BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
________________________
TRẦN THỊ NGỌC HIỀN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGHỆ AN, 2013
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
___________
TRẦN THỊ NGỌC HIỀN
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60. 14. 05
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học
PGS.TS. NGUYỄN THỊ MỸ TRINH
NGHỆ AN, 2013
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin trân trọng cảm ơn PGS.TS. Nguyễn Thị Mỹ Trinh, người đã tận
1.2.3.1. Chất lượng.........................................................................................................................10
........................................................................................................................................................11
1.2.3.2. Chất lượng đội ngũ kỹ thuật viên:......................................................................................12
1.2.3. Giải pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên............................................................................12
1.2.3.1. Giải pháp...........................................................................................................................12
1.2.3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên........................................................................13
1.3. Yêu cầu cơ bản đối với đội ngũ KTV Trường Đại học Y Dược trong
bối cảnh hiện nay.............................................................................................
1.3.1. Vị trí, vai trò của KTV Y tế...................................................................
1.3.1.1. Kỹ thuật viên - nhà giáo.....................................................................................................15
1.3.1.2. Kỹ thuật viên - nhà khoa học..............................................................................................16
1.3.1.3. Kỹ thuật viên - nhà cung ứng dịch vụ cho xã hội................................................................17
1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của KTV Trường Đại học Y - Dược..................
1.3.2.1. Chức năng..........................................................................................................................17
........................................................................................................................................................19
1.3.2.2. Nhiệm vụ............................................................................................................................20
1.3.3. Yêu cầu về phẩm chất, trình độ đối với KTV Y tê...................................................................22
1.3.4. Yêu cầu về năng lực KTV y tế..............................................................
1.3.5. Phẩm chất y đức đối với KTV Y tê.........................................................................................25
1.4. Nội dung và phương pháp phát triển đội ngũ KTV y tế...........................
1.4.1. Nội dung phát triển đội ngũ KTV y tê.....................................................................................28
1.4.1.1. Lập kê hoạch phát triển đội ngũ........................................................................................28
1.4.1.2. Tuyển chọn, bố trí sử dụng................................................................................................28
1.4.1.3. Đào tạo, bồi dưỡng............................................................................................................29
2.2.2 Kêt quả nghiên cứu thực trạng...............................................................................................56
22.2.1. Thực trạng trình độ sử dụng ngoại ngữ, tin học và nghiệp vụ sư phạm..............................56
2.2.2.2.Thực trạng về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ KTV y tê..................58
2. 2.2.3. Thực trạng về năng lực nghề nghiệp của đội ngũ KTV y tê................................................58
2.2.2.4. Thực trạng về năng lực tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng kiên thức.........................................59
2.3. Đánh giá chung về thực trạng...................................................................
2.3.1.Thành công:............................................................................................................................70
2.3.2.Hạn chê..................................................................................................................................71
2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chê..........................................................................................72
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu..........................................................................................................73
3.1.2. Đảm bảo tính đồng bộ...........................................................................................................73
3.1.3.Đảm bảo tính thực tiễn..........................................................................................................73
3.1.4.Đảm bảo tính khả thi..............................................................................................................73
3.2.1. Xây dựng kê hoạch phát triển đội ngũ kỹ thuật viên ngành y tê............................................74
3.2.3 Kêt hợp chặt chẽ giữa đào tạo và nghiên cứu khoa học.........................................................78
3.2.4 Tích cực đổi mới PP dạy học theo hướng “dạy cách học, phát huy tính chủ động của người
học”.................................................................................................................................................79
3.2.5 Tăng cường và mở rộng hợp tác quốc tê, liên kêt đào tạo nhằm chuyển giao công nghệ......80
3.3. Thăm dò sự cần thiết, tính khả thi của các giải pháp đề xuất...................
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI.........................................................................
1.KẾT LUẬN..................................................................................................
BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BSNT
GDĐH
Giáo dục đại học
KĐGDĐH
Kiểm định giáo dục đại học
KHCB
Khoa học cơ bản
KTV
Kỹ thuật viên
NCKH,NCKH-CN
Nghiên cứu khoa học, Nghiên cứu khoa học – Công nghệ
PPSP
Phương pháp sư phạm
QLGD
Quản lý giáo dục
RHM
1.2.3.2. Chất lượng đội ngũ kỹ thuật viên:......................................................................................12
1.2.3. Giải pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên............................................................................12
1.2.3.1. Giải pháp...........................................................................................................................12
1.2.3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên........................................................................13
1.3. Yêu cầu cơ bản đối với đội ngũ KTV Trường Đại học Y Dược trong
bối cảnh hiện nay.............................................................................................
1.3.1. Vị trí, vai trò của KTV Y tế...................................................................
1.3.1.1. Kỹ thuật viên - nhà giáo.....................................................................................................15
1.3.1.2. Kỹ thuật viên - nhà khoa học..............................................................................................16
1.3.1.3. Kỹ thuật viên - nhà cung ứng dịch vụ cho xã hội................................................................17
1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của KTV Trường Đại học Y - Dược..................
1.3.2.1. Chức năng..........................................................................................................................17
........................................................................................................................................................19
1.3.2.2. Nhiệm vụ............................................................................................................................20
1.3.3. Yêu cầu về phẩm chất, trình độ đối với KTV Y tê...................................................................22
1.3.4. Yêu cầu về năng lực KTV y tế..............................................................
1.3.5. Phẩm chất y đức đối với KTV Y tê.........................................................................................25
1.4. Nội dung và phương pháp phát triển đội ngũ KTV y tế...........................
1.4.1. Nội dung phát triển đội ngũ KTV y tê.....................................................................................28
1.4.1.1. Lập kê hoạch phát triển đội ngũ........................................................................................28
1.4.1.2. Tuyển chọn, bố trí sử dụng................................................................................................28
1.4.1.3. Đào tạo, bồi dưỡng............................................................................................................29
........................................................................................................................................................29
1.4.1.4. Kiểm tra, đánh giá, sàng lọc KTV y tê..................................................................................30
Bảng 2.5: Số lượng dự tuyển, trúng tuyển và đăng ký nhập học.....................................................52
Bảng 2.6: Số lượng học viên, sinh viên, học sinh tốt nghiệp............................................................53
2.2. Thực trạng đội ngũ KTV Đại học Y Dược TP.HCM...............................
2.2.1. Giới thiệu nghiên cứu thực trạng..........................................................................................53
2.2.1.1 Số lượng, cơ cấu, trình độ đội ngũ......................................................................................53
a ) Về số lượng:................................................................................................................................53
Bảng 2.7: Số lượng, cơ cấu của đội ngũ kỹ thuật viên.....................................................................53
b) Về cơ cấu trình độ, độ tuổi, giới tính:..........................................................................................54
Bảng 2.8: Phân loại KTV theo trình độ, giới tính và độ tuổi.............................................................55
2.2.2 Kêt quả nghiên cứu thực trạng...............................................................................................56
22.2.1. Thực trạng trình độ sử dụng ngoại ngữ, tin học và nghiệp vụ sư phạm..............................56
Bảng 2.9: Sử dụng ngoại ngữ (n=130)..............................................................................................56
Bảng 2.10: Sử dụng tin học (n=130).................................................................................................56
Bảng 2.11: Chứng chỉ sư phạm y học...............................................................................................57
2.2.2.2.Thực trạng về phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ KTV y tê..................58
Bảng 2.12: Tự đánh giá về phẩm chất đạo đức của đội ngũ KTV y tê (n=384).................................58
2. 2.2.3. Thực trạng về năng lực nghề nghiệp của đội ngũ KTV y tê................................................58
Bảng 2.13. Tự đánh giá năng lực nghề nghiệp của đội ngũ KTV y tê (n=384)...................................58
2.2.2.4. Thực trạng về năng lực tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng kiên thức.........................................59
Bảng 2.14: Đề tài nghiên cứu (công bố trên tạp chí trường)...........................................................60
Bảng 2.15: Tính hiệu quả bố trí công việc KTV.................................................................................63
Bảng 2.16: Đánh giá bố trí sử dụng KTV theo đánh giá của Khoa....................................................65
Bảng 2.17: Đánh giá chung về mức độ hài lòng loại hình đào tạo...................................................66
Bảng 2.18: Đánh giá chung về mức độ hài lòng khi KTV tham gia đào tạo......................................67
Bảng 2.19: Đánh giá về chương trình bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ.............................................68
sư phạm y học (n=384)...................................................................................................................68
Bảng 2.20: Đánh giá về mức độ hài lòng của KTV khi tham gia NCKH.............................................69
