TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
=====***=====

ĐỖ THỊ NGỌC LINH

THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT
TRONG TIỂU THUYẾT THOẠT KỲ THỦY
CỦA NGUYỄN BÌNH PHƢƠNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lí luận văn học

HÀ NỘI - 2015


TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
=====***=====

ĐỖ THỊ NGỌC LINH

THẾ GIỚI NGHỆ THUẬT
TRONG TIỂU THUYẾT THOẠT KỲ THỦY
CỦA NGUYỄN BÌNH PHƢƠNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Lí luận văn học

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
TS. Phùng Gia Thế


Hà Nội, ngày 15 tháng 5 năm 2015
Ngƣời thực hiện

Đỗ Thị Ngọc Linh


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ....................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài. ................................................................................... 1
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề ...................................................................... 2
3. Khái quát về thế giới nghệ thuật ............................................................. 3
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu .......................................................... 4
5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu........................................................... 5
6. Phƣơng pháp nghiên cứu ........................................................................ 5
7. Đóng góp của khóa luận ......................................................................... 5
8. Bố cục của khóa luận.............................................................................. 5
NỘI DUNG .................................................................................................... 7
Chƣơng 1. THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TIỂU THUYẾT THOẠT KỲ
THỦY CỦA NGUYỄN BÌNH PHƢƠNG....................................................... 7
1.1. Khái niệm nhân vật và thế giới nhân vật trong văn học ........................ 7
1.1.1. Khái niệm nhân vật......................................................................... 7
1.1.2. Khái niệm thế giới nhân vật .......................................................... 10
1.2. Thế giới nhân vật trong tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy của Nguyễn
Bình Phƣơng ............................................................................................ 11
1.2.1. Nhân vật ngƣời điên ..................................................................... 11
1.2.2. Nhân vật đám đông...................................................................... 20
1.2.3. Nhân vật mờ ảo ............................................................................ 26
1.2.4. Nhân vật mang vết tích nguyên thủy............................................. 27
Chƣơng 2. KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN NGHỆ THUẬT TRONG TIỂU
THUYẾT THOẠT KỲ THỦY CỦA NGUYỄN BÌNH PHƢƠNG ................. 31

Thoạt kỳ thuỷ là một tiểu thuyết với dung lƣợng ngắn nhƣng đằng sau số
lƣợng từ chữ “ít ỏi”, “khiêm tốn” ấy chất chứa bao bí ẩn, huyền bí hoặc thậm
chí ma quái khó hiểu đối với ngƣời đọc. Thoạt kỳ thuỷ dẫn dắt ngƣời đọc vào
một thế giới mông lung, mờ ảo, khó đoán định. Đó là thế giới của vô thức,
bản năng trong mỗi con ngƣời, là thế giới hoang vu, nguyên thuỷ, sơ khai. Đó
là thế giới mà thời gian chông chênh, chấp chới. Đó là thế giới mà ngôn ngữ
đối thoại giữa con ngƣời với con ngƣời rời rạc khó hiểu, không ăn khớp với
nhau, mỗi ngƣời theo đuổi một dòng mạch bất tận, vô bờ, xa xăm.
Nguyễn Bình Phƣơng là cây bút đóng vai trò quan trọng trong tiến trình
Tiểu thuyết Việt Nam đƣơng đại. Trong các cuốn tiểu thuyết kể trên của
Nguyễn Bình Phƣơng thì cuốn tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy vẫn chƣa đƣợc tìm
hiểu và nghiên cứu kỹ lƣỡng.
Qua việc khảo sát một số tài liệu nghiên cứu về tác phẩm này, chúng tôi
nhận thấy vấn đề Thế giới nghệ thuật trong tác phẩm vẫn chƣa đƣợc tìm hiểu
sâu. Hy vọng với việc nghiên cứu tác phẩm này từ góc độ thế giới nghệ thuật
sẽ giúp ngƣời đọc có cái nhìn toàn diện hơn những nét độc đáo trong tác
phẩm của Nguyễn Bình Phƣơng.

