Sáng kiến kinh nghiệm
về rèn kỹ năng đọc hiểu cho HS lớp 1
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ
Đọc là một kỹ năng quan trọng hàng đầu trong môn tiếng việt của học sinh
lớp một. Nội dung trọng tâm của chương trình là tập trung vào kỹ năng đọc
đúng ,còn đọc hiểu là một giai đoạn phát triển rất mới mẽ đối với học sinh lớp 1.
Đọc hiểu chính là phương tiện, là chìa khoá để học sinh tiếp nhận tri thức, nhân
cách của loài người, giúp các em học được cách nói, cách viết một cách chính
xác, trong sáng có nghệ thuật ,góp phần không nhỏ vào việc phát triển vốn từ ngữ
tiếng việt phong phú, từ đó bồi dưỡng tình cảm đạo đức cho các em và giúp các
em học tốt các môn học khác .Với những tầm quan trọng như vậy nên tôi rất quan
tâm đến
việc rèn kỹ năng đọc hiểu cho học sinh .Qua thực tế giảng dạy tôi thấy việc đọc
hiểu của học sinh lớp1 còn rất hạn chế , lớp tôi có 28 em nhưng chỉ 3-4 em hiểu
được nội dung bài còn đại đa số học sinh không nắm được nội dung của bài học.
Biểu hiện cụ thể là :Đọc mà không hiểu nội dung và hiểu mà không diễn đạt
được.Khiến cho bài học tiếng việt trở nên khô khan, tẻ nhạt kém hiệu quả. Những
khó khăn trên là do các nguyên nhân sau :
Nguyên nhân khách quan:
-Vốn hiểu biết, vốn từ ngữ của học sinh còn hạn chế
- Gia đình chưa quan tâm đến đọc hiểu,chưa chú trọng đến khả năng cảm nhận
văn bản nghệ thuật của học sinh .
Ban giám hiệu nhà trường kiểm tra chất lượng học tập của học sinh chưa chặt
chẽ.
Nguyên nhân chủ quan:
-Giáo viên chưa hiểu tầm quan trọng của đọc hiểu còn xem nhẹ rèn kĩ năng đọc
hiểu cho học sinh.
-Giáo viên chưa mạnh dạn áp dụng việc đổi mới phương pháp dạy và các hình
thức học tập cho học sinh.
- Do học sinh đọc còn chậm
- Khả năng cảm nhận văn bản nghệ thuật còn hạn chế,lúng túng trong diễn đạt.

kiên trì, vượt khó, tìm tòi sáng tạo và phải có tinh thần trách nhiệm cao, lòng say
mê với công việc.
- Mặt khác, giáo viên phải nắm chắc mục tiêu, phương pháp giảng dạy bộ môn,
vận dụng linh hoạt, sáng tạo, cải tiến sao cho phù hợp với từng bài dạy cụ thể để
học sinh nào cũng có thể hiểu bài, nắm chắc nội dung bài.
-Giáo viên cần khéo léo, khuyến khích động viên khen thưởng kịp thời đối với
những học sinh có tiến bộ, phát huy được khả năng phát triển tư duy tạo cho
không khí lớp học sôi nổi, hào hứng. Có như vậy thì giờ học mới đạt hiệu quả cao.
-Giáo viên cần kết hợp chặt chẽ giữa ba môi trường giáo dục đó là: Nhà trường,
gia đình, xã hội để tạo điều kiện cho học sinh có điều kiện thuận lợi phục vụ cho
việc học tập. Giáo viên cũng thường xuyên trao đổi với cha mẹ học sinh để khắc

2


phục những nhược điểm mà học sinh còn mắc phải trong việc rèn kĩ năng đọc
hiểu.

