Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
Lời nói đầu
1. Tính cấp thiết của đề tài
Môi giới chứng khoán là một trong những nghiệp vụ cơ bản và quan trọng bậc
nhất của một công ty chứng khoán. nó góp phần không nhỏ trong quá trình hình
thành và phát triển của thị trờng chứng khoán nói chung và công ty chứng
khoán nói riêng. Môi giới chứng khoán đem lại lợi ích không chỉ cho khách
hàng, cho nhà môi giới, cho công ty chứng khoán mà nó còn đem lại lợi ích cho
sự phát triển của thị trờng chứng khoán.
Thị trờng chứng khoán Việt Nam đã đi vào hoạt động đợc hơn 8 năm, cho đến
nay, các công ty chứng khoán đều đợc thực hiện nghiệp vụ này và đã thu đợc
những kết quả nhất định; tuy nhiên còn nhiều tồn tại và hạn chế cần đợc khắc
phục. Thực trạng này bắt nguồn không chỉ từ bản thân các công ty chứng khoán
mà còn do sự hạn chế của thị trờng chứng khoán Việt Nam cũng nh những bất
cập trong các văn bản pháp quy. Những vấn đề này làm cho nghiệp vụ môi giới
chứng khoán tại các công ty chứng khoán nói chung và Công ty TNHH Chứng
khoán Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cha đạt hiệu
quả cao. Đó chính là lý do em chọn đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt
động môi giới chứng khoán tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Chứng khoán
Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam để làm chuyên đề
tốt nghiệp
2. Đối tợng và phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung và nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực tiễn hiệu quả hoạt
động của nghiệp vụ môi giới chứng khoán tại các CTCK trên Thị trờng chứng
khoán Việt Nam nói chung và Công ty TNHH Chứng khoán NHNo&PTNTVN
trong thời gian qua, từ đó đa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của
nghiệp vụ này tại Công ty TNHH Chứng khoán NHNo&PTNTVN.
3. Phơng pháp nghiên cứu
Đề tài này đợc nghiên cứu dựa trên cơ sỏ sử dụng kết hợp các phơng pháp duy
vật biện chứng khoán , duy vật lịch sử, phơng pháp so sánh và phơng pháp phân

không phải trực tiếp do nhứng ngời muốn mua hay bán thực hiện. Việc quy
định giao dịch trên thị trờng chứng khoán thông qua môi giới sẽ đảm bảo cho
các chứng khoán đợc giao dịch là chứng khoán thực và hợp pháp, đảm bảo lợi
ích của nhà đầu t, từ đó giúp thị trờng hoạt động lành mạnh, đều đặn, công bằng
và hiệu quả.
Cùng với sự phát triển của thị trờng chứng khoá, chức năng và quy mô
hoạt động giao dịch của các nhà môi giới tăng lên đòi hỏi sự ra đời của các
công ty chứng khoán là sự tập hợp có tổ chức của các nhà môi giới riêng lẻ.
Công ty chứng khoán là một tổ chức tài chính trung gian thực hiện các
nghiệp vụ trên thị trờng chứng khoán. Sự phát triển của công ty chứng khoán
gắn chặt với sự phát triển của thị trờng chứng khoán. Nhiều nền kinh tế coi công
ty chứng khoán là hạt nhân của ngành công nghiệp chứng khoán, thúc đẩy sự
phát triển của hệ thống tài chính quốc gia.
1.1.2 Phân loại công ty chứng khoán:
Theo loại hình tổ chức
Hiện nay có 3 loại hình tổ chức cơ bản của công ty chứng khoán đó là
công ty hợp danh, công ty trách nhiệm hữu hạn và công ty cổ phần
Công ty hợp danh
o Là loại hình kinh doanh 2 chủ trở lên
o Thành viên tham gia vào quá trình ra quyết định quản lý đợc gọi là
thành viên hợp danh. Các thành viên phải chịu trách nhiệm vô hạn về nghĩa vụ
tài chính của công ty bằng toàn bộ tài sản của mình. Ngợc lại, các thành viên
không tham gia điều hành công ty đợc gọi là thành viên góp vốn, họ chỉ chịu
trách nhiệm về những khoản nợ của công ty trong giới hạn góp vốn của họ vào
công ty.
3
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
o Thông thờng khả năng huy động vốn của công ty hợp danh bị giới
hạn trong số vốn mà các thành viên có thể đóng góp.

