MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU………………………………………………………………….. 1
NỘI DUNG……………………………………………………………….. 2
Lý thuyết chung………………………………………………………
1. Thẩm quyền xét xử hành chính…………………………….............
a. Khái niệm……………………………………………………………
b. Đặc điểm…………………………………………………………….
2. Cở sở để xác định thẩm quyền
xét xử hành chính của TAND……………………………………………...
a. Cơ sở lý luận………………………………………………………..
b. Cơ sở thực tiễn………………………………………………………
3. Đối tượng xét xử hành chính của TAND…………………………..
4. Thẩm quyền xét xử hành chính của
TAND theo lãnh thổ………………………………………………………
I.

Thực trang thực hiện PL về thẩm quyền xét xử
vụ án hành chính của TAND ở nước ta hiện nay ……………………..
1. Pháp luật về thẩm quyền giải quyết
vụ án hành chính của Tòa Án…………………………………………….

2
2
2
2
3
3
3
4
6

1

14


MỞ ĐẦU
Ở Việt Nam, xuất phát từ điều kiện chính trị, xã hội và nền tảng pháp luật,
nhà nước trao quyền xét xử hành chính cho Tòa án nhân dân. Việt Nam không
thành lập Tòa hành chính như một hệ thống độc lập, cũng không tổ chức Tòa
hành chính thống nhất từ Trung ương đến địa phương mà thành lập Tòa hành
chính chuyên trách thuộc TAND cấp Tỉnh, Tòa hành chính thuộc TAND Cấp
cao và Tòa hành chính thuộc TAND Tối cao.
Bằng hoạt động xét xử nói chung, Tòa án đã góp phần tích cực bảo vệ quyền,
lợi ích hợp pháp của người dân, tăng cường pháp chế XHCN và xây dựng nhà
nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, so với
các lĩnh vực như hình sự, dân sự thì trong lĩnh vực hành chính, số lượng vụ việc
đã được giải quyết tại TAND còn hạn chế, vai trò của Tòa án trong lĩnh vực này
còn chưa cao và chưa đáp ứng yêu cầu hiện tại của xã hội.
Vì vậy, để hiểu rõ hơn về thẩm quyền của Tòa án nhân dân trong việc giải
quyết các vụ án hành chính cũng như thực trạng thực hiện pháp luật về thẩm
quyền giải quyết vụ án hành chính của TAND ở Việt Nam hiện nay, cùng với đề
tài nghiên cứu: “Thực trạng thực hiện pháp luật về thẩm quyền xét xử vụ án
hành chính của TAND ở nước ta hiện nay”, sau đây nhóm em xin đi sâu phân
tích và làm rõ các chế định pháp lý về thẩm quyền xét xử vụ án hành chính của
Tòa án, từ đó nêu lên những vướng mắc, bất cập trong thẩm quyền xét xử và giải
pháp khắc phục.

2




án hành chính để yêu cầu tòa án bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình theo
quy định của luật này”. Với quy định này thì vụ án hành chính chi có thể phát
sinh khi có tranh chấp giữa chủ thể và đối tượng quản lý hành chính nhà nước.
Nhà nước trao quyền cho đối tượng quản lý hành chính được khởi kiện vụ án
hành chính khi có sự xâm hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Nguyên
nhân của sự xâm hại này là xuất phát từ việc các cơ quan nhà nước và những
người có thẩm quyền trong các cơ quan này ban hành các quyết định hành chính
hoặc thwucj hiện các hành vi hành chính không tuân thủ theo quy định của pháp
luật gây ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp những đối tượng chịu sự tác động
của quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính hay quyết định kỷ luật buộc
thôi việc.
2. Cơ sở để xác định thẩm quyền xét xử hành chính của TAND:

