Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

MỤC LỤC
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:................................................................................................2
Lý do chọn đề tài:................................................................................................3
B. NỘI DUNG:.....................................................................................................3
1. Cơ sở lý luận:...................................................................................................3
2. Cơ sở thực tiễn:......................................................................... ......................3
3. Thực trạng:......................................................................................................3
3.1. Thuận lợi:......................................................................................................4
3.2. Khó khăn:......................................................................................................4
4. Biện pháp:........................................................................................................6
4.1. Tạo môi trường cho trẻ kể chuyện sáng tạo.................................................6
4.2. Giáo viên tự học, tự bồi dưỡng về nghệ thuật đọc kể..................................7
4.3. Lựa chọn những câu chuyện phù hợp với nội dung hấp dẫn sinh động....9
4.4. Làm đồ dùng sáng tạo để gây hứng thú thu hút trẻ vào giờ học..............11
4.5. Kể diễn cảm kết hợp với sử dụng đồ dùng trực quan khéo léo, linh hoạt làm
tăng sự chú ý của trẻ..........................................................................................13
4.6. Tuyên truyền kết hợp với phụ huynh.........................................................15
5. Kết quả đạt được:..........................................................................................16
5.1. Về trẻ:...........................................................................................................15
5.2. Về giáo viên:................................................................................................15
C. KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ:.............................................................17
1. Bài học kinh nghiệm:.....................................................................................17
2. Ý kiến đề xuất:...............................................................................................17
D. TÀI LIỆU THAM KHẢO:..........................................................................19

Trường mầm non Phúc Diễn

1

biện để so sánh đúng sai nên trẻ tin tuyệt đối vào người thầy, những hành vi dù nhỏ
nhất trong môi trường sư phạm cũng như trong cuộc sống đều được các em coi là
chuẩn mực. Do đó, trên thực tế dù cô giáo phát âm sai nhưng các em vẫn “nhất
quyết cô dạy thế” cũng là điều dễ hiểu. Có thể thấy rất rõ từ chính bản thân mỗi
người chúng ta, những dấu ấn về người thầy giáo, cô giáo từ lớp mẫu giáo, lớp vỡ
lòng còn in sâu trong ký ức cho dù trải qua rất nhiều biến cố trong cuộc sống. Sửa
tật nói ngọng chính là việc làm thiết thực giữ gìn vốn văn hoá của dân tộc, giữ gìn
sự trong sáng của tiếng Việt. Chính vì vậy, tôi mạnh dạn chọn đề tài
“ Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm L, N cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi”.

Trường mầm non Phúc Diễn

2

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

B. NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận:
Đối với trẻ mẫu giáo nhỡ, ngôn ngữ đóng vai trò hết sức quan trọng và cần
thiết. Nếu trẻ có một vốn từ phong phú, trẻ không nói ngọng sẽ giúp cho việc giao
tiếp của trẻ với bạn cùng lứa tuổi, với người lớn thuận lợi. Nếu cô giáo chú ý, coi
trọng việc làm giàu vốn từ, dạy trẻ phát âm đúng, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc sẽ tạo
điều kiện cho trẻ phát triển ngôn ngữ trong tất cả mọi hoạt động ở trường mầm
non.
2. Cơ sở thực tiễn:
Năm học 2013 - 2014, tôi được phân công dạy lớp MG nhỡ 4. Trong quá

- Một số phụ huynh trong lớp chưa thực sự quan tâm đến việc phát triển ngôn ngữ
của con do ít thời gian hoặc một số phụ huynh thì phó mặc cho giáo viên ở lớp rèn
và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Trường mầm non Phúc Diễn

3

Nguyễn Thanh Nga


Sỏng kin kinh nghim: Mt s bin phỏp sa ngng ph õm l, n cho tr mu giỏo 4 5
tui

- Với những khó khăn trên tôi suy nghĩ cần phải làm nh thế nào ? Để có những biện
pháp sửa nói ngọng phụ âm l, n cho trẻ có hiệu quả tốt nhất, việc sửa nói ngọng phụ
âm l, n cho trẻ rất quan trọng. Trong đó rèn luyện cho trẻ phát âm đúng và chính
xác vô cùng cấp thiết.
Sau õy l bng kho sỏt tr u nm ca lp mu giỏo nh 4
u nm
STT
Ni dung
t
Cha t
S tr
SL
T l
SL
T l
1
Tr phỏt õm nhm