1


2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Nguyễn Bình Phƣơng là một hiện tƣợng văn chƣơng thu hút sự chú ý của
các độc giả và các nhà phê bình. Các tác phẩm của ông đƣợc nghiên cứu từ
nhiều phƣơng diện, nhiều cách tiếp cận khác nhau. Trong khuôn khổ của khóa
luận chúng tôi xin điểm một số công trình nghiên cứu tiểu thuyết của Nguyễn
Bình Phƣơng.
Từ cấp độ nghiên cứu chung về tiểu thuyết của Nguyễn Bình Phƣơng có
thể kể đến một số bài viết: Một lối đi riêng của Nguyễn Bình Phương của
Hoàng Nguyên Vũ, Những dấu ấn hậu hiện đại trong tiểu thuyết của Nguyễn

Một số đặc điểm trong sáng tác Nguyễn Bình Phương (Trƣơng Thị Ngọc
Hân)

đăng

tải

trên

website

http://www.tienve.com.

Trên

website

http//chimviet.ft.free và trên trang cá nhân của Thụy Khuê (http://
thuykhue.fr.free) đăng tải khá nhiều các bài báo về nghiên cứu các yếu tố
huyền ảo, tâm linh trong tiểu thuyết của Nguyễn Bình Phƣơng nhƣ: Khuynh
hướng hiện thực huyền ảo trong tiểu thuyết Những đứa trẻ chết già, Những
yếu tố tiểu thuyết mới trong tiểu thuyết Trí nhớ suy tàn, Những đặc trưng của
bút pháp huyền ảo trong tiểu thuyết Ngồi,… Nhƣ vậy, có thể thấy nhiều nhà
nghiên cứu đã tìm hiểu tác phẩm của Nguyễn Bình Phƣơng ở những khía
cạnh khác nhau. Từ các ý kiến và nhận xét mang tính gợi mở của các nhà
nghiên cứu, phê bình sẽ giúp chúng tôi đi sâu vào tìm hiểu Thế giới nghệ
thuật trong tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy của Nguyễn Bình Phƣơng.
3. Khái quát về thế giới nghệ thuật
Nhà văn Seđrin từng nói: “Tác phẩm văn học là một vũ trụ thu nhỏ, mỗi
sản phẩm nghệ thuật là một thế giới khép kín trong bản thân nó”. Nhƣ vậy

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1. Mục đích nghiên cứu
Khóa luận nhằm mục đích giúp ngƣời đọc hiểu hơn về những đóng
góp của Nguyễn Bình Phƣơng đối với thể loại tiểu thuyết và đi sâu vào tìm
hiểu một tác phẩm đặc sắc cụ thể Thoạt kỳ thủy để thấy rõ thế giới nghệ thuật
của tác phẩm.

4


4.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu các phƣơng thức tổ chức nghệ thuật thể hiện thế giới nghệ
thuật trong tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy của Nguyễn Bình Phƣơng ở các phƣơng
diện sau: nhân vật, thời gian, không gian và ngôn ngữ.
5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
5.1. Đối tượng nghiên cứu: Thế giới nghệ thuật trong tiểu thuyết Thoạt
kỳ thủy.
5.2. Phạm vi nghiên cứu: Tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy của Nguyễn Bình
Phƣơng, Nxb Văn học, năm 2005.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
Để đạt đƣợc mục tiêu đề ra, khóa luận sử dụng các phƣơng pháp nghiên
cứu chủ yếu sau đây:
- Phƣơng pháp hệ thống.
- Phƣơng pháp phân tích, tổng hợp.
- Phƣơng pháp so sánh.
Ngoài ra, trong quá trình triển khai khóa luận chúng tôi có sử dụng một
số phƣơng pháp nghiên cứu bổ trợ khác.
7. Đóng góp của khóa luận
Tìm hiểu và đánh giá những thành công và cả những hạn chế về thế giới
nghệ thuật trong tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy. Chỉ ra những nét độc đáo trong tƣ

