Tài chính tiền tệ 2.2
I.
LỜI MỞ ĐẦU
Khi ngân hàng không chỉ đơn giản thực hiện mỗi chức năng cất giữ
các đồ vật quý như buổi ban đầu sơ khai mà thực hiện thêm nhiều chức năng
hơn phù hợp với sự phát triển của xã hội, nền kinh tế và nhu cầu của nhân
dân thì Ngân hàng lại đóng góp một vai trò rất lớn đối với mỗi quốc gia.
Ngân hàng là một định chế tài chính trung gian có chức năng huy động vốn
và dùng chính tiền đó cho các cá nhân và tổ chức vay lại. Trong công cuộc
đổi mới hiện nay, ngành ngân hàng ngày càng tỏ rõ vị trí quan trọng hàng
đầu của mình đối với sự phát triển của đất nước. Thực tế những năm qua,
trong sự đổi mới của bộ mặt đất nước hoạt động của hệ thống ngân hàng nói
chung và Ngân hàng thương mại nói riêng được coi không chỉ là điều kiện
mà còn là động lực đảm bảo thắng lợi cho công cuộc đổi mới. Ngân hàng
thương mại chính là tổ chức thực hiện chức năng cơ bản này của Ngân hàng.
Ngân hàng thương mại (NHTM) là chủ thể chính đáp ứng nhu cầu vốn cho
sản xuất kinh doanh. Nhờ đó mà các doanh nghiệp có thể mở rộng sản xuất,
tăng hiệu quả kinh doanh từ đó phát triển nền kinh tế.Giữ vai trò chủ chốt
trong hệ thống tài chính, NHTM với số lượng khách hàng lớn, địa bàn hoạt
động rộng khắp, đa dạng trong nghiệp vụ và đặc biệt chiếm đến 80% trong
hệ thống tài chính, NHTM có tẩm ảnh hưởng rất lớn đến tình hình tài chính
của một quốc gia. Tình trạng tài chính của một quốc gia liên quan rất nhiều
đến các hoạt động NHTM, khi một trong số các NHTM gặp rủi ro có thể làm
xáo trộn cả nền kinh tế của một quốc gia. Những hoạt động của NHTM rất
quan trọng và có tầm ảnh hưởng rất lớn, vì vậy, cần có sự chính xác và linh
hoạt để đảm bảo hoạt động ổn định của NHTM cũng như của cả hệ thống tài
chính.
Bài thảo luận này sẽ đề cập đến vấn đề hoạt động của NHTM với
2 nội dung chính: hoạt động của NHTM và liên hệ thực tiễn với Ngân hàng
thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam-Vietinbank.
- Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giáy tờ có giá khác để huy
động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước.
- Vay vốn của các tổ chức tín dụng khác hoạt động tại Việt Nam và các tổ
chức nước ngoài.
- Vay vốn ngắn hạn của ngân hàng nhà nước.
Nhóm 7
Trang 2
Tài chính tiền tệ 2.2
- Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
2.2. Hoạt động tín dụng
Ngân hàng thương mại được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới
các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác,
bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân
hàng Nhà nước.Trong các hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan
trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Cho vay: Ngân hàng thương mại được cho các tổ chức, cá nhân vay vốn
dưới các hình thức sau:
- Cho vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh,
dịch vụ và đời sống.
- Cho vay trung hạn và dài hạn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản
xuất, kinh doanh, dịch vụ vad đời sống.
Bảo lãnh: Ngân hàng thương mại được bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán,
bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức bảo lãnh
ngân hàng khác bằng uy tín và bằng khả năng tài chính của mình đối với
người nhận bảo lãnh. Mức bảo lãnh đối với một khách hàng và tổng mức
- Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ.
- Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác theo quy định của Ngân hàng
Nhà nước.
- Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế khi được Ngân hàng Nhà nước
cho phép.
- Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng.
- Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh tóan
lien ngân hàng trong nước.
- Tham gia hệ thống thanh toán quốc tế khi được Ngân hàng Nhà
nước cho phép.
Nhóm 7
Trang 4
Tài chính tiền tệ 2.2
2.4. Các hoạt động khác
Ngoài các hoạt động chính bao gồm huy động tiền gửi, cấp tín dụng
và cung cấp dịch vụ thanh toán và ngân quỹ, ngân hàng thương mại còn có
thể thực hiện một số hoạt động khác bao gồm:
Góp vốn và mua cổ phần – Ngân hàng thương mại được dung vốn điều lệ
và quỹ dự trữ để góp vốn, mua cổ phần của các doanh nghiệp và các tổ chức
tín dụng khác trong nước theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, ngân hàng
thương mại còn được góp vốn, mua cổ phần và liên doanh với ngân hàng
nước ngoài để thành lập ngân hàng lien doanh.