Việc xác định thẩm quyền xét xử vụ án hành chính của Tòa án không chỉ
dựa trên những mong muốn hoặc nhận thức chủ quan của các nhà lập pháp, mà
phải dựa trên những cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nhất định:
a. Cơ sở lý luận
+ Xuất phát từ quan điểm lý luận của chủ nghĩa Mác Lê nin về Nhà nước
và pháp luật, về nguyên tắc tổ chức và phân công quyền lực nhà nước: “... là
thống nhất, có sự phân công và phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong việc
thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp”. Theo đó, Tòa án là loại cơ
quan có chức năng xét xử, được trao quyền giải quyết các tranh chấp pháp lý.
+ Xuất phát từ yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa,
đòi hỏi phải trao quyền xét xử các tranh chấp pháp lý (trong đó có tranh chấp
hành chính ) cho Tòa án nhân dân để đảm bảo nguyên tắc tổ chức quyền lực nhà
nước. Theo đó, mỗi loại cơ quan có chức năng riêng và chuyên biệt, đảm bảo
việc kiểm soát chặt chẽ việc thực thi quyền lực, tránh lạm quyền. Mọi biểu hiện
của quyền lực Nhà nước đều cần được kiểm soát và nếu có vi phạm đều phải bị
xử lý, hoạt động hành chính cũng không ngoại lệ và phải bị kiểm soát bởi cơ

5


kiện hay không. Tòa án chỉ có thể giải quyết khi có yêu cầu giải quyết tranh
chấp, tức là có phản ứng của cá nhân, tổ chức đối với QĐHC, HVHC của công
quyền.
- Thực tiễn cho thấy khả năng tự khắc phục của các cơ quan quản lý
thường rất thấp so với yêu cầu khiếu nại. Chính vì thế, Nhà nước phải trao
quyền xét xử hành chính cho Tòa án để công dân có nhiều sự lựa chọn phương
thức bảo vệ quyền lợi của mình trước sự tác động có khả năng gây phương hại
từ các QĐHC, HVHC của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- Đó cũng là cách để củng cố niềm tin của quần chúng vào cơ chế bảo
đảm sự tuân thủ pháp luật của nhà nước, thể hiện quyết tâm xây dựng Nhà nước
pháp quyền XHCN của Đảng và nhà nước ta.
3. Đối tượng xét xử hành chính của Tòa án:

Điều 28 Luật Tố tụng hành chính quy định những khiếu kiện thuộc thẩm quyền
giải quyết của Tòa án theo hướng loại trừ; cụ thể là Tòa án có thẩm quyền giải
quyết các khiếu kiện sau đây:
a. Khiếu kiện quyết định hành chính, trừ các quyết định hành chính, hành vi
hành chính, hành vi hành chính thuộc phạm vi bí mật nhà nước trong các lĩnh
vực quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ quy định và
các quyết định hành chính, hành vi hành chính mang tính nội bộ của cơ quan, tổ
chức.
b. Khiếu kiện về danh sách cử tri bầu cử ĐBQH, danh sách cử tri bầu cử đại
biểu HĐND.
c. Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc công chức giữ chức vụ từ Tổng
Cục trưởng và tương đương trở xuống.
d. Khiếu kiện quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh
tranh.

tòa án được Nhà nước trao cho quyền giải quyết vụ án hành chính, còn theo
nghĩa cụ thể là quyền và nghĩa vụ của Tòa án nhân dân trong vụ việc thụ lý và
giải quyết các vụ án hành chính

7


Luật Tố tụng hành chính năm 2010 có quy định về những khiếu kiện thuộc thẩm
quyền giải quyết của Tòa án. Cụ thể tại Điều 28 của luật có nhắc đến đối tượng
thuộc thẩm quyền giải quyết của tòa như sau:
- Khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính, trừ các quyết định hành
chính, hành vi hành chính thuộc phạm vi bí mật nhà nước trong các lĩnh vực
quốc phòng, an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ quy định và các
quyết định hành chính, hành vi hành chính mang tính nội bộ của cơ quan, tổ
chức.
- Khiếu kiện về danh sách cử tri bầu cử đại biểu Quốc hội, danh sách cử tri bầu
cử đại biểu Hội đồng nhân dân.
- Khiếu kiện quyết định kỷ luật buộc thôi việc công chức giữ chức vụ từ Tổng
Cục trưởng và tương đương trở xuống.
- Khiếu kiện quyết định giải quyết khiếu nại về quyết định xử lý vụ việc cạnh
tranh.
Quy định trên đã loại trừ đối tượng khởi kiện vụ án hành chính là các quyết định
hành chính, hành vi hành chính thuộc phạm vi bí mật nhà nước trong các lĩnh
vực quốc phòng an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ quy định và
trong các lĩnh vực quốc phòng an ninh, ngoại giao theo danh mục do Chính phủ
quy định do tính bí mật của hoạt động quốc phòng, an ninh mà nếu như xét xử
có thể dẫn đến lộ bí mật nhà nước. Các quyết định hành chính, hành vi hành
chính trong nội bộ cơ quan, tổ chức chẳng hạn như các quyết định, hành vi hành
chính liên quan đến quan hệ nội bộ như phân công trách nhiệm giữa thủ trưởng
và nhân viên, phân công công tác…

