A. LỜI MỞ ĐẦU
Vi phạm pháp luật là một hiện tượng nguy hiểm, tác động tiêu cực
đến các mặt của đời sống xã hội, làm mất ổn định xã hội. Một vi
phạm pháp luật được nhận diện, đánh giá và là cơ sở để truy cứu
trách nhiệm pháp lý là nhờ có cấu thành cơ bản xác định.Nó bao
gồm các yếu tố: Mặt khách quan, mặt chủ quan, chủ thể và khách
thể của vi phạm pháp luật. Thiếu một trong những yếu tố này thì
sẽ không tồn tại một vi phạm pháp luật trong thực tế. Việc xác định
từng bộ phận này là cơ sở quan trọng để truy cứu trách nhiệm pháp
lý,nhờ đó mà tìm ra được mối quan hệ giữa chúng với nhau, xác
định được các biện pháp trách nhiệm pháp lý tương ứng, tìm ra
nguyên nhân của vi phạm pháp luật, và còn đánh giá được mức độ
nguy hiểm của hành vi vi phạm pháp luật. Vì vậy mà ta có thể thấy việc
phân tích các yếu tố làm cơ sở để đánh giá mức độ nguy hiểm cho xã hội của
hành vi vi phạm pháp luật là rất quan trọng.
B. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT
I.Khái niệm: ”Vi phạm pháp luật”
Vi phạm pháp luật hành vi trái pháp luật và có lỗi, do chủ thể có năng
lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, xâm hại các quan hệ xã hội được pháp
luật bảo vệ .
II. Cấu thành của vi phạm pháp luật.
Cấu thành của vi phạm pháp luật là những dấu hiệu đặc trưng của một
vi phạm pháp luật cụ thể. Mỗi vi phạm pháp luật sẽ có cấu thành riêng , song
trong cấu thành của mọi vi phạm pháp luật đều có bốn yếu tố là mặt khách
quan, mặt chủ quan,chủ thể và khách thể.
1.Mặt khách quan của vi phạm pháp luật
Mặt khách quan của vi phạm pháp luật là những dấu hiệu biểu hiện ra
bên ngoài thế giới khách quan của vi phạm pháp luật. Nó bao gồm các
yếu tố: hành vi trái pháp luật , hậu quả nguy hiểm cho xã hội,mối quan hệ
nhân quả giữa hành vi và hậu quả nguy hiểm cho xã hội, thời gian, địa
điểm, phương tiện vi phạm.

luật, tức là chủ thể của hành vi đó không bị truy cứu trách nhiệm pháp lý. Đó
là nguyên tắc của pháp luật xã hội chủ nghĩa.Một con người bình thường
,khỏe mạnh về mặt tâm lý có lý trí và tự do lý trí, hoàn toàn có thể lựa chọn
cho mình một phương án hành vi phù hợp với lợi ích của xã hội, của cộng
đồng và cầ phải thấy trước hậu quả hành vi của mình.Nếu coi thường lợi ích
xã hội và lợi ích của cá nhân khác, có thể nhận thấy được hậu quả thiệt hại
cho xã hội do hành vi của mình gây ra nhưng mong muốn hoặc để mặc hay
do sơ xuất để nó xảy ra thì đố là hành vi có lỗi.Hành vi trái pháp luật , gây
thiệt hại cho xã hội và có lỗi là căn cứ để áp dụng trách nhiệm pháp lý.
Như vậy,Lỗi là trạng thái tâm lý hay thái độ của chủ thể đối với hành vi của
mình và đối với hậu quả của hành vi đó gây ra cho xã hội .
Lỗi được thể hiện dưới hai hình thức : lỗi cố ý và lỗi vô ý.
Lỗi cố ý có thể là cố ý trực tiếp hoặc cố ý gián tiếp.Lỗi vô ý có thể là vô ý do
quá tự tin hoặc vô ý do cẩu thả.Trong đa số các trường hợp vi phạm pháp
luật ,để lựa chọn biện pháp trách nhiệm pháp lý công minh và chính xác thì
việc xác định hình thức lỗi là rất quan trọng.
 Lỗi cố ý trực tiếp là lỗi của một chủ thể khi thực hiện hành vi trái pháp
luật nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước được hậu quả
của hành vi đó và mong muốn cho hậu quả đó xảy ra.
Lỗi cố ý gián tiếp là lỗi của một chủ thể khi thực hiện một hành vi trái pháp
luật nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, thấy trước hậu quả của
hành vi đó, tuy không mong muốn song có ý thức để mặc cho hậu quả đó
xảy ra.
Lỗi vô ý vì quá cẩu thả là lỗi của một chủ thể đã gây ra một hậu quả nguy
hại cho xã hội nhưng do cẩu thả nên không thấy trước hành vi của mình có
thể gây ra hậu quả đó ,mặc dù có thể thấy trước và phải thấy trước hậu quả
này.
Lỗi vô ý vì quá tự tin là lỗi của một chủ thể tuy thấy trước hành vi của
mình có thể gây ra hậu quả nguy hiểm cho xã hội song tin chắc rằng hậu quả
đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được nên mới thực hiện và có thể

C.PHÂN TÍCH CẤU THÀNH CỦA VI PHẠM PHÁP LUẬT QUA VÍ
DỤ CỤ THỂ.
1.Ví dụ.
Ngày 13 tháng 9 năm 2008,Cục cảnh sát môi trường - Bộ công an Việt Nam
phối hợp với Bộ Tài nguyên và môi trường Việt Nam đã phát hiện ra vụ việc
sai phạm của công ty bột Ngọt Vedan (Công ty TNHH Vedan Việt Nam)
.Theo đó,hàng ngày công ty Vedan xả nước thải chưa qua xử lý theo quy
định và có chứa rất nhiều chất độc hại gây ảnh hưởng nhiêm trọng đến môi
trường sống bên ngoài đặc biệt là dòng sông Thị Vải (Đồng Nai) trong suốt
mười bốn năm qua kể từ ngày hoạt động (năm 1994) khoảng 4000m
3
/ ngày.
Hành động này gây ô nhiễm nặng nề cho dòng sông Thị Vải,Tại đây nước bị
ô nhiễm hữu cơ trầm trọng, có màu nâu đen và bốc mùi hôi thối cả ngày lẫn
đêm,cả khi thủy triều.các loài sinh vật không còn khả năng sinh sống,ảnh
hưởng đến sức khỏe người dân,đặc biệt gây tổn thất nặng nề với ngư dân địa
phương.
2.Phân tích cấu thành của vi phạm pháp luật
a.Mặt khách quan.
Hành vi trái pháp luật: Ở ví dụ trên,hành động xả nước thải ( 4000m
3
/
ngày) chưa qua xử lý theo quy định xuống dòng sông Thị Vải của công ty
Vêdan là hành vi trái pháp luật (vi phạm hành chính).
Hậu quả: dòng sông bị ô nhiễm nặng,phá hủy môi trường sống và làm thủy
sản chết hàng loạt,gây thiệt hại cho các hộ nuôi thủy sản và ảnh hưởng trầm
trọng đến sức khỏe người dân sống ven sông. Những thiệt hại đó do hành vi
vi phạm pháp luật của công ty Vedan gây ra trực tiếp và gián tiếp.
Thời gian: 14 năm (từ năm 1994- 2008).
Địa điểm: Sông Thị Vải (thuộc địa phận tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa- Vũng Tàu,

viên chúng ta có những nhận thức đúng đắn và cần thiết.