3.3. Thăm dò sự cần thiết, tính khả thi của các giải pháp đề xuất...................
Bảng 3.1: Kêt quả khảo sát tính cần thiêt và khả thi của các giải pháp phát triển đội KTV của ĐHYD
TP.HCM........................................................................................................................84
S
84
T
84
T
84
Các giải pháp...................................................................................................................................84
Tính cần thiêt...................................................................................................................................84
Tính khả thi 84
Bảng 3.2: So sánh mức độ “Rất cần thiêt” và mức độ “Rất khả thi” của các giải pháp....................86
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHI.........................................................................
1.KẾT LUẬN..................................................................................................
PHỤ LỤC 3 98
PHỤ LỤC 4 99
1
MỞ ĐẦU
quản lý giáo dục khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách
hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con
người. Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán
bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng’’; Chỉ thị đã
đề ra mục tiêu là “xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đủ
về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị,
phẩm chất lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo, thông qua việc phát
triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất
lượng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”
Ngoài đội ngũ cán bộ giảng dạy, đội ngũ kỹ thuật viên cũng góp phần
không nhỏ đến chất lượng tay nghề của các cán bộ ngành y tế. Do đó, việc
phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ kỹ thuật viên theo hướng đảm bảo
đủ về số lượng, cân đối về cơ cấu ngành nghề, tuổi đời và giới tính, có chất
lượng đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chăm sóc tốt cho sức khỏe nhân
dân và nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo của các trường Đại học Y Dược trong giai đoạn hiện nay.
Hội nhập với nền kinh tế thị trường cùng với nhu cầu chăm sóc sức
khỏe của người dân mỗi ngày một cao là một động lực để tăng cường nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ y tế đáp ứng nhu cầu phục vụ và chăm sóc sức
khỏe cho nhân dân và nắm bắt kịp những kĩ thuật y tế hiện đại, chuyên sâu.
Vì vậy, đào tạo đội ngũ cán bộ y tế phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh
3
cho nhân dân là vấn đề cấp bách đối với sự phát triển nguồn nhân lực y tế tại
Việt Nam. Một trong những nhân tố góp phần phục vụ công tác phát triển
nguồn nhân lực y tế đó là đội ngũ KTV.
Đại học Y Dược TP.HCM là một trong những trường đại học công lập
tính khả thi thì đội ngũ KTV Đại học Y Dược TP.HCM sẽ được phát triển,
đáp ứng yêu cầu đào tạo của nhà trường.
5. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1.Nghiên cứu cơ sở lý luận về công tác phát triển đội ngũ KTV Đại học Y
Dược TP.HCM.
5.2.Nghiên cứu thực trạng phát triển đội ngũ KTV của Đại học Y Dược
TP.HCM.
5.3. Đề xuất và thăm dò tính cần thiết, khả thi của một số giải pháp phát triển
đội ngũ kỹ thuật viên Đại học Y Dược TP.HCM
6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1.Các phương pháp nghiên cứu lý luận:
Phân tích - tổng hợp; phân loại- hệ thống hóa các tài liệu có liên quan
để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài.
6.2.Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
Điều tra, lấy ý kiến chuyên gia, tổng kết kinh nghiệm giáo dục từ đó
làm sáng tỏ thực trạng phát triển đội ngũ KTV Đại học Y Dược TP.HCM và
bước đầu đánh giá được tính cần thiết và khả thi của các giải pháp được đề
xuất.
6.3. Phương pháp thống kê toán học:
5
Xử lý số liệu thu được bằng phần mềm stata 10.
7. ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN
Về mặt lý luận: Hệ thống và bổ sung cơ sở lý luận về sự cần thiết phải
phát triển đội ngũ Kỹ thuật viên y tế ĐHYD TP.HCM.