cao quy định: Quyết định, hành vi hành chính về quản lý đất đai trong việc giải
quyết tranh chấp thì mọi trường hợp không phải là đối tượng của khởi kiện hành
chính. Mặt khác giải quyết tranh chấp đất và bồi thường giữa các cá nhân với
nhau hoàn toàn khác với việc bồi thường hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất.
e. Thẩm quyền theo loại việc
9


Khi xem xét thẩm quyền của Tòa án theo loại việc, cần chú ý vấn đề “ các quyết
định hành chính, hành vi hành chính mang tính nội bộ của cơ quan, tổ chức”
không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án là những loại quyết định, hành vi
nào? Vấn đề này khi áp dụng lại phát sinh khó khăn từ thực tế.
Bà Nguyễn Thị Huyền M, xã Quảng Thọ, Quảng Trạch, Quảng Bình vừa có đơn
gửi các cơ quan chức năng phản ánh việc đã trúng tuyển công chức nhưng
UBND huyện Quảng Trạch không ra quyết định bố trí tuyển dụng.
Nội dung như sau: Tháng 12 năm 2010 UBND huyện Quảng Trạch ra thông báo
tuyển dụng một số chức danh tại các phòng ban thuộc UBND huyện. Thấy bản
thân có đủ điều kiện dự tuyển, bà M đã nộp đăng ký xét tuyển. Đến ngày
2/3/2011 Hội đồng xét tuyển đã tiến hành họp và đưa ra kết quả có 7 người
trúng tuyển vào chức danh cần tuyển trong đó có bà M. Đến nay 6 trường hợp
trong số 7 người nói trên đều có quyết định tuyển dụng công chức của Chủ tịch
UBND huyện và được bố trí về các phòng, ban, đơn vị sự kiệp thuộc UBND
huyện. Riêng bà vẫn chưa nhận được quyết định tuyển dụng và bố trí công việc.
Trong trường hợp này, bà M khởi kiện vụ án hành chính tạo Tòa án, thi vụ việc
có thẩm quyền giải quyết của Tòa không? Để xác định thẩm quyền của Tòa án
trong tình huống này vẫn có hai quan điểm khác nhau. Quan điểm thứ nhất đây
là một hành vi hành chính dưới dạng không hành động của Chủ tịch Ủy ban
nhân dân huyện Quảng Trạch về việc không ban hành quyết định công nhận kết
quả tuyển dụng công chức và bố trí việc làm cho bà M. Hành vi hành chính này
thỏa mãn toàn bộ các dấu hiệu của một hành vi hành chính theo quy định của

không phải là quyết định kỷ luật buộc thôi việc.
Vấn đề cuối cùng, luật cán bộ công chức hiện này chỉ điều chỉnh đối tượng cán
bộ công chức còn đối tượng viên chức sẽ được điều chỉnh bởi luật viên chức.
Theo quy định như hiện nay thì viên chức bị buộc thôi việc trái pháp luật sẽ khởi
11


kiện theo thủ tục nào vì Bộ luật Lao động không điều chỉnh đối tượng viên chức
này.
f. Thẩm quyền theo cấp xét xử và lãnh thổ