Tham gia thị trường tiền tệ - Ngân hàng thương mại được tham gia thị
trường tiền tệ, theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, thông qua các hình
thức mua bán các công cụ của thị trường tiền tệ.
Kinh doanh ngoại hối – Ngân hàng thương mại được pháp kinh doanh hoặc
•
Có hệ thống mạng lưới trải rộng toàn quốc với 01 Sở giao
dịch, 150 chi nhánh và trên 1000 phòng giao dịch/ Quỹ tiết kiệm.
•
Có 07 Công ty hạch toán độc lập là Công ty Cho thuê Tài
chính, Công ty Chứng khoán Công thương, Công ty TNHH MTV Quản lý
Nợ và Khai thác Tài sản, Công ty TNHH MTV Bảo hiểm, Công ty TNHH
MTV Quản lý Quỹ, Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý, Công ty TNHH
MTV Công đoàn và 3 đơn vị sự nghiệp là Trung tâm Công nghệ Thông
tin, Trung tâm Thẻ, Trường Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
•
Là thành viên sáng và là đối tác liên doanh của Ngân hàng
INDOVINA.
•
Có quan hệ đại lý với trên 900 ngân hàng, định chế tài chính tại
hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới.
•
Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam là một Ngân hàng
đầu tiên của Việt Nam được cấp chứng chỉ ISO 9001:2000.
•
Là thành viên của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Hiệp hội các
ngân hàng Châu Á, Hiệp hội Tài chính viễn thông Liên ngân hàng toàn
cầu(SWIFT), Tổ chức Phát hành và Thanh toán thẻ VISA, MASTER quốc
tế.
•
Nhóm 7
Trang 6
Triết lý kinh doanh
- An toàn, hiệu quả, bền vững và chuẩn mực quốc tế;
- Đoàn kết, hợp tác, chia sẻ và trách nhiệm xã hội.
- Sự thịnh vượng của khách hàng là sự thành công của VietinBank.
Nhóm 7
Trang 7
Tài chính tiền tệ 2.2
Slogan: Nâng giá trị cuộc sống.
Đến với Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam, Quý khách sẽ hài lòng
về chất lượng sản phẩm, dịch vụ và phong cách phục vụ chuyên nghiệp,
nhiệt tình với tiêu chí: Nâng giá trị cuộc sống
3.2. Tình hình hoạt động của Vietinbank.
3.2.1. Hoạt động huy động vốn.
Để có nguồn vốn cho thuê tài chính, VietinBank thực hiện việc huy
động vốn từ các nguồn sau:
1- Nhận tiền gửi của tổ chức theo các quy định của Ngân hàng Nhà
nước và Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam. Việc nhận tiền gửi sẽ
thực hiện tại Trụ sở chính, các chi nhánh và phòng Giao dịch.
2- Phát hành kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi để huy
động vốn của các tổ chức trong nước và ngoài nước. Việc phát hành sẽ tổ
chức tùy theo yêu cầu của hoạt động cho thuê và đầu tư; tùy theo sự biến
động lãi suất trên thị trường.
3- Vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong và ngoài
nước theo quy định của pháp luật, vay Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức
2008
174.905
2009
>220.000
2010
339.995
2011
422.995
15,48
25,78
54,5
24,44
2009
Chính sách hỗ trợ lãi suất để tạo đà cho tăng trưởng kinh tế của
NHNN đã tạo cú hích cho tăng trưởng tín dụng đồng thời cũng dẫn đến tình
trạng cạnh tranh căng thẳng trong huy động vốn nhằm đáp ứng nhu cầu cho
vay của các ngân hàng thương mại, đặc biệt là vào những tháng cuối năm
2009. Trong bối cảnh đó, số dư huy động vốn của VietinBank vẫn đạt được
kết quả rất khả quan: cụ thể là nguồn vốn huy động đến cuối năm đạt trên
220 ngàn tỷ, tăng trên 26% so với năm trước.để đạt được kết quả trên,
VietinBank đã chú trọng thực hiện đẩy mạnh công tác huy động khai thác
nguồn vốn, nghiên cứu đưa ra danh mục các sản phẩm/gói sản phẩm đa dạng
tích và đánh giá hoạt động tín dụng tại chi nhánh Ngân hàng công thương
Vietinbank cho thấy hoạt động tín dụng luôn chiếm tỷ trọng rất cao trong
hoạt động của ngân hàng. Nó đã góp phần vào việc cung cấp nguồn vốn, bổ
sung cũng như hỗ trợ vốn cho dân cư, các đơn vị kinh tế ở cả khu vực quốc
doanh và ngoài quốc doanh, đồng thời nó cũng tác động tích cực đến việc
khai thác thế mạnh tiềm năng trong tỉnh, thúc đẩy khả năng phát triển kinh
tế, đưa kinh tế địa phương phát triển theo xu hướng chung của cả nước.
