Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Đất nớc ta đang trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội, chặng đờng
phía trớc của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ xã hội xã hội chủ nghĩa còn rất
nhiều gian truân, nhiều thử thách, song dới sự chèo lái của Đảng Cộng Sản và
nhà nớc XHCN, dân tộc ta đã đi hết thắng lợi này đến thắng lợi khác, điều đó
lại càng minh chứng cho con đờng mà chúng ta đã và đang đi là hoàn đúng
đắn. Trong giai đoạn hiện nay, Đảng và nhà nớc ta đang lãnh đạo nhân ta tiến
hành công cuộc đổi mới, xóa bỏ cơ chế kinh tế chỉ huy, tập trung, quan liêu,
bao cấp để xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ
nghĩa. Kinh tế thị trờng có vai trò hết sức quan trọng, nó giải phóng sức sản
xuất của xã hội, tạo nền tảng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội.
Theo lý luận của chủ nghĩa Mac xít, việc hình thành và phát triển kinh tế
thị trờng trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội là sự cần thiết khách
quan không thể bỏ qua đợc. Và minh chứng cụ thể nhất cho điều này là
những thành tựu hết sức có ý nghĩa trong hai mơi năm đổi mới đã đem lại
cho đất nớc ta.
Trên cơ sở nhận thấy vai trò hết sức to lớn của kinh tế thị trờng, em lựa
chọn đề tài Những vấn đề có tính quy luật của sự hình thành và phát triển
kinh tế thị trờng và sự vận dụng và thực tiễn kinh tế Việt Nam. Theo em
đây là một vấn đề hết sức có ý nghĩa không chỉ đối với sinh viên chúng em
nói riêng mà còn với tất cả công dân của đất nớc xã hội chủ nghĩa nói chung.
Đề án của em chia làm ba phần:
Phần I: Lý luận chung về kinh tế thị trờng và sự cần thiết khách quan phải
hình thành và phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam.
Phần II: Đặc trng và thực trạng kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ
nghĩa ở Việt Nam.
Phần III: Một số giải pháp cơ bản nhằm thúc đẩy sự hình thành và phát
triển kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.
Em xin chân thành cảm ơn cô giáo Đào Phơng Liên đã giúp đỡ em hoàn
thành đề tài này.
xuất ra, ngời chủ không nhất thiết phải đóng cả vai trò của nhà phân phối, mà
trên thị trờng có những nhà phân phối(thơng gia) rất có chuyên môn trong
việc này. Tức là đầu ra(sản phẩm) đợc thông qua thị trờng để đến với ngời
mua.
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Kinh tế thị trờng và kinh tế hàng hóa không đồng nhất với nhau, chúng
khác nhau về trình độ phát triển. Tuy nhiên về bản chất chúng có chung
nguồn gốc, kinh tế hàng hóa là nền tảng của kinh tế thị trờng.
II. Sự hình thành và phát triển của nền kinh tế thị tr-
ờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là sự cần
thiết khách quan.
Dới ánh sáng soi đờng của lý luận Mác xít, với minh chứng cụ thể
là sự thành công trong chính sách kinh tế mới(NEP) của lãnh tụ Lênin, Đảng
và nhà nớc ta đã sáng suốt, kịp thời lãnh đạo nhân dân ta bớc vào công cuộc
đổi mới, xóa bỏ nền kinh tế tự cấp tự túc quan liêu bao cấp để xây dựng nền
kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa đáp ứng những đòi hỏi mới
trong bối cảnh quốc tế mới nhiều đổi thay của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
chủ nghĩa xã hội. Trong hai mơi năm đổi mới vừa qua, chúng ta đã đạt đợc
nhiều thành tựu không nhỏ. Điều đó đã khẳng định vai trò của kinh tế thị tr-
ờng đối với kinh tế xã hội nớc ta là rất lớn. Vậy kinh tế thị trờng định h-
ớng xã hội chủ nghĩa là gì? Và sự hình thành và phát triển của nền kinh tế thị
trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là một tất yếu khách quan hay
không?