Việc đương sự có thể kiện ở đâu, tòa cấp nào sẽ thụ lý vấn đề người khởi kiện
có nhiều băn khoăn. Điều 12 Pháp lệnh quy định thẩm quyền theo cấp tòa án
(huyện, tỉnh, tối cao) tương đối cụ thể. Và tưởng chừng quy định cụ thể như vậy
thì đã có thể áp dụng dễ dàng. Nhưng vấn đề lại là cách hiểu về thuật ngữ không
thống nhất. Tại điểm a khoản 1 quy định của tòa án cấp huyện đối với “những
khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan nhà nước từ
cấp huyện trở xuống trên cùng lãnh thổ của cán bộ công chức cơ quan nhà nước
đó”.
Với điểm a, điểm b khoản 2 quy định thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh
đối với:
“a) Những khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính của Bộ, cơ
quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ…. mà người khởi kiện có nơi cư trú,
nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng lãnh thổ;
b) Những khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành chính… mà người
khởi kiện có nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở trên cùng lãnh thổ”
Các quy định trên đều có sử dụng thuật ngữ “trên cùng lãnh thổ”. Có ý kiến cho
rằng “cùng lãnh thổ” tức là tòa án thụ lý đơn kiện đóng trụ sở cùng địa bàn với
nơi cư trú của những người khởi kiện, nếu hiểu như vậy thì sẽ có vấn đề là tại
thời điểm nhận quyết định hành chính, người khởi kiện cư trú tỉnh A, sau đó một

của các Tòa án nhân dân ở nước ta hiện nay, nhóm xin đưa ra một số kiến nghị
như sau:
Thứ nhất, các thuật ngữ cần được xây dựng công phu, khoa học, tạo cách hiểu
và sử dụng thống nhất, trong đó các thuật ngữ như “quyết định hành chính”,
“hành vi hành chính”, hoặc “hành vi có tính chất nội bộ” của cơ quan hành
chính cần được giải thích, những thuật ngữ này đã được giải thích trong luật rồi
nhưng vẫn rất cần đến sự hướng dẫn giải thích cụ thể hơn của cơ quan có thẩm
13


quyền đặc biệt là Tòa án nhân dân tối cao với tư cách là cơ quan hướng dẫn các
tòa án áp dụng pháp luật.
Thứ hai, Luật tố tụng hành chính hiện nay vẫn còn sử dụng nhiều cụm từ dễ gây
hiểu nhầm cho người thực hiện bởi sự không rõ ràng, đa nghĩa như “trên cùng
lãnh thổ” “trừ trường hợp có lý do chính đáng”…
Thứ ba, bên cạnh chất lượng, hiệu quả giải quyết khiếu nại hành chính, một mặt
phải đổi mới, hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại hành chính, mặt khác phải
củng cố, kiện toàn tổ chức và hoạt động của Tòa hành chính, thẩm quyền của
Tòa hành chính trong lĩnh vực đất đai cần được quy định rõ hơn. Đồng thời đổi
mới thủ tục giải quyết các khiếu kiện hành chính theo hướng đơn giản, nhanh
gọn, công khai, minh bạch, khách quan, dân chủ, tọa thuận lợi cho người dân,
cơ quan tổ chức, thực hiện quyền khởi kiện của mình.

KẾT LUẬN
Thông qua việc thay đổi mô hình tổ chức Tòa án nhân dân ở Việt Nam
hiện nay, thẩm quyền xét xử của Tòa án đối với các loại khiếu kiện quyết định
hành chính, hành vi hành chính được mở rộng và nâng cao, góp phần bảo vệ
quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đấy mạnh công cuộc xây dựng và phát
triển nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, bên cạnh những tích
cực đã đạt được thì trên thực tê, vấn đề trên vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập,

Công an nhân dân, 2015
7. Một số trang web tham khảo:
http://luanvan.net.vn/luan-van/tieu-luan-tham-quyen-xet-xu-vu-an-hanhchinh-cua-toa-an-nhan-dan-65183/
http://luanvan.co/luan-van/tieu-luan-tham-quyen-giai-quyet-khieu-kienhanh-chinh-46584/
http://doc.edu.vn/tai-lieu/luan-van-tham-quyen-cua-toa-an-nhan-dan-captinh-trong-giai-quyet-vu-an-hanh-chinh-56593/
https://luatminhkhue.vn/kien-thuc-luat-dat-dai/ban-ve-tham-quyen-cuatoa-an-hanh-chinh.aspx

16