TUYỂN TẬP VĂN MẪU LỚP 7
(PHẦN 2)
Bài 12: Phát biểu cảm nghĩ về bài bánh trôi nước của Hồ xuân Hương
Hồ xuân Hương là một trong rất ít phụ nữ Việt Nam thời phong kiến có tác
phẩm văn học lưu truyền cho đến ngày nay. Bà được mệnh danh là Bà chúa thơ
Nôm. Cuộc đời của bà vẫn còn là một vấn đề đang được nghiên cứu. Bà thường
mượn cảnh , mượn vật để nói lên thân phận người phụ nữ thời bấy giờ, bài thơ
“Bánh trôi nước” là một trong số đó.
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
Bánh trôi nước-một loại bánh dân dã, bình thường thấy quanh năm, được Hồ
xuân Hương miêu tả một cách sinh động về màu sắc, hình dáng như là chiếc bánh
đang tự nói về chính mình:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn”
Qua đó, người phụ nữ Việt Nam có thể hóa thân vào những chiếc bánh dân dã
đáng yêu ấy. Bà không dùng “khuôn mặt hình trái xoan”, hay “đôi mày hình lá
liễu” để mô tả vẻ đẹp quý phái của phụ nữ , trái lại bà dùng hình tượng “tròn”,
“trắng” để cho ta có thể liên tưởng đến một vẻ đẹp mạnh mẽ, xinh xắn .Bên cạnh
đó, điệp từ “vừa” càng làm tăng thêm sự tự hào về vẻ đẹp ngoại hình của người
phụ nữ Việt Nam. Người phụ nữ Việt Nam mạnh khỏe, xinh xắn, đáng yêu là thế,
còn cuộc đời của họ thì sao? Trong xã hội phong kiến xưa, số phận người phụ nữ
cũng lênh đênh chìm nổi như
Page 1
chiếc bánh trôi nước trong nồi.
“Bảy nổi ba chìm với nước non”
Cuộc đời long đong, gian truân đầy sóng gió dường như đã dành sẵn cho người
phụ nữ Việt Nam trong xã hội phong kiến, nghe như một tiếng than thầm, cam
“Tuổi thơ tôi không được may mắn như bao đứa trẻ khác. Từ khi sinh ra tôi đã mồ
côi cha. Một mình mẹ nuôi tôi khôn lớn, mẹ là người cha, người mẹ tuyệt vời nhất
trên đời này.
Page 3
Nhưng khi tôi lên chín tuổi, thời gian quá ngắn giữa mẹ và tôi thế nhưng mẹ đã
bỏ tôi một mình bơ vơ trên cõi đời này mà ra đi. Chỉ chín tuổi tôi còn quá nhỏ để
hiểu được sâu sắc việc mãi mãi không có mẹ bên cạnh. Nhưng hình ảnh ngày nào
của mẹ thì không bao giờ phai trong tôi, mỗi bước chân tôi đi như có bóng mẹ soi
đường, chỉ tôi. Mẹ là người sống mãi mãi trong lòng tôi.
Mẹ tôi là người phụ nữ mạnh mẽ, mẹ luôn sống vì tôi. Tuy cuộc sống vất vả và
phải sống chung với căn bệnh hiểm nghèo nhưng mẹ sống rất lạc quan, yêu đời.
Mẹ tôi cao, làn da xám đen vì nắng gió. Khuôn mặt phúc hậu, hiền từ. Mẹ luôn dạy
bảo tôi những điều tốt nhất. Mẹ động viên tôi những khi tôi buồn, tôi thất bại. Mẹ
luôn lo lắng, mang những điều tốt đẹp đến cho tôi còn tôi thì chỉ biết làm mẹ buồn,
mẹ khóc.
Mẹ dạy tôi rất nhiều điều “Phải sống trung thực, ngay thẳng. Phải biết ơn nhưng
không được nhớ oán. Phải biết tha thứ yêu thương người khác. Nhất định chị em
phải đoàn kết với nhau mà sống, đừng để mọi người chê cười con không có dạy”.
Đó là tất cả những gì mẹ để lại cho tôi trước lúc ra đi. Lúc đó, tôi chẳng hiểu gì cả,
tôi sống vô tư có mẹ cũng như không có mẹ. Nhưng Mẹ ơi? Giờ con mới hiểu mồ
cô mẹ là gì? Giờ con mới biết những lời nói đó là tài sản quý giá nhất mà mẹ đã
dành cho con. Con nhớ me nhiều lắm, nhất định cn sẽ làm theo những gì mẹ dạy.