4

Nguyn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

4. Biện pháp:
4.1. Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến nói ngọng phụ âm l, n của trẻ:
Muốn biết tại sao trẻ của lớp bị ngọng phụ âm l, n tôi đã tìm hiểu qua điều tra
lý lịch của phụ huynh, qua trao đổi trò chuyện trong giờ thì phát hiện ra hai nguyên
nhân chủ yếu sau:
+ Người thân trong gia đình của 1 số trẻ nói ngọng, mà trẻ nhỏ thì có khả
năng bắt chước và hình thành thói quen từ người thân, người luôn gần gũi cạnh trẻ
là rất nhanh. Chính vì thế trẻ rất dễ trở thành nói ngọng như bố, mẹ.. của mình.
+ Trẻ ở lớp tôi, một số trẻ theo bố mẹ lên đây công tác do vậy trẻ vẫn còn
nói tiếng địa phương và nói ngọng l, n vì vậy mà trẻ bị nói ngọng ngay từ nhỏ khi
còn bi bô tập nói.

Hình ảnh minh họa: Giáo viên trao đổi với phụ huynh

4.2. Tự rèn luyện phát âm chuẩn xác phụ âm l, n:
Muốn cho trẻ phát âm đúng, trước tiên cô giáo phải là người phát âm chuẩn
xác. Do ảnh hưởng của Thổ ngữ tôi đã phát âm không chuẩn phụ âm l, n nên đã tự
rèn luyện phát âm cho mình như sau:
Tôi đã nghiên cứu tài liệu hướng dẫn cách phát âm 2 phụ âm đầu l, n biết
được cấu tạo đặc điểm và cơ chế phát âm của 2 phụ âm l, n sau đó tôi tập phát âm
hàng ngày vào những thời gian rảnh rỗi bằng cách đọc đi đọc lại nhiều lần những
bài thơ, câu chuyện, bài đồng dao, ca dao… có nhiều phụ âm l, n.

khi sửa ngọng cho trẻ thì trước hết giáo viên phải là người phát âm chuẩn, chịu khó
sưu tầm, tìm kiếm, đôi khi cũng sáng tác 1 số bài thơ ngắn….

Trường mầm non Phúc Diễn

6

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

VD: Bài thơ: Cây đào
“ Cây đào đầu xóm
Lốm đốm nụ hồng…”

Bài thơ: Bắp cải xanh
“ Bắp cải xanh….
Lá cải sắp…..
Búp cải non
Nằm ngủ giữa”

Bài thơ: Kéo cưa lừa xẻ
“Kéo cưa lừa xẻ
Làm ít ăn nhiều
Nằm đâu ngủ đấy
Nó lấy mất cưa
Lấy gì mà kéo.”


Trường mầm non Phúc Diễn

7

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

Trong môn học giáo dục âm nhạc, ngoài việc dạy trẻ thuộc lời các bài hát, hát đúng
giai điệu....thì tôi còn lưu ý chọn 1 số bài hát có phụ âm l, n như: Vui đến trường
(Con chim nó hót líu lo líu lo..); Hoa bé ngoan (Hoa nào tươi thắm nhất, đó là hoa
bé ngoan, Cá vàng bơi (Ngoi lên, lặn xuống cá vàng múa tung tăng…..).
Với từng chủ đề tôi đều có những bài hát có chứa phụ âm l, n mỗi khi dạy trẻ hát
tôi thường lưu ý hát chậm và rõ từng từ để trẻ dễ bắt trước chính xác.
Ngoài ra tôi còn thường xuyên tổ chức trò chơi hát theo âm la, âm ni và trẻ của lớp
tôi rất hứng thú với trò chơi, qua đó tôi đạt được mục đích rèn trẻ nói ngọng phụ
âm l, n.

Hình ảnh minh họa: Sửa sai cho cả lớp

c. Môn học: Môi trường xung quanh
Môn học này là một đề tài phong phú và đa dạng để người giáo viên dễ dàng chọn
lựa từ ngữ phù hợp để sửa ngọng cho trẻ.
Khi đặt câu hỏi giúp trẻ gọi tên, nêu đặc điểm các con vật có chứa phụ âm l,n như:
Con lợn được nuôi trong gia đình, con vịt bước đi lạch bạch, con gấu bước đi nặng
nề...

Hình ảnh minh họa: Cả lớp chú ý lên cô

mát mẻ hơn (HĐCMĐ: Quan sát, cảm nhận về thời tiết...).