- Giáo viên tổ chức các trò chơi học tập để gây hứng thú cho học sinh, làm cho
giờ học sôi nổi hơn, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh tham gia một số trò chơi
theo nguyên tắc: “Học mà chơi, chơi mà học”. Thông qua các hình thức tổ chức
hoạt động vui chơi, học sinh được vui chơi được củng cố các kiến thức đã học, tạo
điều kiện cho học sinh được rèn kĩ năng giao tiếp, kĩ năng nghe - nói. Từ đó kích
thích khả năng ứng xử ngôn ngữ của học sinh. Rèn tư duy linh hoạt, tác phong
nhanh nhẹn, tháo vát, tự tin cho học sinh. Giáo dục tư tưởng lành mạnh, tình cảm
tốt đẹp cho học sinh (qua các tổ chức mang tính tập thể).
+ Một số trò chơi đa dạng về hình thức như: Thi đọc tiếp sức, đọc bài truyền
điện, đọc đúng đọc hay, đọc hiểu, giải ô chữ... Tuỳ từng bài mà giáo viên lựa chọn
cách đọc.
-Ngoài ra có thể tổ chức các hình thức ngoại khoá Tiếng Việt như: Nhóm Tiếng Việt,

vào 15 phút đầu giờ
+Giáo viên tăng cường kiểm tra thường xuyên kỹ năng đọc đúng của học
sinh
+Giáo viên đánh giá sự tiến bộ của học sinh để biểu dương kịp thời và nhắc
nhở hạn chế để học sinh khắc phục
** Rèn đọc hiểu
+ Cần kết hợp chặt chẽ giữa việc luyện đọc nhiều lần văn bản với tìm hiểu nội
dung bài học . Trước khi đặt câu hỏi tôi thường cho học sinh đọc nhiều lần đoạn
văn chứa nội dung trong câu hỏi đó để giúp các em có trọng tâm cho câu trả lời.
+ Tuỳ theo từng bài mà giáo viên tổ chức các hình thức khác nhau để học sinh
tìm hiểu. Ở đây, tôi cho học sinh trả lời câu hỏi để tìm hiểu bài dưới hình thức sử
dụng bảng phụ (nội dung như vở bài tập Tiếng Việt) để học sinh dễ dàng nhận ra được
nội dung phần trả lời của câu hỏi (đối với học sinh trung bình).
+Với mức độ học sinh khá, giỏi tôi cho các em đọc một đoạn văn hay bài thơ
rồi đặt câu hỏi cho bạn trả lời, hay tự đọc câu văn diễn tả ý.

4


+Với mức độ học sinh trung bình của lớp, khi tìm hiểu bài tôi cho học sinh đọc
kĩ câu văn, đoạn văn hay dòng thơ, khổ thơ trả lời cho nội dung câu hỏi rồi mới
đặt câu hỏi để các em trả lời.
- Hệ thống câu hỏi phải đảm bảo vừa sức với các đối tượng học sinh trong lớp
giúp học sinh tự tin vào chính mình.
+ Chia nhỏ câu hỏi để tạo điều kiện cho các đối tượng học sinh trong lớp đều
được tham gia đồng thời góp phần tìm hiểu nội dung bài học từ dể đến khó.
+Các câu hỏi có thể thay đổi hình thức khác như :
Ví dụ : Bài “Sao bây giờ mẹ mới về”
Câu hỏi 1: Tôi gọi theo nhóm tự nêu câu hỏi tự trả lời.
Câu hỏi 2 :Tôi treo bảng phụ cả lớp cùng quan sát để tìm ra ý đúng.