Theo hình thức kinh doanh: Theo tiêu thức này, công ty chứng khoán
chia thành 6 loại sau:
Công ty môi giới (The member firm): Loại công ty này còn đợc gọi là
công ty thành viên vì nó là một thành viên của Sở giao dịch chứng khoán. Công
việc kinh doanh chủ yếu của công ty môi giới là mua và bán chứng khoán cho
khách hàng của họ trên Sở giao dịch chứng khoán mà công ty đó là thành viên.
Công ty đầu t ngân hàng (The Investment banking firm): Loại hình này
phân phối mới đợc phát hành cho công chúng qua việc mua chứng khoán do
công ty cổ phần phát hành và bán lại cho công chúng theo giá tính gộp cả lợi
nhuận của công ty. Vì vậy công ty này còn gọi là bảo lãnh phát hành.
Công ty giao dịch phi tập trung (The over the counter firm): Công ty này
mua bán chứng khoán tại thị trờng OTC. Hiện nay nhiều công ty có vốn lớn đợc
luật pháp cho phép hoạt động trên cả 3 lĩnh vực trên.
Công ty dịch vụ đa năng (Muliservices firm): Những công ty này không
bị giới hạn hoạt động ở một lĩnh vực nào của ngành công nghiệp chứng khoán.
Ngoài 3 dịch vụ trên, họ còn cung cấp cho khách hàng dịch vụ t vấn đầu t chứng
khoán, niêm yết chứng khoán trên Sở giao dịch chứng khoán, uỷ nhiệm các giao
dịch buôn bán cho khách hàng trên thị trờng OTC. Sự kết hợp giữa các sản
phẩm và kinh nghiệm của công ty sẽ quyết định cơ sở những dịch vụ mà họ có
thể cung cấp cho khách hàng.
Công ty buôn bán chứng khoán: Là công ty đứng ra mua bán chứng
khoán với chi phí do công ty tự chịu. Công ty này phải cố gắng bán chứng
khoán với giá cao hơn giá mua vào. Vì vậy, loại công ty này hoạt động với t
cách là ngời uỷ thác chứ không phải đại lý nhận uỷ thác.
5
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
Công ty buôn bán chứng khoán không nhận hoa hồng: Là công ty này
nhận chênh lệch giá qua việc mua bán chứng khoán, do đó họ còn đợc gọi là
nhà tạo lập thị trờng, nhất là trên thị trờng giao dịch OTC.

khoán có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch, do đó nâng cao hiệu
quả các khoản đầu t. Đối với hàng hoá thông thờng, mua bán trung gian sẽ làm
tăng chi phí cho ngời mua và ngời bán. Tuy nhiên, đối với thị trờng chứng
khoán, sự biến động thờng xuyên của giá chứng khoán cũng nh mức độ rủi ro
cao sẽ làm cho nhà đầu t tốn kém chi phí, công sức và thời gian tìm hiểu thông
tin trớc khi quyết định đầu t. Nhng thông qua các công ty chứng khoán, với
trình độ chuyên môn cao và uy tín nghề nghiệp sẽ giúp các nhà đầu t thực hiện
các khoản đầu t một cách hiệu quả.
Đối với thị trờng chứng khoán : công ty chứng khoán có 2 vai trò chính:
_ Thứ nhất, góp phần tạo lập giá cả, điều tiết thị trờng. Giá cả chứng khoán là
do thị trờng quyết định. Tuy nhiên, để đa ra mức giá cuối cùng, ngời mua và ng-
ời bán phải thông qua các công ty chứng khoán vì họ không đợc tham gia trực
tiếp vào quá trình mua bán. Các công ty chứng khoán là những thành viên của
thị trờng, do vậy họ cũng góp phần tạo lập giá cả thị trờng thông qua hình thức
đấu giá. Trên thị trờng sơ cấp, các công ty chứng khoán cùng với các nhà phát
hành đa ra mức giá đầu tiên. Chính vì vậy, giá cả của mỗi loại chứng khoán
giao dịch đều có sự tham gia của các công ty chứng khoán.
Các công ty chứng khoán còn thể hiện vai trò to lớn hơn khi tham gia điều
tiết thị trờng. Để bảo vệ những khoản đầu t của khách hàng và bảo vệ lợi ích của
chính mình, nhiều công ty đã giành những tỷ lệ nhất định các giao dịch để thực
hiện vai trò bình ổn thị trờng.
_ Thứ hai, góp phần làm tăng tính thanh khoản của tài sản chính. Thị trờng
chứng khoán có vai trò là một môi trờng làm tăng tính thanh khoản của các tài
sản tài chính. Nhng các công ty chứng khoán mới là ngời thực hiện tốt vai trò
này vì công ty chứng khoán tạo ra cơ chế giao dịch trên thị trờng. Trên thị trờng
7
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
sơ cấp, do thực hiện hoạt động nh bảo lãnh phát hành, các công ty chứng khoán
không những huy động một lợng vốn lớn đa vào sản xuất kinh doanh cho nhà

đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại Sở
giao dịch chứng khoán hoặc thị trờng OTC mà chính khách hàng phải chịu
trách nhiệm đối với kết quả giao dịch của mình.
Tự doanh chứng khoán:
Giao dịch tự doanh là các giao dịch bằng chinh nguồn vốn kinh doanh của
công ty chứng khoán nhằm phục vụ mục đích đầu t kinh doanh thu lợi của
chính công ty và gánh chịu mọi rủi ro từ việc đầu t của mình. Hoạt động tự
doanh của công ty chứng khoán đợc thực hiện thông qua cơ chế giao dịch trên
Sở giao dịch chứng khoán hoặc thị trờng OTC. Trên thị trờng giao dịch tập
trung, lệnh giao dịch của các công ty chứng khoán đợc đa vào hệ thống và thực
hiện tơng tự nh lệnh giao dịch của khách hàng. Trên thị trờng OTC, các hoạt
động này có thể đợc thực hiện trực tiếp giữa công ty với các đối tác hoặc thông
qua một hệ thống mạng thông tin. Tại một số nớc, hoạt động tự doanh của các
công ty chứng khoán còn đợc thực hiện thông qua hoạt động tạo lập thị trờng
(Ví dụ nh ở Mỹ). Trong hoạt động này, công ty chứng khoán đóng vai nhà tạo
lập thị trờng, nắm giữ một số lợng nhất định của một số loại chứng khoán và
thực hiện mua bán với các khách hàng nhằm hởng phí giao dịch và chênh lệch
giá.
Khác với nghiệp vụ môi giới, công ty chứng khoán chỉ làm trung gian thực
hiện lệnh cho khách hàng để hởng hoa hồng , trong hoạt động tự doanh công ty
chứng khoán kinh doanh bằng chính nguồn vốn của mình.
Vì vậy, đòi hỏi công ty chứng khoán phải có nguồn vốn rất lớn và đội ngũ
nhân viên có trình độ chuyên môn, khả năng phân tích và đa ra các quyết định
đầu t hợp lý, đặc biệt trong trờng hợp đóng vai trò là nhà tạo lập thị trờng.
Đại lý phát hành, bảo lãnh phát hành chứng khoán
Bảo lãnh phát hành chứng khoán là việc tổ chức bảo lãnh phát hành cam kết
với tổ chức bảo lãnh thực hiện các thủ tục trớc khi chào bán chứng khoán, nhận
mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành để bán lại hoặc
mua số chứng khoán còn lại cha phân phối hết của tổ chức phát hành hoặc hỗ
9

1.2. Nghiệp vụ môi giới chứng khoán
10
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
1.2.1 Khái niệm
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trờng, quy trình trao đổi hàng
hoá diễn ra với quy mô ngày càng lớn, với chủng loại hàng hoá ngày càng
phong phú, phơng thức trao đổi hàng hoá ngày càng đa dạng. Đỉnh cao của nền
kinh tế thị trờng là sự ra đời và phát triển của thị trờng chứng khoán. Nh ta đã
biết, trên thị trờng chứng khoán, ngời ta mua bán một loại hàng hoá đặc biệt, đó
là các tài sản tài chính.
Tài sản tài chính là những hàng hoá đem lại thu nhập thờng xuyên cho
ngời sở hữu, mặt khác nó cũng có thể tích luỹ giá trị, khi cần ngời sở hữu có thể
bán đi để kiếm lời. Nhng không phải ai cũng có thể nhìn nhận đánh giá đợc giá
trị của nó nên cần phải có các chuyên gia đợc trang bị kiến thức, hơn nữa kiến
thức của họ phải đợc thờng xuyên trau dồi, bồi dỡng. Đó là các nhà t vấn.
Hàng hoá trên thị trờng chứng khoán hết sức phong phú, phức tạp.Thị tr-
ờng càng phát triển ở trình độ cao, sản phẩm và dịch vụ càng dồi dào về số lợng,
đa dạng, phong phú về chủng loại, tinh tế và nhạy cảm trong vận hành chức
năng. Theo đó, đòi hỏi về việc cung cấp cho ngời đầu t những thông tin cần
thiết, những ý tởng đầu t, những lời khuyên mang tính thời điểm hay mang tính
chiến lợc và giúp cho ngời đầu t thực hiện các giao dịch theo cách có lợi nhất,
đòi hỏi phải có hoạt động môi giới chứng khoán phát triển mang tính chuyên
nghiệp cao, hay nói cách khác, trở thành một nghề.
Một trong những nguyên tắc căn bản vận hành thị trờng chứng khoán là
nguyên tắc trung gian, thể hiện rõ nét nhất với vai trò và hoạt động của các nhà
môi giới và kinh doanh chứng khoán.
Thị trờng chứng khoán hoạt động hiệu quả một phần là nhờ vào sự thủ
vai tốt của các nhà môi giới và kinh doanh chứng khoán. Dù hoạt động ở thị tr-
ờng nào thì những nhà chuyên nghiệp đợc chọn lọc này cũng phải có đăng ký