II.1. Khái niệm kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa.
Kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa(ở Việt Nam) là mô
hình kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trờng có
sự quản lý của nhà nớc, định hớng xã hội chủ nghĩa.
II.2. Cơ sở khách quan của sự hình thành và phát triển của kinh tế thị
trờng ở Việt Nam.
công bằng trong mua bán, trong sản xuất kinh doanh nhng có thể dẫn
đến sự mất cân bằng kinh tế xã hội( do các chủ thể chỉ tập trung vào sản xuất
các sản phẩm có lợi nhuận cao mà bỏ qua các hàng hóa đặc cần thiết cho sự
phát triển kinh tế xã hội do lợi nhuận thấp hoặc không có).
Kinh tế thị trờng độc quyền là giai đoạn phát triển tiếp theo của kinh
tế thị trờng. Giai đoạn này thị trờng bị chi phối mạnh mẽ bởi các tập đoàn
độc quyền. Các tập đoàn sản xuất cấu kết với nhau thành những tập đoàn lớn,
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
sử dụng sức mạnh của mình để cạnh tranh không lành mạnh, bóp chết các
chủ thể sản xuất nhỏ, từ đó khống chế thị trờng để chiếm lợi nhuận siêu
ngạch. Do đó không còn sự công bằng trong quan hệ mua bán, trong hoạt
động sản xuất kinh doanh, mất cân bằng trong phát triển kinh tế xã
hội( đặc biệt là khoảng cách giầu nghèo).
Kinh tế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc là hình thức kinh tế hiện
đại, trong đó nhà nớc vừa đóng vai trò là một thành phần kinh tế, vừa đóng
vai trò là ngời quản lý. Nhà nớc sử dụng các công cụ, chính sách kinh tế của
mình để bảo đảm cho kinh tế phát triển theo định hớng của mình. Tuy nhiên
để dánh giá về hình thai kinh tế này thì phải xem xét vấn đề quan trọng nhất
đó là định hớng của nhà nớc đó là gì. Nhà nớc T Bản quan tâm chủ yếu đến
lợi ích của giai cấp t bản, cho nên không thể nói khi có sự quản lý vĩ mô của
nhà nớc thì nền kinh tế xã hội sẽ phát triển bền vững đảm bảo sự công
bằng trong quan hệ mua bán, trong xã hội. Với nhà nớc xã hội chủ nghĩa,
là nhà nớc của dân do dân vì dân, theo đuổi mục tiêu công bằng dân
chủ, sự can thiệp của nhà nớc vào nền kinh tế là nhằm đảm bảo cho nền kinh
tế xã hội phát triển bền vững, công bằng trong mọi hoạt động mua bán,
đảm bảo lợi ích của các bên( cả ngời mua và ngời bán), từ đó từng bớc xây
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật nền tảng cho chủ nghĩa xã hội.
Vì vậy, sự hình thành và phát triển của nền kinh tế thị trờng định h-
ớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam là sự cần thiết khách quan.
Thứ ba, tiến hành cách mạng khoa học kỹ thuật . Khoa học kỹ
thuật phát triển là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng suất lao động, nâng
cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã
hội.
Thứ t, hình thành và phát triển đồng bộ các thị trờng. Kinh tế thị tr-
ờng muốn phát triển mạnh thì cần phải có chính sách thúc đẩy sự hình thành
và phát triển đồng bộ các thị trờng( tạo khả năng hỗ trợ giữa các thị trờng với
nhau): thi trờng hàng hóa, tiền tệ, sức lao động,...
Thứ năm, phát triển kinh tế đối ngoại. Khi phân công lao động thế
giới ngày càng sâu sắc thì vai trò của kinh tế đối ngoại càng lớn, lợi nhuận
thu đợc từ hoạt động kinh tế đối ngoại ngày càng lớn. Đến lợt mình, lợi
Website: Email : Tel (: 0918.775.368