*Với trường hợp học sinh vốn hiểu biết,vốn từ ngữ còn hạn chế
-Cần khuyến khích các em có nhu cầu đọc qua sách báo, truyện tranh thiếu nhi.
Giáo viên thấy được những tiến bộ rõ rệt của học sinh qua việc các em tự kể lại
theo ý hiểu cho các bạn nghe câu chuyện mình vừa đọc. Hay trong các giờ tự học,
giáo viên tổ chức cho học sinh thi đua lẫn nhau kể chuyện, tìm hiểu nội dung
truyện hoặc bài Tập đọc... qua đó để học sinh tự học tập, phát huy khả năng của
bản thân mình.
- Giáo viên thường xuyên quan tâm, uốn nắn để kĩ năng đọc – nói và trả lời của
học sinh. Đánh giá, nhận xét và tuyên dương kịp thời để khích lệ việc học tập. Để
từ đó, các em có lòng say mê hơn trong học tập.
- Hình thành cho học sinh các bước tìm hiểu văn bản hiểu các từ, các cụm từ,
hiểu các câu
-Hiểu các đoạn, những tập hợp câu dùng để phát biểu ý kiến trọn vẹn hiểu
được bài thơ hay bài văn
-Tổ chức cho các em kiểm tra lẩn nhau theo nhóm nhỏ, (nhóm 2) quay vào
nhau để bàn bạc thảo luận về việc đọc bài và trả lời câu hỏi trong bài như thế sẽ
tạo cho học sinh hứng thú học tập .
Phần kiểm tra bài cũ cũng có thể tổ chức cho học sinh đọc thầm một đoạn văn,một
khổ thơ,và trả lời câu hỏi trắc nghiệm
Ví dụ: Khi dạy bài: Mưu chú sẻ- Tiếng Việt 1 - tập 2 . Giáo viên yêu cầu
học sinh đọc thầm đoạn: “Nghe vậy, Mèo... đã muộn mất rồi”. Rồi chọn ý để trả
lời câu hỏi tìm hiểu về sự thông minh của sẻ. Học sinh sẽ tự học đọc,có rất nhiều
ý kiến khác nhau, chẳng hạn:
- Sẻ làm gì khi Mèo đặt nó xuống đất?
- Mèo vừa đặt Sẻ xuống đất, Sẻ đã làm gì?

6


- Tại sao Sẻ lại thoát khỏi miệng Mèo?

bài: Vì bây giờ mẹ mới về - Giáo viên cho nhiều học sinh đọc lại câu “Khi cậu bé
cắt bánh bị đứt tay nhưng không khóc” rồi mới nêu câu hỏi.
Sau bước tìm hiểu nội dung bài thì yêu cầu một vài học sinh đọc lại bài với yêu
cầu cao hơn: đọc hay, đọc diễn cảm. Từ việc đọc diễn cảm bài văn, bài thơ giúp
cho các em hiểu bài sâu hơn. Với các bài tập đọc là thơ thường có yêu cầu học
sinh học thuộc lòng. Giáo viên hướng dẫn học sinh học thuộc lòng ngay tại lớp.
- Đối với những học sinh còn lúng túng khi tìm câu trả lời thì giáo viên cần có
câu hỏi gợi mở hoăc cho học sinh khá giỏi nói trước, rồi cho học sinh yếu nhắc lại.
Có những học sinh hiểu được ý, nhưng khi diễn đạt bằng lời thì lại lúng túng và
khi đó giáo viên phải tích cực gọi nhiều lần để khuyến khích tính mạnh dạn ở các
em...
-Đối với những học sinh tiếp thu chậm, giáo viên cần chú ý đến các hình thức
tổ chức hoạt động, đưa ra yêu cầu phù hợp với đối tượng để các em hăng hái, tích
cực học tập. Nếu học sinh trả lời chưa đúng, hoặc thiếu ý thì giáo viên cũng không
nên khiển trách ngay mà phải nhẹ nhàng, hướng dẫn để các em không tự ti, mặc
cảm với các bạn khác. Kết hợp với gia đình động viên các em chăm đọc bài và
chuẩn bị nội dung bài trước khi đến lớp. Phân công học sinh khá kiểm tra học sinh
yếu, nội dung bài là ôn bài cũ và chuẩn bị bài mới.
-Chia nhỏ câu hỏi ,theo mức độ từ dễ đến khó để học sinh nắm được bài một
cách dễ dàng , tránh những câu hỏi khó học sinh trả lời không được dễ gây chán
nãn.

3/ Đối với ban giám hiệu nhà trường :
-Tăng cường kiểm tra kỹ năng đọc của học sinh theo từng thời điểm cụ thể như
giữa kỳ I, cuối kỳ I, giữa kỳ II, cuối kỳ II . Để có sự chỉ đạo kịp thời.
4/ Đối với gia đình :

8





Ngửụứi vieỏt saựng kieỏn kinh nghieọm
Ngụ Th Hng

10