Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay trên thế giới vần đề bảo vệ môi trường là một vần đề mà
tất cả các nước đều quan tâm trong đó không trừ nước ta . Với vò trí là một nước
đang phát triển, nước ta đã không ngừng hoàn thiện, nâng cao để phát triển kinh tế
bên cạnh đó ta cũng không ngừng cải thiện và bảo vệ môi trường . Như chúng ta
đã biết môi trường nước ta đang đến mức báo động trong đó có nhiều nguyên nhân
và một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường có thể kể đến đó là sự
thải các chất thải của các ngành công nghiệp mà không qua xử lý xuống sông,
kênh… gây ô nhiễm nghiêm trọng . Đặc biệt là các ngành công nghiệp lâu đời ít
được đầu tư và vì thế thiếu phương tiện kỹ thuật tiên tiến . Trong đó tiêu biểu là
ngành thuộc da, một ngành đem lại hiệu quả không nhỏ về kinh tế và cũng để lại
những hậu quả rất đáng kể về môi trường . Qua bài bào cáo này sẽ giúp chúng ta
phần nào hiểu về qui trình cũng như những tác động của ngành thuộc da tác động
đến môi trường xung quanh . Từ đó có thể đề ra các giảp pháp có lợi xử lý ô
nhiễm và quản lý môi trường tốt hơn .
- 1 -
Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
Phần 1 : Tình hình phát triển ngành thuộc da
1.1 Sự phát triển sản xuất :
Các xí nghiệp, cơ sở thuộc da ở thành phố hồ chí minh nằm rải rác
trong các quận huyện, trong đó phải kể đến các nhà máy lớn như : Công ty da Sài
Gòn, Nhà máy thuộc da Bình Lợi, Cộng ty liên doanh thuộc da Tamico, khu tiểu
thủ công nghiệp ngành thuộc da nằn trên đường u Cơ .
Có hai dạng quy mô sản xuất trong ngành thuộc da tại TP.HCM :
+ Các xí nhgiệp trung bình, lớn có công suất từ 2 – 4 tấn da/ ngày .
+ Các cơ sở tiểu thủ công nhgiệp do tư nhân nhân quản lý phần lớn
vốn đầu tư nhỏ, máy móc thiết bò lạc hậu, diện tích mặt bằng hẹp công suất
khoảng 50 – 300 kg da/ ngày và dạng quy mô nhỏ này chiếm đa số .
1.2 Thò trường, nguyên liệu, sản phẩm :
1.2 .1 Thò trường và sản phẩm ngành thuộc da :

Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da

Hình 1 : Cấu trúc của da động vật
Trong 4 lớp trên chỉ có lớp thứ 3 là lớp cật được sử dụng cho
thuộc da . Các lớp khác được tách ra khỏi lớp cật bằng các quá trìng cơ học, hóa
học, đó là giai đoạn tiền xử lý da .
Lớp da cật được thuộc bằng các chất thuộc như tanin, crom để
chuyển hóa da sống thành da thành phẩm có độ bền, không bò phân hủy trong điều
kiện bình thường .
1.3 Qui trình tổng quát của công nghệ thuộc da :
Công nghệ thuộc da được thể hiện trên hình 2

- 4 -
Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
Da động vật

Hình 2 : Sơ đồ công nghệ thuộc da
Công nghệ thuộc da gồm các bước sau :
+ Bảo quản bằng cách ướp muối hay sấy khô, thông thường dùng phương
pháp ướp .
- 5 -
Bảo quản
Rửa, hồi tươi
Tẩy lông, ngâm vôi
vôi
Xén diềm, nạo thòt
Xẻ da , xén tỉa
Khử vôi, làm mềm
Khử mở, tẩy nhờn
Thuộc tanin Làm xốp

+ Thuộc crom đòi hỏi quá trình ngâm vôi lâu hơn và quá trình làm mềm da
ngắn hơn là thuộc tanin . Hóa chất thuộc là các muối crom III như Cr
2
(SO
4
)
3
,
Cr(OH)SO
4
, Cr(OH)Cl
2
. Nồng độ muối crom trong dung dòch thuộc thường là 8%,
tưong ứng 25 – 26% Cr
2
O
3
.
+ Môi trường thuộc có pH = 2.5 – 3 ; thời gian thuộc 4 đến 24h . Thuộc
crom thường để sản xuất da mềm . Thuộc tanin thường để sản xuất da cứng . Tanin
thảo mộc đựoc tách chiết từ các nguồn thực vật như thông, tùng, sồi, … Tanin nhân
tạo hay syntan là phức chấtcủa phenolsunphonicaxit formaldehit . Thời gian thộc
tanin thừong kéo dài vài tuần ( 3 đến 6 tuần, có khi vài tháng ) tùy theo yêu cầu
chất lượng da .
+ Da sau khi thuộc được ủ để cố đònh chất thuộc vào da và ép để tách
nước . Sau đó được làm mềm bằng dầu thực vật hay dầu động vật, ty để làm mất
- 6 -
Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
nếp nhăn, nén cho da phẳng và sấy cho da khô, tiếp theo da được đánh bóng và
nhuộm bằng thuốc nhuộm để tạo màu theo yêu cầu sử dụng .

4
)
2
SO
4
2.0 2.0
HCl 0.3 0.3
NaHSO
3
1.5 1.5
H
2
SO
4
4.0 4.0
Na
2
SO
3
2.0
Tanin 12.0 1.0
Crom Cr
2
(SO
4
)
3
10.0
Dầu thực vật 4.0
Syntan 3.0

bám vào da và có hàm lượng muối NaCl cao . Do có chứa lượng lớn các chất hữu
cơ ở dạng tan và lơ lửng, độ pH thích hợp cho sự phát triển của vi khuẩn nên nước
thải của công doạn này rất nhanh bò thối rữa .
- 8 -
Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
Hình 3 : Sơ đồ công nghệ và các dòng thải trong sản xuất thuộc da
- 9 -
Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
- 10 -
Xây giải pháp quản lý ô nhiễm môi trường ngành thuộc da
- 11 -