nghệ thuật đầy tính ƣớc lệ, không thể đồng nhất nó với con ngƣời có thật
trong đời sống” [10, tr.235]. Trong Cuốn Lí luận văn học, (Phƣơng Lựu, Trần
Đình Sử, Nguyễn Xuân Nam), viết: “Nói cách khác nhân vật là phƣơng tiện
khái quát các tính cách, số phận con ngƣời và các quan niệm về con ngƣời”
[16, tr.279].
Trong tất cả các thể loại nhƣ tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch, thậm chí cả
thơ đều có nhân vật, đặc biệt thể loại tiểu thuyết thì càng không thể thiếu nhân
vật “Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự cỡ lớn có khả năng phản ánh hiện thực ở tất
cả mọi giới hạn không gian và thời gian. Tiểu thuyết có thể phản ánh số phận
của nhiều cuộc đời, những bức tranh phong tục đạo đức xã hội, miêu tả các
điều kiện sinh hoạt giai cấp, tái hiện nhiều tính cách đa dạng”.
Ðối tƣợng chung của văn học là cuộc đời nhƣng trong đó con ngƣời luôn
giữ vị trí trung tâm. Ðọc một tác phẩm, cái đọng lại sâu sắc nhất trong tâm
hồn ngƣời đọc thƣờng là số phận, tình cảm, cảm xúc, suy tƣ của những con
ngƣời đƣợc nhà văn thể hiện. Vì vậy, Tô Hoài đã có lí khi cho rằng “Nhân vật
là nơi duy nhất tập trung hết thảy, giải quyết hết thảy trong một sáng tác”.
Nhân vật văn học có thể là con ngƣời có tên (nhƣ Tấm Cám, Thúy Vân,
Thúy Kiều, Từ Hải, Kim Trọng...), có thể là những ngƣời không có tên (nhƣ

7


thằng bán tơ, viên quan, mụ quản gia...) hay có thể là một đại từ nhân xƣng
nào đó (nhƣ một số nhân vật xƣng tôi trong các truyện ngắn, tiểu thuyết hiện
đại, nhƣ mình - ta trong ca dao...). Khái niệm con ngƣời này cũng cần đƣợc
hiểu một cách rộng rãi trên hai phƣơng diện. Thứ nhất, về số lƣợng: hầu hết
các tác phẩm từ văn học dân gian đến văn học hiện đại đều tập trung miêu tả
số phận của con ngƣời. Thứ hai, về chất lƣợng: dù nhà văn miêu tả thần linh,
ma qủi, đồ vật... nhƣng lại gán cho nó những phẩm chất của con ngƣời.
Nhân vật văn học là một hiện tƣợng nghệ thuật có tính ƣớc lệ, có những

Nhân vật chính diện là nhân vật đại diện cho lực lƣợng chính nghĩa trong
xã hội, cho cái thiện, cái tiến bộ. Khi nhân vật chính diện đƣợc xây dựng với
những phẩm chất hoàn hảo, có tính chất tiêu biểu cho tinh hoa của một giai
cấp, một dân tộc, một thời đại, mang những mầm mống lí tƣởng trong cuộc
sống...có thể đƣợc coi là nhân vật lí tƣởng. Ở đây, cũng cần phân biệt nhân
vật lí tƣởng với nhân vật lí tƣởng hóa. Loại nhân vật sau là loại nhân vật đƣợc
tô hồng, hoàn toàn theo chủ quan của nhà văn. Ở đây, nhà văn đã vi phạm tính
chân thực của sự thể hiện.
Nhân vật phản diện là nhân vật đại diện cho lực lƣợng phi nghĩa, cho cái
ác cần bị lên án.
Thứ hai, xét từ góc độ kết cấu (tầm quan trọng và vai trò của nhân vật
trong tác phẩm). Xem xét chức năng và vị trí của nhân vật trong tác phẩm,
có thể chia thành các loại nhân vật: nhân vật chính, nhân vật trung tâm, nhân
vật phụ.
Nhân vật chính là nhân vật giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức và
triển khai tác phẩm. Ở đây, nhà văn thƣờng tập trung miêu tả, khắc họa tỉ mỉ
từ ngoại hình, nội tâm, quá trình phát triển tính cách của nhân vật. Qua nhân
vật chính, nhà văn thƣờng nêu lên những vấn đề và những mâu thuẫn cơ bản
trong tác phẩm và từ đó giải quyết vấn đề, bộc lộ cảm hứng tƣ tƣởng, chủ đề
của tác phẩm.

9


Nhân vật chính có thể có nhiều hoặc ít tùy theo dung lƣợng hiện thực và
những vấn đề đặt ra trong tác phẩm. Với những tác phẩm lớn có nhiều nhân
vật chính thì nhân vật chính quan trọng nhất xuyên suốt toàn bộ tác phẩm
đƣợc gọi là nhân vật trung tâm. Trong không ít trƣờng hợp, nhà văn dùng tên
nhân vật trung tâm để đặt tên cho tác phẩm. Ví dụ: Ðông Kisốt của Cervantes,
Anna Karênina của L. Tônxtôi, A.Q chính truyện của Lỗ Tấn, Truyện Kiều