Đối với nhà đầu t
Góp phần làm giảm chi phí giao dịch:
Trên tất cả các thị trờng khác, để tiến hành giao dịch, ngời mua và ngời bán
phải có cơ hội gặp nhau để thẩm định chất lợng hàng hoá và thoả thuận giá cả.
12
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
Và để làm đợc công việc này thì những ngời tham gia giao dịch phải bỏ ra một
khoản phí nhất định tuỳ vào điều kiện thực tế. Tuy nhiên trên thị trờng chứng
khoán thì khoản chi phí đó là một con số khổng lồ về thu thập và xử lý thông
tin, đào tạo kỹ năng phân tích và tiến hành quy trình giao dịch trên một thị tr-
ờng đấu giá tập trung nhng hiệu quả của giao dịch là không chắc chắn và rủi ro
cao. Sự hiện diện của trung gian tài chính và chuyên nghiệp cho bên mua, bên
bán gặp nhau sẽ làm giảm đáng kể chi phí. Nh vậy, vai trò môi giới chứng
khoán tiết kiệm chi phí giao dịch xét trong từng khâu và trên tổng thể thị trờng,
giúp nâng cao tính thanh khoản cho thị trờng.
Cung cấp thông tin và t vấn cho khách hàng:
Công ty chứng khoán thông qua các nhân viên môi giới cung cấp cho
khách hàng các báo cáo nghiên cứu và những khuyến nghị đầu t. Nguồn quan
trọng của các báo cáo nghiên cứu này là từ bộ phận nghiên cứu trong công ty.
Việc thu thập và xử lý thông tin đòi hỏi những khoản đầu t khổng lồ cho hệ
thống thết bị và nhân lực mà chỉ có công ty mới đủ khả năng tài chính để trang
trải Các công ty lớn của NewYork hàng năm dành tới hơn 30triệu USD cho
hoạt động nghiên cứu đầu t và các trợ lý nghiên cứu để bám sát hoạt động của
hàng trăm công ty đại chúng.
Việc nghiên cứu của các nhà phân tích có thể phân chia thành ba lĩnh vực chủ
yếu:
_ Diễn biến tổng thể của thị trờng;
_ Động thái của từng khu vực riêng biệt trong thị trờng đó;
_ Hoạt động của từng công ty trong từng khu vực.

_ Cho họ biết khi nào mua chứng khoán;
_ Cho họ biết khi nào bán chứng khoán;
_ Cho họ biết những gì đang diễn ra trên thị trờng.
Để giúp khách hàng đa ra những quyết định, nhà môi giới phải tiến hành
xem xét các yếu tố nh: chỉ số giá/thu nhập (P/E), những hình mẫu về tình hình
thu nhập và giá, tình trạng chung về nhóm ngành, cổ phiếu và tình trạng có đợc,
có thể nói những khuyến nghị của nhà môi giới là lợi ích vô cùng đáng giá đối
với khách hàng.
14
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động môi giới chứng khoán tại công ty
TNHH chứng khoán NHNo&PTNT Việt Nam
Từ vô số các biểu đồ, báo cáo tài chính và dữ liệu nghiên cứu, nhà môi
giới phải quyết định những khoản đầu t nào là phù hợp nhất cho từng khách
hàng của mình. Nhà môi giới là ngời có khả năng biến các thông tin thành các
khuyến nghị đầu t đúng đắn cụ thể cho từng mục tiêu đầu t riêng lẻ của mỗi
khách hàng của mình.
Không chỉ đa ra những lời khuyên về cách thức phân bổ tài sản để đáp ứng
những mục tiêu tài chính của khách hàng, tuỳ từng lúc, ngời môi giới có thể trở
thành ngời bạn tin cậy, nhà tâm lý lắng nghe những câu hỏi liên quan đến tình
trạng tài chính của khách hàng. Đối với khách hàng, ngoài nhu cầu đợc t vấn tài
chính, những nhu cầu về tâm lý liên quan đến vấn đề tài chính cũng quan trọng
không kém, đôi khi họ gọi điện cho nhà môi giới chỉ để chia sẻ, giải toả những
căng thẳng về tâm lý.
Cung cấp những sản phẩm và dịch vụ tài chính, giúp khách hàng thực
hiện những giao dịch theo yêu cầu và vì lợi ích của họ:
Nhà môi giới nhận lệnh từ khách hàng và thực hiện giao dịch cho họ. Quá
trình này bao gồm hàng loạt công việc: nhận lệnh của khách hàng, thực hiện
lệnh giao dịch, xác định giao dịch và chuyển kết quả giao dịch cho khách hàng.
Không chỉ có vậy, sau khi giao dịch đợc hoàn tất, nhà môi giới phải tiếp tục
chăm sóc tài khoản của khách hàng, đa ra những khuyến cáo và cung cấp thông