Mẹ tôi đã vượt qua khó khăn để sống và tôi cũng sẽ thế. Mẹ luôn là một vầng
ánh sáng soi dẫn đường tôi. Những nụ cười của mẹ sao nó cứ hiện mãi trong đầu
tôi cả lúc mẹ ra đi nữa. Giờ tôi muốn được nắm tay mẹ, muốn được ngồi vào mẹ
nhưng tôi không thể! Mẹ tôi rất thương yêu tôi, mẹ đã hi sinh cuộc đời mình để tôi
khác được thêm thắm thiết đậm đà. Dĩ nhiên, chúng ta không nên vì “lựa lời” mà
Page 5
nói với nhau những lời giả dối. Trái lại, chúng ta cần nói thật với nhau bằng tấm
lòng yêu thương.
đúng thế, cái lưỡi là một bộ phận quan trọng để phát ra tiếng nói. Tiếng nói là
một phương tiện hữu hiệu để chuyển đạt cho người khác biết những tư tưởng,
những ý nghĩ, những ước muốn thầm kín; nhờ đó bắc lấy một nhịp cầu cảm thông.
Lưỡi đóng một vai trò quan trọng như vậy, song cái lưỡi cộng với lời nói lại chính
là nguyên cớ làm cho chúng ta dễ vấp phạm hơn cả, bởi vì chúng ta có thể vấp
phạm ở bất kỳ đâu, trong bất cứ lúc nào và với bất kỳ ai.
Tục ngữ cũng đã có câu:
“không nọc nào độc cho bằng cái lưỡi”. Hay:
“lưỡi không xương nhiều đường lắt léo”.
Một lời nói thiếu suy nghĩ được sánh ví như đổ thêm dầu vào lửa, làm bừng lên
sự tức giận, thiêu huỷ hết tình ruột thịt cũng như tình nghĩa anh em. Hơn nữa, trong
cộng đoàn tu trì gồm những con người từ “khắp tứ phương thiên hạ”, mỗi người
mỗi tính nết, mỗi người một kiểu sống khác nhau, nên không thể tránh được hết
những va chạm, những bực bội, những buồn phiền… nhiều khi chính chúng ta lại
là những người gây ra những đau khổ, buồn phiền cho người khác chỉ bằng những
lời nói thiếu cân nhắc trước sau.
Cụ thể ngay trong cuộc sống hàng ngày, nhiều khi có thể vô tình thôi, chúng ta
chọc ghẹo anh chị em mình bằng những lời nói nghe hơi… “rát tai”, nghe mà “đau
nhói cả tim”. Nhiều khi chúng ta chỉ muốn nói cho sướng cái miệng của mình,
nhưng lại không để ý đến nỗi đau của người anh chị em mình khi phải nghe những
lời chọc ghẹo đó.
Do vậy, trong cộng đoàn tiếng cười là cần thiết, nó đem lại niềm vui cho cộng
đoàn là điều cần làm và nên làm. Nhưng chúng ta cũng cần phải ý tứ hơn nữa trong
Page 6
cảm bạn bè không thiêng liêng, cao cả bằng tình cảm gia đình, không nồng nàn,
mãnh liệt như tình yêu, nhưng ai cũng cần có một tình bạn chân thành để có thể
cùng nhau chia sẽ bao niềm vui và nỗi buồn. Nếu trên thế gian này không có tình
bạn thì sẽ tẻ nhạt biết bao. Có thể nói tình bạn đã tiếp thêm cho chúng ta nghị lực
để vươn lên trong cuộc sống. Đặc biệt, những tình bạn thời học sinh là những tình
cảm hồn nhiên, trong sáng và đẹp đẽ biết bao.
Có khi nào ngồi buồn, bạn tự hỏi mình “ Tình bạn là gì ” chưa ? Tình bạn –
friendship. Nếu dịch sát nghĩa từ tiếng Anh, theo như tôi hiểu, là con thuyền của
tình bạn. Mỗi chiếc thuyền lớn là một sự gắn kết của biết bao mảnh ghép nhỏ bé.
Nếu không có sự liên kết bền chặt thì những mảnh ghép mãi mãi chỉ là những
miếng gỗ vô dụng không hơn không kém… Và tình bạn cũng như con thuyền kia,
cũng được xây dựng từ những mảnh ghép của sự thông cảm, hiểu biết và chia sẻ.