Mặc dù tình hình kinh tế trong nước ít bị biến động lớn trong những
năm qua, tuy nhiên sự đồng xuất hiện nhiều ngân hàng thương mại và các
quỹ tín dụng đã đặt ngân hàng vào thế phải cạnh tranh gay gắt.
Biện pháp cải thiện tình hình hoạt động tín dụng của Vietinbank.
Bên cạnh những kết quả đạt được, với vốn nhận thức còn hạn chế
trong khuôn khổ một bài thảo luận, sau đây là một số giải pháp đưa ra góp
phần vào hoạt động của Ngân hàng công thương Vietinbank:
- Cần quan tâm hơn nữa yếu tố nợ quá hạn trong hoạt động tín dụng,
Ngân hàng công thương Vietinbank là tổ chức hoạt động kinh doanh tiền tệ
với quy mô lớn, thực trạng trong những năm qua yếu tố này còn ở mức độ
khá cao góp phần ảnh hưởng đến lợi nhuận. Vì thế ngân hàng cần có biện
pháp cụ thể để đưa yếu tố này càng nhỏ và vào thế ổn định trong tương lai.
- Bất kỳ ngành kinh doanh nào cũng đòi hỏi phải có sự thỏa mãn giữa
Nhóm 7
Trang 10
Tài chính tiền tệ 2.2
cung và cầu. Do vậy, muốn có được khách hàng , Ngân hàng công thương
Vietinbank cần thông báo và quảng cáo để nhiều người biết được dưới nhiều
hình thức và bằng nhiều phương tiện khác nhau về các nghiệp vụ của ngân
Cơ cấu dư nợ theo dõi đối tượng khách hàng.
Cơ cấu dư nợ theo đối tượng khách hàng.
2010
Nhóm 7
Trang 12
Tài chính tiền tệ 2.2
Với vai trò là một ngân hàng thương mại nhà nước chủ lực, năm 2010
VietinBank đã tài trợ nhiều dự án lớn trọng điểm của Chính phủ, ngành, địa
phương, góp phần vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất
nước. Tiếp tục cho vay hỗ trợ lãi suất 2% theo chỉ đạo của Chính phủ. Tổng
tài sản tăng trưởng 51% thể hiện VietinBank đã đáp ứng tốt nhu cầu vốn sản
xuất kinh doanh của nền kinh tế, góp phần vào tăng trưởng GDP 6,78% của
cả nước trong năm 2010. Tổng dư nợ cho vay đến 31/12/2010 đạt 234 nghìn
tỷ đồng, tăng 43,5% so với đầu năm, trong đó dư nợ cho vay theo Nghị
quyết 18 và 41, Chỉ thị 02, đạt trên 40 nghìn tỷ đồng. Tổng dư nợ cho vay
đối với các khách hàng mới có quan hệ tín dụng trong năm 2010 đạt 34,2
nghìn tỷ đồng.
3.2.3. Hoạt động thanh toán
- Mở tài khoản cho khách hàng trong nước và ngoài nước: Bao gồm các
loại tài khoản:
Nhóm 7
+ Thanh toán trong nước: thanh toán thẻ, thanh toán chuyển tiền trong
nước, …
Nhóm 7
Trang 14
Tài chính tiền tệ 2.2
+ Thanh toán quốc tế: thanh toán xuất nhập khẩu, thanh toán chuyển
tiền nước ngoài, …
- Thực hiện các dịch vụ thu hộ và chi hộ
- Thực hiện các dịch vụ thanh toán khác do Ngân hàng Nhà nước quy
định
- Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng
- Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh toán
liên ngân hàng trong nước. Việc tham gia các hệ thống thanh toán quốc tế
phải được Ngân hàng Nhà nước cho phép
Hoạt động thanh toán qua các năm
2009
Tổng thanh toán VNđ năm 2009 đạt gần 9 triệu giao dịch, tăng 42%,
doanh số thanh toán đạt 3,7 triệu tỷ đồng, tăng 31% so với năm 2008.
VietinBank đã triển khai thành công dịch vụ thu hộ Ngân sách bao gồm thuế
nội địa và thuế xuất nhập khẩu.Về lĩnh vực thanh toán quốc tế, VietinBank
đã hoàn thành việc tập trung tất cả các giao dịch thanh toán quốc tế của hệ
thống về xử lý tại Sở giao dịch theo mô hình mới. Cùng với việc áp dụng
chính sách lãi suất, phí dịch vụ hợp lý, doanh số thanh toán xuất nhập khẩu
đã được tăng lên. Doanh số nhập khẩu ước đạt 7,6 tỷ USD (chiếm thị phần
11%, so với năm 2008 tăng 2,54%). Doanh số xuất khẩu đạt 4,5 tỷ USD
và khai thác vốn ngoại tệ.
