, ụng vn tip tc hot ng Hi. Nm 1955, ụng
v Hi Phũng lm t Tin Hi Phũng, nm 1956 lờn H Ni lm bỏo Vn
ngh, nm 1957 tham gia i hi thnh lp Hi nh vn Vit Nam, ph
trỏch tun bỏo Vn. Thỏng 1 nm 1964, Nguyờn Hng tham gia i hi
thnh lp Chi hi Vn hc ngh thut Hi Phũng v gi chc ch tch
cho ti khi mt. ễng mt ngy 2 thỏng 5 nm 1982 ti p Cu en,
huyn Yờn Th, tnh Bc Giang. ễng vinh d c Nh nc trao tng
gii thng H Chớ Minh v vn hc ngh thut t I nm 1996.

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

- 10 -


Kho¸ luËn tèt nghiÖp


Sinh viªn: Ph¹m ThÞ Loan

Líp: K32C - Khoa: Ng÷ V¨n

- 11 -


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

Ngy nay ca T lc vn on t s 134 ra ngy 29 thỏng 10 nm 1938.
õy l tp hi kớ c vit khi nh vn cũn rt tr (khong 20 tui). Lỳc
by gi vit hi kớ l mt th khỏ mi m. Cú th coi Nguyờn Hng l
ngi u tiờn m mn cho th loi ny trong vn hc hin i. Cú l vỡ
s mi m ny m lỳc u nh xut bn i nay khụng tờn tỏc phm
l hi kớ m gi m h l tiu thuyt. V Ngc Phan ỏnh giỏ rt cao tỏc
phm ny v cho rng: Li t truyn ny Anh, M, Nga rt thnh
hnh nhng Vit Nam ta vit c tụi cho l dng cm lm. Hi kớ
ny gm 9 chng, c tỏc gi t tờn:
Chng 1: Ting kốn
Chng 2: Chỳa thng xút chỳng con
Chng 3: Tru lc
Chng 4: Trong lũng m
Chng 5: ờm nụ-en
Chng 6: Trong ờm ụng
Chng 7: ng xu cỏi
Chng 8: Sa ngó
Chng 9: Mt bc ngn

cũng chỉ là cái bóng ngăn bức tường dày mãi mãi thần phục ở dưới chân
để rồi sẽ tan xuống đất nếu ánh sáng soi tắt” [8, 237]
Nguyên Hồng không viết hồi kí theo kiểu biên niên khô cứng mà
Những ngày thơ ấu là hồi kí theo kiểu dòng tâm trạng, cùng những mốc
quan trọng là những cảm xúc khác nhau của nhà văn. Ta có thể thấy bắt
gặp những dòng cảm xúc tinh tế khi tác giả thấy mẹ nhìn tốp lính thổi
kèn đi khuất: “Và cho tới ngày tôi không thể nào quên được cái cảm giác
là lạ do một bàn tay nhỏ nhắn run run bỗng từ đầu tuột xuống vai tôi, và
một màng lành lạnh mong manh vương qua một cặp mắt lờ đờ nhìn vào
mắt tôi chợt làm ngực tôi lạnh dợt đi...” [8, 232]. Hay là những dòng
cảm xúc khi trong lòng mẹ: “Tôi ngồi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu
ngả vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu nay
mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt. Hơi quần áo mẹ tôi và những hơi
thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ
thường...” [8, 249]
Đến với Những ngày thơ ấu một điều dễ nhận ra nữa đó chính là
chất trữ tình nổi bật hơn cả trong những trang viết. Nguyên Hồng đã lắng
nghe được những âm vang sâu lắng của tâm hồn, miêu tả một thiên nhiên