Nếu lỡ một ngày nào đó, một trong hàng ngàn, hàng vạn mảnh ghép nhỏ bé đấy
mất đi, hay mai một, đấy là lúc luyển tiếc thay một tình bạn tình bạn bị tan vỡ chỉ
vì một chuyện nhỏ. Cũng như những chiếc thuyền lớn, thường xuyên cần được tu
sửa. Đấy là khi bạn đã quá mệt mỏi với biết bao lo toan, suy nghĩ giữa những bon
chen của cuộc sống và dường như cảm thấy không còn thời gian dành cho những
người bạn của mình. Đừng vội trách bạn không chia sẻ, không quan tâm để rồi sẽ
làm cho mình xa bạn hơn thôi. Hãy tạm quên đi tất cả và quan tâm hơn đến những
người bạn của mình. Đừng để những mối mọt phiền muộn, hiểu lầm làm hư mục,
rạn nứt tình bạn. Nếu có người từng ví tình yêu như những chuyến tàu, sẽ đi ngang
qua cuộc đời ta hoặc đưa ta đi đến những chặng dừng khác nhau… thì tình bạn
chân thành sâu sắc sẽ như những chiếc thuyền vững chắc, cùng ta vượt qua tất cả
bão tố, sóng gió của cuộc đời… Luôn luôn thầm lặng và bền bỉ …. Như vậy, một
tình bạn sẽ chẳng thể bền vững nếu như thiếu đi những chia sẻ, đồng cảm và hiểu
Page 8
một người bạn tốt là một điều khó.
Bước đầu tiên để có một tình bạn đẹp là làm bạn với chính bản thân bạn. Khi
chúng ta thật sự yêu thương bản thân mình, chúng ta sẽ tạo được sự lôi cuốn đối
với người khác. Vì chúng ta không chú trọng nhiều tới cá nhân chúng ta nên chúng
ta sẽ quan tâm đến người khác nhiều hơn. Chúng ta sẽ có niềm tin để dành thời
gian cho người bạn của mình vì chúng ta muốn có những giây phút yên bình, vui
vẻ bên bạn ấy chứ không phải chúng ta cần người ấy để làm những điều có lợi cho
bản thân. Sự gần gũi, thân mật thì quan trọng hơn nhiều so với khoảng thời gian cả
hai tiếp xúc nhau. Hãy quyết tâm dành cho nhau những giờ phút vô cùng đặc biệt
và đáng nhớ, đừng ngại ngần gì cả. Nếu bạn muốn tình bạn được phát triển, hãy bỏ
đi nỗi sợ người ta không muốn làm bạn với bạn. Mời họ ăn trưa hoặc tổ chức một
buổi họp nhóm và cùng nhau ăn tối. Khi bạn bè giận nhau, nên là người gọi điện
trước nhất. Bạn của bạn cũng đang nóng lòng muốn làm lành với bạn.
Hãy cư xử với bạn của bạn như là cư xử với chính bản thân bạn. Quan tâm
người khác hơn là chờ đợi người ấy quan tâm mình. Hãy thông cảm, tránh than
phiền về nhau, cũng như việc ngồi lê đôi mách và chỉ trích nhau, hãy luôn nghĩ về
những người yêu thương bạn. ... Với mỗi người làm bạn khóc, sẽ có ba người làm
bạn cười, và một nụ cười sẽ tồn tại thật lâu, thật lâu nhưng giọt nước mắt thì chỉ
tồn tại trong một lúc. Nếu ai đó có một điều gì đó tội lỗi, đừng để nó hằn sâu vào
bạn. Vì thế để có thể hành động một cách đích xác, hãy nghĩ đến những người yêu
thương bạn và đừng để điều gì làm hỏng cái thứ tình cảm cao đẹp ấy
Niềm vinh quang của tình bạn không phải là ở vòng tay giang ra, không phải là
ở nụ cười thân mật, cũng không phải là sự vui vẽ bên nhau, đó là nguồn cảm hứng
thiêng liêng mà ngươì này cảm nhận được khi phát hiện có ai đó tin tưởng ở mình
và vui sướng với sự tin tưởng đó trong tình bạn hữu. Với 1 người bạn thật tình,
Page 10
mình có thể nói thật lòng về 1 điều ngốc ngếch nào đó bởi vì bạn là 1 người đáng
tin cậy. Khi niềm vui đến với bạn , nó sẽ lan qua bạn. Ngọn đèn của bạn tôi sáng
kinh nghiệm quý báu của cha ông chung ta để lại." Một cây làm chẳng nên non, ba
cây chụm lại nên hòn núi cao" chỉ là một trong số kho tàng đó, nhưng đây lại là
kinh nghiệm sống lớn lao vơi mỗi con người.
Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
Xét về câu chữ và vần điệu, đó chỉ một câu thơ vần điệu hay, dễ nhớ, dường như
Page 12
là một cái nhìn với cảnh vật: Một cái cây lẻ loi lắm, làm sao có thể che phủ bóng
mát nhiều, làm sao có được cái bóng của một khu rừng, một "non" ở đây được. Lúc
đó cây sẽ sợ gió to, mưa lớn lũ lụt. Nhưng nếu có 3 cây hay nhiều hơn nữ, cái lẻ loi
không còn nữa, mà luc này đã ra dáng vẻ oai vệ của một khu rừng rậm với bóng
mát to, sức mạnh trước những cơn gió to, mưa lớn mà những cái cây vẫn hiên
ngang, sững sững như núi, như non vậy.
Nhưng ông cha ta khôgn phải chỉ gúp hậu thế vãn cảnh, nhận xét cái cây đơn
giản vậy, mà đây chỉ là ông cha ta mượng hình tượng cái cây để làm minh chứng
cho sự đoàn kết tạo nên sức mạnh con người. Đó là một lời răn dạy quí báu của cha
ông. với cái cây là vậy, nhưng với một con người hay một tập thể nhỏ nếu chỉ vì
những lợi ích riêng của mình, của tập thể mình thì kết quả cũng chỉ là cho mình
hoặc cho tập thể thôi, không lớn lao được gì cả. Khi ếkt quả chỉ cho mình và cho
tập thể thì đâu có gì là lớn lao? nếu chỉ vì mình, vì lợi tập thể nhỏ thì vơi sức lực
nhỏ ấy cũng không làm được gì lớn lao cả. Cũng như một cái cây sao làm nên
"non" được. Nhưng một khi lợi ích vượt ra ngoài một cá nhân, vượt ra ngoài tập
thể để trở thành một tập thể lớn hơn thì chính vì mục đích đó lại hướng chúng ta,
tập thể nhỏ lúc đầu chung tay với nhiều người, đồng lòng đồng sức, đoàn kết cùng
làm thì kết quả sẽ lớn hơn nhiều. Kết quả công việc lớn hơn nhiều. Có sức mạnh
tập thể, thì ta có một sưc mạnh vĩ đại như rừng cây vượt qua mọi cơn giông
tố,cuồng phong, thác lũ. Nó cũng ví như câu chuyện cổ tích kể về người cha đã răn
dạy con bằng bó đũa. Từng chiếc đũa bẻ gẫy dễ dang, nhưng 2 chiếc thì phải dùng
sức hơn, 3 chiếc, bốn chiếc đến 10 chiếc thì khôgn sức mạnh nào bẻ gẫy nữa. Đó là
biết ơn từ cả hai phía ở chốn cô đơn như trong tác phẩm của Jack london: tiếng gọi
nơi hoang dã . Cũng sẽ vẫn mãi mãi là một Chí Phèo tự rạch mặt để che đi vẻ tâm
hồn thèm khát sự lương thiện thầm kính, yêu một Thị Nở xấu xí, vô duyên từng
Page 14
được xem là sự thật ở làng Vũ Đại nếu không có Chí Phèo của Nam Cao để rồi là
bộ phim chuyện làng Vũ Đại ngày ấy. Bây giờ người ta mới thấu hiểu những khái
niệm mới trong vô vàn những kịch tính và những khía cạnh cảm xúc, suy nghĩ
phức tạp khác nhau của Chí Phèo. Cuộc sống không thể mang lại cho chúng ta tất
cả những khái niệm đó mà chúng ta phải tự mình đi tìm để trải nghiệm nó mà
những thứ tình cảm mới lạ đó chỉ tập trung đầy đủ trong văn chương mà thôi. Điều
tuyệt vời nhất là văn chương dạy cho người giàu biết cảm giác nhà tranh, vách đất,
bữa đói bữa no nhưng vẫn tin tưởng vào ngày mai tốt đẹp hơn, dạy cho con người
đang tuyệt vọng biết được người ta lấy niềm tin ở đâu và lấy lại niềm tin như thế
nào, dạy cho kẻ hạnh phúc đồng cảm với người cô đơn, cho người bây giờ biết quá
khứ, cho tình yêu, cho ấm áp thậm chí là biết được con vật cũng có tình cảm riêng,
có tiếng nói riêng. Văn chương thật tuyệt vời bởi nó đầy đủ kinh nghiệm sống, đầy
đủ tình huống sống.