3.2.4. Các hoạt động khác.
3.2.4.1 Góp vốn và mua cổ phần
2009.
Đến 31/12/2009, tổng số vốn góp đầu tư vào công ty liên doanh, liên
kết và đầu tư dài hạn khác là gần 1.464 tỷ đồng, tăng 61,3% so với năm
2008. Vốn góp đầu tư được tập trung vào một số Tổ chức tín dụng và Tổ
chức kinh tế uy tín và có hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả, đảm bảo
hiệu quả đầu tư của VietinBank.
Nhóm 7
Trang 16
Tài chính tiền tệ 2.2
2010.
Tại thời điểm 31/12/2010, VietinBank có tổng cộng 6 Công ty con và
một ngân hàng liên doanh (Ngân hàng TNHH Indovina). Tổng số vốn của
VietinBank góp vào các Công ty con là 1.527 tỷ đồng, tăng so với năm 2009
là 197 tỷ đồng, bao gồm phần vốn cấp cho Công ty TNHH MTV Quản lý
Quỹ (50 tỷ đồng), Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý (50 tỷ đồng), điều
chỉnh tăng phần vốn góp vào Công ty Chứng khoán VietinBank là 97 tỷ
đồng (chênh lệch do định giá lại tài sản khi cổ phần hoá Công ty Chứng
khoán).Trong năm 2010, vốn điều lệ của các Công ty con đã được thành lập
trước năm 2010 không có sự thay đổi. VietinBank thành lập thêm 2 Công ty
con mới (Công ty Quản lý quỹ và Công ty vàng bạc đá quý) dưới hình thức
TNHH MTV, VietinBank nắm giữ 100% vốn điều lệ, vốn điều lệ cấp cho 2
Công ty này đến thời điểm 31/12/2010 mỗi công ty là 50 tỷ đồng. Ngân
hàng liên doanh Indovina cũng thực hiện tăng vốn điều lệ trong năm 2010 từ
VietinBank ưu tiên và cố gắng đáp ứng tối đa cho nhu cầu nhập khẩu mặt
hàng thiết yếu theo quy định của Chính phủ như xăng dầu, phân bón, dược
phẩm, thuốc trừ sâu, (chiếm gần 90% tổng doanh số bán ngoại tệ của
VietinBank). Tổng doanh số mua là 4.390 triệu USD, tổng doanh số bán là
4.050 triệu USD, do-anh số chuyển đổi ngoại tệ với thị trường quốc tế đạt
1,9 tỷ USD.
2010.
Trong năm 2010, VietinBank đã triển khai nhiều nhóm giải pháp linh
hoạt để duy trì ổn định và mở rộng phạm vi khai thác nguồn ngoại tệ nhằm
đáp ứng nhu cầu thiết yếu của khách hàng và đảm bảo hiệu quả kinh doanh.
Tổng doanh sốmua ngoại tệ của toàn hệ thống đạt 5 tỷ USD, trong đó doan
số mua ngoại tệ từ khách hàng đạt gần 3,8 tỷ USD (tăng hơn50% so với năm
2009), doanh số mua ngoại tệ từ các tổ chứctín dụng gần 400 triệu USD.
Trên cơ sở đó, tổng doanh số ngoại tệ bán cho khách hàng đạt hơn 5 tỷ USD,
tăng 18% so với 2009.
3.2.4.3 Ủy thác và nhận ủy
Vietinbank thực hiện cho thuê tài chính theo ủy thác của các công ty
cho thuê tài chính khác, của các tổ chức, cá nhân Việt Nam và các tổ chức,
cá nhân nước ngoài.
Nhóm 7
Trang 18
Tài chính tiền tệ 2.2
Vietinbank nhận ủy thác bằng tài sản, hoặc bằng tiền để mau máy móc
thiết bị và động sản khác của bên ủy thác và cho thuê tài chính đối với bên
thuê.
3.2.4.4 Dịch vụ cho thuê tủ sắt
382562
Thu nhập từ góp vốn, mua cổ phần.
86661
164220
257345
Hoạt động khác.
417715
1271613
1024103
Nhóm 7
Trang 19
Tài chính tiền tệ 2.2
Hoạt động khác:
•
Khai thác bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ.
•
Tư vấn đầu tư và tài chính.
•
Cho thuê tài chính .
•
904.
Đây chính là tín hiệu khả quan, 1 bước khẳng định thương hiệu Việt,
giúp ngân hàng thương mại trong nước tăng uy tín và khả năng cạnh tranh
với ngân hàng ngoại như HSBC, ANZ…..
Nhóm 7
Trang 21