Về mặt thực tiễn: Đánh giá được thực trạng chất lượng đội ngũ Kỹ
thuật viên y tế tại ĐHYD TP.HCM. Đề xuất một số giải pháp phát triển đội
ngũ KTV tại ĐHYD TP.HCM nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của trường ở
tư duy chính xác, dung hòa và mang đến lợi nhuận kinh tế. KTV phải làm thế
nào để thích ứng với nhu cầu xã hội và học hỏi phương pháp giảng dạy ở
trường đại học hay thực hành tại bệnh viện. Theo Ehrmeyer, Hansen và cộng
sự (1979): ngoài kỹ thuật, KTV còn là người thầy trong việc hướng dẫn học
viên, sinh viên, học sinh thực hành trong phòng thí nghiệm, hoặc trong bệnh
viện . Brown và Fowler (1999) nghiên cứu bổ sung thêm những nhiệm vụ Kỹ
thuật viên y tế ngoài công tác chăm sóc bệnh nhân, còn phải có kỹ năng giao
7
tiếp bằng lời, khả năng đọc, lãnh đạo, giải quyết xung đột, kỹ năng sử dụng
máy tính, kỹ năng giảng dạy, sức khỏe - vệ sinh, an toàn lao động. Nâng cao
kỹ năng thực hành của Kỹ thuật viên y tế ở các nước chậm phát triển . Trần
Quang Trung và cộng sự (2012) nghiên cứu và đánh giá có hiệu quả từ hướng
dẫn tiền lâm sàng .
1.1.2. Những nghiên cứu trong nước
Trong nước người nghiên cứu chưa phát hiện được những công trình
nghiên cứu về kỹ thuật viên y tế, ngoài những văn bản qui định của cơ quan
thẩm quyền về chức năng nhiệm vụ của KTV y tế.
1.1.3. Những nghiên cứu tại ĐHYD TP.HCM
Ở Đại học Y Dược TP.HCM, ngoài đội ngũ cán bộ giảng dạy, đội ngũ
viên chức kỹ thuật viên cũng góp phần quan trọng trong công tác phục vụ
giảng dạy giúp cho nhà trường đào tạo đội ngũ cán bộ y tế có chuyên môn tay
nghề cao. Xây dựng và phát triển đội ngũ kỹ thuật viên là một nhiệm vụ khó
khăn và lâu dài, đòi hỏi có sự quan tâm, chỉ đạo, tạo điều kiện thường xuyên
của Đảng ủy - lãnh đạo nhà trường, đòi hỏi sự nỗ lực phấn đấu tự học tập rèn
luyện của từng viên chức kỹ thuật viên cùng với việc thực hiện đồng bộ hiệu
quả những giải pháp phát triển của nhà trường. Từ đó, việc xây dựng và phát
triển đội ngũ cán bộ kỹ thuật viên Đại học Y Dược TP.HCM sẽ đủ về số
khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; Lý lịch bản thân rõ ràng. Nhà giáo giảng dạy
ở cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp gọi là
giáo viên; ở cơ sở giáo dục đại học gọi là giảng viên.
Như vậy, kỹ thuật viên là những người làm công tác giảng dạy thực hành
ở các cơ sở giáo dục Đại học và Cao đẳng.
9
1.2.1.2. Đội ngũ kỹ thuật viên
* Đội ngũ:
Theo Từ điển tiếng Việt, đội ngũ là “tập hợp gồm số đông người cùng
chức năng hoặc nghề nghiệp tạo thành một lực lượng”.
Trong giáo dục, “đội ngũ” được sử dụng để chỉ tập hợp những người có
cùng chức năng, cùng nhiệm vụ trong hệ thống giáo dục: đội ngũ giáo viên,
đội ngũ giảng viên, đội ngũ kỹ thuật viên, đội ngũ cán bộ quản lý…
Ngoài ra, khái niệm “đội ngũ” còn được chúng ta sử dụng khá nhiều
trong hầu hết các lĩnh vực, ví dụ: đội ngũ sĩ quan, đội ngũ công binh, đội ngũ
thanh tra, đội ngũ công chức, đội ngũ y bác sỹ, đội ngũ trí thức… .