Trường mầm non Phúc Diễn

9

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

Hình ảnh minh họa: Trẻ quan sát thời tiết

Ví dụ: Cây Phượng đang có nụ hoa sắp nở…………
b. Trò chơi học tập:
- Cô tổ chức cho trẻ chơi 1 số trò chơi luyện phát âm l, n do cô sáng tạo nh ư: Trò
chơi “Nói theo cô”,“Ai nói đúng”......
Ví dụ: Trò chơi “Nói theo cô”
Cách chơi: Khi cô nói từ nào trẻ phải nói đúng theo cô ngay từ đó (Lúa nếp, nắng
nóng, lăn lông lốc, áo lụa màu nâu, nu na nu nống, quả na có lá màu xanh, nồi cơm
nếp, mẹ lĩnh lương, cái lá lay nhẹ trong nắng….).
Luật chơi: Trẻ chỉ được nói theo cô 1 lần, sau mỗi 1 từ trẻ nào nói sai sẽ phải nhảy
lò cò.
Tổ chức chơi với nhiều hình thức tập thể, nhóm, lưu ý cá nhân nhiều hơn.

Hình ảnh minh họa: Sửa sai cho trẻ trong chơi trò chơi

4.5. Sửa sai lỗi phát âm và rèn cách phát âm thông qua các bài đồng dao, ca dao,
thơ, trò chơi:

Hình ảnh minh họa: Sửa sai cho trẻ khi chơi các trò chơi dân gian

4.6. Kết hợp với phụ huynh và giáo viên cùng lớp sửa lỗi phát âm cho trẻ tại
nhà:
a. Với phụ huynh:
- Gặp gỡ và trao đổi với phụ huynh về đặc điểm ngôn ngữ của trẻ tại lớp.
- Gửi đến phụ huynh những thông tin về việc nói ngọng l, n có ảnh hưởng tới khả
năng phát triển ngôn ngữ và sự tự tin của trẻ hiện tại và sau này.
- Gửi đến phụ huynh 1 số bài thơ luyện trẻ cách phát âm chuẩn l, n để phụ huynh
cùng dạy trẻ tại gia đình.

Hình ảnh minh họa: Giáo viên phối kết hợp với các bậc phụ huynh

b. Với giáo viên cùng lớp:
- Thống nhất các phương pháp dạy trẻ nói ngọng, cùng tìm sưu tầm những bài thơ,
từ, câu văn có sử dụng nhiều âm l, n để dạy trẻ.
- 3 giáo viên cùng kết hợp kiểm tra, phát hiện trẻ nói ngọng l, n ở mọi lúc, mọi nơi.

Trường mầm non Phúc Diễn

11

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi
Hình ảnh minh họa: Giáo viên trong lớp cùng nhau thảo luận phương pháp dạy

4.7. Khuyến khích trẻ tự phát hiện và sửa lỗi phát âm cho nhau:

Trẻ phát âm nhầm
33 62% 20 38% 49 92% 4
8%
lẫn 2 phụ âm L,N
2
Trẻ phát âm sai phụ
27 51% 26 49% 50 94% 3
6%
53
âm N
3
Trẻ phát âm sai phụ
23 43% 30 57% 49 92% 4
8%
âm L
4
Trẻ phát âm đúng 2
23 43% 30 57% 48 90% 5 10%
phụ âm L, N.

Trường mầm non Phúc Diễn

12

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi


2.Ý kiến đề xuất:
Qua quá trình nghiên cứu này tôi có một số đề xuất sau: Để nâng cao chất
lượng cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi không nói ngọng nữa. Tôi mong muốn Phòng giáo
dục và đào tạo Quận Bắc Từ Liêm và nhà trường tổ chức nhiều lớp kiến tập với
những tiết dạy sửa ngọng, các lớp tập huấn về chuyên đề phát âm để giáo viên trong
trường được tham quan được học hỏi kinh nghiệm của các trường bạn.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ bé của bản thân tôi sau gần một năm áp
dụng tại lớp mẫu giáo nhỡ 4. Rất mong sáng kiến kinh nghiệm này của tôi được bạn
bè đồng nghiệp hưởng ứng và ủng hộ.
Xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Hà Nội, ngày 1 tháng 04 năm 2014
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết không sao chép nội dung của
người khác
Tác giả ký tên

Nguyễn Thanh Nga.

Trường mầm non Phúc Diễn

14

Nguyễn Thanh Nga


Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp sửa ngọng phụ âm l, n cho trẻ mẫu giáo 4 – 5
tuổi

2. Tài liệu hướng dẫn chuyên đề.
3. Giáo dục trẻ mẫu giáo qua truyện và thơ.
4. Phương pháp phát triển lời nói cho trẻ (NXBĐHSP Hà Nội)
5. Đọc và kể truyện văn học ở vườn trẻ (NXB GD – 1976)
6. Tài liệu bồi dưỡng giáo viên THCT ĐMHT tổ chức HĐGD trẻ 4-5tuổi.
7. Văn học thiếu nhi Việt Nam (1994)
8. Tâm lý học trẻ em lứa tuổi mầm non (NXB ĐHSP)

Trường mầm non Phúc Diễn

16

Nguyễn Thanh Nga