Trong nghiên cứu văn học, khái niệm thế giới nhân vật là một phạm trù
rất rộng. Thế giới nhân vật là tổng thể những hệ thống nhân vật đƣợc xây
dựng theo quan niệm của nhà văn và chịu sự chi phối của tƣ tƣởng tác giả.
Thế giới ấy mang tính chỉnh thể trong sáng tác nghệ thuật của nhà văn, có tổ
chức và sự sống riêng phụ thuộc vào ý thức sáng tạo của ngƣời nghệ sĩ. Nằm
trong thế giới nghệ thuật, thế giới nhân vật cũng là sản phẩm tinh thần, là sản
phẩm của trí tƣởng tƣợng của nhà văn. Thế giới nhân vật là sự cảm nhận một
cách toàn vẹn, sâu sắc của chủ thể sáng tạo về toàn bộ nhân vật xuất hiện
trong tác phẩm, mối quan hệ, môi trƣờng hoạt động, ý nghĩ, tƣ tƣởng của
nhân vật… Thế giới nhân vật vì thế bao quát hơn hình tƣợng nhân vật. Con
ngƣời trong văn học vì thế vừa giống con ngƣời ngoài thực tại, vừa có ý nghĩa
khái quát tƣợng trƣng. Và mỗi tác giả văn học lại xây dựng cho mình thế giới
nhân vật riêng, mỗi thể loại văn học lại có thế giới nhân vật với quy luật của
riêng nó.
1.2. Thế giới nhân vật trong tiểu thuyết Thoạt kỳ thủy của Nguyễn
Bình Phƣơng
1.2.1. Nhân vật người điên
Trong văn học thế giới, kiểu nhân vật ngƣời điên là một hình tƣợng nghệ
thuật đặc biệt và đƣợc nhiều nhà văn quan tâm xây dựng. Kiểu nhân vật này
ta gặp trong các sáng tác của M. Cervantex, N. V. Gogol, Lỗ Tấn... Kiểu nhân
vật ngƣời điên gợi cho ngƣời đọc rất nhiều suy nghĩ, liên tƣởng về con ngƣời,
về cuộc sống. Sự bất thƣờng về tâm lí, tính cách, ngôn ngữ, hành động... của
nhân vật ngƣời điên đã gây ấn tƣợng mạnh mẽ, sâu sắc cho độc giả mỗi khi

11


tiếp xúc với tác phẩm. Những vấn đề xung quanh hình tƣợng nghệ thuật này
là câu hỏi mà ngƣời viết luôn muốn tìm kiếm lời giải đáp.
Kiểu nhân vật ngƣời điên xuất hiện với tần số cao trong sáng tác văn học

ngoài, một thế giới chất chứa những khổ đau, nơi có mối tình loạn luân tuyệt
vọng, nơi có một gia đình với những thành viên vô tâm và tàn nhẫn khiến cho
anh ta phải vào nhà thƣơng điên mƣời năm trời. Qua sự xuất hiện của nhân
vật này, tác giả đã thể hiện nỗi cô đơn và đau khổ của con ngƣời trong chính
gia đình của mình.
Đến với văn học Anh, ta không thể quên vở bi kịch nổi tiếng Hamlet của
W. Shakespear. Lermontov- nhà thơ Nga thế kỉ XIX rất chí lí khi ca ngợi rằng:
“Nếu W. Shakespear vĩ đại thì đó là ở Hamlet”. Ấn tƣợng với ngƣời đọc ở vở
bi kịch này là nhân vật Hamlet với những suy tƣ, hoài nghi, bi quan. Việc tác
giả để cho Hamlet giả điên là vừa nhằm che mắt kẻ thù vừa biểu thị thái độ
tách mình ra khỏi xã hội tầm thƣờng, xấu xa, trì trệ. Nhƣ vậy, Hamlet xuất hiện
với tƣ cách là một nhân vật giả điên, hành động và lời nói lúc mê, lúc tỉnh.
Nguyên nhân khiến Hamlet giả điên là nhân vật muốn đi tìm câu trả lời cho
những suy tƣ trăn trở của chính mình. Tiếng nói của một nhân vật tỉnh táo đầy
lí trí đƣợc tác giả bộc lộ thành công qua ngôn ngữ của một ngƣời điên.
Ngoài ra, ta cũng không thể không nhắc đến Đôn Ki-hô-tê trong tác
phẩm Đôn Ki-hô-tê - nhà quý tộc tài ba xứ Manche của M. Cervantex. Đây là
nhân vật điên rồ hoang tƣởng đầy hấp dẫn với độc giả Tây Ban Nha nói riêng
và trên thế giới nói chung. Nguyên nhân gây nên cơn bệnh hoang tƣởng của
Đôn Ki-hô-tê là do nhân vật đã ngốn quá nhiều sách kiếm hiệp. Chàng ham
mê thứ tiểu thuyết độc hại ấy đến nỗi trở nên rồ dại, lú lẫn. Chàng quý tộc xứ
Manche Đôn Ki-hô-tê đã phát cuồng vì tƣ tƣởng hiệp sĩ thấm sâu vào đầu óc.
Tƣ tƣởng hiệp sĩ thời Trung cổ còn rơi rớt lại trong xã hội Tây Ban Nha ngày
ấy đã đầu độc con ngƣời khiến chàng hoang tƣởng mình có thể trở thành một
hiệp sĩ trứ danh. Việc trở nên điên rồ hoang tƣởng xuất phát từ ý đồ phê phán,