* Đội ngũ kỹ thuật viên:
Qua các khái niệm trên người nghiên cứu có thể hiểu: đội ngũ kỹ thuật
viên bao gồm những người làm nghề dạy học hướng dẫn thực hành chuyên
môn tại các trường Cao đẳng, Đại học, được tổ chức thành một lực lượng
cùng chung một nhiệm vụ nhằm thực hiện các mục tiêu giáo dục đã đề ra cho
tập hợp đó, tổ chức đó. Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó với nhau thông
qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật
thể chế xã hội. Họ chính là nguồn lực góp phần không nhỏ phục vụ công tác
giảng dạy trong lĩnh vực giáo dục Đại học của nước nhà.
1.2.2. Phát triển đội ngũ kỹ thuật viên
1.2.2.1 Phát triển
biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, phân biệt nó
với các sự vật khác. Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật và được
biểu hiện ra bên ngoài thông qua các thuộc tính. Sự thay đổi chất lượng kéo
theo sự thay đổi của sự vật về căn bản. Chất lượng của sự vật bao giờ cũng
11
gắn liền với tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tính
quy định ấy. Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và số
lượng” .
Tự điển tiếng Việt cho rằng, chất lượng “là cái tạo nên phẩm chất, giá trị
của một con người, một sự vật” . Chất lượng là mức hoàn thiện, là đặc trưng
tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, các thông số cơ bản. (Oxford Pocket
Dictionary).
Chất lượng là tiềm năng của một sản phẩm hay một dịch vụ nhằm thỏa
mãn nhu cầu người sử dụng (Tiêu chuẩn Pháp NFX50-190).
Theo Nguyễn Hữu Châu, chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu. Mục
tiêu ở đây được hiểu một cách rộng rãi, bao gồm các sứ mạng, các mục đích,..
Sự phù hợp với mục tiêu có thể là sự đáp ứng mong muốn của những người
quan tâm, là đạt được hay vượt qua các tiêu chuẩn đặt ra . Chất lượng giáo
dục trường phổ thông là sự đáp ứng các yêu cầu về mục tiêu giáo dục phổ
thông được quy định tại Luật Giáo dục.
Mục tiêu chung của giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển
toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung
thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi
dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Tóm lại, khái niệm chất lượng phản ánh mặt vô cùng quan trọng của sự
vật, hiện tượng, là cái làm nên giá trị, bản chất của sự vật, hiện tượng, là yếu
13
Giải pháp được xem là phương pháp giải quyết một công việc, một vấn
đề cụ thể nào đó. Giải pháp là toàn bộ những ý nghĩa có hệ thống cùng với
những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới sự khắc phục một khó khăn.
Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt với một số
khái niệm tương tự như: phương pháp, biện pháp. Điểm giống nhau của các
khái niệm này đều nói về cách làm, cách tiến hành, cách giải quyết một công
việc, một vấn đề. Còn điểm khác nhau ở chỗ, biện pháp chủ yếu nhấn mạnh
đến cách làm, cách hành động cụ thể, trong khi đó phương pháp nhấn mạnh
đến trình tự các bước có quan hệ với nhau để tiến hành một công việc có mục
đích.
Theo Hoàng Phê, “phương pháp là hệ thống các cách sử dụng để tiến
hành một công việc nào đó”. Còn theo Nguyễn Văn Đạm, “phương pháp
được hiểu là trình tự cần theo trong các bước có quan hệ với nhau khi tiến
hành một công việc có mục đích nhất định”. Về khái niệm biện pháp, theo từ
điển tiếng Việt, đó là “cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ thể”.
Như vậy, khái niệm giải pháp có điểm riêng cơ bản là nhấn mạnh đến
phương pháp giải quyết một vấn đề, với sự khắc phục khó khăn nhất định.
Trong một giải pháp có thể có nhiều biện pháp.
1.2.3.2. Giải pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên
Giải pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên là hệ thống các cách tổ chức
điều khiển hoạt động phát triển đội ngũ kỹ thuật viên. Từ đó, đề xuất các giải
pháp phát triển đội ngũ kỹ thuật viên thực chất là đưa ra các cách thức tổ
chức, điều khiển có hiệu quả hoạt động phát triển đội ngũ kỹ thuật viên.
Copyright: Tài liệu đại học ©