Sinh viªn: Ph¹m ThÞ Loan

Líp: K32C - Khoa: Ng÷ V¨n

- 13 -


Kho¸ luËn tèt nghiÖp

§HSP Hµ Néi 2


Líp: K32C - Khoa: Ng÷ V¨n

- 14 -


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

riờng v em li cho ngi c nhn thc phong phỳ thỡ phi to c
cho mỡnh mt th gii ngh thut riờng, tc l mi t duy trong tỏc phm
c nhn bit theo cỏch ca nh vn. Th gii ngh thut cú khụng gian
riờng, thi gian riờng, cú quy lut tõm lớ riờngv ch xut hin c l
trong tỏc phm ngh thut.
Nh vy, mi th gii ngh thut ng vi quan nim riờng v th gii,
mt ct ngha v th gii, giỳp ta hỡnh dung tớnh c ỏo v t duy ngh
thut v cỏ tớnh sỏng to ca ngh s.
Chỳng ta bit rng, mi tỏc phm vn hc u c ly cht liu t
hin thc khỏch quan nhng c phn chiu qua lng kớnh tõm hn ca
ngh s. Mi nh vn cú mt cỏch nhn thc riờng v hin thc, chớnh vỡ
vy mi tỏc phm s l mt th gii ngh thut riờng, nhim v ca ngi
tip nhn l phi tỡm mó khoỏ bc vo th gii ngh thut ú.
Nh ó nờu trờn, th gii ngh thut cú khụng gian riờng, thi gian
riờng...vỡ th cú th nờu ra cỏc yu t biu hin ca th gii ngh thut
nh: nhõn vt, thi gian - khụng gian ngh thut, ngụn ng, ging iu...
Trong bt c mt tỏc phm ngh thut no, vic i tỡm hiu tỏc
phm thụng qua vic tỡm hiu th gii ngh thut l mt iu cn thit.
c bit vi nhng tỏc phm hi kớ cú c im l nhng dũng tõm s k
v nhng bin c ó xy ra trong cuc i tỏc gi thỡ vic i tỡm hiu th
gii riờng y l mt vic cn thit hn lỳc no ht. iu y s giỳp phn

con ngi cú tờn hoc khụng tờn, c khc ho sõu m hoc ch xut
hin thoỏng qua trong tỏc phm, m cũn cú th l nhng s vt, loi vt
khỏc ớt nhiu mang búng dỏng, tớnh cỏch ca con ngi, c dựng nh
nhng phng thc khỏc nhau biu hin con ngi [5, 159].
Vai trũ ca nhõn vt trong tỏc phm vn hc l rt quan trng. Nhõn
vt l phng tin nh vn khỏi quỏt hin thc ng thi cng th
hin t tng ca tỏc phm. Vi t cỏch l c s to nờn th gii ngh

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

- 16 -


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

thut, nhõn vt l yu t u tiờn c xem xột khi mun tỡm hiu th
gii ngh thut ca mt nh vn.
So vi cỏc tỏc phm khỏc, th mnh ca hi kớ l vic nh li cỏc
s kin, bin c ó xy ra trong quỏ kh v cũn ng li vi nhng n
tng sõu sc i vi cỏ nhõn ngi vit. Song song tn ti cựng nhng
bin c, s kin ú chớnh l cỏc nhõn vt. Nhng nhõn vt thng l
nhng ngi cú quan h thõn cn vi nh vn, khụng nhiu h cu. Cỏc
nhõn vt cựng vi dũng hi c, s kin lm cho tỏc phm sỏng rừ hn
ng thi cựng vi nhng mi quan h gia nh vn v nhõn vt, cỏch
nh vn vit, nhỡn nhn, ỏnh giỏ v nhõn vt s giỳp cho ngi c cú
cỏi nhỡn ton din v th gii tõm hn cng nh nhng quan nim ngh

sut quóng thi th u. V ú cng chớnh l ụng vi nhng bt hnh, c
cc ca mt thi u th xa m, thiu thn tỡnh thng, phi t bn chi
kim sng. Khụng h cu, cng khụng phi l nhõn vt ca s sao chộp
mt vi c im ca i thng m th gii nhõn vt y hin lờn vụ
cựng chõn thc. ú l con ngi ca nhng lo toan vt v thng ngy,
l nhng con ngi vi nhng hon cnh riờng, phi chu nhiu nhng
ộp buc, ộo le. H l nhng con ngi nh bộ.
Ngay t cỏch nh vn gi tờn ngi c ó cm nhn c nhng
nhõn vt bộ mn trong hi kớ ca ụng. Nh vn khụng gi tờn theo danh
t riờng m hu ht nhng nhõn vt y c gi theo danh t chung. ú
l: b tụi, l cu tụi, l m tụi, l cụ tụi...gin d, i thng vụ cựng. Ln
lt trong nhng trang vn y nhng s phn c hin lờn rừ nột.
Nhõn vt u tiờn trong dũng hi c y chớnh l ngi cha lm cai
ngc. ễng cú cuc sng gn nh vụ ngha. Ly v khụng phi vỡ quen
bit nhau lõu m yờu thng nhau m hon ton l do s sp t bi vỡ
gia ỡnh him hoi mun chỏu, ang cn cú ngi ni dừi. Cuc sng
gia ỡnh khụng h cú ý ngha vi ngi cha y, ngay c khi a con hi:
Cu i! Em Qu khụng phi l con cu m con cai H phi khụng?
ngi cha y cng ch yờn lng, ming hi nhch v mt bờn. Nu l
ngi cú trỏch nhim s tc gin, gii thớch cho con nhng õy thỡ
hon ton ngc li. Bi mi gn kt gia ụng v ngi v ch l gng
go, hi ht lm p lũng ngi m gi m thụi. Sng cuc sng khụng
hnh phỳc ngi cha ó tỡm n thuc phin nh mt s gii thoỏt, trn
trỏnh, nh mt iu tt yu. Phỏ tan c nghip gia ỡnh, n bỏm c vo
nhng ng tin buụn bỏn ca v thm chớ l c nhng ng tin ỏnh
ỏo ca a con tho món cn nghin, ngi cha y nh mt cỏi búng