13


đả kích tiểu thuyết hiệp sĩ của M. Cervantex. M. Cervantex muốn lên án

thần rối loạn của ngƣời điên. Thế giới trong mắt ngƣời điên sẽ trở nên bất
thƣờng, bƣớc vào thế giới ấy ta sẽ thấy u ám, bí ẩn và lo sợ. Đồng thời khám
phá thế giới ấy sẽ làm xuất hiện những cảm xúc dồn dập khó tả. Sự hấp dẫn của
văn chƣơng khi miêu tả con ngƣời bình thƣờng đã lôi cuốn rung cảm nghệ
thuật lớn lao. Và khi miêu tả con ngƣời điên loạn, nhà văn còn tạo ra trong lòng
độc giả nhiều cảm xúc ấn tƣợng hơn nữa về con ngƣời và cuộc đời. Khi tiếp
xúc với nhân vật ngƣời điên, độc giả luôn có những xúc cảm thẩm mĩ rất đặc
biệt. Nhân vật ngƣời điên với đặc tính tâm lí phức tạp có thể gợi cho ngƣời đọc
liên tƣởng đến những biến động mạnh mẽ trong tâm hồn con ngƣời.
Có thể nói những giây phút điên loạn của nhân vật ngƣời điên là lúc
nhân vật đã thoát khỏi sự kiểm soát của ý thức, không còn lí trí tỉnh táo nữa
nhƣng đó là khi nhân vật thể hiện chân thật nhất con ngƣời của mình. Những
con ngƣời điên dại, ngẩn ngơ trong văn học giúp nhà văn mở rộng hiện thực
sang ranh giới giữa ý thức và vô thức, chập chờn cõi điên và cõi tỉnh, xáo trộn
lí trí và phi lí trí đầy bí ẩn mà một nhân vật tỉnh táo không thể dẫn độc giả
bƣớc đến ranh giới ấy đƣợc.
Kiểu nhân vật ngƣời điên xuất hiện thƣờng xuyên trong nhiều tác phẩm
văn học thế giới. Cảm hứng của các nhà văn về những con ngƣời điên loạn
bất thƣờng đã đóng góp cho nền văn học thế giới nhiều hình tƣợng ngƣời điên
độc đáo. Đó là những con ngƣời bất thƣờng về tâm lí, tính cách, lời nói, hành
động... đƣợc nhà văn xây dựng cùng những biến cố lớn trong cuộc đời hay
dƣới những ảnh hƣởng của môi trƣờng sống nhằm phản ánh quan niệm nào
đó của nhà văn về hiện thực. Nhân vật ngƣời điên có ý nghĩa rất quan trọng
trong việc tái hiện đời sống con ngƣời.
Có thể thấy, sự quan tâm của nhiều nhà văn đến chủ đề này đã khẳng
định ý nghĩa quan trọng của kiểu nhân vật ngƣời điên đối với việc thể hiện
những vấn đề trong cuộc sống con ngƣời. Các tác giả này tuy ở các thời đại