Văn chương luyện cho ta tình cảm ta sẵn có. Vì phải có tình yêu thì đọc Romeo
và Julyet mới thấy cảm động đến phát khóc lên và có thêm sức mạnh đấu tranh cho
tình yêu. Phải có lòng thành kính, ruồng bỏ tội lỗi và đầy tình thương với đồng loại
thì mới tôn sùng ra-ma yana. Phải có lòng đấu tranh cho vẻ đẹp hoàn thiện, cho sự
siêu thoát thì mới có tâm trí nghĩ về i-li-at và Ô-đi-xê. hay chỉ cần biết khóc để đọc
chiếc lá cuối cùng, biết cười để đọc trưởng giả học làm sang, biết yêu nước để đọc
Bình Ngô đại cáo, biết đấu tranh để suy xét về Bản án chế độ thức dân Pháp. tất cả
là những thể loại văn học khác nhau nhưng chung nhau một điểm là đều thể hiện
thái đọ của người viết tới đối tượng và ý tưởng mà mình đang viết. Cuộc đời chúng
ta là sự giới hạn của thần thánh còn cuộc đời văn chương là sự giới hạn về tình
cảm, biết bao nhiêu những tình cảm ấy chính là văn học, vì vậy mà nó giúp ta hình
lại có mặt trên đời này? Đó là công ơn của cha mẹ. Cha mẹ luôn ở bên cạnh ta
ngay cả những lúc ta buồn vui, san sẻ, nuôi dưỡng những ước mơ của chúng ta.
Còn thầy cô giáo là những người cha, người mẹ thứ hai luôn gần gũi chỉ bảo, mở ra
cho chúng ta những kho tàng kiến thức của nhân loại, để rồi chắp cánh ước mơ cho
chúng ta. Bên cạnh đó, công ơn của các chú bộ đội, các cô thanh niên xung phong
cũng rất to lớn. Không có họ, làm sao chúng ta được hưởng sự bình yên, hạnh phúc
như ngày hôm nay, được cắp sách tới trường vui đùa với bạn bè. Rồi những người
công nhân, kĩ sư, bác sĩ không tiếc mồ hôi, công sức, trí tuệ lao động của mình. Họ
đều là những người dám hi sinh cuộc đời mình để cống hiến cho đất nước. Chúng
ta phải nhớ ơn họ, vì đây là truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta từ bao đời nay :
“Uống nước nhớ nguồn”, “Chim có tổ, người có tông”.
Hiểu vấn đề trên ta phải hành động như thế nào ? Hằng năm, nhà nước ta vẫn
luôn nhớ đến công ơn của những người đã tạo ra thành quả cho chúng ta được
hưởng thụ, điều đó rất hợp với tình người. đối với cha mẹ, cũng có những người
con hết lòng thương yêu, kính trọng cha mẹ vì họ hiểu cha mẹ chính là người tạo ra
cuộc sống cho họ ngày hôm nay. Thật đúng với lời khuyên của câu tục ngữ. Chúng
ta, mỗi người ai cũng cần phải có ý thức bảo vệ và phát huy đạo lí đó. Thực hiện
Page 17
tốt bổn phận làm con trong gia đình, bổn phận người học trò trong nhà trường, biết
ơn những thế hẹ đi trước là những điều chúng ta phải ghi nhớ.
Câu tục ngữ đã để lại một bài học thật quý giá. Chúng ta những học sinh đang
ngồi trên ghế nhà trường cần chăm chỉ học tập để giữ gìn những thành quả mà ông
cha đã tạo dựng và luôn nhăc nhở nhau sống theo đạo lí tốt đẹp mà câu tục ngữ đã
dạy.
Bài 19: Suy nghĩ về lời dạy Mùa xuân là tết trồng cây, làm cho đất nước
càng ngày càng xuân
làm người, dạy cho ta cách làm lụng, cách tự chăm sóc cho bản thân, dọn dẹp nhà
của cho sạch sẽ. . .Cha mẹ là chỗ dựa vững chắc nhất, tin cậy nhất, luôn dang tay
mở rộng tình thương đối với các con. Cha mẹ cùng bên nhau sống trọn đời vì con,
tạo lập niềm tin tưởng và nền móng vững chắc cho con vào ngưỡng cửa của cuộc
đời.
Vậy chúng ta phải làm gì để đền đáp công ơn của cha mẹ ? Để đền đáp công ơn
của cha mẹ, đạo làm con chúng ta phải biết ơn, phải lễ phép với cha mẹ. Phải luôn
ngoan ngoãn và nghe lời cha mẹ, làm theo những điều cha mẹ dạy. Ta phải kính
trọng hiếu thảo với cha mẹ; luôn cố gắng học tập thật giỏi để vui lòng cha mẹ. Có
như vậy mới là “đạo con”.
Page 22
Bài ca dao đã răn dạy chúng ta một bài học bổ ích. Chúng ta cần phải biết làm
gì để luôn nhớ tơi và trân trọng công lao to lớn của cha mẹ. Đọc lại bàI ca
dao,chúng ta càng thấm thía đạo lí làm người.
Page 23