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

Nhõn vt tip theo ngi c nhn thy trong th gii nhõn vt ny
ú

chớnh l ngi b. L mt ngi ph n tn to, chu ng nhiu

vt v, c cc, b xó hi phong kin v nhng l thúi c h ỏp ch t
tha lt lũng ó phi sng vi nhng thnh kin, nhng l thúi ti tm,
cay nghit, ri phi coi hc thc nh mt s quỏi g, t do nh ti li
[8, 219]. Cuc i ca b l c nhng chui ngy cam chu, b ố nộn
ngay khi lt lũng m, ngi n b y ó phi chu ngay cỏi cnh bt
cụng trong s chm nuụi cựng cỏc anh trai, em trai, ln lờn mt chỳt
choỏng vỏng u mờ vỡ s dy bo, sai khin ca ụng b, cha m v h
hng...mi tỏm tui ó thnh mt ngi con gỏi cn ci, lỳc no cng
khộp nộp, lo s, ri thỡ v nh chng vi mt lũng nhn nhc ngy cng
dn dy, mt tớnh khip phc ngy cng mnh m... [8, 227]. Chớnh
nhng l thúi c h y ó bin ngi ph n ú thnh mt ngi cay
nghit cỏc tớnh ỏc, tớnh xu nhng cng rt ỏng thng. Chng
mt sm, mt tay b gõy ng lờn c nghip gia ỡnh, ln ln kim sng
nhng v gi li chu cnh sng cc kh. Con trai nghin ngp, gia ỡnh
tan nỏt. B phi chng kin cnh m hụi cụng sc ca mỡnh: nh ca,
c... ln lt i nún ra i, phi sng nhng ngy thỏng c cc rột
mt, cht chi ph Hng S, Bn G...Cú th núi rng, c cuc i
ngi n b y l nhng thỏng ngy au kh, sng trong nhng cam
chu, bt cụng, nhng bú buc ca nhng h tc, l thúi phong kin.
Mt iu c bit khi vit v nhng nhõn vt nh bộ, Nguyờn Hng
ó dnh nhng trang vit xỳc ng nht v ngi m v nhng rung
ng cc im ca mt linh hn tr di trc nhng súng giú cuc i.
Bi vỡ õy chớnh l nhng nn nhõn chu nhiu thit thũi nht ca nhng
ộp ung, nhng gng go v thnh kin, h tc lc hu. ú l mt
ngi m hin du, cú nhan sc nhng phi chu nhiu cay ng, cc

sống tù túng, ngột ngạt, không hạnh phúc; khi gia đình sa sút thì phải
bươn chải kiếm tiền nuôi cả gia đình đang xuống dốc; khi chồng mất thì
lại chịu những thành kiến cay nghiệt của gia đình nhà chồng, phải bỏ lại
con để tìm kế mưu sinh...Có thể nói rằng người mẹ ấy là hiện thân của
những vất vả, tủi cực, những ép buộc, là nạn nhân đau khổ của chế độ
phong kiến với những thành kiến hà khắc.
Xúc động nhất trong hồi kí này là dòng hồi ức dựng lên quãng
ngày thơ ấu đầy nước mắt của cậu bé Hồng. Cậu bé được sinh ra trong
một gia đình khá giả, bố làm cai ngục, mẹ buôn bán nhỏ. Nhưng gia đình

Sinh viªn: Ph¹m ThÞ Loan

Líp: K32C - Khoa: Ng÷ V¨n

- 21 -


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

y khụng h cú hnh phỳc, b m sng khụng yờu thng yờu nhau m
ch l s gng go, gi to. Cu bộ sm nhn ra iu y t lỳc cũn khỏ
nh. Nhng ngy sung tỳc, yờn m khụng kộo di lõu, ln lờn mt chỳt cu
bộ chng kin cnh tn li ca gia ỡnh: b b vic mang bn ốn v nh
hỳt ngy, hỳt ờm trt di trong s tru lc, m buụn bỏn ngy cng thua
kộm, phi bỏn nh, c b cú tin hỳt thuc...Ri b mt, m vỡ tỳng
qun phi i tha phng cu thc li cu bộ y trong s gh lnh ca h
hng bờn ni. Mt mỡnh sng gia nhng thnh kin, khinh bc a bộ y
ó phi tri qua nhng ngy ụng rột mt, lnh giỏ tụi cm khp ngi


vi tui th m nc mt...V tt c ng li trong kớ c ngi c ú l
th gii nhng con ngi nh bộ chu nhiu nhng vt v, au kh c vt
cht, ln tinh thn.