15




thẩm mỹ bệnh hoạn. Tính là loại ngƣời thiếu khuyết về bản năng truyền giống
(lấy vợ nhƣng không thích gần gũi vợ), nhƣng nó lại thừa bản năng sát sinh
(thích chọc tiết lợn, thích giết côn trùng, đã từng cầm kéo đâm vào yết hầu
ngƣời điên và tự cầm dao đâm vào cổ mình). Nhiều nhân vật khác trong Thoạt
kỳ thủy không kìm giữ đƣợc những hành động bản năng, vô thức, đôi khi
bệnh hoạn: ông Phƣớc nghiện rƣợu đến mức nhai cả chai thủy tinh, ông
Phùng trồng phong lan đặt tên Hiền để hằng ngày “tƣới nƣớc cho Hiền”,
Hƣng rình trộm nhìn Hiền khỏa thân trong đêm tân hôn… Chủ đề thứ hai gắn
với câu chuyện về con cú. Cú là một biểu tƣợng, một điềm báo về sự hủy diệt
(theo quan niệm dân gian, khi chim cú xuất hiện và kêu, trong làng có ngƣời
chết). Con chim cú này đã bị bắn rơi (tức sự hủy diệt đã bị khống chế), nhƣng
rồi bằng sức mạnh siêu nhiên, nó đã vùng dậy, cất cánh bay lên, khiến cho
“dòng sông quằn quại”, “rũ xuống bất lực”, tức là thế giới ngƣời đầy bản
năng, bệnh hoạn không thể cƣỡng chế đƣợc cái ác.
Nhân vật ngƣời điên trong Thoạt kỳ thủy đƣợc thể hiện ở ngoại hình và
tính cách, ngôn ngữ của họ. Ở những tác phẩm đầu tay Nguyễn Bình Phƣơng
có sự chú ý miêu tả ngoại hình nhân vật hơn. Không phải nhân vật nào cũng
đƣợc nhà văn miêu tả một cách chi tiết về ngoại hình nhƣng những chi tiết mà
Nguyễn Bình Phƣơng lựa chọn để vẽ nên nhân vật bao giờ cũng mang một
chút gì đó bất thƣờng, đầy ám ảnh ngƣời đọc.
Ở Thoạt kỳ thủy Nguyễn Bình Phƣơng chia tiểu thuyết ra làm ba phần
(Phần A: tiểu sử, phần B: chuyện, phần C: phụ chú) trong đó Nguyễn Bỉnh
Phƣơng dành phần đầu để giới thiệu các nhân vật và đặc biệt chú ý miêu tả
chi tiết ngoại hình từng nhân vật 9 có 14/18 nhân vật phần tiểu sử đƣợc miêu
tả những chi tiết thuộc về ngoại hình).
Nhân vật Tính : Cao 1 mét 68, nặng 56 ki-lô-gam. Tay dài, lƣng dài,
chân ngắn. Lông tay đỏ hồng, ngón không phân đốt. Lông mày nhạt, hình



18


chọc tiết lợn, thích máu, thích chơi với những ngƣời điên, sợ ánh trăng…
Tính thiếu đi bản năng của ngƣời đàn ông, thiếu đi nhân tính và trí tuệ của
một con ngƣời. Tính sống bằng bản năng, hành động trong vô thức cũng
chính vì thế Tính không thể hòa vào cái cộng đồng nhỏ của anh ta, dù chính
cộng đồng đó đã sinh ra anh ta và bản thân cộng đồng đó cũng giống nhƣ
Tính nằm ngoài rìa một cộng đồng lớn hơn. Tính chỉ biết hòa mình vào đƣợc
với những ngƣời điên, nhƣng Tính cũng không hoàn toàn thuộc về nhóm
ngƣời đó. Tính không thể tâm sự với ai, chia sẻ với ai và cũng không hiểu
cảm xúc của những ngƣời xung quanh và dƣờng nhƣ Tính không hiểu đƣợc
cảm xúc của con ngƣời nữa, những gì làm Tính vui chỉ là cảnh giết chóc đầu
tiên là với những sinh vật bé nhỏ sau là với những chính đồng loại của mình.
Ngôn ngữ mà các nhân vật nói với nhau tƣởng nhƣ phi logic lại ẩn chứa
một logic riêng mà chỉ họ mới hiểu. Ví nhƣ cuộc đối thoại dƣới đây:
Lão điên:
- Mƣa xiên khoai.
Cô gái thổ điên:
- Một sọt bã mía không về thì thôi. Con ơi, ăn bánh. Mẹ thồ trên lƣng
đây này
Ngƣời điên khác:
- Nheo nhẻo nhèo nheo
Mụ điên:
- Chạm vào cỏ trắng… có con chim nâu trong cái nụ hoa nâu…
Thằng điên mới:
- Cù nách
Tính:
- Sƣ chúng mày, bố chọc tiết lợn. Sƣ chung mày.[21, tr.123]