2.2.2. Nhng con ngi ca cm giỏc, cm xỳc
Nh ó núi, Nhng ngy th u l cun hi kớ tõm trng, ta ớt nhn
thy õy nhng on i thoi, nhng on k li hnh ng cỏc nhõn
vt m phn nhiu trong hi kớ ny l dũng tõm trng ca tỏc gi khi nh
li nhng thi khc khỏc nhau trong quóng ngy u th ca mỡnh. Chớnh
vỡ vy ta thy mt kiu nhõn vt, mt kiu ngi xut hin trong ú
chớnh con ngi ca cm xỳc, cm giỏc. c hi kớ, ng li trong tõm
trớ ngi c ú l nhng con ngi sng thm lng, nhng con ngi
ch sng vi nhng cm giỏc.
ú l mt ngi cha v ngi m lỳc no cng thm lng sng nh
nhng cỏi búng. Hai ngi sng vi nhau ch vỡ nhng a con v vỡ
ngi m, c hai u thn nhiờn v lng l che giu c mt lũng au
n [8, 214]. Ngi m thỡ lng l õm thm, che giu nhng qun qui,
ý ngh tht bờn trong v ngoi ti ci v luụn tha gi du dng cũn
ngi cha thỡ lỳc no cng yờn lng. Mt ngi thỡ luụn khao khỏt hnh
phỳc: mt m tụi sỏng lờn nhỡn ngi thi kốn v hai gũ mỏ ng hng
khi cp mt long lanh ca ngi n ụng n chiu ti [8, 232] cũn mt
ngi thỡ u ut tỡm n thuc phin chỡm vo tru lc, chy trn khi
thc ti. Hai con ngi nh hai mnh ghộp trỏi du y khụng bao gi cú
s ng iu, cú im gp g : nhng ờm lnh m di m thao thc
lo toan, bn tỏn, vun p cho nh ca, cho tui gi, cho con cỏi l
nhng ờm mt ngi thip i trong khúi thuc phin, mt ngi thỡ õm
thm trn trc. Ngi th nht chỏn ngỏn nh khụng cũn bit sng.

Sinh viên: Phạm Thị Loan

quỏ, hựng trỏng quỏ. ỏt c ting v li lờ p phanh phỏch vo ựi v
nhng bc chõn xon xot, ting kốn mi giõy mt dn cao, mt vang
to, rung ng c ln khụng khớ ờm ca mt gúc tri. Ri nng theo
ting giú lao xao trong nhng vũm cõy pht phi, õm thanh nỏo nc, dn
dp ca ting kốn cng cun lờn cao trn ra xa, rt xa n nhng vựng
xa sỏng ti no ú [8, 220]. Khụng ch cú vy, ngi con y cng tinh
t khi cm nhn nhng rung ng trong con tim ngi m vo mt bui

Sinh viên: Phạm Thị Loan

Lớp: K32C - Khoa: Ngữ Văn

- 24 -


Khoá luận tốt nghiệp

ĐHSP Hà Nội 2

chiu n khi ngi thi kốn v ting kốn rn ró thng ngy ó i ni
khỏc: Bờn tai tụi, ting ngc m tụi p mnh l thng, v t mng
ngc php phng núng ran lờn ú truyn sang da tht tụi nhng cm giỏc
m ỏp gi tụi li rt lõu trong cỏnh tay m tụi [8, 222]. Cú th thy
rng, con ngi y sng nhiu trong nhng cm giỏc, cm xỳc, mi s
thay i dự nh cng lm cho tõm hn y rung lờn. Ngay c khi nhỡn
dỏng m trong nhng chiu hố khụng bỏn c hng cng gi trong tõm
trớ con ngi y bit bao xỳc cm tõm trớ m tụi lỳc ú chc hon ton
tờ but vỡ nhng ý ngh thm thớa v s tru lc khụng phng cu cha
ca gia ỡnh, s tru lc tt nhiờn, kt qu ca nhng ộp ung, c gng,
nhn nhc bun nn v hi sinh [8, 235]